Кадрига етайлик Диёрбек Илашбаев Диёрбек Илашбаевнинг мазкур китоби инсон ?аётидаги энг му?им, аммо биз кyпинча оддий ?олдек ?абул ?иладиган олти буюк неъмат — ва?т, сув, таом, оилавий хотиржамлик (уй), саломатлик ва тинчлик ?адрига ба?ишланган. Муаллиф инсонни ?али эришмаган орзулари кетидан ?увиб, yзида мавжуд бyлган беба?о бойликларни унутиб ?yйишдан ого?лантиради. Асар ор?али бирор неъматнинг ?адрига етиш учун уни йy?отишни кутиш шарт эмаслиги, балки бахт ва ?а?и?ий хотиржамлик айнан бугунги кундаги борига шукроналикдан бошланиши очиб берилади. «?адрига етайлик» — бу шунчаки наси?ат эмас, балки ?аётни ?айтадан сар?исоб ?илишга, кундалик ташвишлар орасидан гyзаллик топишга ва ?ар бир ла?зани мазмунли yтказишга ундайдиган самимий муло?азадир. Ушбу китоб ?алб ?аловатини топишга интилган, yз ?аёти ва атрофидагиларга ме?р билан назар солишни истаган барча китобхонлар учун мyлжалланган. Диёрбек Илашбаев Кадрига етайлик ?АДРИГА ЕТАЙЛИК (Муаллиф: Диёрбек Илашбаев) МУНДАРИЖА Му?аддимаI боб. Ва?т — ортга ?айтмайдиган неъмат II боб. Сув — ?аётнинг беба?о неъмати III боб. Таом — дастурхонимиздаги беба?о неъмат IV боб. Уй — хотиржамлик ва осойишталик маскани V боб. Саломатлик — беба?о бойлик VI боб. Тинчлик — энг улу? неъмат Сyнгги сyз. Бор неъматларимизнинг ?адрига етайлик МУ?АДДИМА ?адрига етайлик Инсон ?аёти давомида кyп нарсаларни орзу ?илади. Кимдир катта уйга эга бyлишни, кимдир бойлик орттиришни, яна кимдир илм олиб, юксак ма?садларга эришишни истайди. ?ар бир инсоннинг yз орзулари, режалари ва интилишлари бор. Орзу ?илиш, ме?нат ?илиш ва ?аётимизни яхшилашга ?аракат ?илиш табиий. Аммо баъзан инсон yзи эришмо?чи бyлган нарсалар ?а?ида шу ?адар кyп yйлайдики, алла?ачон эга бyлган неъматларини сезмай ?олади. Биз кyпинча yзимизда йy? нарсаларга эътибор ?аратамиз. Бош?аларнинг имкониятларини кyриб, yзимизни улар билан та??ослаймиз. «?ачон менда ?ам шундай бyлади?», «?ачон шароитим яхшиланади?», «?ачон ма?садларимга етаман?» деган саволларни берамиз. Биро? баъзан yзимизга бош?а бир саволни беришни унутамиз: мен бугун эга бyлган неъматларимнинг ?адрига етаяпманми? ?ар куни уй?ониб, янги кунни ?арши олишимиз, бемалол нафас олишимиз, сув ичишимиз, дастурхонимиздан таом топишимиз, бошпанамизга ?айтишимиз ва я?инларимиз билан су?батлашишимиз оддий ?олдек туюлиши мумкин. Аммо ?аётимиздаги шу оддий кyринган ?олатларнинг ?ар бири ?анчалик му?им экани ?а?ида доимо ?ам yйлаб кyрамизми? Ушбу китобнинг асосий ?ояси ?ам ана шу савол билан бо?ли?: инсон бор неъматларининг ?адрига етиш учун уларни йy?отишини кутиши шарт эмас. Биз бирор нарсанинг а?амиятини у ?yлимиздан кетганидан кейингина эмас, балки ?аётимизда мавжуд бyлган пайтда ?ам англашимиз мумкин. Бунинг учун баъзан шошилишдан тyхтаб, yз ?аётимизга холис назар ташлашнинг yзи кифоя. Китобимизнинг биринчи боби ва?т ?а?ида. Ва?т — ортга ?айтмайдиган неъмат. Пулни ?айта топиш, буюмни янгилаш ёки айрим йy?отишларнинг yрнини тyлдириш мумкин. Аммо yтиб кетган да?и?ани ортга ?айтариб бyлмайди. Шунинг учун ва?тни ?андай сарфлаётганимиз, ?айси ишларга орти?ча берилиб кетаётганимиз ва я?инларимизга ?анча эътибор ажратаётганимиз ?а?ида yйлашимиз зарур. ?аётимизнинг ?ар бир куни бизга ниманидир yрганиш, яхшилик ?илиш ва ма?садларимиз сари ?адам ташлаш имконини беради. Иккинчи боб сувнинг ?адри ?а?ида. Биз сувдан ?ар куни фойдаланамиз ва унинг доимо мавжуд бyлишига кyникиб ?олишимиз мумкин. Аммо сув ?аёт учун зарур бyлган неъматдир. Уни кераксиз сарфлаш, тоза сувни исроф ?илиш ва табиатга бепарво муносабатда бyлиш келажа? ?а?идаги масъулиятимизни унутганимиздан дарак бериши мумкин. Сувни тежаш катта ишлардан эмас, балки ?ар биримизнинг кундалик одатларимиздан бошланади. Учинчи боб дастурхонимиздаги таом ва риз?нинг ?адрига ба?ишланади. Бир бyлак нон ёки бир коса ов?ат бизга оддий нарсадек кyриниши мумкин. Лекин улар ортида ме?нат, ва?т ва мабла? бор. Шу сабабли таомни исроф ?илмаслик, э?тиёжимизга мос ми?дорда тайёрлаш ва имконимиз бyлганда му?тожларга ёрдам бериш му?имдир. Дастурхоннинг тyкинлиги фа?ат таомларнинг кyплиги билан эмас, балки ундаги ме?р, барака ва бош?аларни yйлаш билан ?ам ?адрлидир. Тyртинчи боб уй ва оилавий хотиржамлик ?а?ида. Инсон баъзан уйининг кичиклигидан, жи?озларининг камлигидан ёки шароитининг бош?аларникидан фар? ?илишидан норози бyлади. Албатта, яшаш шароитини яхшилаш учун ?аракат ?илиш керак. Аммо уйнинг ?а?и?ий ?иймати фа?ат унинг катталиги ёки безаги билан белгиланмайди. Уйни ?адрли ?иладиган нарсалардан бири — унинг ба?ридаги ме?р, ?урмат, самимият ва бирдамликдир. Баъзан оддий хонадондаги самимий муносабатлар инсонга энг катта бойликдан ?ам ?адрлиро? туюлиши мумкин. Бешинчи боб саломатлик ?а?ида. Инсон со?лом пайтида yзининг кундалик имкониятларига кyникиб ?олиши мумкин. Ў?иш, ме?нат ?илиш, юриш, я?инлар билан ва?т yтказиш ва ма?садлар сари интилиш оддий ?олдек кyринади. Шунинг учун саломатликни ?адрлашни фа?ат касалликдан кейинга ?олдирмаслик керак. Унга масъулият билан муносабатда бyлиш, фойдали одатларга эътибор бериш ва зарур бyлганда тиббий ёрдам олиш му?имдир. Шу билан бирга, саломатлигида муаммоси бyлган инсонларга ме?р, ?урмат ва тушуниш билан муносабатда бyлиш ?ам инсонийликнинг му?им кyринишидир. Олтинчи боб тинчликнинг ?адри ?а?ида. Тинч кунларда уй?ониш, таълим олиш, ме?нат ?илиш, оиламиз ба?рида яшаш ва келажак учун режалар тузиш бизга оддий ?олдек туюлиши мумкин. Аммо буларнинг барчаси осойишталик билан чамбарчас бо?ли?. Тинчликни ?адрлаш учун уруш ва нотинчликни бошдан кечириш шарт эмас. Биз тинчликнинг а?амиятини англаб, уни асрашга yз ?иссамизни ?yшишимиз мумкин. Бунинг учун ёшларни билимли ва одобли ?илиб тарбиялаш, yзаро ?урматни са?лаш, келишмовчиликларни тинч йyл билан ?ал этиш ва жамиятда ?амжи?атликни муста?камлаш му?имдир. Ушбу мавзулар бир-биридан фар?ли кyринса-да, уларни бирлаштириб турувчи умумий ?оя бор. У ?ам бyлса, бор неъматларни ва?тида ?адрлаш ва улардан о?илона фойдаланишдир. Шукроналик фа?ат тил билан миннатдорлик билдиришдан иборат эмас. У амалларимизда ?ам намоён бyлади. Ва?тни мазмунли yтказиш, сувни исроф ?илмаслик, таомни ?адрлаш, оиламизга ме?р кyрсатиш, саломатлигимизни асраш ва тинчликни муста?камлашга ?исса ?yшиш — буларнинг барчаси бор неъматларга масъулият билан муносабатда бyлишнинг кyринишларидир. Бор неъматларини ?адрлаш инсоннинг янги ма?садларга интилишини тyхтатмайди. Аксинча, у инсонга ?аётдаги устувор нарсаларни яхширо? англашга ёрдам беради. ?аноат ?илиш — орзу ?илмаслик ёки ?аракатдан тyхташ эмас. ?аноат — борини ?адрлаган ?олда, имкониятларини яхшилаш учун ?алол ме?нат ?илишдир. Инсон келажакка интилиши билан бирга, бугунги кунидаги яхшиликларни ?ам кyра билиши керак. ?аётда биздан кyпро? имкониятларга эга инсонлар ?ам, бизнинг бугунги шароитимизни орзу ?илаётган инсонлар ?ам бyлиши мумкин. Шунинг учун yз ?аётимизни бош?аларники билан доимо та??ослаб, бор нарсаларимиздан норози бyлиб яшамаслигимиз лозим. Бош?алардан яхши жи?атларни yрганайлик, ма?садларимиз сари интилайлик, имконимиз бyлса ёрдамга му?тожларга кyмаклашайлик. Аммо бу жараёнда yзимизда бор неъматларни унутиб ?yймайлик. Азиз китобхон, ушбу китоб са?ифаларини y?иш давомида yз ?аётингиз ?а?ида ?ам yйлаб кyришингизни истардим. Ва?тингизни ?андай сарфлаяпсиз? Сув ва таомни исроф ?илмаяпсизми? Уйингиздаги ме?р ва хотиржамликни ?адрлаяпсизми? Саломатлигингизга эътибор беряпсизми? Тинчликнинг а?амиятини ?ис ?илиб, уни асрашга yз ?иссангизни ?yшаяпсизми? Бу саволларга жавоб бериш учун бош?аларнинг фикрини кутиш шарт эмас. Инсон yз ?алби ва виждони билан самимий муло?от ?илса, кyп нарсани англаши мумкин. Баъзан ?аётни яхшилаш учун катта yзгаришлар эмас, балки кичик одатларни тy?рилаш, я?инларга кyпро? эътибор бериш ва бор имкониятлардан о?илона фойдаланишнинг yзи етарли ?адам бyлади. Ушбу китоб мукаммалликка эришган инсоннинг наси?ати эмас, балки ?аётимиздаги оддий, аммо му?им ?а?и?атлар ?а?ида биргаликда муло?аза юритишга таклифдир. Ундаги фикрлар ?ар бир y?увчини yз ?аётига назар ташлашга, бор неъматларини эслашга ва уларнинг ?адрини амалда кyрсатишга ундаса, китобнинг ма?сади амалга ошган бyлади. Зеро, инсон ?аётининг гyзаллиги фа?ат эришмо?чи бyлган нарсаларида эмас, балки бугун унга берилган неъматларни кyра билишида ?амдир. Бор неъматларимизни ?адрлайлик. Уларнинг ?адрига етишни эртагага ?олдирмайлик. Биз, инсонлар, ажиб мавжудотлармиз. Кyп нарсаларни биламиз, кyп нарсалар ?а?ида yйлаймиз, аммо баъзан энг му?им ?а?и?атларни унутиб ?yямиз. Бизга берилган неъматларнинг сано?и йy?: ?аёт, ота-она, со?лик, ва?т, сув, таом, бошпана ва тинчлик. Шунча неъматлар ?уршовида яшасак-да, баъзан уларнинг ?адрини англашни, борлиги учун шукр ?илишни унутиб ?yямиз. Гyёки инсон табиатида шундай бир ?олат бор: у yзида мавжуд бyлган нарсаларга кyникиб ?олади ва уларнинг ?адрини одатий ?олдек ?абул ?ила бошлайди. Натижада, бор неъматларига шукр ?илиш yрнига, ?али эришмаган нарсаларига интилиб яшайди. Аслида эса бирор нарсанинг ?адрига етиш учун уни йy?отиш шарт эмас. Ота-онамиз ?аётлигида уларнинг ме?рини ?адрлашимиз, со?лигимиз борлигида уни асрашимиз, тинчлик ?укм сураётганида унинг а?амиятини англашимиз мумкин. Бор нарсанинг ?адрига унинг борлигида етиш — инсоннинг энг гyзал фазилатларидан биридир. Чунки ?а?и?ий шукроналик неъматдан ма?рум бyлгандан кейинги афсусда эмас, балки унинг ?адрини yз ва?тида англашда намоён бyлади. Инсон баъзан yзида бор нарсаларни кyрмайди-ю, yзида йy? нарсалар ?а?ида бутун умри давомида yйлаб яшайди. Унга ?анчадан-?анча неъматлар берилган бyлса-да, биргина истаги амалга ошмаса, бор неъматларини унутиб, айнан yша етишмаган нарса ?а?ида yйлайверади. Гyёки ?аётидаги барча яхшиликлар биргина ушалмаган орзу соясида ?олиб кетади. Тасаввур ?илинг: инсонга кyплаб неъматлар ато этилган. Унинг оиласи, уйи, дастурхонида нони, танасида ?уввати, ?аётида имкониятлари бор. Аммо у эга бyлолмаган битта нарса борки, бутун ди??атини yша нарсага ?аратади. У шу истаги билан яшайди, шу ?а?да yйлайди, унга эришиш учун ва?тини сарфлайди. О?ибатда эса ?yлидаги неъматларнинг ?аловатини ?ис ?илолмайди. Бундай ?олат инсонни доимий норозиликка, кyнгил тyлмаслигига ва ички безовталикка олиб келиши мумкин. Чунки у бахтни yзида бор нарсалардан излаш yрнига, ?али эришмаган нарсаларига бо?лаб ?yяди. Натижада, истаклари кyпайгани сари хотиржамлиги камайиб бориши мумкин. Менинг фикримча, бунга сабаб бyладиган омиллардан бири — инсоннинг шош?ало?лигидир. У ?аётдан тезро? натижа кутади, тезро? эришишни хо?лайди, доим олдинга интилади. Аммо шу шошилишлар орасида тyхтаб, yзида нима борлигини, нималарга эга эканини ва ?айси неъматлар билан яшаб келаётганини yйлаб кyришни унутиб ?yяди. Ахир, инсоннинг ?аёти фа?ат эришилмаган орзулардан иборат эмас. Унинг бугунги кунида ?ам ?адрлашга арзийдиган ?анчадан-?анча неъматлар бор. Баъзан бахтни топиш учун янги нарсага эришиш эмас, балки бор нарсаларимизга бош?ача назар билан ?арашнинг yзи кифоя. I БОБ. ВА?Т — ОРТГА ?АЙТМАЙДИГАН НЕЪМАТ Ва?т — олтиндан ?ам ?иммат, инсонга берилган энг беба?о неъматлардан биридир. Аммо биз, инсонлар, кyпинча унинг ?а?и?ий ?адрини англамай яшаймиз. Ва?тнинг yтиб бораётганини кyрамиз, кунлар алмашинаётганини сезамиз, йиллар ортда ?олаётганини биламиз. Шундай бyлса-да, баъзан унинг ?ар бир ла?заси ?анчалик ?имматли эканини унутиб ?yямиз. Ачинарлиси шундаки, инсон кyпинча ва?тнинг ?адрига уни бе?уда сарфлаб бyлганидан кейингина етади. Бугун бажариши мумкин бyлган ишини эртагага ?олдиради, фойдали амалларни кейинга суради, ?аётини yзгартириш учун ?улай фурсатни кутади. Аммо у бир ?а?и?атни унутиб ?yяди: ва?т ?еч кимни кутмайди. Агар инсон бойлигини йy?отса, уни ?айтадан топишга ?аракат ?илиши мумкин. Агар бирор имкониятдан ма?рум бyлса, бош?а имкониятларга интилиши мумкин. Айрим ?олларда йy?отилган нарсаларни тиклаш, уларнинг yрнини тyлдириш ?ам мумкин. Аммо yтган ва?тни ортга ?айтаришнинг иложи йy?. Кечаги кунга ?айтиб, айтилмай ?олган сyзларни айтиш, бажарилмай ?олган ишларни бажариш ёки бой берилган ла?заларни ?айта яшаш мумкин эмас. Ва?т тyхтамайди. У инсоннинг тайёрлигини кутмайди, унинг афсусларига ?араб ортга ?айтмайди. Инсон хо?ласин ёки хо?ламасин, ?ар бир ла?за унинг умридан yтиб боради. Шунинг учун ва?тни шунчаки кунлар ва соатлар yлчови деб эмас, балки инсон ?аётининг ?айтариб бyлмайдиган бир ?исми деб англашимиз лозим. Афсуски, биз бу ?а?и?атни кyпинча кеч тушунамиз. Менимча, бунинг сабабларидан бири — тафаккурдан узо?лашиб бораётганимиздир. Биз кундалик ишларга, турли маш?улотларга ва баъзан ?еч ?андай фойда келтирмайдиган нарсаларга ва?т топамиз. Аммо yзимиз ?а?имизда, ?аётимизнинг мазмуни ?а?ида, ?аерга кетаётганимиз ва умримизни нималарга сарфлаётганимиз ?а?ида yйлашга ва?т ажратмаймиз. Баъзан инсоннинг «ва?тим йy?» деган гапи унинг ?а?и?атан ?ам ва?ти камлигини эмас, балки бор ва?тини нималарга сарфлаётганини ?айта кyриб чи?иши кераклигини англатади. Зеро, инсон ?аётидаги ?ар бир иш бир хил а?амиятга эга эмас. Айрим ишлар ва?тимизни олади, аммо ?аётимизни бойитмайди. Айрим ла?залар эса ?ис?а бyлса-да, бутун умримиз давомида ?адрли бyлиб ?олади. Шунинг учун инсон ва?ти-ва?ти билан тyхтаб, yзидан сyраши керак: «Мен умримни нималарга сарфлаяпман? Бугунги куним эртанги ?аётим учун ?андай маъно касб этади? Агар бугунги куним ?аётимдаги сyнгги имкониятлардан бири бyлса, уни ?андай yтказган бyлардим?» Зеро, ва?тнинг ?адрини англаш — фа?ат соатга ?араб яшаш эмас. Бу умрнинг маъносини англаш, ?ар бир кунни ма?сад билан yтказиш ва бизга берилган имкониятларни ?адрлашдир. Ва?тни ?адрлаш учун унинг тугашини кутиш шарт эмас. Уни ?адрлашни бугундан бошлаш керак. Чунки бугун — кечаги кунни ?айтариш имконияти эмас, балки эртанги кун учун тy?ри ?арор ?абул ?илиш имкониятидир. Ва?тни бе?уда сарфлаш деганда нимани тушунамиз? Бу саволга турлича жавоб бериш мумкин. Аммо менинг фикримча, ва?тни бе?уда сарфлаш — инсоннинг умрини yзига билим, ?икмат, маърифат ёки фойда келтирмайдиган ишларга сарфлашидир. Яъни инсоннинг ва?тини оладиган, аммо унинг а?лий, маънавий ёки амалий ?аётига ?еч ?андай ижобий ?исса ?yшмайдиган маш?улотлар баъзан умримизнинг сезилмас y?рисига айланади. Айни?са, бугунги XXI асрда ва?тни бе?уда сарфлаш муаммоси янада долзарб бyлиб бормо?да. Илгари инсон бирор хабарни билиш ёки бирор маълумотни топиш учун анча ва?т сарфлашига тy?ри келган бyлса, бугун кyплаб маълумотлар ?yлимизнинг остида. Смартфон ор?али илм yрганиш, китоб y?иш, тилларни yзлаштириш ва дунёдаги во?еалардан хабардор бyлиш мумкин. Аммо айни шу ?урилма инсоннинг ва?тини сезилмасдан олиб ?yйиши ?ам мумкин. Баъзан смартфонимизни ?yлимизга оламиз ва атиги бир неча да?и?а фойдаланмо?чи бyламиз. Биро? турли видеолар, хабарлар ва чексиз са?ифалар орасида ?анча ва?т yтганини сезмай ?оламиз. Кейин эса yзимизга бир савол беришга ?ам улгурмаймиз: «Бугун ва?тимнинг ?анча ?исмини телефонга сарфладим? Шу ва?тнинг ?анчаси менга ?а?и?ий фойда келтирди?» Аслида, инсон yз кунини мунтазам сар?исоб ?илиб бориши керак. Бунинг учун ?ар куни узо? ва?т ажратиш шарт эмас. Кун охирида бир неча да?и?а тyхтаб, бугун нимани yргангани, ?андай фойдали иш ?илгани ва ?айси маш?улотларга орти?ча ва?т сарфлагани ?а?ида yйлаб кyриши мумкин. Ана шу оддий одат инсонга yз ва?тини яхширо? бош?аришни yргатади. Албатта, бу фикрлардан смартфон ёмон ёки ундан умуман фойдаланмаслик керак, деган хулоса чи?армаслигимиз лозим. Масаланинг мо?ияти ?урилманинг yзида эмас, балки ундан фойдаланиш ма?садимиздадир. Агар смартфон ор?али илм yргансак, китоб мутолаа ?илсак, янги кyникмаларни эгалласак ёки бош?аларга манфаат етказсак, ундан фойдаланишимиз хайрли натижаларга олиб келиши мумкин. Аммо ва?тимизни ?айта-?айта бир хил, мазмунсиз маш?улотларга сарфлаб, му?им вазифаларимизни ортга сураётган бyлсак, бу одатларимиз ?а?ида жиддий yйлаб кyришимиз керак. Айни?са, инсонни ?аракатдан тyхтатадиган, дангасаликка yргатадиган ва ма?садларидан узо?лаштирадиган одатларга эътиборли бyлиш лозим. Шуни унутмаслигимиз керакки, ?ар бир дам олиш бе?уда ва?т эмас. Инсон чарчайди, ?орди? чи?аришга, я?инлари билан су?батлашишга ва ру?ан тикланишга му?тож бyлади. Бундай ва?т ?ам ?аётимизнинг му?им ?исми. Му?ими, дам олиш билан yзимиз сезмаган ?олда умримизни бе?уда сарфлаш yртасидаги фар?ни англай билишдир. Ва?тни ?адрлаш — ?ар бир да?и?ада ишлаш дегани эмас. Бу ?ар бир да?и?амизнинг ?аётимиздаги yрнини англаш, ?аерда ме?нат ?илиш, ?аерда дам олиш ва нималардан воз кечиш кераклигини билишдир. Инсон умри давомида бир кун келиб ва?тнинг на?адар ?имматли неъмат эканини англаб етади. Аммо баъзан бу ?а?и?атни англаш учун жуда кyп йиллар керак бyлади. Инсон ва?тнинг ?адрини тушунганида, унинг бир ?исмини ортга ?айтариб бyлмаслигини ?ам англайди. Ана шунда унинг хаёлидан бир фикр yтади: «?анийди, yша пайтларда ва?тимни бош?ачаро? сарфлаганимда эди...» Бундай yйлар инсон ?аётининг турли даврларида пайдо бyлиши мумкин. Кимдир саломатлиги ёмонлашиб, аввалгидек ?аракатлана олмай ?олганида yтказиб юборган имкониятларини эслайди. Кимдир кексайиб, ёшлик йилларига назар ташлаганида ?анча ва?тни бе?уда сарфлаганини англайди. Яна кимдир умрининг охирги дамларида айтилмай ?олган сyзлар, бажарилмай ?олган ишлар ва кечиктирилган эзгу амаллар ?а?ида yйлайди. Аммо бу ерда бир ?а?и?ат бор: yтган ва?тни ?айтариб бyлмайди. Инсон кечаги кунини ?айта яшай олмайди, йиллар аввал бой берган имкониятларини айнан yша ?олича ?айта ?yлга кирита олмайди. Шунинг учун ?ам кечиккан пушаймонлик ?албга о?ир ботади. Чунки инсон нимани бош?ача ?илиш мумкин бyлганини англайди, аммо yтмишни yзгартира олмайди. Албатта, бу фикрлар билан барча инсонлар умрини бе?уда yтказади, демо?чи эмасмиз. ?аётда шундай инсонлар ?ам борки, улар ?ар бир кунини ?анимат билади, ва?тини эзгу ишларга сарфлайди, билим олади, я?инларига ме?р кyрсатади ва yз ?аётини мазмунли yтказишга ?аракат ?илади. Бундай инсонлар кексайганларида yтган умрларига назар ташлаб, ?илган яхшиликларини, эришган натижаларини ва босиб yтган йyлларини хотиржамлик билан эслайдилар. Набираларига ?аётий тажрибаларини сyзлаб берадилар, уларга панд-наси?ат ?иладилар ва yз ?аётлари билан ибрат бyладилар. Уларнинг хотираларида фа?ат yтган йиллар эмас, балки шу йиллар давомида амалга оширган эзгу ишлари ?ам яшайди. Афсуски, ?амма ?ам кексаликка шундай хотиржамлик билан етиб келмайди. Айримлар yтган умрини эслар экан, yзларига берилган имкониятлардан фойдаланмаганларини, я?инларига етарлича ва?т ажратмаганларини ёки му?им ишларини доим эртагага ?олдирганларини англайдилар. Шунда уларнинг ?албида «?анийди, yша пайтда бош?ача йyл тутганимда эди», деган афсус пайдо бyлади. Бундай инсонга «Энди кеч», дейиш ?ам осон эмас. Чунки инсон ?аёт экан, унинг олдида ?али имкониятлар бyлиши мумкин. Биро? yтган умрнинг барча ла?заларини ?айта яшаш мумкин эмаслигини ?ам унутмаслигимиз керак. Шундай экан, нима учун инсон бу ?а?и?атни англаш учун кексаликни, касалликни ёки йy?отишни кутиши керак? Нима учун бугун ?адрлаш мумкин бyлган нарсаларнинг ?адрини эртага англашимиз керак? Э?тимол, ва?тнинг энг катта сабо?и шундадир: бир кун келиб афсусланмаслик учун бугунги имкониятларимизни ?адрлашимиз лозим. Зеро, умрнинг гyзаллиги фа?ат ?анча яшаганимизда эмас, балки берилган умрни ?андай yтказганимиздадир. Агар инсон ва?тнинг ?а?и?ий ?адрини англаб етса, унинг ?аётида ижобий yзгаришлар бошланиши мумкин. У yтган кунларига назар ташлаб, ва?тни ?андай сарфлаганини та?лил ?илади. Сyнг бугунги ?аётига бош?ача кyз билан ?арай бошлайди. Илгари эътиборсиз ?олдирган имкониятларини кyради, оддий деб билган неъматларини ?адрлайди ва келажагини мазмунли yтказишга ?аракат ?илади. Ва?тнинг ?адрини англаш инсонга фа?ат самарали яшашни эмас, балки ?аётдан мамнун бyлишни ?ам yргатади. Чунки у ?ар доим нимагадир етишишга шошилиш yрнига, ?yлидаги неъматларни ?ам кyра бошлайди. Бор нарсаси учун шукр ?илишни, yз имкониятларини ?адрлашни ва ?ар бир кундан маъно топишни yрганади. Конец ознакомительного фрагмента. Текст предоставлен ООО «Литрес». Прочитайте эту книгу целиком, купив полную легальную версию (https://www.litres.ru/book/dierbek-ilashbaev/kadriga-etailik-74638124/) на Литрес. Безопасно оплатить книгу можно банковской картой Visa, MasterCard, Maestro, со счета мобильного телефона, с платежного терминала, в салоне МТС или Связной, через PayPal, WebMoney, Яндекс.Деньги, QIWI Кошелек, бонусными картами или другим удобным Вам способом.