 
   


     :    ,  ,      ,   .      ,    ,       ,    ,         ,      .







 



   ,    . .., 2026

   һ, 2026


* * *




     


  (129210/217. ..)         IIIII. ..    ,                .      100  :   , , , , , , , ,    .         ,  ,   ,          .       ,           (,   ).  ,      ,    ,        .      ,      ,            .

  .     129. ..  (.   ),         ,     .         ,          (De animi aff. dign.: K. V, 40).          ,    (De libr. pr.: K. XIX, 58).           , ,   ,      (De animi aff. dign.: K. V 4142).    ,        ,   ,   ,      .         (De libr. pr.: K. XIX, 5759).     149.    ,     ,    ,      (Ibid.: K. XIX, 1617).             ,     (De anat. adm.: K. II, 217218).  157.    ,    4     ,       .  161.    ,              ,  , ,    .

       ,       ,        ,   ,    .           ,             ,       (De loc. aff.: K. VIII, 361366).      ,       ,   ,    .   ,         ,               (De praec.: K. XIV, 611612).       ,    ,        (Ibid.: K. XIV, 614615)    ,       (Ibid.: K. XIV, 617628).              ,     (Ibid.: K. XIV, 612).           ,        .                  .   8    (De anatomicis administrationibus)                  .           ,           ,      . ,      -       (De praec.: K. XIV, 627).  ,            (De praec.: K. XIV, 612).      6        (De placitis Hippocratis et Platonis),     , I       (De usu partium)       ,     .

 166.       ,     .                        .     ,   ,     168169.,      .    ,         (De libr. pr.: K. XIX, 18).

 169.    ,          .         ,  ,     ,      ,   7 .               .         ,  ,   ,   ,              (De praec.: K. XIV, 665).          ,          (De differentia pulsuum),     (De pulsibus ad tirones),     (De praesagitione ex pulsibus)  .      .            , , ,    , ,   .,          ,  , ,  ,  ,    .             (De puls.: K. VIII, 462477).            ,      (De anatomicis administrationibus),  6          (De methodo medendi)     .

     180.      ,           192.           ,       ,       .        ,     .   192.    ,         .        ,    .         . ,      III. .          ,    (Ars medica)     ,          ,     (De locis affectis),           .            (De libris propriis)      (De ordine librorum suorum),       ,      ,   ,    , .

.     ,       ..  1819  1833.[1 - Galeni Opera Omnia / Rec. C.G. K?hn. T. 120. Leipzig, 18191833.],      ,   ,       ,       XIX .           XIX.    1884  1893.    Galeni Scripta Minora[2 - Galeni Pergameni Scripta Minora / Edd. J.Marquardt, J. M?ller, G.Helmreich. T. 13. Leipzig: Teubner, 18841893.] (SM).    XIX     ,      Corpus Medicorum Graecorum (CMG),   ,           .      ,              ,              ,      ,   ,       ,         ,  Loeb Classical Library  Les Belles Lettres.

      ,                ,     ,  ,      ,  ,      ,    .           ,           .



..




   








   ,           ( . ????????  , ),     ,  , ,     [3 -         . Jamblique 1989: 5; Gaiser 1959; Cairns 2007;  2011: 2327; Alieva, Kotz, van der Meeren 2018; Reeder 2020; .  2004.].    ,      (  ,   ).           (274b281d),     ,    ,    .       ,        ,     (, . VXII).

 ,  ,     ,         ,      ,       .   ,              [4 - K?nig 2005.].               ,       ,    [5 - Xenophontos 2018: 6793.].       ,         .     ,     ,                   XII [6 -    . Galien 2002: 56.].     ,  ,   ,   ,        ,  ,   ,    .  ,          -       (I. ..).

         .             ,    .        ,  ,   .               :  ,     ,   .        ,   ,      .     ,  ,   ,  ,    ,   ,            .

      ,              ,     .  ,     : , , ,       (. I).     ,              .   ,     ,    (. II). ,     , ,          (. III).  ,   (. IV),  ,   (. V),      .  ,       ,         :  (. VI),  (. VII)   (. VIII).       ,         ,        (. IX  XIV).    ,        .  ,         (. X),    ,      ,   (. XI) ,   ,    (. XII).         ,          .         (. XIII).              .        ,          .            ,       (. XIV).



..




   [7 -      ,   (. ???????????? ??? ????????, Adhortatio ad artes addiscendas, Protrepticus)    Galien. Exhortation ? ltude de la mdecine. Art mdical. T. 2 / Texte tabli, traduit et annot par V.Boudon-Millot. Paris: Belles lettres, 2002 (= K?hn C.G.Galeni. Opera Omnia I, 139; BarigazziA. CMG V, 1, 1. Berlin, 1991: 111151). .    : ...    . . , . . . //    3 (286). ., 2013. . 283299.               ,    .]


I.1.     (?????)  ,   (???????), .   ,  ,      ,   ,     (??????????),   ,  ,   ,  ,   ,    (??????????)[8 -    ,    ,    (????? ??????????)   (????? ??????????) (. Porphyr. De abstin. III. 2. 1).   ,   (Anal. post. I. 10: 76b 24)  ,    (???? ?????),     (???? ?????). . Iambl. Protr. 5.]. 2.  ,  , ,   ,   ,      ,     ,   ,   ,    ,  ,  .        ,       ,         ,   . 3.         ,   ,      ,    [9 -   ,    ,     .      ,      ,    (Ep. 121. 22).   ,        ; . Quintil. II. 16. 16.],    ,    .  ,      ,     ,        ,   :   ,   ,    ,     . 4.       ,   ,        ,   [10 -    (fr. 292, Snell  Maehler)     (173e),        . . Iambl. Protr. 14.].           [11 -  ,        , . Plat. Tim. 47.  ,   ,       ,        , . , Clem. Alex. Strom. V. 98. 58, Euseb. Praep. euangel. XII. 29. 2.].  ,        ,          (???????).

II. 1.         ,     ,    - ,       ? ,    ,    ,        ,       ,      ,        ,     . 3.     ,    ,       ,        ,   ,  ,    ,        ,     ,           ,       .     , ,     ,  ,    ,    ,    . 4.        ,            ,           .         ,    ,       ,    .

III. 1.   . ,   ,           [12 - ,    (408)    , ,       , ,           ,     ,      (. ..).    ?????, /,  ?????, ,    ,     .],         . 2.   ,       ,  ,      .    ,             .        . 3.      ,     :     ,   ,      ,    ,    [13 -  . IIV   ,     .   ????  ?????    ,  ????  ?????   (De fort. Rom. 317c318d).].

IV. 1.            .            ,   ,    ,       . 2.         [14 - ,   ,   ,       II    (546.  ..),        (. Hdt. I. 694).     ,   ??????????, ,        .]   [15 - ,  ,           ,      .  522.  ..         ,     (. Hdt. III. 125).        .], ,  , , ,     ,     .      ,  ,  . 3.       []  ,     ,   ,     [16 -     II  (600529.  ..).  ,   29        ,   -    (. Hdt. I. 201214).], ,    ,    [17 -               344.  ..  ,          .     ,      337.  .. (c. Nep. Timol. 20. 2; Diod. XVI. 70).]. 4.       ,   ,  ,    ,      .      ,  ,  ,   ,   ,   ,  ,      ,     [18 -                 De fortuna (     : Or. 64).            .].

V.1.         :   ,        ,    ,        ,   ,    . 2.    ,   ,  , , , ,   .     : , ,  [19 -    ,   (??????????),     ,      ,   (?????????),   ,        (.  1998: 225226).          ,        ,   ,   .], , , ,      :    .    ,      ,    . 3.         ,     ,    ,     .            ,     ,    ,     ,     ,   ,    ,        . 4.   ,   , ,  ,    ,   .     ,  ,  ,  ,   ,      ,      .      ,    -   .       ,          . 5.   [20 -    (. 435  . 355.  ..)      ,  ,  .],       ,       ,    ,     .   ,       ,    . ,      ,    :

		   
		   ?[21 - Soph. Oed. Col. 34 (. ..).]

   , ,  ,      .   ,    ,   , ,     - ,  ,      ,      [22 -          .  (De re publ. I. 29,  )      ,    (VI. 6)    ,  (VI prooem. 1)   ,        ,   .          I.  ..  . . Galien 2002: 1516.].

VI. 1.        ,      ,          ,       ,      ,     , ,   ,   . 2.            ,    ,       ,   . ,   ,       ,         ?[23 - . Protr. Fr. 3 (Stob. 3. 3. 25); Epict. Dissert. III. 26. 25; Clem. Alex. Paedag. III. 6.]    , ?       !          ,    ? 3.          ,           ,      ,           ,   ,   ,  ,     . 4. ,   ,    :  ,        ,     ,    ,  ,    ,       [24 - . Hom. Od. XXIV. 249 (      . ..).]. 5. ,     [25 -  (384322.  . )   ;   (. 412323.  ..)  ,   ,  .], ,      ,  ,   ,   .      ,    ,         ,    [26 -    ???????,  ???????, , , ,  ,    (VI. 4)   (III. 14. 17),   :   ,  :   ,    (. ..).       (Loc. comm. 11. PG. 91. 792 B),     .],          ,  ,  . 6.    [27 - ??????,  컠      (fr. 663 Nauck). . Plat. Symp. 196e.]  ,      .    , ,     ,      ,      .  ,             ,    .      ,      ,        ?

VII. 1.   ,        .          ,   ,    ,   ,  ,     ,     ,   ,    .

		     
		  ?    [28 - Eurip. Phoen. 404405 (. ..).           .        ,    ,   ,     ,      . . Favor. De exil. (Barigazzi 1966: 382); Plut. De exil. 606 E.].

2.,  ,   ,  [29 - . Plat. Menex. 247b (. Iambl. Protr. 19).           (Ad Demon. 11)   (Rhet. II. 15).],           :



  ,     [30 - Hom. Il. IV. 405 (      . ..).].


   -    ,          .  ,        ,     ,     - ,       ,    .3.           ,    ,   .   ,         ,      ?   ,    ,  ,       ,       . 4.            :  ,     ,       ,  ,      ,       ,       . 5. ,   ,      ,  ,    ,      ,    ,     ,    , ,    , :       ,      ,      [31 -  (. 524459.  ..)  .        ,     .].  ,          ,     .  -    ,     ,  :   ,    [32 -          .  ,     (Hdt. IV. 76)       (Plut. Sol. 5).            (I. 104)   (IV. 29. 16).],    ,     ,    . 6.       ,   ,       , , ,   ,   ,      .   ,     ,   ?    ,      [33 -    (315240.  ..),    ,   ,            . -  (281/278208/205.  ..)    .]?       ,  [ ]              , ,      ,      . 7.         ,      [34 -   ,       ,  ,      ().],       ,     .



:    [35 - Pind. Fr. 83 (Snell  Maehler) (. ..).],


    :



   :  [36 - Pind. Olymp. 6. 90.  ,  ,    ,     ,       (Orat. 27. 334 b/c).],


          .

VIII. 1.      ,   ,     ,    [37 -       ; . Plut. Sol. 22. 1.].           ,      ,  ,         ,  ,    , :



       ,   [38 - TGF. Fr. adesp. 174 (Kannicht  Snell).].


2.       ,        [39 - . Hdt. I. 32. 9; 86. 3; Arist. Eth. Nic. I. 11. 1100 11.]. ,            ,  :     [40 - Eurip. Fr. 928 (Nauck).]. , ,          ,   [],  :

		 ,  ,   ,
		     [41 - Sappho. Fr. 50 (Lobel-Page).],

3.  ,      : ,             ,          ,  ,   ,   [42 - . Plut. De lib. educ. [Sp.] 11. 8C; Favor. De exil. 25. 1 (Barigazzi 1966: 403. 25404. 1).].  ,     [43 - Hom. Il. XX. 198.]. 4.   ,    ,        ?   ? , ,          :



     [44 - Hom. Il. V. 429.]


:



, ,  ,   [45 - Hom. Il. VI. 490.].


  ,

		 ,   ,
		    [46 - Hom. Il. II. 673, 675 ( ).  ,        ,   ,   . . Horat. Carm. III. 20. 15; Ovid. Ep. ex Pont. IV. 13. 16.],

         ,  ,   ,   ,        . 5.     ,       ,  .  ,   ,   ,      ,  ,     ,   . 6.  ,  ,    [47 -   ,     , . Plut. Coniug. praec. 25. 141 D; Diog. Laert. II. 33.        (II. 31. 98)   (III. 172).],       ,     ,      , ,        ,       ,      ,     :

		       
		     ; 
		,   ,    
		   ;   ;
		,      [48 - Hom. Od. VIII. 169173.].

7. ,  ,     ,     ,   ,    ,   ,    . 8. ,   , , ,      ,    [49 -         .  ,          (,   ),             .].       ,            ,  ,  ,  ,  ,      ,      . 9.          ,  ,        ,   .   ,       ,     ,   ,     ,       ,      .            [50 -       ,        (VI. 32),      (II. 75).]. 10. ,  ,  ,   ,   ,         .       :   ,       .      -,            .

IX. 1.  ,  , ,   ,          ,     ,      , ,    ,        ,   . 2.      ,          ,     ,    ,           [51 -            ,     ??????????. . Aelian. Var. hist. I. 17; Plin. HN. VII. 85; Plut. De comm. not. adv. Stoic. 1058e1086b; Athen. XI. 19. 2.]. 3.     ,    ,   ,    ,             ,   ,   ,   - ,       - [52 -        (.   X. 3), ,       -. . Plut. De lib. educ. [Sp.] 11.].      .       ,   . 4.  ,  ,     ,    ,     .  , ,    ,   ,        ,   ,    ,     .         ,         . 5.      ,   ?   ,   ,      ,           ,     ,       ,   ,  ? 6.          ,   [53 -  ,    ,   .    ,     ,             .          ,    .]    ,     ,     ,     . 7.       ,      .       [54 -          (21), ,        ,   .     ,       ,  ,   . . Diog. Laert. II. 37.]     :

		 ,  ,    ,
		       ,
		   ?     ?
		 , ,    [55 - Hdt. I. 65. 3. ( ..).  ,       ,    .      ,     ,     ,       .].

    ,   ,      .        ,   , :



   ,    [56 -    ,     VII.  ..,   ; . Test. 14 (Lasserre-Bonnard).  ,     ,      ; . Plut. De sera num. vind. 560e; Aelian. Fr. 80.].


X.1.      .    ,     ,      -    .   ,      ,           . 2.     ,    ,      ,     ,        .            ,   .      :     ,      .   ,       ,       ,     ,  , ? 3.      .  ,     :

		  ,  ,
		    .
		-,    
		    :   ,
		     ,
		    ?
		,    
		   ,   ,
		   [57 - Eurip. Fr. 282. 19 ex Autolyco (Nauck).].

4.  ,      ,  ,  ,  :

		 ,   ,
		 ,   ,
		 ,  ?[58 - Eurip. Fr. 282. 1618 (Nauck). . Athen. X. 5.]

     ,    :

		    ,  
		 ,   
		 ,  ?
		     [59 - Eurip. Fr. 282. 1922 (Nauck).].

5.          ?        ,    .  , ,       .  ,   :     ;   [60 - Hippocr. De alim. 34 (. ..).],       ,   . 6. ,   ,   ,   [61 -            ,      ,    , . Plat. Alcib. I. 117e; Xenoph. Memor. III. 3. 9.],      ,  ,  . ,            ,   ,         [],      ,   ,       . 7.        [62 - ,      IV.  ..,        ; . Plin. HN. 34. 70.  (De Pyth. orac. 401. a  e) ,            .                .        ; . Athen. XIII. 590591; Alciphr. Ep. IV. 3.]:      ,    ,          , , ,      ,   [63 -  (???????)   ,       ;  (??????)    ,     ;  (?????)    .], ,  ,    ,     ,     ,      . 8.      ,         ,      .       ,    ,       . ,  ,         ,       ,       ,   ,  ,        ,       .

XI. 1.         ,   ,    [64 -       ,         .],         . ,        ,  .     ,   :      ,   . ,      ,   ,       [65 - . Plat. Resp. VII. 533d; Phaed. 69c.],       ,  ,    [66 - . Plat. Resp. III. 404.]. 2. , ,  ,   -   .      ?      ,        ,     ,  ,     ,    , [67 - . Hippocr. Aphor. I. 3.]. 3.      :  :   ,    [68 - Hippocr. Epid. VI. 4. 18.].  , ,  ,       ,     [],   .  ,    , : , , , ,    [69 - Hippocr. Epid. VI. 6. 2.]. 4.              ,     ,        :

		,      ,
		  ,   .
		      [70 - Hom. Il. XXIV. 677679 ( ).  679-       (      ),     .].

 , ,   [],    . 5. ,  ,    ,   ,    ,     ,       [71 - . Plat. Resp. VII. 535e; IX. 586a.],    ,           ,      ,        [72 - -,        (=  ),     .]. 6.  ,         :      ,  ,  ,   -     ,  , ,   [73 - Hippocr. Aphor. II. 51.].       ,  ,      ,     ,     . 7.        ,    ,    .  ,      ,  :     ;   [74 - Hippocr. De alim. 34.]. 8.     ,       ,    ,      (????)   (????????),    ,       .        ,         .                             [75 - . Hippocr. Aphor. I. 3; Gal. De bono hab. (K?hn IV, 750756), Thrasyb. (K?hn V, 806898).]. 9.    ,   ,   ,   .      ,     ,       ,      -,        , 



, ,    [76 - Hom. Il. IX. 503.    ,    .].


  ,  ,   ,      ,      ,     ,    ,      ,     ,     [77 - .   Anth. Palat. XI. 7586.]. 10.  ,  ,    ,  ; ,   ,       ;        ,       . 11. , ,           (??????????),   (???????),      ,     ,          (??????),         (???????),    ,         (??????????),    [78 -    ??????  ??????? .  Clem. Alex. Paedag. II. 1.].

XII. 1.   ,         ,   .       ,          ,     ,     ,    ,          [79 -         . Galen. De bono hab. (K?hn IV, 754756). . Diog. Laert. VI. 49.],  . 2.       ,  ,    [80 - , ??????????     ,       ,    .]   .  , ,     -  ,   , -,  ,     ,    . 3.       ,   ;     ,       ,   ,   ,     .

XIII. 1. , ,          ,   . ,   ,  ,   .   ,  ,  ,    ?    ? ,    ,  ,   -   . ,  ,    ? 2.    ,      :



    ,    ?


   :



     [81 - Eurip. Fr. 282. 1922 (Nauck).].


3.       ?      ,         ,  ,    ,   !        . 4.           ?   , ,    ,        .   ,     ,      ?       ,      ,   ,       . 5. ,  ,   [82 -       VI.  ..,            ,   , ,    .       (X. 412).],        ,      . ,  ,    ,            ,     ,  ,     ,  !       ,   ,   . 6.      ,    .   ,         ,     ,       . ,       ,      ,      ,  ,       ,   , ,   , ,    .                [83 -         (VI. 1. 12),  (VI. 14. 8),   (XV. 16)   (Charon 8).]. 7.  ,      ,     ,  ,    ?                ,    ,      ,      ?[84 -      (VII. 143).    (480.  ..)     ,        .    ,   .         ,     ,   ,    ,   ,       ,       ,   .]

		    
		 ,   
		    [85 - Eurip. Fr. 200. 34, ex Antiope (Nauck).].

8.,  ,    :         .  ,         ,  ,   ,      ,          .  : 9.            ,           ,        ,  ,       .



    ,


,  ,



    ,   [86 -  (???????)  185,   (??????)   ,    (??????)  24 .]

  ,      

 ,   ,  [87 -    .     , ,       ,  . .  Dio Chrys. Or. IX. 22.].


           !   ,       .  ,  , 



   ,


     .



  ,   ,

 , 

     ,

     ,  

 [88 -  :  ?????????,    ???????  ,    .].


10.    ,      ,     .          [89 -             , . Boeth. Consol. philos. III. 8. 7; Plut. De lib. educ. [Sp.] 8; Themist. Or. XXIV; Stob. IV. 12. 14; Dio Chrys. Or. IX. 293.],          ?

XIV. 1.   - ,      ,        , ,  ,   ,             ,  ,   ,    ,          . 2. ,  ,   ,     ?    ,           ,  ,      ,      ,     -   . 3.      ,    ,    ,      ,       ,  ,  .       ,           ,         ,    ,      . 4.   -            ,     ,         . 5.                ,         ,                ,          . 6.     , , , , , , , , .   ,  ,   [90 - . Sen. Ep. 88. 18.].      ,       . 7. , ,  ,     ,        , ,   , ,   ,  .      . <>




    








                         [91 - . Boudon-Millot 2015: 3756; Christesen, Kyle 2014; Decker, Thuillier 20042007; Felsenheld 2009; K?nig 2005; Harris 1972;  2019: 245252.].        ,    ,              - ,   [92 -    ,    (.,   ,  ,  ,  , ,  ),          :  , ,   , . Gibson 2014; Penella 2011, 2015.].              ,         .          ,               .

   ,   ,    ,      ,     (1),    .         ,    ,         .                   ,   ,   ,    (2).       :     ,      ,       (2).    ,      ,     (3),      ( ,   , ,   ),        .            .  ,   ,      ,      :    ,   ,    (     )    (3).     ,        ,    ,   ,    ,      ,   ,    (4).   ,       ,     ,   .

           .             .        ,       .     : , ,  ,        ; ,    -  : , , ,  ; ,     ,    :    ,  [93 - De san. tuenda II, 8 (K?hn VI, 133134).]  .  ,        .           ,       ,    ,  ,        [94 - Ibid. II, 10 (K?hn VI, 144).].

            ,  ,        .      ,   XII.               ,   III. ..   ,        ,      : ?????????, ???????, ?????????  ???????[95 - Pollux. Onomast. IX, 104; Eustathius. Comm. ad Homeri Odys. 1601; Taillardat 1967: 3335.].      ,  : ?????????   ,           ,  ???????        .    , ?????????,    ,    :          ??????,     ,          ,    ,   ,       ,      . ,    ,     .    ???????        ????????[96 -     ???????       ,  ,    ????????, , ,        .      .       ?????? ,           .     harpastum    ,    (. Martialis, Epigr. IV, 19),     pila (Hist. Aug., Marcus AureliusIV, 910).] (. harpastum).          :    ,   (????????),    (????????)         (  ,  , )    ,   ,         .

                    :         ,    ,         [97 - Clem. Alex. Paedag. III, 10, 50 (. . .).].  ,      , -,   ,         ,        :       :  ,     ,        ,  ,    ,   ;     -    ,    ,       ,        ,  ,   ,     [98 - Greg. Nyss. Epist. 16 (. .   . ..).].

 ,          ,  ,  :       ,      ;            ,     ;       ,  ,   ,     (., ,  ),   ;                  ;     ,     ,   ;        ,           ;      ,  ,    .



..




    [99 -        (. ???? ??? ??? ????? ??????? ????????, . De parvae pilae exercitio)    HendersonJ. Galen. Hygiene II. Thrasybulus. On exercise with a small ball. LCL 536. Cambridge, London: Harvard University Press, 2018 (= K?hn V, 899910; Marquardt. SM I: 93102).          (169180.),      (Boudon-Millot 2012: 360). .    : .      / . . . .. // .  .  III. 1, 2019. . 253261.]


1. ,    , [100 - ,      De praecognitione ad Epigenem (K?hn XIV, 599673; Nutton, 1970, CMG V 8, 1), ,  ,    , ,     .                (cf. Aul. Gellius. Noct. att., XVIII 10, 8),   ,      ,    ,     . . Nutton 1979: 148, Schlange-Sch?ningen 2003: 140141, Boudon-Millot 2012: 123.],      ,     [] ,     ,     [101 -        ., ., Plato. Leges 795d-796d, 829e-834d; Laches 181e-182d; Resp. 403c-412b, Gorg. 464b-465b; Hippocrates. De diaeta II, 616; De diaeta sal. 7.       : Thrasybulus (K?hn V, 806898), De san. tuenda (K?hn VI, 1452), De opt. const. (K?hn IV, 737749).].          ,          [102 - . Celsus. De medicina I, 2, 6; I, 6, 1; I, 8, 1.].     ,   .  ,       ,   , ,    ,    ,     .

  ,          ,    [103 - . Plato. Resp. 403c-412b.].  ,      ,       ,   ,   ,    .          ,         ,       .        ,       .      ,     ,       ,     ,    .     ,  ,         ,     .

2.-,   (???????).     ,              ,    ,          -      .          .       (???????????),             (     ,  ,  ,   ,   ,    ),      ,          . ,     ,       ?    ,   ,    ,   ,    ,  ,        .           ,          .       .

 ,     (??????????????)   ,      ,        .   ,      ,        ,  ,  -    ,  , ,  ,  ,  .                          ,     [104 -  Coll. med.  (6, 214, 6, 2536: CMG 6. 1. 1. 17787)        (III. ..)   ,       .            ,         .         ,      ,         (VI, 32, 3).],          ,            .     ,   ,        ,   ,       .

  ,           [],        ,     ,   ,         ,  ,      , ,     .        ,       .               , ,   , ,        .   ,    ,      ,   ,      ,     ,    , .  ,      ,  ,       .

3.   ,        ,        .  ,         ,   ,    ,  ,   [], ,   ,    ,    ,    ,           .

 ,    ,  , ,   -     [] ,       .  ,       ,     ,   []   ,  .     ,     -                 .

  ,                []        (??????).  ,        [105 -    figura etymologica (?????? ??? ????????).],   [ ]       ,  .     ,   ,    (     )       .   , ,       ,       . ,  -                 ?   ,  -   .         ,   ,   .   ,        ,   ,   ;    ,     .  , ,       ,      ;  -   -   ,  [106 -           ,   ,   , . De opt. const. (K?hn IV, 753, 7506), Protr. XI. . Hippocr. De diaeta 2, 616, De diaeta sal. 7, Aphor. I, 3.].

, ,  ,       ,   .   .       ,      ,    -  ,    [107 -      (): (???????  ???????  ?????).]. ,     ,     []     .     ,   ,  ,      ,     ,    ,     .     [ ]  ,       ,      .       ,    .       ,   [ ]      .

4.     ,     ,              .                 .          [],        ,    ,  ,    ,   .  ,       ,          .

        (?????????).   ,     :   ,               ,    .  ,            .           ,    .       ,      ,    ,    ,            . ,      ,     ,    ,             ,    .

 ,        ,   ,         ,  , ,     ,   .    ,   ,      ,              ,        ,   ,  ,   ,      ,   ,    .     []   ,     ,    ,     ,    .       ,      ,     .             ,   ,       [ ],         [108 -     (?????????  ???????  ????????).].         ,               .          [],  ,  []     .       ,      ,    ,    .    ,     [109 -   , ,    ,       (sphairisteria)   , . K?nig 2005: 281.].

5.       .            ,             .           .        ,  ,        [110 -  ,      ,      .].               ,     ,    , -  ,    ,  .   ,   ,  ,   ,     .        ,       [111 -    ,    .]?      , ,    [112 - ,  IX, 503 (. .).         (XI, 9)      (. .  2014).],     ,     ,  ,  ,     - .      ,   ,         ,     ,  , ,     .




 ,      








   ,         ,  ,        .         :       ,    ,       ,       :  ,      [113 - De libr. pr. IX (K. XIX, 37).].

   .        ,     .                           , , ,       180  192. ,   ,               .

         ,          Optimus medicus philosophus est.  ,           : ,    (III, 8).        , ,    ,            .          II ,             .         , ,   , -   ,    .

        ,    ,    ,         ,         ,     ,       (I, 1).        ,    14 .               .       ,    ,        ,          ,   :       (2),   (3),       (4),   (5),   (6)         (7).

     ,      (II.1). ,             (2),       (3),          (4), ,    ,          (5),         (6).  ,     ,           (7)        (8)         (9).

         ,   ,         (III).   ,         ,   (1).       ,   (2)    (3),      ,    (4).  ,                 (5),    (6)       (7).       ,         (8).   ,  ,          (9),       (10).   ,  ,        (11),    ,        (12).

       .    ,      (IV.1),      (2), ,     ,      ,        (3),      .  ,     ,     ,   ,    (4).

    ,   ,          .     ,           ;  -     .   ,     ,        ,      .

              ,     ,           ,    ,     ,       (????????????)           ,     [114 -    ,  , : 1)     , 2)        ,     , 3)           , 4)         , 5)          , 6)      .].



..




 ,      


I.1.     ,       ,         ,       ,          ,     ,      . 2.   ,   , ,           [115 -    ,       (. ???? ? ??????? ?????? ??? ?????????, . Quod optimus medicus sit quoque philosophus)    Galien. Sur lordre de ses Propres Livres; Sur ses Propres Livres; Que lExcellent Mdecin est aussi Philosophe / Texte tabli, trad. et annot par V.Boudon-Millot. Paris: Belles lettres, 2007 (= K?hn C.G.Galeni. Opera Omnia I, 53; M?ller I. SM


, 1). .    : ..      ,       // -  2011.   . .: +, ., 2013. . 82100.               ,    ..: .  ,    II, 3 (Littr II, 16),  ,     , ,         , :   ,       .].          ,    . 3.  ,       , ,       [116 -        ,            . ., .,     II (Littr VI, 278):      , :   I, 2 (Littr VI, 468),    XX, 3 (Littr I, 622).].       ,          [],  , ,      ,    . 4.   ,    ,       , ,      ,       .         ,         . 5.   ,  ,        ,    ,  [117 -           , .  1 (Littr II, 110): ,    (???????????? ??? ??? ????????)   ,      ,     ,     ,     ,       .].         , ,      ,      [118 -        ,   ,            (?? ???????? ??? ??????  K?hn XIV, 599 = CMG V, 8, 1, 1979, p. 68, 67).]. 6.      ,      ,               ,       [119 - .: .  I, 311, 89 (Littr IV, 464):     ,     .      ,             (. ..).]. 7. ,     ,      ? , ,   ,      ;   ,    ,         ,    [120 -         . ,         ,   .].

II.1.    ,    ,   ,     ,     ,  ,   ,   , ,     ,    ,       . 2.  ,           .         , , ,     [121 - ,            ,  : ???????????  , ??????????    , ?????????     .]. 3. , ,  ,            ,     .        ,    ,             ? 4.          ,   ,        ,  ,  ,  ,     ,    ? 5.  [],        ,      ,   ,  , ,     ,       ,     ,    ,     ,    . 6.   [],     [122 -  ?????, ,          .    ???????, ,   , ?????   , .: .-.     (). .: , 1998. . 201. ,  ,        ,     ,          .],    ,   ,     ,       ,    ,    [123 -      ,              : ,   . . (Jouanna J.La lecture de lthique hippocratique chez Galien // Mdicine et morale dans l Antiquit, Gen?ve-VandCuvres, 1997. P. 250) ,        (311 b-c),   ,        .            .]. 7.   , ,        ,     .    ,     ,       [124 -   ,        . ., .,    IX, 4 (K?hn X, 609):  ,           ,    ,    ,    ,            ,   ,         .],       . 8.  ,    ,  ,        ,   ,   .     ,    .           ,      ,    . 9. ,     -   ,       ,        ?   -,      ,    ,        ,   ?

III. 1. , ,    ,         [125 -    (Soranus. Vita Hippocratis 8, 3; Plut. Cato Major 23, 4)    (464424.  ..)         ,    ,   ,    .       , ,           ,  . II,   (Soranus. Vita Hippocratis 5, 1)    ,          ,   .],         ,  ,  ,   , ,     .      ,        ,  , [126 -      .          ,   ,        .]   ,        ,     -    . 2. ,      ,    [],             ,   ,    ,    [127 - .: .  ,    I, 3 (Littr II, 12): ,     ,    ,     ,        ,    ,      ,    ,  ,   ,  ,    ,  ,   .],    ,       [128 - .: .  ,    I, 5 (Littr II, 12):     ,     ,    ,        ,     .],    , ,       [129 -    (???????? ?????)    ,   .      .  ,    IX.1 (Littr II, 36):       ,    ,  .   (????????)   : -,    ,   ,    ,   ,    ,     ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,       . ,        ,     ( ,    VII. 36, Littr II, 2830).   (???????),  ,  , ,    (Ibid. VIII, 2, Littr II, 32).    (?? ?????)    ,   ,  , ,       ,     ,   ,   ,          ,    ,      (Ibid. VII, 2, Littr II, 26). ,        :        ,        ,          (Ibid. XXIV, 16, Littr II, 88).]. 3.      ,        ,   [130 - .: .  ,    VII. 9 (Littr II, 30); IX. 2 (II, 38):  (?????????)    ( ),  ,   (????????????)  ( ).],  -   ,    ,      ,    ,    ,     . 4. ,     [] ,      ,       . , ,     ,  ,  ,     ,  ,  ,   .      ,     . 5.  ,       [131 -     ,        ,           .      (K?hn X, 15):    ,     ,     ,          ,   ,   ,   , .],  ,                     [132 -  ????????      ,       (?????) .]. 6.          ,   , ,    ,  ,    , ,    ,   , -,   [133 -       (K?hn I, 415)     (K?hn VI, 841)         .      (?? ??? ?????? ?????????),    , , ,      , ,         (??????     , , , , , ,   . (. .    II, 648a6655b27), ,   ,     (??? ????????? ?????  ,   .).]. 7.                        ,   ,    . 8.     ,  ,     ,  ?    ,    ,      ,      ,             ,        ,   [134 -    ,       ,   .   , ,      ,    (D. L. VII 39).  ,                     ;      ,     ,   ;          ,       .]. 9.   ,         - .   ,    ,         . 10.         .         ,  - ,       ,    . 11.  ,           ,  ,  ,    ,    [135 -         (Littr IX, 232) :          .  -  ,       ,  ,   ,    .]. 12.   ,       ,         ,   ,    ,   ,       .

IV. 1. ,           , ,     , ,    ,   ,    ,  ,  ,      ,     ? ,  ,     [136 -  , ,      .    ,    (,   ,   .)  ,   ,      ,   .   , ,      ( ,  ,  ,   ),  ,       .          , ,            ,     ,    .]? 2. ,    ,  , ,  ,     - ,      . 3.     ,  -   [137 -      ,  ,   ,  ?????    ,       .      ,        ,    (, K?hn I, 39),      (   , K?hn I, 230),        .]          ,   -   ,  ,    ,     ,       ! 4. ,   [138 -      (       ),       .]   ,     ,     ,   ,     ,     ,      ,         ,    ,       .




 








                    .           ,    ,            ,    .          ,       .    ,                   ,    .     , ,           .       -,     ,    ,       ,   .

    Ars medica    ,      .  IV. ..                 (Collectiones medicae).   IV.              ,      - ,       646.        ,    .

    Ars medica     .  IX.            ,     .   --          .      XII.     Ars medica        Commentum Haly       .

 XII.             ,          . Tegni (   ?????),  Ars minor,  parva[139 -    Ars major,         (De methodo medendi).]   ,    ,   Articella.          ,         ,    XIIIXIV.        , ,   .      ,     (reportationes, quaestiones, commentaria).    ,       ,    ,   ,      .        ,  XIV.       (I, VIII, 2).         ;       40,   .

          .     ,    .    (. I),        ,            (. Ib  II).      ,          (. IIIXXII)    ,     (. XXIIIXXXVII. 5).      ,        .

           ,  ,  .      :          ,     ,   ,         (Ia. 1).        ,        .  ,       ,         ,             (Ia. 24).  ,       ,            (Ia. 5).

         ,      ,    (Ib. 1).         ,   ,    :    ,    ,      ,      (Ib. 25).                 (Ib. 6).  ,   ,   ,       ,                 (Ib. 7).   ,   ( )           ,  ;      ;    ,  .     ,             ,   -       (Ib. 8).  ,      ,   ,  ,            ,   ,     ,   ,      ,        (Ib. 910).

,       ,         .             , ,        ,   .   ,     ,    , ,    .       ,          :   ,     (II. 1).            (II. 27).

         ,    .       ,       .                ,    (III. 14).            ,    . ,   ,    ,   ,  .            .     ,           ,       ,      ,         .  ,      ,          (IV. 112).

 ,            ,    .       .    ,   ( , ,   ); ,       (,  , , ,  ); ,       (, , ,   .),   ,   ,    (, ,   .).  ,  ,     ,   ,       (V. 13).          ,     .

     (, ,   )   ,         ,   ,   ,   .      .    ,    :      (, , , ),  (),  (, )    ().          ,      ,   ,     .  ,   ,           (VI).           (VII)   (VIII).    ,   ,       ,         (IX).

    ,        (XXI),  (XII),  (XIII).         .      ,      ,           (XIV).       (XV)   (XVI).    ,    ,                       (XVII)   (XVIII).     ,        ,         .

 XIXXXII      ,     ,       , ,   .           ,            (XIX).    ,         , , , ,    .     ,     ,      (XX, 1).

   ,   ,     .                 .     ,    ,     ,  .  ,           ,  ,    (XXI, 4).      ,    .        ,      ,       (XXI, 816).        ,     ,     ,    .     , ,       ,       .

, ,     ,     (XXII).      ,      ,  ,   .          .         ,       V .              .

  ,    ,    .  ,        ,       .       :  ;     ;     .          ,  ,     (XXIII).             , ,  .          ,     .    .          ,        ,       (XXV, 8).           (, , , , , ),     (, ).     , , ,    .           ,    ,            (XXIII, 13).

     ,         (XXIV).     :         .     ,         ,   , ,    .  ,         .

       ,       (XXVXXVII).      ( )    ,    , ,   .          ,         .          ,       .

              (XXVIII).         .        , ,    :    ;   ;  ,    .     ,  ,   ,      ,   .           ,           .          ,        .  ,      ,     (XXVIII, 4).

     ,    (XXVIII, 5  ).    ,  ,     , ,       ,       .    ,    : ,    ,       .

  ,     (XXIXXXXII),      ,         .           ,     , ,   .     ,     ,         (XXXII).

  XXXIIIXXXV   ,      .       (XXXIII)      .          ,  ,      .      -        (XXXIV)          .                   (XXXIV, 317).       ,    ,          (XXXV, 14),   ,     (XXXV, 5)    (XXXV, 7).

 XXXVI      ,     :    ;    -    ;   .          ,       .   ,  ,   .        ,    .            .

           ,       (XXXVII, 14),           .     ,  , , , ,   .,               .

             ,                 .     :     ,       (XXXVII, 6),      (7);    (8)   (910); ,       (1112),    (13) , ,  ,       .      ,      ,   .



..




 [140 -     (. ????? ???????, . Ars medica)    Galien. Exhortation ? ltude de la mdicine. Art mdical. T. 2 / Texte tabli, traduit et annot par V.Boudon-Millot. Paris: Belles lettres, 2002 (= K?hn C.G.Galeni. Opera Omnia I, 305412). .    : . Ars medica.   (IXVIII). . . . .. /      . . 2. .: , 2014. . 95129; . Ars medica.   (XIXXXXVII). . . . .. /      . . 3. .: , 2016. . 108153.       .               .]


Ia. 1.    (???????????),  , :        (???? ????????),     (?? ?????????) ,    ,       (?? ???? ?????????),      [141 -      ,     .  ,         .      ,         .  , Ars medica    ,                .          .        . Boudon 1993: 120141.].        ,   ,    ,    ,   ,    ,  . 2.        [142 -   ,      IV.  ..,     (. von Staden 1989).    ,      ,          (In Hipp. Epid. VI. 1. I: K?hn XVII A, 793794; De diff. puls. IV, 10: K?hn VIII, 741).],   .    [ ]    ,     [143 -  ,       III.  ..,         ,      (. ErasistratiFr.).          (K?hn XI, 199. 8; 206. 7).     ,         .],   [144 -        ,         . I. ..        ,   ,  ,     .    ,      (K?hn VII, 295; VIII, 749)       30     (K?hn I, 457; XIX, 347).].        ,    ,         . 3.       [145 -          (De const. art. med.: K?hn I, 224304),        ,     (I, 226, 67).],     ,   ,           ,           [146 -       ,         .       ,             ,      .]. 4.          ,        []  ,       (???????),   ,    (????????????).       ,   ,      [147 -       ,     De diff. puls. (K?hn VIII, 717).  ,      (.    , , ,      ),   ,       (.      ,  ,  ).]. 5.            ,       [148 -      ,        :           (De const. art. med.);          (De methodo medendi);         .].      , [ ]  ,   ,       ,     .

Ib. 1.       (????????),  (???????)   (?????????)[149 -      (De simpl. med. temp. I, 23: K?hn XI, 421, 15422.1; Ps.-Gal. Introd. seu med. 6: K?hn XIV, 688, 1112).   .  ,           ,           (Von Staden 1989: 105),      ,       .],     ,  - ,    (???????)[150 -    ,          .]. ,      ,     . 2. ,   ,   : -   , -   ,  -   [151 -         :      (. III),    (. IIIXXII),     (. XXIII  ).],   ,  ,      ,           . 3.   , [ ]     ,      ,   [ ] . 4. ,  , ,  ,         . 5.          ,       ;      ,        .        ,     ,    ,     .        . 6.    , ,      ,       .

7.   ,   ,       ,  (?????),   ,    (?? ?? ???),  ,        ,   .             (??? ??????)       (?? ??? ?? ????).        ,   . 8. , ,  ,   ,      ,   [152 -    ,    ,    (De simpl. med. temp. I. 23: K?hn XIV, 11, 421422).        Ars medica (. Boudon 2002: 238239) ,         ,          .   ,   ,  , .,    ,    . , ,   ,   , , .,  ,   ,  .]  -,        , -,      ,  -,    ,  .                  ,       .

9.        ,    .    ,       ,   ,   ,       (?? ?????? ??? ???? ????),  ,      (?? ?????),          (?? ??????).        ,          ,                 []   ; ,   ,    . 10. ,    [ ] :  ,   ,   .         .

II. 1.     ,      [153 -          (??????, . temperamentum)  : , ,   .    (??????????)  -        (.,       ).                  ,     ,    .         ,      .] (????????)     [154 -      , ,    ,       .]  [155 -  ???????,       ????????  ,          4 :  (?????????),    (??????),   (?????? ??? ?????)    (?????).] (???????)     [156 -   (???????)       (, , ),         (, , , , ).].        ,        ,    ,  ,   ,  ?,     ,      ,   .      ,         ,     ,      ,    .

2.    ,          [157 -     (????????)        (Hist. anim. 486 a 6; De part. anim. I. 1. 640 b 20; II. 1. 646 b 10),      .                ,    , ,     .  De plac. Hipp. et Plat. VI. 2 (K?hn V, 519, 36)  ,   ,      ,     .        (?? ????????),         ,  , , ,   .],    ,     .        ,     ,     .  ,      ,     ,       ,    ,     .     ,               ,   ,    ;     ,      ,   ,    .        ,   - ,        .

3.    :  ,        ,   ,      ,      ,  . 4.       ,           .     [],     ,      ,              .      ,    ,      ,      ,    . 5.       ,      []       ,    : ,          (??? ????????? ?????????)[158 -      : , ,   ,     .           (., /  /).          , .,     ,      ;        ,      ,   ,     ,  .]   ,   , ,        , ,          ,     ;            -   [] .     ,      ,      ,    .            :           ,   ;    . 6.        ,     ,  ,    ,      ,      ,  .    []       ,     [] ;  ,       . 7. ,    ,    ,    ,     .

III. 1.      .       ,   (???????????)  ,  (???????????)     (??????????)   ; 2.   ,    ,      ; 3.      ,  ,     ,  ,                 ,   ,   ,     ,     ,    ,   ;           . 4.        ,         [].         ,     .

IV. 1. ,       ,     ,      ,  ,        ,         :    ,    ,      ,    . 2.  (??????????)        ,      ,         (?????????)[159 -  De plac. Hipp. et Plat. VI. 1 (K?hn V, 507)     ????????.       (???????? ???????),     ,          .       ?????,     .    :   ,  ,  ????????,      ?????.  Ars medica  ????????      - ,  .,   ???????? .         .]   (?????????),        (??????????)[160 -      ,  ,    ,   .  ????????   ,      .]. 3.     ,   , []     , ,   ;          [],             . 4.    ,       , []       ,            . 5.    []  (?????????),       (??????).    ,     , [  ]              .   ,    .

6.   ,   ,   ,     -      ,    -        ,     [],   ,        .      ,           , ,      .       ,         (?????????)[161 -   (, ,     )  ,     .      ,  ,    .]. 7.                 .         [162 -   (??????)     ,           ,   ,      ,     ,     .]. ,      , ,     ,  .         []     . 8.       ,      ,      . ,    []   [],    ,       [163 -       ,         ,  ;       ,       ,  ,        ,  .].         ,     .       ,    ,     ,      ,    . 9.  ,  ,   [164 -          .        (?????????)      .],      ,   ,  ,    ,      ,      .       ,        , ,   ,   ,      ,     .         (??????????)[165 -  ?????????     .]. 10. ,    <  >,     ,    ,     ,   ,       ,  ,        .   ,     , ,  ,          , .  ,             , .

11. ,       .    ,   ,    ,          [ ].       ,     , ,   ,       . 12. ,     ,      ,   [166 -      (?????)   (?????),   ,      ,     ,   ,     ,        .]   ,        [].

V. 1.      .       (?????),    ,           ,   ,   ,         (???????). 2.  ,    , ,   [167 -       ,       : ,             ,     .].      :       ,   ,   [168 -       ,     .        . , ,  ,        .],    . ,    ,  , , , , ,    [169 -       ,       .].   ,       ,   ,   [170 -       ,      (., , ,   )    ,   ,   .]. 3.        ,   [171 -         .                  (????).].    [].

VI. 1.        ,   .        [172 -    ,   (?????????)       : 1.   (VI. 2), 2.   ,    , , ,    (VI. 8), 3.   ,         , 4.     5.     .]: -,    , -,      , -, , -, [173 -    (?????????)      .             (De sympt. diff. 3: K?hn VII, 55): ???????????,  , ???????????,    ???????????,  .         .  De loc. affect. (K?hn VIII, 156)       , , , , ,   .]  -,  .           ,        [174 -        , , ,      (. VII. 3).]. 2.         ,   . ,        ,        ,         [175 -  ??????, ,        ????????.    ,   ??????      ,                   .  , ??????     ????????, ,    .],     ,    ,       ,   . 3.           .     , , ,    ,                ,         . 4.     ,        ,     [176 -         (. X. 5).          (De aere, aq. et loc. 14).]




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=74501711)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


Galeni Opera Omnia / Rec. C.G. K?hn. T. 120. Leipzig, 18191833.




2


Galeni Pergameni Scripta Minora / Edd. J.Marquardt, J. M?ller, G.Helmreich. T. 13. Leipzig: Teubner, 18841893.




3


        . Jamblique 1989: 5; Gaiser 1959; Cairns 2007;  2011: 2327; Alieva, Kotz, van der Meeren 2018; Reeder 2020; .  2004.




4


K?nig 2005.




5


Xenophontos 2018: 6793.




6


   . Galien 2002: 56.




7


     ,   (. ???????????? ??? ????????, Adhortatio ad artes addiscendas, Protrepticus)    Galien. Exhortation ? ltude de la mdecine. Art mdical. T. 2 / Texte tabli, traduit et annot par V.Boudon-Millot. Paris: Belles lettres, 2002 (= K?hn C.G.Galeni. Opera Omnia I, 139; BarigazziA. CMG V, 1, 1. Berlin, 1991: 111151). .    : ...    . . , . . . //    3 (286). ., 2013. . 283299.               ,    .




8


   ,    ,    (????? ??????????)   (????? ??????????) (. Porphyr. De abstin. III. 2. 1).   ,   (Anal. post. I. 10: 76b 24)  ,    (???? ?????),     (???? ?????). . Iambl. Protr. 5.




9


  ,    ,     .      ,      ,    (Ep. 121. 22).   ,        ; . Quintil. II. 16. 16.




10


   (fr. 292, Snell  Maehler)     (173e),        . . Iambl. Protr. 14.




11


 ,        , . Plat. Tim. 47.  ,   ,       ,        , . , Clem. Alex. Strom. V. 98. 58, Euseb. Praep. euangel. XII. 29. 2.




12


,    (408)    , ,       , ,           ,     ,      (. ..).    ?????, /,  ?????, ,    ,     .




13


 . IIV   ,     .   ????  ?????    ,  ????  ?????   (De fort. Rom. 317c318d).




14


,   ,   ,       II    (546.  ..),        (. Hdt. I. 694).     ,   ??????????, ,        .




15


,  ,           ,      .  522.  ..         ,     (. Hdt. III. 125).        .




16


    II  (600529.  ..).  ,   29        ,   -    (. Hdt. I. 201214).




17


              344.  ..  ,          .     ,      337.  .. (c. Nep. Timol. 20. 2; Diod. XVI. 70).




18


                De fortuna (     : Or. 64).            .




19


   ,   (??????????),     ,      ,   (?????????),   ,        (.  1998: 225226).          ,        ,   ,   .




20


   (. 435  . 355.  ..)      ,  ,  .




21


Soph. Oed. Col. 34 (. ..).




22


         .  (De re publ. I. 29,  )      ,    (VI. 6)    ,  (VI prooem. 1)   ,        ,   .          I.  ..  . . Galien 2002: 1516.




23


. Protr. Fr. 3 (Stob. 3. 3. 25); Epict. Dissert. III. 26. 25; Clem. Alex. Paedag. III. 6.




24


. Hom. Od. XXIV. 249 (      . ..).




25


 (384322.  . )   ;   (. 412323.  ..)  ,   ,  .




26


   ???????,  ???????, , , ,  ,    (VI. 4)   (III. 14. 17),   :   ,  :   ,    (. ..).       (Loc. comm. 11. PG. 91. 792 B),     .




27


??????,  컠      (fr. 663 Nauck). . Plat. Symp. 196e.




28


Eurip. Phoen. 404405 (. ..).           .        ,    ,   ,     ,      . . Favor. De exil. (Barigazzi 1966: 382); Plut. De exil. 606 E.




29


. Plat. Menex. 247b (. Iambl. Protr. 19).           (Ad Demon. 11)   (Rhet. II. 15).




30


Hom. Il. IV. 405 (      . ..).




31


 (. 524459.  ..)  .        ,     .




32


         .  ,     (Hdt. IV. 76)       (Plut. Sol. 5).            (I. 104)   (IV. 29. 16).




33


   (315240.  ..),    ,   ,            . -  (281/278208/205.  ..)    .




34


  ,       ,  ,      ().




35


Pind. Fr. 83 (Snell  Maehler) (. ..).




36


Pind. Olymp. 6. 90.  ,  ,    ,     ,       (Orat. 27. 334 b/c).




37


      ; . Plut. Sol. 22. 1.




38


TGF. Fr. adesp. 174 (Kannicht  Snell).




39


. Hdt. I. 32. 9; 86. 3; Arist. Eth. Nic. I. 11. 1100 11.




40


Eurip. Fr. 928 (Nauck).




41


Sappho. Fr. 50 (Lobel-Page).




42


. Plut. De lib. educ. [Sp.] 11. 8C; Favor. De exil. 25. 1 (Barigazzi 1966: 403. 25404. 1).




43


Hom. Il. XX. 198.




44


Hom. Il. V. 429.




45


Hom. Il. VI. 490.




46


Hom. Il. II. 673, 675 ( ).  ,        ,   ,   . . Horat. Carm. III. 20. 15; Ovid. Ep. ex Pont. IV. 13. 16.




47


  ,     , . Plut. Coniug. praec. 25. 141 D; Diog. Laert. II. 33.        (II. 31. 98)   (III. 172).




48


Hom. Od. VIII. 169173.




49


        .  ,          (,   ),             .




50


      ,        (VI. 32),      (II. 75).




51


           ,     ??????????. . Aelian. Var. hist. I. 17; Plin. HN. VII. 85; Plut. De comm. not. adv. Stoic. 1058e1086b; Athen. XI. 19. 2.




52


       (.   X. 3), ,       -. . Plut. De lib. educ. [Sp.] 11.




53


 ,    ,   .    ,     ,             .          ,    .




54


         (21), ,        ,   .     ,       ,  ,   . . Diog. Laert. II. 37.




55


Hdt. I. 65. 3. ( ..).  ,       ,    .      ,     ,     ,       .




56


   ,     VII.  ..,   ; . Test. 14 (Lasserre-Bonnard).  ,     ,      ; . Plut. De sera num. vind. 560e; Aelian. Fr. 80.




57


Eurip. Fr. 282. 19 ex Autolyco (Nauck).




58


Eurip. Fr. 282. 1618 (Nauck). . Athen. X. 5.




59


Eurip. Fr. 282. 1922 (Nauck).




60


Hippocr. De alim. 34 (. ..).




61


           ,      ,    , . Plat. Alcib. I. 117e; Xenoph. Memor. III. 3. 9.




62


,      IV.  ..,        ; . Plin. HN. 34. 70.  (De Pyth. orac. 401. a  e) ,            .                .        ; . Athen. XIII. 590591; Alciphr. Ep. IV. 3.




63


 (???????)   ,       ;  (??????)    ,     ;  (?????)    .




64


      ,         .




65


. Plat. Resp. VII. 533d; Phaed. 69c.




66


. Plat. Resp. III. 404.




67


. Hippocr. Aphor. I. 3.




68


Hippocr. Epid. VI. 4. 18.




69


Hippocr. Epid. VI. 6. 2.




70


Hom. Il. XXIV. 677679 ( ).  679-       (      ),     .




71


. Plat. Resp. VII. 535e; IX. 586a.




72


-,        (=  ),     .




73


Hippocr. Aphor. II. 51.




74


Hippocr. De alim. 34.




75


. Hippocr. Aphor. I. 3; Gal. De bono hab. (K?hn IV, 750756), Thrasyb. (K?hn V, 806898).




76


Hom. Il. IX. 503.    ,    .




77


.   Anth. Palat. XI. 7586.




78


   ??????  ??????? .  Clem. Alex. Paedag. II. 1.




79


        . Galen. De bono hab. (K?hn IV, 754756). . Diog. Laert. VI. 49.




80


, ??????????     ,       ,    .




81


Eurip. Fr. 282. 1922 (Nauck).




82


      VI.  ..,            ,   , ,    .       (X. 412).




83


        (VI. 1. 12),  (VI. 14. 8),   (XV. 16)   (Charon 8).




84


     (VII. 143).    (480.  ..)     ,        .    ,   .         ,     ,   ,    ,   ,       ,       ,   .




85


Eurip. Fr. 200. 34, ex Antiope (Nauck).




86


 (???????)  185,   (??????)   ,    (??????)  24 .




87


   .     , ,       ,  . .  Dio Chrys. Or. IX. 22.




88


 :  ?????????,    ???????  ,    .




89


            , . Boeth. Consol. philos. III. 8. 7; Plut. De lib. educ. [Sp.] 8; Themist. Or. XXIV; Stob. IV. 12. 14; Dio Chrys. Or. IX. 293.




90


. Sen. Ep. 88. 18.




91


. Boudon-Millot 2015: 3756; Christesen, Kyle 2014; Decker, Thuillier 20042007; Felsenheld 2009; K?nig 2005; Harris 1972;  2019: 245252.




92


   ,    (.,   ,  ,  ,  , ,  ),          :  , ,   , . Gibson 2014; Penella 2011, 2015.




93


De san. tuenda II, 8 (K?hn VI, 133134).




94


Ibid. II, 10 (K?hn VI, 144).




95


Pollux. Onomast. IX, 104; Eustathius. Comm. ad Homeri Odys. 1601; Taillardat 1967: 3335.




96


    ???????       ,  ,    ????????, , ,        .      .       ?????? ,           .     harpastum    ,    (. Martialis, Epigr. IV, 19),     pila (Hist. Aug., Marcus AureliusIV, 910).




97


Clem. Alex. Paedag. III, 10, 50 (. . .).




98


Greg. Nyss. Epist. 16 (. .   . ..).




99


       (. ???? ??? ??? ????? ??????? ????????, . De parvae pilae exercitio)    HendersonJ. Galen. Hygiene II. Thrasybulus. On exercise with a small ball. LCL 536. Cambridge, London: Harvard University Press, 2018 (= K?hn V, 899910; Marquardt. SM I: 93102).          (169180.),      (Boudon-Millot 2012: 360). .    : .      / . . . .. // .  .  III. 1, 2019. . 253261.




100


,      De praecognitione ad Epigenem (K?hn XIV, 599673; Nutton, 1970, CMG V 8, 1), ,  ,    , ,     .                (cf. Aul. Gellius. Noct. att., XVIII 10, 8),   ,      ,    ,     . . Nutton 1979: 148, Schlange-Sch?ningen 2003: 140141, Boudon-Millot 2012: 123.




101


       ., ., Plato. Leges 795d-796d, 829e-834d; Laches 181e-182d; Resp. 403c-412b, Gorg. 464b-465b; Hippocrates. De diaeta II, 616; De diaeta sal. 7.       : Thrasybulus (K?hn V, 806898), De san. tuenda (K?hn VI, 1452), De opt. const. (K?hn IV, 737749).




102


. Celsus. De medicina I, 2, 6; I, 6, 1; I, 8, 1.




103


. Plato. Resp. 403c-412b.




104


 Coll. med.  (6, 214, 6, 2536: CMG 6. 1. 1. 17787)        (III. ..)   ,       .            ,         .         ,      ,         (VI, 32, 3).




105


   figura etymologica (?????? ??? ????????).




106


          ,   ,   , . De opt. const. (K?hn IV, 753, 7506), Protr. XI. . Hippocr. De diaeta 2, 616, De diaeta sal. 7, Aphor. I, 3.




107


     (): (???????  ???????  ?????).




108


    (?????????  ???????  ????????).




109


  , ,    ,       (sphairisteria)   , . K?nig 2005: 281.




110


 ,      ,      .




111


   ,    .




112


,  IX, 503 (. .).         (XI, 9)      (. .  2014).




113


De libr. pr. IX (K. XIX, 37).




114


   ,  , : 1)     , 2)        ,     , 3)           , 4)         , 5)          , 6)      .




115


   ,       (. ???? ? ??????? ?????? ??? ?????????, . Quod optimus medicus sit quoque philosophus)    Galien. Sur lordre de ses Propres Livres; Sur ses Propres Livres; Que lExcellent Mdecin est aussi Philosophe / Texte tabli, trad. et annot par V.Boudon-Millot. Paris: Belles lettres, 2007 (= K?hn C.G.Galeni. Opera Omnia I, 53; M?ller I. SM


, 1). .    : ..      ,       // -  2011.   . .: +, ., 2013. . 82100.               ,    .

.: .  ,    II, 3 (Littr II, 16),  ,     , ,         , :   ,       .




116


       ,            . ., .,     II (Littr VI, 278):      , :   I, 2 (Littr VI, 468),    XX, 3 (Littr I, 622).




117


          , .  1 (Littr II, 110): ,    (???????????? ??? ??? ????????)   ,      ,     ,     ,     ,       .




118


       ,   ,            (?? ???????? ??? ??????  K?hn XIV, 599 = CMG V, 8, 1, 1979, p. 68, 67).




119


.: .  I, 311, 89 (Littr IV, 464):     ,     .      ,             (. ..).




120


        . ,         ,   .




121


,            ,  : ???????????  , ??????????    , ?????????     .




122


 ?????, ,          .    ???????, ,   , ?????   , .: .-.     (). .: , 1998. . 201. ,  ,        ,     ,          .




123


     ,              : ,   . . (Jouanna J.La lecture de lthique hippocratique chez Galien // Mdicine et morale dans l Antiquit, Gen?ve-VandCuvres, 1997. P. 250) ,        (311 b-c),   ,        .            .




124


  ,        . ., .,    IX, 4 (K?hn X, 609):  ,           ,    ,    ,    ,            ,   ,         .




125


   (Soranus. Vita Hippocratis 8, 3; Plut. Cato Major 23, 4)    (464424.  ..)         ,    ,   ,    .       , ,           ,  . II,   (Soranus. Vita Hippocratis 5, 1)    ,          ,   .




126


     .          ,   ,        .




127


.: .  ,    I, 3 (Littr II, 12): ,     ,    ,     ,        ,    ,      ,    ,  ,   ,  ,    ,  ,   .




128


.: .  ,    I, 5 (Littr II, 12):     ,     ,    ,        ,     .




129


   (???????? ?????)    ,   .      .  ,    IX.1 (Littr II, 36):       ,    ,  .   (????????)   : -,    ,   ,    ,   ,    ,     ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,       . ,        ,     ( ,    VII. 36, Littr II, 2830).   (???????),  ,  , ,    (Ibid. VIII, 2, Littr II, 32).    (?? ?????)    ,   ,  , ,       ,     ,   ,   ,          ,    ,      (Ibid. VII, 2, Littr II, 26). ,        :        ,        ,          (Ibid. XXIV, 16, Littr II, 88).




130


.: .  ,    VII. 9 (Littr II, 30); IX. 2 (II, 38):  (?????????)    ( ),  ,   (????????????)  ( ).




131


    ,        ,           .      (K?hn X, 15):    ,     ,     ,          ,   ,   ,   , .




132


 ????????      ,       (?????) .




133


      (K?hn I, 415)     (K?hn VI, 841)         .      (?? ??? ?????? ?????????),    , , ,      , ,         (??????     , , , , , ,   . (. .    II, 648a6655b27), ,   ,     (??? ????????? ?????  ,   .).




134


   ,       ,   .   , ,      ,    (D. L. VII 39).  ,                     ;      ,     ,   ;          ,       .




135


        (Littr IX, 232) :          .  -  ,       ,  ,   ,    .




136


 , ,      .    ,    (,   ,   .)  ,   ,      ,   .   , ,      ( ,  ,  ,   ),  ,       .          , ,            ,     ,    .




137


     ,  ,   ,  ?????    ,       .      ,        ,    (, K?hn I, 39),      (   , K?hn I, 230),        .




138


     (       ),       .




139


   Ars major,         (De methodo medendi).




140


    (. ????? ???????, . Ars medica)    Galien. Exhortation ? ltude de la mdicine. Art mdical. T. 2 / Texte tabli, traduit et annot par V.Boudon-Millot. Paris: Belles lettres, 2002 (= K?hn C.G.Galeni. Opera Omnia I, 305412). .    : . Ars medica.   (IXVIII). . . . .. /      . . 2. .: , 2014. . 95129; . Ars medica.   (XIXXXXVII). . . . .. /      . . 3. .: , 2016. . 108153.       .               .




141


     ,     .  ,         .      ,         .  , Ars medica    ,                .          .        . Boudon 1993: 120141.




142


  ,      IV.  ..,     (. von Staden 1989).    ,      ,          (In Hipp. Epid. VI. 1. I: K?hn XVII A, 793794; De diff. puls. IV, 10: K?hn VIII, 741).




143


 ,       III.  ..,         ,      (. ErasistratiFr.).          (K?hn XI, 199. 8; 206. 7).     ,         .




144


       ,         . I. ..        ,   ,  ,     .    ,      (K?hn VII, 295; VIII, 749)       30     (K?hn I, 457; XIX, 347).




145


         (De const. art. med.: K?hn I, 224304),        ,     (I, 226, 67).




146


      ,         .       ,             ,      .




147


      ,     De diff. puls. (K?hn VIII, 717).  ,      (.    , , ,      ),   ,       (.      ,  ,  ).




148


     ,        :           (De const. art. med.);          (De methodo medendi);         .




149


     (De simpl. med. temp. I, 23: K?hn XI, 421, 15422.1; Ps.-Gal. Introd. seu med. 6: K?hn XIV, 688, 1112).   .  ,           ,           (Von Staden 1989: 105),      ,       .




150


   ,          .




151


        :      (. III),    (. IIIXXII),     (. XXIII  ).




152


   ,    ,    (De simpl. med. temp. I. 23: K?hn XIV, 11, 421422).        Ars medica (. Boudon 2002: 238239) ,         ,          .   ,   ,  , .,    ,    . , ,   ,   , , .,  ,   ,  .




153


         (??????, . temperamentum)  : , ,   .    (??????????)  -        (.,       ).                  ,     ,    .         ,      .




154


     , ,    ,       .




155


 ???????,       ????????  ,          4 :  (?????????),    (??????),   (?????? ??? ?????)    (?????).




156


  (???????)       (, , ),         (, , , , ).




157


    (????????)        (Hist. anim. 486 a 6; De part. anim. I. 1. 640 b 20; II. 1. 646 b 10),      .                ,    , ,     .  De plac. Hipp. et Plat. VI. 2 (K?hn V, 519, 36)  ,   ,      ,     .        (?? ????????),         ,  , , ,   .




158


     : , ,   ,     .           (., /  /).          , .,     ,      ;        ,      ,   ,     ,  .




159


 De plac. Hipp. et Plat. VI. 1 (K?hn V, 507)     ????????.       (???????? ???????),     ,          .       ?????,     .    :   ,  ,  ????????,      ?????.  Ars medica  ????????      - ,  .,   ???????? .         .




160


     ,  ,    ,   .  ????????   ,      .




161


  (, ,     )  ,     .      ,  ,    .




162


  (??????)     ,           ,   ,      ,     ,     .




163


      ,         ,  ;       ,       ,  ,        ,  .




164


         .        (?????????)      .




165


 ?????????     .




166


     (?????)   (?????),   ,      ,     ,   ,     ,        .




167


      ,       : ,             ,     .




168


      ,     .        . , ,  ,        .




169


      ,       .




170


      ,      (., , ,   )    ,   ,   .




171


        .                  (????).




172


   ,   (?????????)       : 1.   (VI. 2), 2.   ,    , , ,    (VI. 8), 3.   ,         , 4.     5.     .




173


   (?????????)      .             (De sympt. diff. 3: K?hn VII, 55): ???????????,  , ???????????,    ???????????,  .         .  De loc. affect. (K?hn VIII, 156)       , , , , ,   .




174


       , , ,      (. VII. 3).




175


 ??????, ,        ????????.    ,   ??????      ,                   .  , ??????     ????????, ,    .




176


        (. X. 5).          (De aere, aq. et loc. 14).


