Se?ilmisl?r
 


Filosof v? klinik psixoloq Zir?ddin Rzayevin Se?ilmisl?r adli yeni kitabi oxucuya Ibrahim (Avraam) dinl?rinin mahiyy?tin? tamamil? f?rqli v? d?rin bir baxis t?qdim edir. M??llif iudaizm, xristianliq v? islam dinl?rinin genis m?qayis?li t?hlilini apararaq, onlarin vahid m?n?vi k?k?n? v? ?srl?rin tarixi t?b?q?l?ri arxasinda gizl?nmis fundamental m?nalarini ?z? ?ixarir. ?z t?dqiqatinda Zir?ddin Rzayev ciddi f?ls?fi yanasmani, psixologiyani v? metafizikani birl?sdir?r?k, m?q?dd?s m?tnl?rd? t?svir olunan paranormal hadis?l?rin v? m?c?z?l?rin m?ntiqli izahini verir. Bu ?s?r sad?c? bir arasdirma deyil, h?m d? monoteizmin (t?kallahligin) ?sl mahiyy?tinin b?s?riyy?ti s?lh?, birliy? v? quruculuga s?sl?diyini s?but etm?k c?hdidir. Kitab iman, tarix v? f?ls?f? m?s?l?l?ri il? maraqlanan genis oxucu k?tl?si ???n n?z?rd? tutulub.





 

Se?ilmisl?r





Kitab v? m??llif haqqinda


"Se?ilmisl?r" () kitabinin m??llifi ?oxsax?li bir s?xsiyy?tdir: filosof, klinik psixoloq v? ictimai xadim Zir?ddin Rzayev. Rusiya Jurnalistl?r Ittifaqinin ?zv? v? "bloggernews.ru" x?b?r saytinin r?hb?ri olan m??llif, Rusiya Federasiyasi D?vl?t Dumasinin deputat k?m?k?isi kimi z?ngin idar??ilik t?cr?b?sin? malikdir. O, bu g?n h?m d? Rusiya Federasiyasi Ictimai Palatasinin komissiya ?zv? kimi ?lk?nin ictimai-siyasi h?yatinda aktiv f?aliyy?t g?st?rir.

"Se?ilmisl?r" kitabi Ibrahimi dinl?rin tarixin? dair m?t?b?r bir arasdirma olub, bu dinl?rin k?sism? n?qt?l?rini v? ?srl?r boyu davam ed?n ixtilaflarin mahiyy?tini isiqlandirir. M??llif inandirici s?kild? n?mayis etdirir ki, b?t?n d?nya monoteyist (t?kallahli) dinl?ri eyni m?n?vi k?kd?n qidalanir v? ?mumi ?mrl?r? (b?s?ri d?y?rl?r?) ?saslanir. Onlarin arasindaki real s?dl?r v? ziddiyy?tl?r is? yalniz tarixi v? geosiyasi xarakter dasiyir. Zir?ddin Rzayev elm v? metafizikani inc?likl? sintez ed?r?k, m?q?dd?s m?tnl?rd? yer alan, lakin uzun m?dd?t fizika qanunlari il? bir araya sigmaz hesab olunan paranormal hadis?l?ri v? m?c?z?l?ri izah ed?n aydin, m?ntiqi, f?ls?fi v? ideoloji bir n?z?riyy? ir?li s?r?r.




?n s?z


M?asir d?vrd? biz qa?ilmaz bir paradoksla qarsi-qarsiyayiq: eyni m?n?vi k?kd?n qidalanan Ibrahimi dinl?r bu g?n d? d?rin doqmatik v? geosiyasi ziddiyy?tl?r i?ind? qalmaqdadir. M?nim iudaizm, xristianliq v? islam ?z?rind? apardigim arasdirmalar bu dinl?rin askar genetik yaxinligini t?sdiq etm?kl? yanasi, h?m d? ?ox?srlik ixtilaflarin tarixi t?hrifl?rl? p?rd?l?nmis o m?r?kk?b d?y?nl?rini a?maq m?qs?di dasiyir.

Bu kitabi q?l?m? alark?n m?n m?s?l?y? t?kc? tarixi analiz m?st?visind?n yanasmamisam. Iudaizm, xristianliq v? islamin bir-birind?n t?crid olunmus, d?sm?n inanclar olmadigini ?yani s?kild? n?mayis etdirm?k ???n m?ntiq, f?ls?f? v? psixologiya elml?rinin al?tl?rind?n istifad? etm?k m?nim ???n prinsipial ?h?miyy?t k?sb edirdi. Bunlar vahid v?hyin zaman m?kaninda bir-birini tamamlayan v? ?z? ?ixaran ardicil, varislik xarakteri dasiyan m?rh?l?l?ridir. ?z isimd? m?n bu sinergiyanin (uzlasmanin) ?trafli tarixi-f?ls?fi v? m?ntiqi ?saslandirmasini t?qdim edir?m.

T?dqiqatimin ayrica bir qismi ilahi se?ilmislik fenomenin? h?sr olunub. Qarsima bel? bir m?qs?d qoymusam: Israil ogullarinin h?qiqi missiyasinin n?d?n ibar?t oldugunu, onlarin niy? se?ilmis bir xalq (?mmit) kimi f?rql?ndirildiyini v? bu anlayisi m?st?sna olaraq m?asir y?hudilikl? eynil?sdirm?yin tarixi v? metafizik c?h?td?n n? d?r?c?d? ?dal?tli oldugunu q?r?zsiz s?kild? arasdirim.

S?mimi q?lbd?n ?mid edir?m ki, m?nim bu ?m?yim ?? b?y?k konfessiya arasinda dinl?rarasi dialoqa v? m?n?vi yaxinlasmaya dogru m?h?m bir addim olacaq, insanlar arasinda s?lh?, qarsiliqli anlasmaya v? birliy? xidm?t ed?c?kdir.

?z arasdirmalarimda f?ls?f?, m?ntiq v? psixologiya kimi klassik elml?rl? yanasi, ufologiya sah?sind? m?vcud olan faktlar v? f?rziyy?l?r toplusuna da m?raci?t etm?yi z?ruri hesab etdim. Aydindir ki, m?asir akademik cami? ufologiyani tamd?y?rli elmi intizam kimi q?bul etm?kd?n imtina edir. Buna baxmayaraq, biz danilmaz bir fenomenl? ?z-?z?yik: d?nya intellektual elitasi v? d?nyas?hr?tli aliml?r bu m?s?l?d? iki barismaz c?bh?y? b?l?n?bl?r.

Ufologiyanin r?smi elmd?ki marqinal (k?narlasdirilmis) statusuna baxmayaraq, yadplanetli s?urun m?vcudlugunu v? dig?r sivilizasiyalarin planetimiz? ziyar?tl?rini q?bul ed?n n?fuzlu t?dqiqat?ilarin sayi kifay?t q?d?r ?oxdur. Bu m?nada, d?nyas?hr?tli astrofizik Stiven Hokinqin fiquru parlaq bir n?mun?dir. Alim Yer k?r?sind?n kosmosun d?rinlikl?rin? radiosqnallarin g?nd?rilm?sin? q?ti s?kild? qarsi ?ixirdi v? bunu bel? eksperimentl?rin b?s?riyy?t ???n b?y?k t?hl?k? yaratmasi il? ?saslandirirdi. Hokinq x?b?rdarliq edirdi ki, texnoloji inkisafda bizi qat-qat ?st?l?y?n y?ks?k intellektli yadplanetli sivilizasiyalar bu siqnallari tutub planetimizin yerini askarlaya bil?rl?r. Bu is? son n?tic?d? Yerin daha ?st?n bir s?ur t?r?find?n m?st?ml?k?y? ?evrilm?sin? v? daha z?if olan insan sivilizasiyasinin tamamil? m?hvin? yol a?a bil?r.

?g?r doqmatik ??r?iv?l?rd?n k?nara ?ixib Ibrahimi dinl?r? psixologiya, f?ls?f? v? tarix prizmasindan baxsaq, qarsimizda heyr?tamiz bir qanunauygunluq a?ilacaq: dem?k olar ki, b?t?n peyg?mb?rl?r, yasadiqlari d?vrd?n asili olmayaraq, eyni fenomenal t?cr?b?ni t?svir etmis v? b?nz?r m?q?dd?s qanunlar b?yan etmisl?r. M?q?dd?s m?tnl?rin  iudaizmd?n xristianliga, oradan is? islama q?d?r olan m?qayis?li t?hlili g?st?rir ki, t?hsil s?viyy?si v? sosial statuslarindaki f?rql?r? baxmayaraq, bu s?xsiyy?tl?r eyni t?cr?b?ni yasamislar. Onlarin hamisi m?l?kl?rl?, s?mavi varliqlarla birbasa t?masa girdikl?rini iddia edirdil?r.

Onlarin s?had?tl?rin? g?r?, bu el?il?r basqa, daha q?dr?tli bir g?c t?r?find?n y?nl?ndirilirdi. Missiyalari is? Vahid, H?r sey? qadir v? G?r?nm?z Yaradanin irad?sini ?atdirmaqdan ibar?t idi. Eyni zamanda, M?q?dd?s Kitablar yekdillikl? t?sdiq edir ki, s?mavi el?il?rl? t?masdan sonra peyg?mb?rl?r Uca Yaradanin izni il? q?fild?n insan aglinin d?rk ed? bilm?y?c?yi irrasional bir g?c qazanirdilar.

Dini ?n?n?d? bu hadis?l?r? m?c?z? deyilir. ?hdi-?tiq, Incil v? Quran biz? m?lum olan fizika v? t?bi?t qanunlarini tamamil? alt-?st ed?n hadis?l?r haqqinda tarixi xronikalar v? r?vay?tl?rl? z?ngindir. M?q?dd?s Kitablarin m?tnl?rin? ?saslansaq, aydin olar ki, ali g?cl?rl? metafizik t?mas peyg?mb?rl?rd? paranormal qabiliyy?tl?r oyadirdi. Bu izaholunmaz fenomenl?rin siyahisi m?ht?s?mdir: basqalarinin fikirl?rini oxumaqdan v? g?l?c?kd?n x?b?r verm?kd?n tutmus, ?ar?siz x?st?l?r? s?fa verm?y?, korlarin g?z?n? a?maga, ?l?l?ri diriltm?y? v? h?tta t?bi?t q?vv?l?rin?, el?c? d? s?mavi cisml?rin h?r?k?tin? birbasa t?sir etm?y? q?d?r.

Lakin bu halda qa?ilmaz suallar yaranir: niy? bu g?n, iyirmi birinci ?srd?, elmi-texniki t?r?qqinin ?n pik n?qt?sind? biz min ill?r ?vv?l yazilmis v? guya s?mavi varliqlar t?r?find?n g?tirilmis m?tnl?r? he? bir s?n?dli s?had?t v? tutarli s?but olmadan kor-koran? inanmaliyiq? S?zs?z ki, bu c?r suallardan qa?maq v? onlari ?sassiz hesab etm?k yalnis olardi. H?r bir iddia s?but t?l?b edir. B?s T?vrat, Incil v? Quranin h?qiq?t?n m?q?dd?s, s?mavi m?ns?y? malik oldugunu nec? s?but etm?li?

M?n T?vrati, Incili v? Qurani d?rind?n ?yr?nmis?m. Lakin ?n ?ox m?raci?t etdiyim m?hz Quran olmusdur. Analizl?rim g?st?rir ki, m?s?lmanlarin M?q?dd?s Kitabi t?kc? dini s?jetl?rd?n v? hekay?tl?rd?n ibar?t deyil. Onun strukturunda heyr?tamiz riyazi sifrl?r gizl?nib, m?tnin ?z?nd? is? son iki-?? ?srin elmi k?sfl?rinin  h?l? on d?rd ?sr ?vv?l Quranda t?sbit olunmus k?sfl?rin d?qiq t?svirl?ri yer alir. V? m?nim bu kitabdaki ?sas m?qs?dim siz? T?vrat, Incil v? Quranin sirf insan z?kasinin m?hsulu olmadigina dair t?kzibolunmaz s?butlar t?qdim etm?kdir.

S?bh?siz ki, bu ?? kitabda b?nz?r s?jetl?rin v? qanunlarin olmasi, el?c? d? askar ziddiyy?tl?r b?s?riyy?t tarixi boyu m?tnl?rin m??yy?n t?hrifl?r? v? redakt?l?r? m?ruz qaldigi fikrini yaradir  bu da ?ox vaxt bu v? ya dig?r d?vr?n siyasi yaxud iqtisadi s?b?bl?rind?n ir?li g?lirdi. Lakin bu tarixi qatlarin ?trafli t?hlili tamamil? basqa, m?st?qil bir s?hb?tin m?vzusudur.

M?nim m?qs?dim prinsipial olaraq f?rqlidir. M?n dinl?rarasi m?bahis?l?ri alovlandirmaq v? ziddiyy?tl?r axtarmaq deyil, ?ksin?  k?sism? n?qt?l?rini isiqlandirmaq ist?yir?m. Ciddi m?ntiq? ?saslanaraq, peyg?mb?rl?rin h?yatina n?qs olunmus o paranormal hadis?l?rin psixoloji, f?ls?fi v? m??yy?n d?r?c?d? elmi d?rkini siz? t?klif etm?k niyy?tind?y?m.

B?s?riyy?tin iyirmi birinci ?sr? q?d?m qoymasina baxmayaraq, biz h?l? d? cavabsiz suallarin h?dudsuz okeaninin girovuyuq. Milyardlarla qalaktika arasinda, bu sonsuz Kainatda t?kikmi, yoxsa bizim d?nyamiz s?urlu h?yatin ?oxsayli besikl?rind?n yalniz biridir? Bu ekzistensial sual he? vaxt ?z aktualligini itirm?y?c?k. Biz? m?lum olan fizika qanunlarina inadla tabe olmayan fenomenl?r, g?yl?rd?, dag zirv?l?rind? v? okean d?rinlikl?rind? qeyd? alinan sirli obyektl?r v? izaholunmaz isiq anomaliyalari aparici astrofizikl?ri, aliml?ri v? NASA ekspertl?rini t?krar-t?krar ?ixilmaz v?ziyy?t? salir. Bu tapmaca qarsisinda d?nya elmi ictimaiyy?ti iki barismaz c?bh?y? b?l?n?b: yadplanetli s?urun m?vcudluguna ?min olanlar v? bunu q?ti s?kild? inkar ed?nl?r.

Bir t?dqiqat?i kimi m?n yalniz faktlara ?saslanmaga ad?t etmis?m. D?yism?z fakt is? bundan ibar?tdir: Yerin hidrosferind?, atmosferind? v? quruda m?nt?z?m olaraq m?asir elmin izah ed? bilm?diyi anomal hadis?l?r bas verir. Aliml?rin bu g?n ?lind? olan yegan? sey q?ti cavablar verm?y?n k?vr?k n?z?ri modell?r v? ehtimallardir.

?oxillik arasdirmalarimin n?tic?l?rin? dayanaraq, tam a?iq v? ?minlikl? b?yan etm?y? haziram: Yer k?r?si ucu-bucagi g?r?nm?y?n kosmosda yegan? m?skunlasmis m?kan deyil. ?st?lik, m?n d?rind?n inaniram ki, Kainatin strukturunda t?kam?l, t?kmillik v? s?ur baximindan bizd?n ?l??y?g?lm?z d?r?c?d? y?ks?k pill?d? dayanan d?nyalar v? sivilizasiyalar m?vcuddur. Planetimiz he? vaxt t?crid olunmayib; o, g?z?g?r?nm?z, lakin m?hk?m tell?rl? dig?r m?skunlasmis d?nyalarla vahid qarsiliqli ?laq? s?b?k?sin? h?r?l?b.

Q?dim m?q?dd?s m?tnl?rin t?hlili daha bir heyr?tamiz n?tic?y? g?tirib ?ixarir: Yer ?z?nd?ki h?yatin ?z? s?mavi (yadplanetli) m?ns?y? malikdir. Biz bu d?nyanin yerli sakinl?ri deyilik  bioloji h?yat bura k?nardan g?tirilmisdir. Yerd?ki varligimiz sad?c? m?v?qq?ti bir ezamiyy?t, bir tranzit m?rh?l?sidir. Burada qalmagimiz ciddi zaman ??r?iv?l?ri il? m?hdudlasib; bu m?dd?t basa ?atdiqdan sonra, y?ni d?ny?vi ?l?m x?ttini ke?dikd?, insan s?uru varligin dig?r sferalarina v? m?skunlasmis basqa planetl?r? k???r?l?r.

Bu konsepsiyada bizim indiki d?nyamiz ?z?n?m?xsus bir m?kt?b funksiyasini yerin? yetirir. Orta m?kt?b m?zunlarinin imtahan ver?r?k ali t?hsil m??ssis?l?rinin astanasindan addimladiqlari kimi, insan da Yerd?ki d?vr?n? tamamladiqdan sonra tamamil? f?rqli bir s?viyy?y? kvant ke?idi edir. Bizi bir b?lg? (t?yinat) g?zl?yir: ya z?kanin daha ali, transsendent sferalarina t?nt?n?li bir y?ks?lis... ya da u?uruma yuvarlanmaq.




B?s?riyy?tin ulu babalari: T?vrat m?tnl?rin? g?r? Ad?min yaradilmasi v? qovulmasi


Ilk insanin yaradilmasi v? sonradan ?d?m bagindan (C?nn?td?n) uzaqlasdirilmasi s?jeti Musanin Beskitabinin (T?vratin) t?m?l hekay?sidir. M?q?dd?s Kitab m?tnin? v? klassik y?hudi s?rhl?rin? g?r?, insanin d?nyaya g?lisi yer k?r?sinin konkret bir m?q?dd?s n?qt?si il? qirilmaz s?kild? baglidir, onun c?nn?td? qalmasi is? ciddi s?kild? etik v? m?n?vi s?rh?dl?r? riay?t etm?k s?rtin? ?saslanirdi.




Cografiya v? yaradilis sirri: torpaqdan M?b?d? q?d?r


Yaradilisin altinci g?n?n?n hadis?l?ri T?vratda (Beresit / Yaradilis kitabi) iki m?rh?l?li bir proses kimi t?svir olunur: yer elementl?rind?n cismani qatin formalasdirilmasi v? ardinca ona ruhun ?f?r?lm?si.

Yaradan Ad?mi yerin torpagindan (afar min ha-adama) yaradir. Y?hudi dil?ilik ?n?n?si burada birbasa sifahi v? m?na ?laq?sin? isar? edir: Ad?m (insan) adi adama (torpaq/yer) s?z?nd?n t?r?misdir ki, bu da insan varliginin dualist (ikitir?li) t?bi?tini  asagi maddi ?sasla ali ilahi ruhun (nesama) v?hd?tini n?mayis etdirir.

Genis yayilmis r?yin ?ksin? olaraq, insan birbasa ?d?m baginin daxilind? yaradilmamisdir. M?t?b?r Beresit Raba midrasi (14:8) g?st?rir ki, Yaradan Ad?m ???n torpagi d?nyanin d?rd bir t?r?find?n toplamisdir ki, v?fat ed?c?yi t?qdird? ist?nil?n b?lg?nin torpagi onun n?sini q?bul ed? bilsin. Lakin ?sas madd?nin g?t?r?ld?y? m?rk?zi n?qt? Yerus?limd?ki (Q?ds) Moriya dagidir  bura sonradan Yerus?lim M?b?dinin qurbangahinin yerl?sdiyi m?kandir.

Orta ?srl?rin dahi Halaha (Y?hudi h?ququ) kodifikasiya?isi Rambam (Maymonid) ?z?n?n fundamental Misne Tora ?s?rind? (M?b?d qanunlari b?lm?si) yazir:

V? onun [qurbangahin] ?z?rind? ilk insan  Ad?m yaradildiqdan sonra qurban k?sdi. V? o, m?hz bu m?kandan g?t?r?lm?s torpaqdan yaradildi. M?drikl?r demisl?r: Insan ona k?ffar? (bagislanma) g?tir?n m?kandan yaradilmisdir.

Ilkin olaraq Ad?m h?m kisi, h?m d? qadin x?susiyy?tl?rini ?z?nd? birl?sdir?n vahid androgin varliq kimi yaradilmisdi. Sonradan, insanin t?nha qalmamasi ???n Tanri ona d?rin bir yuxu g?nd?rir v? onun bir t?r?fini (?n?n?vi olaraq qabirga kimi t?rc?m? olunsa da, daha d?qiq m?nasi t?r?f/b?l?md?r) ayiraraq, Havvani onun ???n m?nasib bir k?m?k?i kimi formalasdirir.

Yaradilis tamamlandiqdan sonra Tanri insan c?tl?y?n? ?d?m bagina (C?nn?t?) yerl?sdirir v? onlarin v?zif? dair?sini m??yy?n edir: onu bec?rm?k v? qorumaq (Beresit 2:15).

Ilk insanlar ???n yegan? h?quqi v? m?n?vi qadaga (tabu) Xeyir v? S?ri Bilm? Agacinin b?hr?sind?n dadmamaq ?mri oldu. Ilanin v?sv?s?sin? uyan insanin se?imi il? bu qadaganin pozulmasi d?nyanin b?t?n metafizik strukturunun k?kl? s?kild? d?yism?sin? s?b?b oldu:

1. ?l?ms?zl?y?n itirilm?si: Insan fiziki qocalmaya v? bioloji ?l?m? m?ruz qaldi.

2. Varliq s?rtl?rinin d?yism?si: Ruzi qazanmaq artiq agir fiziki ?m?k t?l?b edirdi (alninin t?ri il? ??r?k yey?c?ks?n), ?vlad d?nyaya g?tirm? prosesi is? agrili oldu.

3. Ontoloji utanc: Ilkin m?n?vi pakligin itirilm?sinin n?tic?si olaraq ?ilpaqliq anlayisi yarandi.

C?nn?td?n qovulma konkret bir m?qs?d dasiyirdi  yixilmis, artiq ?l?ml? b?s?r? ?evrilmis insanin H?yat Agacinin da b?hr?sind?n dadaraq ?z g?nahkar v? qeyri-kamil v?ziyy?tini ?b?dil?sdirm?sin? imkan verm?m?k.

Tanri insani ilkin olaraq g?t?r?ld?y? torpaga  Moriya dagina geri qaytardi. Geri qayitmaq ???n edil?c?k h?r hansi bir c?hdin qarsisini almaq m?qs?dil? Yaradan ?d?m baginin s?rq girisind? d?f edilm?z bir kesik?i d?st?si yerl?sdirdi: xeruviml?r (k?rrubil?r) v? firlanan alovlu qilinc. Qovulma b?s?riyy?tin m?st?qil yer tarixinin baslangici oldu ki, burada itirilmis harmoniyaya aparan yol s?urlu m?n?vi ?m?k v? k?ffar?d?n (g?nahlarin yuyulmasindan) ke?ir.




M?qayis?li t?hlil: Ad?min yaradilmasi T?vratda v? ?hdi-?tiqd?


Ilk insanin yaradilmasi haqqindaki r?vay?t y?hudi T?vratinda v? xristian ?hdi-?tiqind? fundamental m?tn eyniliyin? malik olsa da, ekzegetik (s?rh?ilik) ?n?n?l?r baximindan k?kl? sur?td? f?rql?nir. M?tnl?rin ?st-?st? d?sm?sinin s?b?bi ondan ibar?tdir ki, Musanin Beskitabi (?hdi-?tiqin ilk bes kitabi) y?hudi M?q?dd?s Kitabinin (Tanahin) birbasa t?rc?m?sidir. Lakin bu m?tnin sonraki teoloji (dini-f?ls?fi) d?rki iudaizm v? xristianliqda prinsipial olaraq f?rqli yollarla getmisdir.

H?m y?hudi, h?m d? xristian kanonunun ?sasinda eyni ilkin m?nb?  Yaradilis kitabi (ibranic?  Beresit) dayanir. M?tnl?rin qarsiliqli ?laq?si asagidaki parametrl?rl? xarakteriz? olunur:

 Ikim?rh?l?li narrativ: H?r iki m?nb?d? insanin yaradilmasina dair iki t?svir m?vcuddur. Birincisi  kosmik t?svirdir ki, burada insan altinci g?n yaradilisin taci kimi x?lq edilir (Yaradilis 1:27). Ikincisi  antroposentrik t?svirdir v? prosesin t?f?rr?atlarina fokuslanir (Yaradilis 2:7).

 Maddi ?sas: Insanin yerin torpagindan (afar min ha-adama) yaradilmasi konsepsiyasi xristian Sinodal t?rc?m?sin? tamamil? k???r?lm?sd?r: V? R?bb Tanri insani yerin torpagindan yaratdi v? onun ?z?n? h?yat n?f?si ?f?rd? (Yaradilis 2:7).

 Qadinin yaradilmasi: Ad?min mistik yuxuda oldugu zaman onun qabirgasindan (orijinalda tsela  bu h?m d? t?r?f v? ya b?l?m kimi t?rc?m? olunur) Havvanin (Yevanin) formalasdirilmasi h?r iki ?n?n? t?r?find?n q?bul edilir (Yaradilis 2:2122).

H?rfi m?tnin eyniliyin? baxmayaraq, iki dind? cografi, antropoloji v? soterioloji (nicat haqqinda elm) aspektl?rin d?rind?n d?rk edilm?si k?skin s?kild? s?rh?dl?nir.




Insanin yaradildigi v? d?fn olundugu m?kan (Topoqrafiya)


 Iudaizmd?: Ad?min yaradildigi torpagin m?ns?yin? x?susi ?n?m verilir. Sifahi T?vrata (Beresit Raba midrasi) g?r?, torpaq g?l?c?k Yerus?lim M?b?dinin qurbangahinin ucalacagi m?kandan (Moriya dagi) g?t?r?lm?sd?r ki, bu da insanin yaradilisini g?nahlarin bagislanmasi (k?ffar?) ideyasi il? baglayir.

 Xristianliqda: Yaradilisin topoqrafiyasina doqmatik diqq?t yetirilmir, lakin d?fn yeri haqqindaki r?vay?t inkisaf tapmisdir. Xristian ?n?n?sin? g?r?, Ad?m Qolqofa daginda d?fn edilmisdir. Ikonoqrafik ?n?n? (Xa?in asagisinda Ad?min k?ll? s?m?y?n?n t?svir edilm?si) onu simvoliz? edir ki, ?armixa ??kilmis Isa M?sihin qani fiziki olaraq ilk insanin qaliqlari ?z?rin? axaraq onun g?nahini yumusdur.




Tanrinin t?bi?ti: T?klik v? ya ??l?k


 Xristianliqda: V? Tanri dedi: Insani Bizim sur?timiz? [v?] Bizim b?nz?rimiz? g?r? yaradaq (Yaradilis 1:26) c?ml?si, y?ni Tanrinin ?z? haqqinda c?m formasinda danismasi, Tanrinin ??l?y?n? (Ata, Ogul v? M?q?dd?s Ruh) dair ?n m?h?m ?hdi-?tiq s?had?tl?rind?n biri hesab olunur.

 Iudaizmd?: Trinitar (??l?k) konsepsiya q?ti s?kild? r?dd edilir. Bu ay?d?ki c?m formasi s?rh?il?r (m?s?l?n, Rasi) t?r?find?n ya ?z?m?t c?mi (Pluralis majestatis), ya da Tanrinin t?vaz?karliq n?mayis etdirm?k m?qs?dil? m?l?kl?r surasina m?raci?ti kimi yozulur.




G?nah anlayisi v? insanin xilasi (Soteriologiya)


 Xristian doqmasi (Ilkin/Anadang?lm? g?nah): C?nn?td?n qovulma insan t?bi?tin? k?kl? s?kild? z?r?r vurmus bir f?lak?t kimi n?z?rd?n ke?irilir. Ad?min b?t?n n?sli ontoloji korlanmani (g?nahkarligi) v? m?n?vi ?l?m? miras alir ki, bunlardan da ?z q?vv?si il? xilas olmaq qeyri-m?mk?nd?r  bunun ???n Xilaskarin (M?sihin) g?lisi v? V?ftiz (Xa? suyuna salinma) sakramenti (sirri) m?tl?qdir.

 Y?hudi baxisi (Ad?min g?nahi): Xristian anlayisindaki ilkin g?nah m?fhumu iudaizmd? m?vcud deyil. Hesab olunur ki, Ad?m c?zasini ??kdiyi (fiziki ?l?ml?l?k, h?yatin ??tinlikl?ri) s?xsi bir x?ta t?r?tmisdir. Insan m?tl?q irad? azadligini v? T?vratin 613 ?mrini yerin? yetirm?kl? m?st?qil s?kild? m?n?vi yetkinliy? qayitmaq qabiliyy?tini qoruyub saxlamisdir.




Qurani-K?rimd? antropologiya: Islamda Ad?min yaradilmasi, C?nn?td? qalmasi v? qovulmasi


Islamda H?zr?t Ad?m (?leyhissalam) haqqindaki r?vay?t bitkin bir dini-f?ls?fi konsepsiyadir. Burada ilk insan Tanrinin yer ?z?nd?ki canisini (x?lif?si) v? ilk peyg?mb?ri statusu il? s?r?fl?ndirilmisdir. Islam ilahiyyati (?qid?) insan b?d?ninin maddi formalasma m?rh?l?l?rini, el?c? d? onun sonradan S?mavi bagdan Yer? endirilm?sinin cografiyasini t?f?rr?atlari il? t?svir edir. Bununla b?rab?r, Bibliya ?n?n?sind?n ?sas f?rq  anadang?lm? (ilkin) g?nahin varisliyi doqmasinin q?ti s?kild? r?dd edilm?sidir.




Ad?min yaradilmasinin m?rh?l?l?ri


Quran m?tnind? Ad?min yaradilmasi ilahi irad?nin t?siri altinda yer madd?sinin ?oxm?rh?l?li transformasiya prosesi kimi t?qdim olunur. Islam s?rh?il?ri (m?f?ssirl?r) Quran sur?l?rin? ?saslanaraq, ilkin madd?nin ardicil bes halini qeyd edirl?r:

1. Turab (torpaq, quru torpaq): Ilkin element. Ali-Imran sur?sin? g?r?, Yaradan insanin fiziki qatini torpaqdan x?lq etmisdir ki, bu da b?t?n insanlarin Allah qarsisinda b?rab?rliyini vurgulayir.

2. Tin (pal?iq): Torpagin su il? qarisdirilmasindan alinan madd?.

3. Tin-i lazib (?zl?, yapisqan pal?iq): Yogrulma v? d?qiq anatomik forma verilm?si ???n lazimi plastikliy? ?atmis madd?.

4. H?m?-i m?snun (d?yisilmis qara pal?iq): M??yy?n m?dd?t saxlanilmis v? t?bii d?yisikliy? m?ruz qalmis t?nd r?ngli plastik k?tl?.

5. Salsal (saxsi kimi qurumus pal?iq): Yogrulmus fiqurun dulus?uluq keramikasi halina g?l?n? q?d?r qurudugu son dehidratasiya (suyun itirilm?si) m?rh?l?si.

Imam ?t-Tirmizinin toplusundaki m?t?b?r h?disl?r? g?r?, Ad?m ???n torpaq m?l?kl?r t?r?find?n Yerin h?r bir gus?sind?n toplanmisdir ki, bu da onun n?slinin d?ri r?ngind?ki, xarakterind?ki v? temperamentind?ki f?rql?ri ?nc?d?n m??yy?n etmisdir. Tam canlanma is? Allahin bu pal?iq maket? ?z ruhundan (ruh) ?f?rm?sind?n sonra bas tutmusdur.

Yaradilis bitdikd?n sonra Tanri Ad?mi v? S?nn?y? g?r? onun qabirgasindan x?lq edilmis z?vc?si H?vvani C?nn?t baginda (C?nn?t) m?skunlasdirdi.

Insanlara yalniz bir konkret agac m?st?sna olmaqla, C?nn?tin b?t?n nem?tl?rind?n istifad? etm?y? icaz? verildi. Bibliya m?tnind?n f?rqli olaraq, Quran bu agacin x?susiyy?tl?rini konkretl?sdirmir (o, xeyir v? s?ri bilm? agaci adlandirilmir), Iblis (seytan) is? Ad?mi ?b?diyy?t agaci v? t?k?nm?z s?lt?n?t v?di il? v?sv?s?y? salir.

Iblisin aldatmalarina uyan Ad?m v? H?vva qadagani pozdular, bundan sonra ?z ?ilpaqliqlarini d?rk etdil?r v? Yer ?z?n? endirildil?r.




Qovulmanin cografiyasi v? v?sat (g?r?s) m?kani


Islamin tarixi-ilahiyyat r?vay?tl?rind? (x?sus?n d? tarix?i Ibn K?sirin ?s?rl?rind?) ilk insanlarin qovulmasinin d?qiq cografiyasi t?sbit edilmisdir. Qovulma bir ayriliq kimi xarakteriz? olundugu ???n Allah onlari yer k?r?sinin f?rqli n?qt?l?rin? endirdi:

 Ad?m S?r?ndib adasina (Seylon / Sri-Lanka) endirildi. Onun endiyi ?n?n?vi m?kan bu g?n Ad?m zirv?si kimi ucaldilir v? oradaki qayada onun ayaginin r?mzi izi qorunub saxlanilir.

 H?vva Qirmizi d?niz sahilin?, m?asir Cidd? (S?udiyy? ?r?bistani) s?h?ri yaxinligina atildi. ?r?b ?n?n?sind? Cidd? s?h?rinin adinin etimologiyasi ?ox vaxt b?s?riyy?tin ulu anasi m?nasina g?l?n c?dd? (n?n?) s?z? il? ?laq?l?ndirilir.

Yer? endikd?n sonra c?tl?k uzun m?dd?t (m?xt?lif r?vay?tl?r? g?r?  bir ne?? onilliy? q?d?r) did?rgin d?s?r?k bir-birini axtardi. Onlarin ?oxdan g?zl?nil?n g?r?s? v? yenid?n birl?sm?si M?kk? vadisind?, ?rafat vadisind? yerl?s?n ki?ik bir qranit dagin  C?b?l?r-R?hm?nin (M?rh?m?t daginin) ?t?yind? bas tutdu. ?rafat s?z? ?r?b dilind?ki ?r?f? (tanimaq, bilm?k) k?k?nd?n t?r?misdir, ??nki ilk insanlar uzun ayriliqdan sonra m?hz burada bir-birl?rini yenid?n tanimisdilar.




G?nah v? k?ffar? anlayisindaki f?rql?r


Qovulmanin n?tic?l?rinin Islamda d?rk edilm?si Y?hudi-Xristian yanasmasindan k?kl? sur?td? f?rql?nir:

1. T?vb? konsepsiyasi: Ad?m v? H?vva etdikl?ri ?m?ld?n s?mimi q?lbd?n pesman oldular v? Quranda t?sbit edilmis duani oxudular: Ey R?bbimiz! Biz ?z?m?z? z?lm etdik... (?raf sur?si, 23-c? ay?). Allah onlarin yer h?yati baslamazdan ?vv?l g?nahlarini tamamil? bagisladi.

2. Ilkin g?nahin olmamasi: Islamda h?r bir insan g?nahsiz olaraq (fitr? ?zr?) dogulur. Ad?min n?sli basqasinin x?tasinin y?k?n? dasimir, yer h?yati is? bir l?n?t v? ya s?rg?n deyil, Tanri t?r?find?n planlasdirilmis bir m?n?vi imtihan meydanidir.




Ulu babalarin kosmik odisseyasi: paleoziyar?t, biomodell?sdirm? v? Yer? qayidis


Iudaizm, xristianliq v? islamin m?q?dd?s m?tnl?rind? t?sbit olunmus ilk insanlarin yaradilmasi v? qovulmasi narrativi (hekay?ti), q?r?zsiz t?hlil edildikd?, heyr?tamiz bir konseptual v?hd?t n?mayis etdirir. ?g?r ?n?n?vi teoloji dild?n m?v?qq?ti olaraq uzaqlasib T?vrat, ?hdi-?tiq v? Quran m?tnl?rin? paleoziyar?t (q?dim kosmik s?f?rl?r) v? y?ks?k texnologiyalar hipotezi prizmasindan baxsaq, q?dim metaforalar Yerl? dig?r d?nyalar arasinda c?r?yan ed?n irimiqyasli bir biom?h?ndislik eksperimentinin konturlarini qazanir.

H?r ?? b?y?k monoteyist ?n?n? s?jetin baslangic n?qt?sind? h?mr?ydir: Ad?min yaradilmasi ???n istifad? olunan madd? m?st?sna olaraq yer m?ns?li idi. M?tnl?r x?susil? vurgulayir ki, torpaq (islam ?n?n?sind?  turab v? tin) Yer planetinin h?r bir gus?sind?n toplanmisdi.

Paleoziyar?t m?vqeyind?n yanasdiqda, bu m?rh?l? planetimizin mineral elementl?rinin, ?zvi birl?sm?l?rinin v? endemik biomaterialinin m?qs?dy?nl? s?kild? toplanmasi kimi g?r?n?r. Dini xadiml?r Ali Z?kanin irad?si il? h?r?k?t ed?n m?l?kl?ri bu missiyanin icra?ilari adlandirirlar. Lakin elmi-?d?bi interpretasiyada bu proses f?rqli s?kild? t?svir olunur:

D?rin kosmosdan v? ya basqa bir ?l??d?n g?l?n xarici q?vv?l?r Yer torpagindan qlobal miqyasda n?mun?l?r g?t?rm?sl?r. Planetimizin unikal kodunu ?z?nd? dasiyan bu torpaq, yeni bir bioloji n?v?n sonraki modell?sdirilm?si ???n xammal bazasi  matris rolunu oynamisdir.

B?t?n m?nb?l?ri birl?sdir?n ?n m?h?m detal Ad?min canlandirilmasi prosesinin Yerd?n k?narda bas verm?sidir. Yer m?ns?li xammal basqa bir f?zaya  ?d?m bagina (v? ya s?mavi C?nn?t?) n?ql edilmisdi. M?hz orada, basqa bir d?nyanin y?ks?k texnologiyali laboratoriya s?raitind? Yaradan Ad?m? h?yat n?f?si ?f?r?r?k, yer elementl?ri ?sasinda s?urlu h?yatin tacini yaratdi. Bunun ardinca, ilk n?mun?nin genetik materialindan (metaforik qabirga v? ya t?r?f) istifad? edil?r?k onun h?yat yoldasi  H?vva (Yeva) modell?sdirildi.

Yeni yaradilmis insan c?tl?y?n?n ?d?m s?raitin? yerl?sdirilm?si, bu yeni bioloji sinfin adaptasiya (uygunlasma), inteqrasiya v? sinaq d?vr? idi. Yer madd?sind?n dogulmus, lakin ali d?nyada canlandirilmis varliqlar ciddi s?kild? n?zar?t olunan v? s?rt t?hl?k?sizlik protokolunun t?tbiq edildiyi bir ekosistem? yerl?sdirilmisdil?r.

Ali Z?ka Ad?m v? H?vva ???n q?ti bir qadaga (tabu) m??yy?n etdi: konkret bir obyekt? daxil olmaq qadagasi (Bibliyada  Xeyir v? S?ri Bilm? Agaci, Quranda  ?b?diyy?t Agaci). Rasional n?vb?d?n baxdiqda, bu qadaga asagidaki m?nalari ifad? edir:

 G?nc bioobyektl?rin s?urunun h?l? hazir olmadigi texnologiyalara ?ixisin m?hdudlasdirilmasi;

 Yeni t?yin olunmus canisinl?rin nizam-intizam v? icra?iliq s?viyy?sinin yoxlanilmasi;

 Sanitariya-biologiya karantini.

???nc? t?r?fin  Ilanin v? ya Iblisin (hansi ki, ?z? d? yerli olmayan basqa bir sivilizasiyanin n?may?nd?si idi v? bu yeni layih?y? qarsi dagidici bir qisqancliq b?sl?yirdi) t?hriki il? bu protokolun pozulmasi (g?naha batma) sistem x?tasina (sistem q?zasina) s?b?b oldu. Insanlar m?v?qq?ti olaraq qaldiqlari o d?nyanin qanununu pozdular.

Kosmik qanunun pozulmasinin n?tic?si eksperimentin ?d?m s?raitind? d?rhal dayandirilmasi oldu. Sistem kodunu pozmus varliqlari ali d?nyada saxlamaq artiq t?hl?k?siz deyildi  onlarin H?yat Agacina (bioloji ?l?ms?zl?k texnologiyalarina) ?ixis ?ld? ed?r?k ?z s?hvl?rini ?b?dil?sdirm?k riski m?vcud idi.

Ali Z?ka deportasiya (qovulma) bar?d? q?rar q?bul edir. Ad?m v? H?vva maddi ?saslarinin ilkin olaraq g?t?r?ld?y? yer?  Yer planetin? geri qaytarilirlar.

 Y?hudi m?nb?l?ri insanin Moriya dagina qaytarilmasindan b?hs edir;

 Islam r?vay?tl?ri is? heyr?tamiz cografi d?qiqlikl? koordinat n?qt?l?rini g?st?rir: Ad?min Sri-Lanka adasina (Ad?m zirv?si), H?vvanin is? Qirmizi d?niz sahilin? endirilm?si v? ardinca ?rafat vadisind? yenid?n birl?sm?si.

Dogma planetl?rin? qaytarilmis, lakin artiq ali z?ka qigilcimina, ?z?n?d?rk? v? n?silartirma qabiliyy?tin? malik olan Ad?m v? H?vva m?asir b?s?riyy?tin genetik v? sivilizasiya t?m?lini qoydular. Bir zamanlar onlarin b?d?nl?ri ???n torpaq vermis Yer k?r?si ?z d?yisilmis ?vladlarini geriy? q?bul etdi v? xammal bazasindan b?s?riyy?t tarixinin besiyin? ?evrildi.

Metafizikanin topoqrafiyasi: T?vratda v? ?hdi-C?didd? ?d?m bagi maddidirmi?

?d?m baginin maddi (fiziki) mahiyy?t dasiyib-dasimamasi m?s?l?si y?hudi v? xristian esxatologiyasini (d?nyanin sonu haqqinda t?limi) bir-birind?n ayiran ?sas demarkasiya (s?rh?d) x?tl?rind?n biridir. ?g?r y?hudi T?vrati ?d?mi q?tiyy?tl? yer cografiyasi v? planetimizin fiziki qanunlari ??r?iv?sind? saxlayirsa, xristian ?hdi-C?did (Incil) radikal bir metafizik si?rayis ed?r?k C?nn?ti Yaxin S?rq kartoqrafiyasi m?st?visind?n t?miz ruh sferasina k???r?r. Bununla bel?, h?r iki ?n?n? d?rin simvolik bagliligi qoruyub saxlayir; burada itirilmis yer c?nn?ti g?l?c?k kosmik z?f?rin prototipin? (ilkin modelin?) ?evrilir.




T?vratin cografi realizmi v? y?hudi dualizmi


Y?hudi ?n?n?sind? (T?vratda) ?d?m bagi (Qan Eden) m?c?rr?d v? alleqorik bir m?kan deyil, tamamil? real, maddi v? cografi c?h?td?n m??yy?n olunmus bir obyektdir. Beresit (Yaradilis) kitabinin m?tni yalniz metafizik s?kild? yozulmasi qeyri-m?mk?n olan d?qiq m?kan koordinatlari il? isl?yir.

T?vrat x?b?r verir ki, bu bag Yaradan t?r?find?n s?rqd? salinmisdir (Beresit 2:8). ?st?lik, M?q?dd?s Kitab m??llifi d?qiq bir hidroloji s?b?k? t?qdim edir: ?d?md?n bir ?ay ?ixirdi v? bagin h?dudlarindan k?narda d?rd ?sas qola ayrilirdi. Onlardan ikisi  Pison v? Gihon  tarix?il?r arasinda m?bahis? dogursa da, dig?r ikisi maksimum cografi d?qiqlikl? g?st?rilmisdir: Hiddekel (D?cl?) v? Prad (F?rat) (Beresit 2:14). Bel?likl?, ilkin m?nb?nin n?qteyi-n?z?rind?n ?d?m fiziki olaraq Mesopotamiya ?razisind? yerl?sirdi. Bu bagda real flora bitirdi, Ad?m? is? tamamil? fiziki bir is  onu bec?rm?k v? qorumaq tapsirilmisdi (Beresit 2:15).

Talmudda (Eruvin traktati) v? mistik ?s?rl?rd? (Zohar kitabi) t?sbit olunmus klassik y?hudi ekzegetikasi bagin maddiliyi m?s?l?sini dualizm vasit?sil? h?ll ed?r?k onu iki t?b?q?y? ayirir:

1. Asagi ?d?m bagi (Qan Eden ha-Taxton): Maddi, yer ?z?nd?ki bag. O, fiziki olaraq Yerd? m?vcud idi, lakin insan qovulduqdan v? xeruviml?rd?n (k?rrubil?rd?n) ibar?t kesik?il?r yerl?sdirildikd?n sonra bu ?razi Ali Z?ka t?r?find?n insan qavrayisindan gizl?dildi v? maddi d?nyanin g?r?nm?y?n, inc? (m?n?vi) ?l??s?n? ke?di.

2. Yuxari ?d?m bagi (Qan Eden ha-Elyon): Qeyri-maddi, ruhani sfera. Bura Ruhlar d?nyasidir (Olam ha-Nesamot). Onun fiziki parametrl?ri yoxdur v? saleh insanlarin ruhlarinin yer h?yati basa ?atdiqdan sonra metafizik h?zz almasi ???n bir m?sk?n rolunu oynayir.




?hdi-C?didin transsendent d?n?s?: Ruhani c?nn?t


?hdi-C?did m?tnl?rind? m?nz?r? k?kl? sur?td? d?yisir. Mesopotamiya cografiyasi, D?cl? v? F?rat ?aylarina edil?n istinadlar, h?m?inin fiziki agaclar tamamil? l?gv olunur. M??llifl?rin diqq?t m?rk?zi ke?misd?n (itirilmis yer c?nn?tind?n) g?l?c?y? (qazanilacaq S?mavi C?nn?t?) dogru s?r?s?r. ?hdi-C?didd? ?d?m s?z? ?z yerini m?st?sna olaraq m?n?vi realligi ifad? ed?n yunan m?ns?li Paradis (C?nn?t) terminin? verir.

Xristian kanonunda C?nn?t Yer planetind?n tamamil? avtonomlasdirilib (m?st?qil edilib). O, Tanrinin, m?l?kl?rin v? xilas olmus ruhlarin birbasa h?zur tapdigi bir sfera kimi t?qdim olunur.

 Anid?n ke?id: ?armixa ??kilmis Isa M?sih t?vb? ed?n quldura deyir: S?n? dogru deyir?m, bu g?n m?niml? b?rab?r c?nn?td? olacaqsan (Luka 23:43). Burada s?hb?t Yer k?r?sin?, D?cl? v? F?ratin m?nb?l?rin? g?nd?rilm?kd?n deyil, ?l?ms?z ruhun d?rhal qeyri-maddi b?xtiyarliq m?sk?nin? ke?m?sind?n gedir.

 Paulun (Pavilin) transsendent t?cr?b?si: H?vari Paul ?z mistik ekstazini (v?cd halini) t?svir ed?r?k C?nn?ti birbasa fiziki kosmosun h?dudlarindan k?narda, ali metafizik sferalarda lokallasdirir (yerl?sdirir): M?sihd? bir adam taniyiram... [o,] ???nc? g?y? q?d?r qaldirildi... c?nn?t? aparildi v? orada insan dilin? g?lm?y?n s?zl?r esitdi (2 Korinflil?r? 12:2-4).




Yeni Ierusalim (Q?ds) v? Kosmik Transformasiya


?hdi-C?didin yekun n?qt?si  Iohan Ilahiyyat?inin V?hy kitabi (Apokalipsis) oxucunu yenid?n ?d?m simvollarina qaytarir, lakin tamamil? f?rqli, transsendent s?viyy?d?. Itirilmis maddi bag Yeni Ierusalim?  Tanrinin h?zurundan en?n S?mavi S?h?r? ?evrilir (V?hy 21:2).

Bu s?h?rin daxilind? fiziki t?bi?t tamamil? m?n?vi substansiyaya ?ridilib: yer ?ayinin ?v?zin? orada b?llur kimi parildayan t?miz h?yat suyu ?ayi axir, fiziki bagin ?v?zin? is? ?ayin h?r iki sahilind? on iki d?f? bar ver?n H?yat Agaci ucalir (V?hy 22:1-2). ?hdi-C?didd? C?nn?t yalniz g?l?c?k ?mumi Dirilis kontekstind? maddidir; o zaman b?t?n kosmos transformasiya olunacaq (d?yis?c?k), t?mizl?n?c?k v? ilahi realliqla birl?s?r?k yeni g?y v? yeni yer halini alacaqdir (V?hy 21:1).




Maddi ?b?diyy?tin arxitekturasi: Islam ?n?n?sind? maddi C?nn?t fenomeni


D?nya dinl?rinin esxatoloji konsepsiyalarinda m?s?lman d?nyasinin C?nn?ti (C?nn?t) transformasiya olunmus (d?yisilmis) madd?nin m?tl?q z?f?rini n?mayis etdir?r?k unikal bir m?vqe tutur. ?g?r xristian ?n?n?si ?hdi-C?didd? t?miz, cismd?n k?nar ruh m?st?visin? metafizik bir ke?id edirs?, islam ilahiyyati (?qid?) q?ti s?kild? bildirir: g?l?c?k ?b?diyy?t M?sk?ni obyektiv m?vcudluga malik, y?ks?k d?r?c?d? maddi v? fiziki c?h?td?n duyulacaq bir d?nyadir. C?nn?td? cismani h?zzl?rin realligina inanmaq sad?c? bir alleqoriya deyil, islamin fundamental doqmalarindan biridir.




C?nn?t biologiyasi: cismani dirilm? v? b?d?nin modifikasiyasi


Maddi C?nn?t haqqindaki Quran konsepsiyasinin t?m?lind? cism?n dirilm? (b?'s) doqmasi dayanir. Islama g?r?, insan cisimsiz bir ruh v? ya sad?c? zehni bir proyeksiya s?klind? ?b?di yasamaq ???n n?z?rd? tutulmayib. Ruh yenid?n fiziki qata (b?d?n?) qayidir, lakin bu b?d?n k?kl? bir bioloji modernizasiyaya m?ruz qalir.

M?q?dd?s m?tnl?r v? H?zr?t Peyg?mb?rin (sallallahu ?leyhi v? s?ll?m) m?t?b?r h?disl?ri C?nn?t sakinl?rinin fiziologiyasini m?tl?q bioloji t?kmillik prizmasindan t?svir edir:

 Antropometrik standart: D?ny?vi x?st?likl?rd?n v? qocalmadan azad olan saleh b?nd?l?r C?nn?t? ?m?rl?rinin ?n parlaq d?vr?nd?  33 yasinda daxil olurlar. R?vay?tl?r g?st?rir ki, ulu babamiz Ad?min ilkin parametrl?rin? uygun olaraq, onlarin boyu monumental ?l??d? (t?xmin?n 30 metr) olacaqdir.

 Metabolik q?surlarin aradan qaldirilmasi: C?nn?t sakinl?ri xalis v? konsentrasiya olunmus h?zz namin? qeyri-m?hdud miqdarda t?amlar v? n?fis i?kil?r q?bul etm?k qabiliyy?tin? malikdirl?r. Bununla bel?, onlarin b?d?nl?ri yer ?z?n?n bioloji qaygilarindan tamamil? t?mizl?nmisdir; C?nn?td? x?st?likl?r, n?cisl?r, fizioloji ifrazatlar v? toksinl?r yoxdur. Yem?yin h?zm olunma prosesi y?ng?l bir g?yirm? v? ?tirli m?sk qoxusu ver?n x?susi bir t?rin ifraz olunmasi il? basa ?atir.

 Hissiyyat postulati (prinsipi): Quran he? bir s?ni spiritualizm? (ruh?uluga) varmadan ?b?diyy?td? z?vc?vi yaxinligin qorunub saxlanacagini b?yan edir. C?nn?t huril?ri v? d?ny?vi z?vc?l?r fiziki c?h?td?n q?sursuz, toxunula bil?n varliqlar kimi t?svir olunur ki, onlarin g?z?lliyi v? z?rifliyi Tanri t?r?find?n x?lq edilmis madd?nin m?tl?q inc?liyini n?mayis etdirir.




C?nn?t infrastrukturu: ?aylar, saraylar v? ip?k


?r?b dilind?ki C?nn?t s?z? h?rfi m?nada ?i??kl?n?n baglar dem?kdir. Quran m?tni q?dim m??llifl?rin bir m?h?ndis-memar d?qiqliyi il? qeyd? aldiqlari infrastrukturun, landsaftin v? maddi nem?tl?rin ?trafli t?svirl?ri il? z?ngindir.

M?h?mm?d sur?sind? C?nn?tin su arteriyalarinin d?qiq fiziki x?rit?si t?qdim olunur. C?nn?t d?rd n?v real ?ayla ?hat? olunmusdur: Orada dadi d?yism?y?n (iyl?nm?y?n) sudan ?aylar, dadi d?yism?y?n s?dd?n ?aylar, i??nl?r? l?zz?t ver?n s?rabdan ?aylar v? s?z?lm?s t?miz baldan ?aylar vardir (Quran, 47:15). C?nn?t landsafti n?h?ng agaclarla (m?s?l?n, qollu-budaqli Tuba agaci) b?z?dilmisdir ki, onlarin six, s?rin k?lg?si tamamil? maddidir, b?hr?l?ri is? insanin ilk ist?yi il? ?z? onun ?ll?rin? dogru ?yilir.

C?nn?tin realligi d?bd?b?li ?syalarin ?trafli sadalanmasi il? d? vurgulanir. C?nn?t sakinl?rinin saraylari v? ?adirlari k?hr?ba v? m?sk qarisigindan olan m?hlulla b?rkidilmis qizil v? g?m?s k?rpicl?rd?n ucaldilib. Quran m?tni interyerl?ri (daxili t?rtibati) inc?liyin? q?d?r kataloqlasdirir: saleh b?nd?l?r qizil isl?m?li taxtlar ?z?rind? ?yl?sir, yasil atlas astarli xal?alara s?yk?nir, z?rif ip?kd?n, atlazdan v? agir taftadan (dibadan) toxunmus libaslar geyinir, qizil, g?m?s v? incil?rd?n hazirlanmis agir qolbaqlar taxirlar (?l-Insan sur?si).




H?zzl?rin iyerarxiyasi: Ruy?tullah (Allahin Camalini g?rm?k)


Quran t?svirl?rinin aydin, dem?k olar ki, ?ll? toxunula bil?n hedonist (h?zzp?r?st) xarakterin? baxmayaraq, islam d?s?nc?si C?nn?tin b?sit v? istehlak?i bir t?bi?t? malik olmasi bar?d?ki ittihamlari q?tiyy?tl? r?dd edir. C?nn?td?ki hissi nem?tl?r tamamil? legitimdir (halaldir), ??nki onlar yer ?z?n? m?xsus g?nah, t?qsir, doymaq (b?zz olmaq) v? ya qitliq kontekstind?n uzaqdir.

Bununla bel?, maddi C?nn?tin ?z?n?n d? ciddi bir iyerarxiyasi var ki, onun zirv?sind? maddi bir obyekt deyil, ?n ali m?n?vi akt dayanir. Quran v? S?nn? b?yan edir ki, ?b?diyy?tin ?n ?z?m?tli, he? n? il? m?qayis? olunmayacaq m?qami Ruy?tullah  saleh b?nd?l?rin ?z Yaradaninin Camalini fiziki olaraq g?rm?k imkani olacaqdir: O g?n ne??-ne?? ?zl?r nurlanacaq, ?z R?bbin? baxacaqdir (Quran, 75:2223).

M?hz bu n?qt?d? islam esxatologiyasi m?tl?q sintez? nail olur: transformasiya olunmus insan b?d?ninin maddi g?zl?ri varligin transsendent M?nb?yini g?rm?k qabiliyy?ti qazanir. Bel?likl?, islamda hiss edil?n v? maddil?sdirilmis C?nn?t m?n?vi inkisafa alternativ olaraq deyil, xilas olmus b?s?riyy?tin ?b?di h?yati ???n ideal v? kamil bir s?hn? kimi ?ixis edir.

?b?diyy?tin ontologiyasi: T?vratda, xristianliqda v? islamda C?nn?t maddidirmi?

S?ad?t M?sk?ni  C?nn?t haqqindaki s?jet h?r ?? b?y?k monoteyist din ???n ortaq x?tt t?skil ets? d?, onun fiziki v? metafizik mahiyy?ti bu dinl?rd? prinsipial olaraq f?rqli s?kild? d?rk olunur. C?nn?t cografi koordinatlari olan maddi bir ekosistemdir, yoxsa t?mizl?nmis ruhun sirf zehni (mental) v?ziyy?tidir? Bu suala veril?n cavab iudaizm, xristianliq v? islam arasinda madd?nin bir nem?t yaxud ruh ???n m?v?qq?ti bir zindan kimi q?bul edilm?si x?tti boyunca ke??n d?rin teoloji f?rql?ri ?z? ?ixarir.




T?vratin cografi realizmi v? y?hudi dualizmi


Y?hudi ?n?n?sind? (T?vratda) ilkin c?nn?t  ?d?m bagi (Qan Eden) m?c?rr?d bir alleqoriya deyil, tamamil? real, maddi v? cografi c?h?td?n m??yy?n olunmus bir obyektdir. Beresit (Yaradilis) kitabinin m?tni planetimizin fiziki realligina ?saslanan d?qiq m?kan koordinatlari il? isl?yir.

T?vrat x?b?r verir ki, bu bag Yaradan t?r?find?n s?rqd? salinmisdir (Beresit 2:8). ?st?lik, M?q?dd?s Kitab m??llifi d?qiq bir hidroloji s?b?k? t?qdim edir: ?d?md?n bir ?ay ?ixirdi v? bagin h?dudlarindan k?narda d?rd ?sas qola ayrilirdi. Bunlardan ikisi  Hiddekel (D?cl?) v? Prad (F?rat) (Beresit 2:14)  Mesopotamiyada v? ya Erm?nistan yaylasinda konkret fiziki m?kana isar? edir. Bu bagda real flora bitirdi, ilk insana is? d?ny?vi, fiziki bir is  onu bec?rm?k v? qorumaq tapsirilmisdi (Beresit 2:15).

Talmudda v? kabbalistik ?s?rl?rd? t?sbit olunmus klassik y?hudi ekzegetikasi bagin maddiliyi m?s?l?sini dualizm vasit?sil? h?ll ed?r?k onu iki t?b?q?y? ayirir:

1. Asagi ?d?m bagi (Qan Eden ha-Taxton): Maddi, yer ?z?nd?ki bag. O, fiziki olaraq Yerd? m?vcud idi, lakin insan qovulduqdan v? xeruviml?rd?n (k?rrubil?rd?n) ibar?t kesik?il?r yerl?sdirildikd?n sonra bu ?razi Ali Z?ka t?r?find?n insan qavrayisindan gizl?dildi v? maddi d?nyanin g?r?nm?y?n, inc? (m?n?vi) ?l??s?n? ke?di.

2. Yuxari ?d?m bagi (Qan Eden ha-Elyon): Qeyri-maddi, ruhani sfera. Bura Ruhlar d?nyasidir (Olam ha-Nesamot). Onun fiziki parametrl?ri yoxdur v? saleh insanlarin ruhlarinin yer h?yati basa ?atdiqdan sonra metafizik h?zz almasi ???n bir m?sk?n rolunu oynayir.




Xristianligin transsendent d?n?s?: Ruhani c?nn?t


Xristian ilahiyyati radikal bir metafizik ?evrilis ed?r?k diqq?t m?rk?zini ke?misd?n (Yaradilis kitabinin itirilmis yer c?nn?tind?n) g?l?c?y? (?hdi-C?didin qazanilacaq S?mavi C?nn?tin?) dogru s?r?sd?r?r. Mesopotamiya cografiyasi, ?aylara v? fiziki agaclara edil?n istinadlar tamamil? l?gv olunur, C?nn?t (Paradis) m?fhumu is? t?miz ruh sferasina k???r?l?r.




C?nn?t mental bir m?kan kimi


Xristian kanonunda C?nn?t Yer planetind?n tamamil? avtonomlasdirilib (m?st?qil edilib) v? Tanrinin, el?c? d? m?l?kl?rin birbasa h?zur tapdigi bir sfera kimi s?rh olunur.

 Anid?n ke?id: ?armixa ??kilmis Isa M?sih t?vb? ed?n quldura deyir: S?n? dogru deyir?m, bu g?n m?niml? b?rab?r c?nn?td? olacaqsan (Luka 23:43). Bu is? ?l?ms?z ruhun d?rhal qeyri-maddi b?xtiyarliq m?sk?nin? ke?m?sin? isar? edir, n?inki D?cl? v? F?ratin m?nb?l?rin? g?nd?rilm?sin?.

 Paulun (Pavilin) transsendent t?cr?b?si: H?vari Paul C?nn?ti birbasa fiziki kosmosun h?dudlarindan k?narda, ali metafizik sferalarda lokallasdirir (yerl?sdirir): ...???nc? g?y? q?d?r qaldirildi... c?nn?t? aparildi v? orada insan dilin? g?lm?y?n s?zl?r esitdi (2 Korinflil?r? 12:2-4).

?hdi-C?didin yekun n?qt?si  Iohan Ilahiyyat?inin V?hy kitabi (Apokalipsis)  itirilmis maddi bagi Yeni Ierusalim?  Tanrinin h?zurundan en?n S?mavi S?h?r? transformasiya edir (V?hy 21:2). Burada fiziki t?bi?t tamamil? m?n?vi substansiyaya ?ridilib: yer ?ayinin ?v?zin? b?llur kimi parildayan t?miz h?yat suyu ?ayi axir, fiziki bagin ?v?zin? is? on iki d?f? bar ver?n H?yat Agaci ucalir (V?hy 22:1-2). Xristianliqda C?nn?t yalniz g?l?c?k ?mumi Dirilis kontekstind? yeni, asinmaz bir m?n?vi cismanilik qazanir; o zaman b?t?n kosmos d?yisil?r?k yeni g?y v? yeni yer halini alacaqdir (V?hy 21:1).




Maddi ?b?diyy?tin arxitekturasi: Islamda maddi C?nn?t


Xristian spiritualizmind?n (ruh?ulugundan) f?rqli olaraq, islam ilahiyyati (?qid?) C?nn?t? onun m?tl?q, hiss edil?n maddiliyini n?mayiskaran? s?kild? qaytarir. M?s?lman d?nyasinin C?nn?ti (C?nn?t)  obyektiv m?vcudluga malik, fiziki, hissi v? toxunula bil?n nem?tl?rl? dolu y?ks?k d?r?c?d? maddi bir d?nyadir. C?nn?td? cismani h?zzl?rin realligina inanmaq sad?c? bir metafora deyil, islamin fundamental doqmalarindan biridir.

Quran esxatologiyasinin t?m?lind? cism?n dirilm? (b?'s) doqmasi dayanir. Ruh fiziki qata (b?d?n?) qayidir v? bu b?d?n k?kl? bir bioloji modernizasiyaya m?ruz qalir:

 Fizioloji standart: D?ny?vi x?st?likl?rd?n v? qocalmadan azad olan saleh b?nd?l?r C?nn?t? ?m?rl?rinin ?n parlaq d?vr?nd?  33 yasinda daxil olurlar v? ulu babamiz Ad?min ilkin monumental boy ?l??l?rin? sahib olurlar.

 Metabolik q?surlarin aradan qaldirilmasi: C?nn?t sakinl?ri xalis h?zz namin? qeyri-m?hdud miqdarda n?fis t?amlar v? i?kil?r q?bul edirl?r. Bununla bel?, onlarin b?d?nl?ri yer ?z?n?n bioloji qaygilarindan tamamil? t?mizl?nmisdir; C?nn?td? x?st?likl?r, n?cisl?r v? toksinl?r yoxdur, yem?yin h?zm olunma prosesi is? m?sk qoxusu ver?n x?susi bir t?rin ifraz olunmasi il? basa ?atir. Quran he? bir s?ni utanc hissi ke?irm?d?n ?b?diyy?td? z?vc?vi yaxinligin v? fiziki hissiyyatin qorunub saxlanacagini b?yan edir.

C?nn?t s?z? h?rfi m?nada ?i??kl?n?n baglar dem?kdir. Quran m?tni onun infrastrukturunu inc?liyin? q?d?r kataloqlasdirir: C?nn?t d?rd n?v real ?ayla ?hat? olunmusdur  t?miz su, s?d, s?z?lm?s bal v? insani m?st etm?d?n l?zz?t ver?n c?nn?t s?rabi ?aylari (Quran, 47:15). Saleh b?nd?l?r qizil v? g?m?s k?rpicl?rd?n ucaldilmis saraylarda yasayir, qizil isl?m?li taxtlar ?z?rind? ?yl?sir v? z?rif ip?kd?n, atlazdan v? agir taftadan (dibadan) toxunmus libaslar geyinirl?r (?l-Insan sur?si).

Islamda maddil?sdirilmis bu realligin m?tl?q apogeyi (zirv?si) v? ?n ali n?qt?si Ruy?tullah  saleh b?nd?l?rin ?z Yaradaninin Camalini fiziki olaraq, transformasiya olunmus b?d?nl?rinin g?zl?ri il? g?rm?k imkani olacaqdir: O g?n ne??-ne?? ?zl?r nurlanacaq, ?z R?bbin? baxacaqdir (Quran, 75:2223). M?hz bu n?qt?d? maddi v? m?n?vi olan vahid bir v?hd?td? qovusur.




?d?min kosmoloji paradoksu: Ulu babanin biomateriali, planetl?rarasi transfer v? ?b?diyy?tin fizikasi


C?nn?tin maddi, yoxsa sirf ruhani mahiyy?t dasimasi bar?d? iudaizm, xristianliq v? islamin k?sism?sind? aparilan m?zakir?l?r qa?ilmaz olaraq d?rin bir m?ntiqi v? ontoloji paradoksa dir?nir. ?g?r C?nn?ti m?c?rr?d, metafizik bir ruh f?zasi kimi q?bul ets?k, t?dqiqat?i qarsisinda d?f edilm?z bir sual yaranir: Ad?min formalasdirildigi o maddi yer elementi  biomaterial, yaxud yerin torpagi qeyri-maddi bir m?sk?n? nec? n?ql edil? bil?rdi?

?g?r C?nn?t? obyektiv m?vcudluga malik fiziki bir ekosistem kimi baxsaq, M?q?dd?s Kitab metaforalari v? Quran m?tnl?ri heyr?tamiz s?kild? m?asir elmi v? kosmoloji hipotezl?rl? uzlasmaga baslayir. Bu c?r oxunusda Ad?min hekay?si mistik bir r?vay?td?n irimiqyasli planetl?rarasi biom?h?ndislik eksperimentinin, deportasiyanin v? b?s?riyy?tin sonraki t?kam?l tranzitinin xronikasina ?evrilir.




Ibtidai madd? problemi v? m?kan ayriligi


Ibrahimi dinl?rin m?q?dd?s m?tnl?ri ilk insanin yaradilmasi ???n istifad? olunan ilkin xammalin t?svirind? heyr?tamiz bir h?mr?ylik n?mayis etdirir: Ad?m yer qabiginin elementl?rind?n (yerin torpagindan, afar min ha-adama, turabdan) yogrulmusdur. Lakin bu hekay?nin ?n d?y?nl? m?qami ondan ibar?tdir ki, insana ruhun ?f?r?lm?si v? onun ilkin varligi Yerd?n k?narda  ?d?md? bas vermisdir.

Bu m?kan ayriligi fundamental bir dilemmanin dogulmasina s?b?b olur:

 Xalis spiritualizmin (ruh?ulugun) t?nqidi: ?g?r ?d?m (C?nn?t) fiziki parametrl?rd?n m?hrumdursa, yer torpaginin bura n?ql edilm?si v? ondan bioloji bir orqanizmin formalasdirilmasi metafizika qanunlarina ziddir. Ruhun pal?iga ehtiyaci yoxdur, pal?iq is? m?kanin, k?tl?nin v? sixligin olmadigi bir yerd? m?vcud ola bilm?z.

 Rasional-kosmoloji sintez: ?g?r islam ?qid?sinin v? erk?n y?hudi s?rh?il?rinin C?nn?tin maddiliyi bar?d?ki m?vqeyini q?bul ets?k, r?vay?t ciddi bir m?ntiq qazanir. Planetin h?r bir gus?sind?n toplanmis yer torpagi unikal bir ?zvi v? mineral matris rolunu oynamisdir. Bu biomaterial q?dim insanin m?l?kl?r kimi eynil?sdirdiyi q?vv?l?r t?r?find?n g?t?r?l?r?k xarici m?hitin n?zar?t olunan s?raitin?  ?d?m adlanan basqa bir m?skunlasmis platformaya (planet? v? ya y?ks?k texnologiyali avtonom klaster?) k???r?lm?sd?r. M?hz orada, f?rqli bir fizika s?raitind? Ali Z?ka Ad?min bioloji h?yatini baslatmis v? onun genetik kodu ?sasinda H?vvani modell?sdirmisdir.




Adaptasiya protokolu, sistem q?zasi v? deportasiya


Insan c?tl?y?n?n C?nn?t baginda qalmasi bu n?qteyi-n?z?rd?n yeni s?urlu n?v?n adaptasiya karantini v? sinaq d?vr? kimi g?r?n?r. S?rt bir qanunun  konkret bir obyekt? (Ist?r Xeyir v? S?ri Bilm? Agaci, ist?rs? d? ?b?diyy?t Agaci olsun) yaxinlasmaq qadagasinin t?tbiq edilm?si Yaradanin siltaqligi deyil, t?m?l bir t?hl?k?sizlik protokolu idi.

Xarici dagidici bir q?vv?nin (Iblisin v? ya Ilanin) m?daxil?si il? bu tabunun pozulmasi bioobyektl?rin davranisinda sistem x?tasina yol a?di. Insanlar ?d?md? qalma reqlamentini pozaraq, ali d?nyanin qanunlarina inteqrasiya olunmaga hazir olmadiqlarini n?mayis etdirdil?r.

Bu h?quq pozuntusunun n?tic?si d?rhal h?yata ke?iril?n deportasiya oldu:

1. ?ixisin bloklanmasi: Qaydalari pozanlari ?d?m s?raitind? saxlamaq artiq t?hl?k?siz deyildi; ??nki onlarin bioloji ?l?ms?zl?k texnologiyalarina (H?yat Agacina) n?zar?tsiz ?ixis ?ld? etm?k v? ?z s?hvl?rini ?b?dil?sdirm?k riski var idi. Bu d?nyaya giris m?hafiz? sisteml?ri (alovlu qilinc) t?r?find?n operativ s?kild? bloklandi.

2. V?t?n? ekstradisiya: Ad?m v? H?vva b?d?nl?ri ???n materialin ilkin olaraq g?t?r?ld?y? yer?  Yer planetin? geri qaytarildilar. Islamin tarixi r?vay?tl?ri bu enisin cografi koordinatlarini (Sri-Lanka v? Qirmizi d?niz sahili) heyr?tamiz d?qiqlikl? t?sbit ed?r?k qovulmanin m?hz b?d?nl?rin m?kanda fiziki yerd?yism?si oldugunu vurgulayir.

Bir zamanlar sad?c? xammal donoru olan Yer k?r?si, bir andaca s?urlu ulu babalarin b?s?riyy?tin demoqrafik v? sivilizasiya ?arxini baslatdiqlari bir besiy? ?evrildi.




Yer sinaq platformasi v? kosmik tranzit kimi


T?vrat v? Quran m?tnl?rinin f?ls?fi d?rki bizi Yerin m?v?qq?ti bir sinaq platformasi olmasi konsepsiyasina g?tirir. Dini doktrina a?iq s?kild? b?yan edir ki, insanin planetimizd?ki fiziki ?l?m? s?urun yox olmasinin son n?qt?si deyil. Yer ?z?nd?ki varliq ciddi s?kild? nizamlanmis bir m?rh?l?, planetar bir imtahandir.

Insana m?tl?q irad? azadligi verilmisdir v? onun Yer ?z?nd?ki b?t?n h?yat trayektoriyasi  ??tinlikl?rin d?f edilm?si, etik qadagalara riay?t olunmasi v? m?n?vi t?kam?l vasit?sil?  m?lumatlarin toplanmasi v? s?xsi metafizik kodun formalasdirilmasi prosesidir.

Biyoloji d?vr (?l?m) basa ?atdiqdan v? sonraki qlobal cismani dirilm?d?n (b?'s) sonra Ali M?hk?m? s?xsiyy?tin kosmik tranzitinin n?vb?ti vektorunu m??yy?n ed?c?k. Yer sinaginin n?tic?l?rind?n asili olaraq, s?ur (yenid?n transformasiya olunmus, asinmaz b?d?nl? birl?s?r?k) varligin m?vafiq sferalarina paylanacaqdir. Saleh b?nd?l?r maddi, t?mizl?nmis C?nn?t (C?nn?t) d?nyasina ?oxdan g?zl?nil?n repatrasiya (v?t?n? qayidis) h?ququ qazanacaqlar; hansi ki, bu d?nya yer sinagi s?raitind? ?z etibarliligini s?but etmis insan ???n ?z qapilarini yenid?n a?acaqdir.




Qlobal ufologiyanin monitorinqi: kims?siz landsaftlardan n?v? paritetin? v? Vasinqtonun m?hasir?sin? q?d?r


Islam dininin ?qid?sin? g?r?, H?zr?t M?h?mm?d (sallallahu ?leyhi v? s?ll?m) Peyg?mb?rl?rin M?h?r?d?r (Xat?m?l-?nbiyadir)  y?ni 23 il ?rzind? s?mavi q?vv?l?rl? birbasa ?laq? saxlamis ?n sonuncu el?idir. Islam baximindan ondan sonra peyg?mb?rlik missiyasi tamamlanmisdir v? bu doqma bu g?n d? milyonlarla m?min ???n d?yism?z bir h?qiq?t olaraq qalmaqdadir.

Lakin bu, ali q?vv?l?rin yer d?nyasini tamamil? t?rk etm?si m?nasina g?lmir. ?ksin?, s?mavi varliqlarin bu g?n d? Yer k?r?sini v? onun b?t?n sakinl?rini fasil?siz olaraq m?sahid? etdiyini g?man etm?k ???n h?r c?r ?sas var. Onlar artiq b?s?riyy?t? birbasa v?hy ?atdirmaq ???n ayri-ayri peyg?mb?rl?r se?mirl?r, lakin yer tarixinin gedisatina, h?yatin inkisafina v? planetar prosesl?r? qlobal n?zar?ti davam etdirirl?r. ?st?lik, onlarin hadis?l?rin axinina v? insan s?uruna gizli s?kild? t?sir g?st?rm?si d? istisna deyil. ?ox m?mk?nd?r ki, biz ?z?m?z d? f?rqin? varmadan, dini ?n?n?l?rd? m?l?kl?r, cinl?r, iblisl?r v? Seytan olaraq adlandirilan q?vv?l?rin ?b?di qarsidurmasinda birbasa istirak?iya yaxud bir d?y?s meydanina ?evrilmisik.

Bu f?rziyy? ?sassiz yer? yaranmir. Onun xeyrin? olan ?n b?y?k arqument  b?s?riyy?tin ?srl?r boyu g?yl?rd?, daglarda, el?c? d? okeanlarin s?thind? v? d?rinlikl?rind? qeyd? aldigi tamam f?rqli konfiqurasiyali (formalarda olan) sirli obyektl?r v? isiqlardir. Onlarin n?mayis etdirdiyi davranis sivilizasiyamizi diqq?tl? izl?dikl?rind?n x?b?r verir.

Bu n?zar?t x?susil? qlobal sarsintilar zamani ?z?n? daha qabariq b?ruz? verir. Nam?lum obyektl?rin meydana ?ixmasi t?bii f?lak?tl?r: dagidici z?lz?l?l?r, vulkan p?sk?rm?l?ri v? sunamil?r zamani m?t?madi olaraq qeyd? alinir ki, bu da onlarin planetin kritik n?qt?l?rin? olan y?ks?k maraginin birbasa g?st?ricisidir. B?nz?r bir aktivlik b?y?k b?s?ri faci?l?r  qanli m?harib?l?r v? h?rbi m?naqis?l?r d?vr?nd? d? m?sahid? olunur. Bundan ?lav?, onlarin strateji ?h?miyy?tli d?vl?t v? h?rbi obyektl?rin ?z?rind? tez-tez g?r?nm?sinin arxasinda s?bh?siz ki, ciddi v? d?rin bir s?b?b dayanir.

Son y?zillikl?rin ufoloji xronikasinin sistematik t?hlili nam?lum anomal hadis?l?rin (NAH) cografiyasinda v? onlarin t?zah?r s?raitind? ciddi, dem?k olar ki, riyazi bir qanunauygunlugu ortaya ?ixarmaga imkan verir. Sahidl?rin ifad?l?ri, radar qeydl?ri v? m?xfiliyi g?t?r?lm?s h?rbi arxivl?r g?st?rir ki, bu fenomenin aktivliyi iki q?tbl?, lakin strateji baximdan d?qiq hesablanmis vektor ?zr? paylanmisdir: planetin ??tin ke?il?n ekzogen zonalarinda m?tl?q gizlilik v? b?s?riyy?tin m?h?m texnogen qovsaqlarinin n?mayiskaran?, g?z?stsiz monitorinqi.

Xarici m?sahid??i, h?r kim olursa-olsun, sanki qlobal bir n?zar?t proqramini icra edir v? insan sivilizasiyasina birm?nali bir mesaj ?t?r?r: t?kam?l?m?z?n v? t?hl?k?sizliyimizin b?t?n kritik aspektl?ri k?nar n?zar?t altindadir. Bu strategiyanin ?n parlaq v? d?n?s n?qt?si 1952-ci ild? bas vermis Vasinqton karuseli hadis?si oldu; h?min vaxt bu fenomen s?hralarin k?lg?sind?n ?ixaraq superd?vl?tin m?dafi? sistemini iflic etdiyini ?yani s?kild? n?mayis etdirdi.




M?daxil?sizlik cografiyasi: okeanlar, daglar v? t?crid olunmus zonalar


Ufoloji aktivliyin birinci vektoru m?sahid?l?rin Yerin kims?siz, cografi c?h?td?n t?crid olunmus b?lg?l?rind? c?ml?sm?si il? xarakteriz? olunur. ?ox vaxt intensiv ag v? ya narinci isiq m?nb?l?ri s?klind? qeyd? alinan t?k v? ya qrup halindaki obyektl?r, antropogen (insan) t?sirinin minimum oldugu yerl?rd? ?z varliqlarini n?mayis etdirirl?r:

 D?nya okeaninin akvatoriyalari: B?y?k m?lumat bazasi, o c?ml?d?n ABS H?rbi D?niz Q?vv?l?rinin m?asir radar hesabatlari (x?sus?n d? "Nimitz" aviadasiyicisi il? bas vermis insident), d?rin d?niz rayonlarina v? okean ??k?klikl?rin? h?m havada, h?m d? suyun altinda h?r?k?t ed? bil?n NAH-larin (transformatorlarin) daimi bazalasma v? ya tranzit zonalari kimi isar? edir.

 Y?ks?k dag sisteml?ri v? s?hralar: Kordilyer, Pamir daglari, Nevada v? Atakama s?hralari qeyd? alinan "plazmoidl?rin" v? sabit isiqlanan sferalarin sayina g?r? tarix?n liderlik edirl?r.

Rasional n?qteyi-n?z?rd?n bu strategiya t?dqiqat missiyasinin v? ya infrastrukturun gizli s?kild? yerl?sdirilm?si kriteriyalarina cavab verir. ??tin ke?il?n landsaftlardan istifad? edilm?si xarici z?kaya b?s?riyy?tl? birbasa t?maslari minimuma endirm?y?, eyni zamanda planetar resurslarin, Yerin maqnitosferinin v? tektonik prosesl?rinin d?rind?n avtonom skan edilm?sini aparmaga imkan verir.




Texnogen triqqer: strateji obyektl?r v? kataklimz zonalari


Ikinci vektor  tamamil? ?ks t?r?f  b?s?riyy?t ?z texnoloji v? ya t?bii balansinin kritik n?qt?l?rin? yaxinlasdiqda is? d?s?r. UFO fenomeni sivilizasiyanin h?rbi v? enerji potensialini m??yy?n ed?n obyektl?r? s?rt s?kild? bagliliq n?mayis etdirir:




N?v? monitorinqi


Manhetten layih?si v? Xirosimanin bombalanmasindan baslayaraq, bu obyektl?r atom elmi-t?dqiqat m?rk?zl?rinin (Los-Alamos, Ok-Ric), uranin z?nginl?sdirilm?si zavodlarinin v? qit?l?rarasi ballistik raketl?rin bazalasdirildigi m?kanlarin ?z?rind? m?nt?z?m olaraq g?r?nm?y? basladi. Ufoloji salnam?l?rd? onlarla hadis? s?n?dl?sdirilmisdir (m?s?l?n, 1967-ci ild? Malmstrom bazasindaki insident) ki, bu zaman raket buraxilis saxtalarinin ?z?rind? isiqlanan diskl?rin g?r?nm?si ABS v? SSRI-nin n?v? arsenalinin idar?etm? sisteml?rinin m?v?qq?ti elektromaqnit siradan ?ixmasina s?b?b olmusdur. Bu, b?s?riyy?tin k?tl?vi qirgin silahlarinin daha y?ks?k texnologiyalar qarsisinda acizliyinin birbasa n?mayisi kimi g?r?n?rd?.




Enerji qovsaqlari v? ekoloji f?lak?tl?r


D?nyanin m?xt?lif yerl?rind?ki atom elektrik stansiyalari (AES) m?t?madi olaraq NAH-larin g?r?nm?si ???n bir marker? (h?d?f?) ?evrilir. ?st?lik, obyektl?r qlobal tektonik s?r?sm?l?r, vulkan p?sk?rm?l?ri, el?c? d? texnogen q?zalar bas ver?n rayonlarda (m?s?l?n, 1986-ci ilin aprelind? ?ernobil AES-in ?z?rind?ki s?mada yaxud 2011-ci ild? Fukusima q?zasi zamani oldugu kimi) d?yism?z s?kild? qeyd? alinir. M?sahid??i sanki kritik enerji tullantilarinin parametrl?rini qeyd? alir v? planetar miqyasda s?ssiz bir t?hl?k?sizlik n?zar?t?isi rolunda ?ixis edir.




1952-ci ilin Vasinqton presedenti: m?tl?q ?st?nl?y?n n?mayisi


Geosiyasi s?rh?dl?ri t?sbit etm?k ???n gizli monitorinq kifay?t etm?dikd?, fenomen a?iq n?mayis? ke?ir. 1952-ci ilin iyulunda Vasinqtonda bas vermis hadis?l?r, Soyuq m?harib?nin qizgin vaxtinda ABS-in h?rbi-siyasi r?hb?rliyin? meydan oxuyan bel? bir demarsin (b?yanatin) kulminasiya n?qt?si oldu.




Paytaxt m?hasir?sinin xronikasi


19 iyul 1952-ci il, s?nb? g?n? saat 23:40-da Vasinqton Milli Hava Limaninin v? Endryus aviasiya bazasinin radarlari eyni vaxtda yeddi nam?lum obyektd?n ibar?t qrupu qeyd? aldi. Onlarin manevrl?ri aerodinamikanin m?lum olan b?t?n qanunlarini alt-?st edirdi: obyektl?r saatda 200 km s?r?tl? h?r?k?t edir, anid?n asili v?ziyy?td? dayanir, ardinca is? kinetik enerjini itirm?d?n k?skin bucaq altinda d?n?sl?r ed?r?k aglasigmaz s?r?t yigirdilar.

Tezlikl? obyektl?r Ag Ev v? Kapitol ?z?rind?ki ciddi s?kild? qorunan u?usa qadagan olunmus f?zaya daxil oldular. M?lki t?yyar?l?rin pilotlari v? h?rbi m?sahid??il?r prezident Harri Trumenin iqam?tgahi ?z?rind? xaotik s?kild? d?vr? vuran parlaq isiqlanan sferalarin varligini vizual olaraq t?sdiql?dil?r. Onlari z?r?rsizl?sdirm?k ???n havaya qaldirilan "F-94 Starfire" qiricilari tamamil? aciz qaldi: h?rbi t?yyar?l?r yaxinlasdiqda obyektl?r anid?n s?n?r v? ya saatda 11 000 km-i (9 Maxdan ?ox) ?t?n s?r?t yigaraq H?rbi Hava Q?vv?l?rinin m?dafi? potensialini tamamil? he?? sayirdilar.




Kulminasiya v? informasiya dempferi (p?rd?l?nm?si)


D?z bir h?ft? sonra, 26 iyulda eyni v?ziyy?t daha b?y?k miqyasda t?krarlandi. Vasinqton s?masi isiqlanan bir karusel meydanina ?evrildi. Pentaqonun telefon s?b?k?l?ri panik z?ngl?rl? iflic olmusdu. Ictimai b?hran el? bir h?dd? ?atdi ki, 29 iyul 1952-ci ild? HHQ-nin general-mayoru Con Semford Ikinci D?nya m?harib?sind?n b?ri ?n b?y?k m?tbuat konfransini ?agirmali oldu; o, radarlarda v? s?mada yalan?i ilgimlar yaradan hava axininin temperatur inversiyasi (isti-soyuq hava qatlarinin yerd?yism?si) bar?d? t?l?sik v? elmi c?h?td?n z?if bir versiya s?sl?ndirdi.

Lakin radar xidm?tinin r?hb?ri Harri Barns v? G?y kitab (Project Blue Book) layih?sinin r?hb?ri kapitan Edvard Ruppelt sonradan etiraf edirdil?r: h?d?fl?r b?rk, maddi v? koordinasiyali s?kild? h?r?k?t ed?n obyektl?r idi. B?t?n d?nyanin g?z? qarsisinda k?nar bir q?vv? Amerikanin d?vl?t?ilik m?rk?zinin ?z?rind? n?mayiskaran? u?us ke?ir?r?k b?s?riyy?tin h?r hansi bir HHM (Hava H?cumundan M?dafi?) sisteminin, geosiyasi s?rh?dl?rinin v? m?xfi protokollarinin onun ???n he? bir praktiki ?h?miyy?t dasimadigini ?yani s?kild? g?st?rdi.

Ufoloji xronika t?dqiqat?ini tarix? antroposentrik (insany?n?ml?) baxisdan imtina etm?y? vadar edir. Okeanlar ?z?rind?ki gizli u?uslarin, el?c? d? n?v? obyektl?ri v? ya d?nya d?vl?tl?rinin paytaxtlari ?z?rind?ki n?mayiskaran? aksiyalarin sintezi sistemli, uzunm?dd?tli v? d?rind?n d?rk olunmus qlobal bir monitorinqin aparilmasina isar? edir. B?s?riyy?t? hazirki kosmik v? texnoloji iyerarxiya pill?sind?ki yeri de-fakto g?st?rilmisdir: biz s?rh?dl?ri v? kritik parametrl?ri k?nardan s?rt s?kild? n?zar?t olunan bir eksperiment meydaninin daxilind?yik.




M?q?dd?s torpaqda alov: H?zr?t Musa peyg?mb?rin mistik missiyasi


B?s?riyy?t tarixind? el? m?qamlar var ki, yer d?nyasi il? m?q?dd?s (s?mavi) al?m arasindaki s?rh?d itir v? Ali Q?vv?l?rin irad?si insana askar olur. D?nya m?n?viyyat tarixinin ?n sirli v? taley?kl? hadis?l?rind?n biri H?zr?t Musanin Horev daginin ?t?yind? peyg?mb?rlik missiyasina ?agirilmasidir. Bu, sad?c? dini bir s?jet deyil, m?q?dd?s m?tnl?rd? t?sbit olunmus, insanin S?mavi Q?vv?l?rl? birbasa t?masinin v? sivilizasiyanin gedisatini d?yisdir?n real s?had?tidir.

Hadis?l?r Sinay s?hrasinin s?rt v? ?z?m?tli landsaftlarinda c?r?yan edir. Bir zamanlar Misir sahzad?si olan, indi is? t?vaz?kar bir ?oban kimi ?m?r s?r?n Musa, qaynatasinin s?r?l?rini bu quraq torpaqlardan ke?irirdi. Q?dim k???ril?rin h?l? o d?vrd?n Tanri dagi kimi ucaltdiqlari Horev (Sinay) daginin ?t?yin? g?lib ?atdiqda, o, yer fizikasinin b?t?n qanunlarini alt-?st ed?n bir fenomenl? qarsilasdi.

S?hranin s?kutunda Musanin qarsisinda parlaq v? sidd?tli bir alova b?r?nm?s adi bir yabani yulgun (tikan) kolu peyda oldu. Lakin bu, alisdigimiz yanginlardan deyildi:

 Yanmayan madd?: Alovun parlaq dill?ri budaqlarin arasinda t?gyan edir, lakin yarpaqlar yasil qalir, odun is? k?l? ?evrilmirdi. Od canli bitki il? birlikd? m?vcud olur v? onu m?hv etmirdi.

 El?inin h?zuru: M?q?dd?s m?tnl?r g?st?rir ki, bu f?vq?lt?bii alovun d?z m?rk?zind? Musaya R?bbin M?l?yi  ali sferalardan enmis cismsiz bir varliq zahir olmusdu.

Bu anomaliyadan heyr?t? g?l?n Musa, bu ?z?m?tli g?r?nt?n?n sirrini a?maq v? kolun alovlansa da niy? yanmadigini ?yr?nm?k ???n yaxinlasmaq q?rarina g?ldi.




S?mavi protokol: ayaqqabilarin ?ixarilmasi v? qlobal missiya


Peyg?mb?r alovlanan kola yaxinlasan kimi ?trafdaki m?kan d?yisdi. Alovun tam m?rk?zind?n g?l?n bir S?s onu iki d?f? adi il? ?agirdi. Ali Q?vv?l?rin insandan t?l?b etdiyi ilk sey bu m?kanin pakligina m?tl?q ehtiram g?st?rm?k oldu:

Bura yaxinlasma; ayaqqabilarini ayagindan ?ixart, ??nki ?z?rind? dayandigin yer m?q?dd?s torpaqdir.

Ayaqqabilarini ?ixaran Musa, ona zahir olan Ilahi ?z?m?t? baxmaga qorxdugu ???n d?rin bir l?rz? i?ind? ?z?n? ?rtd?. M?hz bu m?qamda, b?s?riyy?tin Yer ?z?nd?ki ?zablarini fasil?siz olaraq izl?y?n S?mavi Q?vv?l?r ?z irad?l?rini b?yan etdil?r. Musa alovun i?ind?n qlobal bir missiya aldi  o, Ali M?hk?m?nin bir al?tin? ?evrilm?li, Misir? qayitmali v? ?z xalqini ?ox?srlik k?l?likd?n xilas etm?li idi.

Ali Q?vv?l?rin yer sivilizasiyasini fasil?siz m?sahid? etm?si konsepsiyasi ??r?iv?sind?, "Yanar kol" (Neopalimaya kupina) fenomeni m?h?m qanunauygunluqlari n?mayis etdirir:

1. N?zar?t olunan enerji: Agaci yandirmayan alov, yer madd?sinin xass?l?rini lokal (yerli) s?kild? d?yisdirm?y? qadir olan daha ali t?rtibli bir enerjinin t?zah?r?n? isar? edir.

2. ?t?r?c?n?n (r?hb?rin) n?qt?vi se?imi: S?mavi Q?vv?l?r eyni anda b?t?n b?s?riyy?t? m?raci?t etmirl?r. Onlar s?uru v? ruhu tarixin axinini d?yis?c?k m?lumatlari q?bul etm?y? hazir olan konkret bir s?xsiyy?ti se?irl?r.

3. M?q?dd?s zonalarin t?yini: Sinay dagi v? onun ?trafi h?min anda Ali Q?vv?l?rin birbasa h?zur tapdigi v? tam f?rqli, yer? m?xsus olmayan qanunlarin ke??rli oldugu bir zona kimi f?rql?ndirilmisdi.

Yanar kolun yaninda bas ver?n bu hadis? b?y?k ?ixisin (Isxod) baslangici oldu. O, b?s?riyy?tin yaddasina bir h?qiq?ti ?b?di olaraq h?kk etdi: d?nyamiz n?zar?tsiz buraxilmayib v? tarixin d?n?s n?qt?l?rind? Kainatin Yaradanlari v? Qoruyuculari t?x?yy?l? heyran qoyan nisan?l?r vasit?sil? ?z varliqlarini birbasa b?yan etm?y? qadirdirl?r.




Tarixi-m?ntiqi analiz v? psixofizioloji transformasiya


H?zr?t Musa peyg?mb?rin h?yat yolunu v? onun ilk ilahi v?hyi almasinin s?raitini arasdirark?n heyr?tamiz bir fenomenin t?sviri il? qarsilasiriq: o, dagin zirv?sind? alova b?r?nm?s, lakin eyni zamanda yanmayan bir kol  Yanar kol g?r?r. Musa alov m?nb?yin? yaxinlasdiqda bir s?s esidilir. M?q?dd?s m?tnl?r? g?r?, h?min anda onunla h?m m?l?k, h?m d? R?bbin ?z? danisir.

Tarixi-m?ntiqi analiz n?qteyi-n?z?rind?n bu hadis?nin qisa mahiyy?ti Musanin dagin zirv?sind? s?mavi (k?nar) m?ns?li q?vv?l?rl? t?masindan ibar?tdir. Bu qarsiliqli ?laq?d?n sonra peyg?mb?rin orqanizmind? v? s?urunda d?rin psixofizioloji d?yisiklikl?r bas verir. Bununla yanasi, m?q?dd?s yazilarda Musanin ?sasina x?susi, simvolik v? m?q?dd?s bir m?na verildiyi fakti da danilmaz olaraq qalir.




Musanin ?sasi: ?oban dayagindan Ilahi hakimiyy?tin r?mzin? q?d?r


H?zr?t Musanin Qirmizi d?nizin sularini yarmasi v? ya taxta bir d?y?n?yin z?rb?si il? qayadan su ?ixarmasi obrazi d?nya m?d?niyy?tinin ?n ?ox taninan s?jetl?rind?n biridir. K?tl?vi s?urda m?tl?q m?c?z?nin simvoluna ?evrilmis bu artefakt dualist (ikitir?li) t?bi?t? malikdir. M?q?dd?s Kitab onun son d?r?c? b?sit bir ?sya oldugunu vurgulayir, ?ox?srlik apokrif v? ekzegetika (s?rh?ilik) ?n?n?si is? bu ?syanin ?trafinda mistik bir m?ns? aurasi yaradir.

Ilkin m?nb?l?rin arasdirilmasi k???rinin adi bir ?m?k al?tinin monoteyizmin (t?kallahligin) ?n b?y?k m?q?dd?sliyin? nec? ?evrildiyini izl?m?y? imkan verir.




Kanonik ??r?iv?: b?sit al?td?n Tanrinin ?sasina q?d?r


Tanahin (?hdi-?tiqin) kanonik m?tnind? ?sanin meydana ?ixmasinin he? bir mistik tarixin? rast g?linmir. M?q?dd?s Kitablarin m??llifl?ri diqq?ti m?c?z?l?rin Yegan? M?nb?yin?  Tanriya y?n?ltm?k ???n maddi obyekti q?sd?n m?st?qil m?q?dd?slikd?n m?hrum edirl?r.

1. ?hdi-?tiq konteksti: ?oban al?ti

?sa ilk d?f? ?ixis kitabinin ???nc? v? d?rd?nc? f?sill?rind? peyda olur. Misird?n qa?an Musa M?dy?n torpaginda, qaynatasi Yetronun (Ionanin) yaninda t?vaz?kar bir ?oban ?mr? s?r?r. Yanar kolun vahim?li v? ?z?m?tli g?r?nt?s? qarsisinda R?bb peyg?mb?ri b?y?k k??? ?agirir. Musa ?z xalqinin ona inanib-inanmayacagina s?bh? edir.

R?bb ona dedi: ?lind?ki n?dir? O: ?sadir  dey? cavab verdi (?ixis 4:2).

Ibranic? orijinal m?tnd? isl?dil?n s?z  ?????? (matteh)  adi bir taxta ?ubugu, g?zinti dayagini v? mal-qarani qovmaq ???n istifad? olunan al?ti ifad? edir. Bu m?is?t ?syasinin ilana ?evrilm?si v? yenid?n ?vv?lki halina qayitmasi Musanin ?z?n? g?st?ril?n ilk m?c?z? olur. M?hz madd?nin Yaradanin irad?sin? tabe olmasi akti vasit?sil? ?sa utilitar (b?sit) ?sya statusundan ucalir. Misir? geri d?n?rk?n peyg?mb?r ?z? il? artiq sad?c? bir ?oban dayagi g?t?rm?r: ...v? Musa Tanrinin ?sasini ?lin? aldi (?ixis 4:20).

?hdi-?tiq k?skin s?kild? s?rh?d qoyur: g?c taxtanin ?z?nd? deyil, bu taxtani fironun ?z?rin? c?za k?sm?k ???n y?nl?ndir?n Q?vv?nin adindadir.

2. ?hdi-C?didin s?ssizliyi v? M?b?d varisliyi

?hdi-C?didd? Musanin ?sasi birbasa qeyd olunmur. Lakin h?varil?rin m?ktublarinin m??llifl?ri onunla six bagli olan basqa bir ?syaya  Harunun (Musanin qardasinin) ?sasina m?raci?t edirl?r. ?hdi-?tiq narrativind? bu iki atributun funksiyalari tez-tez sinonim t?skil edir: h?r ikisi Misir b?lalarinin v? m?c?z?l?rin al?ti rolunu oynayir.

Ibranil?r? m?ktubda h?vari Paul (v? ya ?n?n?vi olaraq onunla eynil?sdiril?n m??llif) ?adirin (skiniyanin) v? ?hdi-?tiq M?b?dinin qurulusunu ?trafli t?svir ed?r?k bu artefaktin yer ?z?nd?ki yolunun son n?qt?sini g?st?rir:

...orada qizil buxurdan v? h?r t?r?fi qizilla ?rt?lm?s ?hd Sandigi var idi. Sandigin i?ind? manna t?k?lm?s qizil qab, Harunun ?i??k a?mis ?sasi v? ?hd l?vh?l?ri yerl?sirdi (Ibranil?r? 9:4).

?hdi-C?did bu ?syanin statusunu kahinl?r n?slinin Ilahi se?imin? s?had?t ed?n ?n b?y?k relikviya (m?q?dd?s qaliq) kimi t?sbit ets? d?, onun genezisini (m?ns?yini) ?hdi-?tiq tarixiliyi ??r?iv?sind? saxlayir.




Qeyri-kanonik ?n?n?: d?nyanin yaradilisindan C?nn?t bagina q?d?r


Kanonik salnam??il?rin s?kutla ke?diyi m?qamlar dini-f?ls?fi d?s?nc? v? xalq folkloru ???n ?sas s?jet x?ttin? ?evrildi. ?hdl?rarasi ?d?biyyat, y?hudi Aqadasi v? xristian apokrifl?ri M?q?dd?s Kitab n?qlind?ki bosluqlari doldurmaga ?alisaraq ?sani kosmik bir artefakta ?evirdil?r.

1. Y?hudi ekzegetikasi v? Midras

M?t?b?r y?hudi traktati olan Pirkey Avota (Atalarin n?sih?tl?ri 5:6) g?r?, Musanin ?sasi tarixin ?n birinci c?m? g?n?, ilk s?nb? (Sabbat) h?zurunun baslamasindan ?vv?lki toranliginda Tanri t?r?find?n yaradilmis on seyin siyahisina daxildir.

Sonraki midraslar (x?sus?n d? Pirkey de-rabbi Eliezer) artefaktin ?t?r?lm?sinin k?silm?z bir s?c?r? z?ncirini qurur:

1. O, ?d?m baginda (C?nn?td?) yetisdirilmisdi;

2. Ad?m qovulark?n onu ?z? il? g?t?rm?sd?;

3. Idris (Enox), Nuh v? Ibrahim vasit?sil? ?sa Yaquba ke?mis, o is? bu ?syani Misir? g?tirmisdi;

4. Yusif Misirin hakimi olduqdan sonra onu ?z sarayina yerl?sdirmisdi. Yusifin v?fatindan sonra is? bu ?sya M?dy?n kahini Yetronun (Ionanin) ?lin? ke?misdi.

?fsan?y? g?r?, ?z?rin? Sexina (Tanrinin t?l?ff?z olunmayan adi) v? on Misir b?lasinin abreviaturasi h?kk olunmus ?sa Yetronun baginda torpaga k?k atmisdi. He? bir g?cl? insan onu yerind?n t?rp?d? bilmirdi. Yalniz Musa m?q?dd?s h?rfl?ri oxuyaraq onu asanliqla yerind?n ?ixardi v? bu, onun Yetronun k?r?k?ni olmaq taleyinin bir nisan?si oldu.

2. Xristian apokrifl?ri: R?bbin Xa?inin agaci

S?rqi xristian v? Bizans apokrif ?d?biyyatinda (m?s?l?n, M?q?dd?s Xa? haqqinda hekay?td?) Musanin ?sasinin tarixi qlobal bir xristoloji konsepsiyaya h?r?lm?sd?r. Burada ?sa c?nn?t agaclari il? botanik bir bag qazanir.

Bu versiyaya g?r?, Ad?min oglu Sis (Sif) bir m?l?kd?n C?nn?t Agacinin  sidr, s?rv v? sam agacinin ?? budagini (v? ya toxumunu) almis v? onlari ?lm?kd? olan Ad?min agzina qoymusdu. Onlardan m?c?z?vi bir ??hiss?li agac boy atmisdi. Apokrif? g?r?, Musa ?z ?sasini, Harun is? ?z d?y?n?yini m?hz bu agacin budaqlarindan yonmusdu. Bu mistik paradiqmada Harunun qurumus ?sasinin ?i??k a?masi m?c?z?si Bakir? M?ry?min M?sih? hamil? qalmasinin (Immaculate Conception) prototipi, sulari enin? v? uzununa yaran Musanin ?sasi is? b?s?riyy?ti g?nah burulganindan xilas ed?n Qolqofa Xa?inin birbasa r?mzi nisan?si kimi yozulurdu.

Bel?likl?, M?q?dd?s Kitabin ciddi bir t?dqiqat?isi ???n Musanin ?sasi Ilahi l?tf?n ki?ik, aciz v? adi bir vasit? il? nec? h?r?k?t etdiyini, qurumus bir ?oban dayagini b?t?v bir xalqin azadliq al?tin? nec? ?evirdiyini g?st?r?n monumental bir n?mun?dir. Orta ?sr ilahiyyat?isi v? mistiki ???n is? bu eyni artefakt ?d?md?n baslayaraq Sinay qumlarindan ke??n v? birbasa Qolqofaya uzanan d?nya tarixinin vahid oxunu (t?m?l s?tununu) t?msil edirdi.




Xilas al?ti v? ?b?diyy?t nisan?si: Islam ?n?n?sind? H?zr?t Musa peyg?mb?rin ?sasi





  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/book/ziraddin-rzaev-34034004/secilmisl-r-74603313/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .


