# Йөрәк җылысы — сүзләрдә. Татарча котлаулар һәм сценарийлар тупланмасы

Булат Шакиров

Бу китап — бәйрәм оештыручылар, алып баручылар, укытучылар, тәрбиячеләр һәм гаиләсендә матур тантана үткәрергә теләгән һәркем өчен әзер ярдәмлек. Монда сез туган көннәргә, туйларга, юбилейларга, Сабантуйга, мәктәп кичәләренә, һөнәри бәйрәмнәргә багышланган йөзләгән ихлас котлау, әзер сценарий, кызыклы уен һәм практик киңәш табарсыз.

# Йөрәк җылысы — сүзләрдә. Татарча котлаулар һәм сценарийлар тупланмасы. Булат Шакиров

© Булат Шакиров, 2026


ISBN 978-5-0071-0967-3

Создано в интеллектуальной издательской системе Ridero

## Кереш сүз

### Бу китап нәрсә турында һәм кем өчен

Бәйрәм — ул көндәлек тормышның алтын кысасы. Кеше тормышында шатлыклы вакыйгалар, истәлекле даталар, якыннарыбыз белән бергә җыелып утыру өчен матур сәбәпләр бик күп. Әмма бәйрәмнең яме, аның истә калырдай булуы нәрсәдән тора? Иң элек — җылы сүздән, ихлас теләктән, кешегә булган игътибардан. Татар халкында: «Татлы сүз еланны тишектән чыгара», «Йөз сум акчаң булганчы, йөз дустың булсын», «Кунак килсә — өйгә бәрәкәт керә» дигән әйтемнәр буыннан-буынга тапшырылган. Бу китап нәкъ менә шул җылы сүзләрне, матур теләкләрне бер урынга туплау максатыннан туды.

Бу китап — татар телендә бәйрәмнәргә әзерләнүче, аларны оештыручы һәм алып баручы һәркем өчен чын мәгънәсендә ярдәмлек. Монда гаилә бәйрәмнәре, туган көннәр, юбилейлар, мәктәп кичәләре һәм дуслар җыеннары өчен әзер котлаулар, сценарийлар, уеннар һәм конкурслар тупланган.

Китап киң катлау укучыга исәпләнгән: тәрбиячеләр, укытучылар, мәдәният хезмәткәрләре, туй һәм юбилей алып баручылары, шулай ук үз гаиләсендә, өендә матур һәм истәлекле бәйрәм уздырырга теләгән һәр кеше өчен. Әзер текстларны үзгәртмичә дә, яки үз ихтыяҗыгызга, конкрет кешегә яраклаштырып та кулланырга мөмкин.

### Китаптан ничек файдаланырга

Китап уңайлы итеп, тема-темаларга бүленгән. Сезгә кирәкле бәйрәмне эчтәлектән табып, шул бүлекне ачарга гына кирәк.

Һәр темада сез түбәндәгеләрне табарсыз:

Әзер котлаулар (шигырьдә һәм прозада, рәсми һәм шаян рәвештә); Бәйрәмнең тәртибе яки сценарие (өй шартларында да, зур залларда да кулланырлык вариантлар); Уеннар, конкурслар, викториналар (төрле яшьтәге кунаклар өчен); Алып баручы өчен файдалы сүзләр (кереш, күчеш сүзләре, йомгаклау); Кыска форматлар (СМС, мессенджерлар, открыткалар өчен текстлар).

Текстларның күбесе универсаль. Аларны үзгәртеп, конкрет кешегә, конкрет төркемгә яраклаштырырга була. Мәсәлән, туган көн котлавында исемне, яшьне, кешенең һөнәрен яки бәйрәм сәбәбен кертеп, текстны шәхси итәргә мөмкин. Шигырь рәвешендәге котлаулар күбесенчә өч-дүрт юллык кыска строфалардан тора. Аларны бөтенләй укырга да, яки чыгышыгызның бер өлеше итеп, аерым юлларын гына да кулланырга мөмкин.

### Алып баручыга һәм оештыручыга берничә киңәш

Бәйрәмнең уңышы, аның атмосферасы күп яктан алып баручыдан яки өй хуҗасыннан тора. Менә сезгә берничә гади, ләкин бик мөһим киңәш:

1. Әзерләнегез. Сценарийны алдан укып чыгыгыз, кирәкле реквизитны, музыкаль бизәлешне, бүләкләрне әзерләгез. Әзер булмаган алып баручы теләсә нинди матур текстның да ямен җибәрә. Алдан әзерлек — ышанычлылык нигезе.

2. Тамашачыны белегез. Кешеләрнең яше, кәефе, бәйрәмнең характеры нинди? Балалар бәйрәмендә күбрәк хәрәкәтле уеннар, көлке, сюрпризлар кирәк. Ә өлкәннәр, гаилә мәҗлесе өчен — җылы сүзләр, истәлекләр, тыныч көйләр урынлы. Аудиторияне тоеп эш итү — остазлык билгесе.

3. Табигый булыгыз. Кәгазьдән яки телефоннан робот кебек укыган кебек түгел, ә кешеләр белән җанлы сөйләшкән кебек алып барыгыз. Күзгә карап сөйләшү, елмаю, урынлы шаяру, кешене исеме белән атау — барысы да бәйрәмне җылы, гаиләви итә.

4. Экспромтка әзер булыгыз. Бәйрәм беркайчан да сценарий буенча гына, минут-минутлап бармый. Кунакларның берсе көтелмәгәндә шигырь укырга тели, яки башка хәл килеп чыга. Хәлгә карап, үз үзгәрешләрегезне кертергә, сценарийны сыгылмалы итәргә курыкмагыз.

5. Игътибар үзәгендә һәркем булсын. Алып баручының бурычы — бер генә кунакны да онытмау. Һәркемгә сүз бирергә, һәркемнең сүзен тыңларга тырышыгыз. Бәйрәм — ул кешеләрнең бергә булу шатлыгы. Сезнең бурыч — шул шатлыкны саклау һәм арттыру.

6. Тавыш һәм пауза. Сүз әйткәндә ашыкмагыз. Иң мөһим, иң җылы сүзләрне әйткәндә бераз туктап, кунакларга карарга, аларга сүзнең мәгънәсен тоярга мөмкинлек бирегез. Тавышыгыз йомшак, ләкин ышанычлы булсын.

## I бүлек. Гаилә һәм календарь бәйрәмнәре

Гаилә — һәр кешенең терәге, ныгытмасы, иң якын кешеләре җыелган урын. Гаилә бәйрәмнәре — ул безнең тормышыбыздагы иң кадерле мизгелләр. Алар безне бер-беребезгә якынайта, уртак хатирәләр тудыра, буыннар арасындагы бәйләнешне ныгыта. Бу бүлектә гаилә әгъзалары өчен иң мөһим көннәргә багышланган котлаулар һәм сценарийлар тупланган.

### 1. Туган көн

Туган көн — һәр кеше өчен иң кадерле, иң шәхси бәйрәм. Бу — кешенең дөньяга килгән көне, аның тормыш юлы башланган, аның шәхесенә багышланган көн. Кем генә булмасын — баламы, өлкән кешеме, хезмәттәшме — туган көнендә ул аеруча игътибар, җылылык һәм ихлас сүзләр көтә. Шуңа күрә туган көн котлавы һәрвакыт игътибарлы, эчкерсез, йөрәктән чыккан булырга тиеш. Формаль, коры сүзләр монда урынсыз.

Бу бүлектә төрле кешеләр өчен котлаулар тупланган: балалар өчен, әти-әниләр һәм якыннар өчен, хезмәттәшләр һәм дуслар өчен, шулай ук түгәрәк даталар — юбилейлар өчен. Моннан тыш, «Туган көн кичәсе» өчен әзер сценарий, кызыклы уеннар һәм конкурслар да бирелә.

#### Балалар өчен котлаулар

Балаларга котлау гади, аңлаешлы, шатлыклы һәм сихри булырга тиеш. Кыска шигырьләр, якты образлар (кояш, йолдызлар, әкият, уенчыклар), уен элементы — балалар котлавының асылы. Балага иң мөһиме — аның үсүенә, яңа уңышларына, дусларына карата җылы сүзләр әйтү.

Прозада:

Кадерле балакаем! Сине туган көнең белән ихлас күңелдән котлыйм! Сау-сәламәт, шат, бәхетле бул! Һәр көнең яңа уңышлар, яңа ачышлар һәм яңа дуслар алып килсен. Тормышың якты кояш кебек балкып торсын, ә хыялларың һичшиксез чынга ашсын! Туган көнең котлы булсын!

Кадерле [Исем]! Бүген синең бәйрәмең! Сиңа иң тәмле конфетлар, иң кызыклы уеннар, иң матур бүләкләр телим. Әти-әниеңне, әби-бабайларыңны сөендереп, акыллы, тәрбияле, көчле булып үс! Күңелеңдә һәрвакыт шатлык яшәсен!

Безнең сөекле улыбыз / кызыбыз! Туган көнең белән! Син — безнең иң зур бәхетебез, өебезнең яме. Сиңа нык сәламәтлек, укуларыңда уңышлар, ышанычлы дуслар телибез. Киләчәгең якты, юлың ачык булсын!

Беренче туган көн (1 яшь) өчен:

Кадерле әти-әни! Бәбиегезгә бүген бер яшь тулды! Бу — сезнең өчен иң зур бәйрәм. Сабыегыз сәламәт, таза, көлүле булып үссен. Аның һәр адымы, һәр сүзе сезгә чиксез шатлык китерсен. Бәби белән бәхетле булыгыз!

Балалар өчен кыска шигырьләр:

Туган көнең котлы булсын, Күңелләрең шат булсын. Үс, зур бул, белем ал, Бәхет юлы ачык булсын!

Кояш кебек көл, уйна, Дусларың күп булсын. Туган көнең бәйрәм булсын, Бүләкләрең мул булсын!

Сине котлыйбыз, балакай, Бәйрәмең якты, нурлы булсын! Алдыңда зур юллар көтә, Тормышың гел шатлык белән тулсын!

#### Якыннар өчен котлаулар (Әти-әни, туганнар)

Якын кешегә — әти-әнигә, апа-абайга, сеңел-энелеккә котлауда эчкерсезлек, тирән җылылык, рәхмәт хисләре мөһим. Монда гомуми сүзләрдән тыш, конкрет истәлекләр, уртак мизгелләр, аларның сезнең тормышыгыздагы роле турында әйтү бик урынлы булыр.

Прозада:

Кадерлем! Сине туган көнең белән чын күңелдән котлыйм. Син минем тормышымда иң якын, иң кадерле кешеләрнең берсе. Сиңа нык сәламәтлек, озын гомер, күңел тынычлыгы телим. Өеңдә һәрвакыт шатлык, табында муллык, йөрәктә бәхет булсын. Барлык хыялларың чынга ашсын, ә мин һәрвакыт синең яныңда булырмын!

Кадерле әнием / әтием! Туган көнегез белән! Сез минем өчен дөньяда иң изге кешеләр. Сезнең кайгыртуыгыз, түземлелегез, мәхәббәтегез миңа һәрвакыт көч бирә. Сезгә нык сәламәтлек, озын гомер, тыныч картлык телим. Йөзегездән елмаю китмәсен, без сезне бик яратабыз!

Кадерле туганым! Туган көнең котлы булсын! Туганлык — ул иң зур байлык. Безнең арасындагы бәйләнеш еллар үткән саен тагын да ныгый гына. Сиңа гаилә бәхете, эшеңдә уңышлар, сәламәтлек телим. Без һәрвакыт бергә, бер-беребезгә терәк булыйк!

Якын кешегә шигырьләр:

Котлы булсын туган көнең, Йөзләреңнән китмәсен көлү. Тормыш юлың якты булсын, Яшәү сиңа рәхәт булсын, Ә йөрәгең — мәңге яшь булсын!

Син минем өчен иң якын, Иң кадерле кеше дөньяда. Туган көнең котлы булсын, Бәхет яшәсен йөрәктә!

Саулык, шатлык, озын гомер — Безнең сиңа теләгебез. Туган көнең бәйрәм булсын, Якты булсын киләчәгең!

#### Хезмәттәшләр һәм дуслар өчен котлаулар

Хезмәттәшкә яки дуска котлауда ихтирам, ихласлык һәм урынлы юмор мөһим. Биредә эш уңышларын да, шәхси бәхетне дә, карьера үсешен дә теләү урынлы. Дусларга котлауда уртак хатирәләрне искә алу, шаян сүзләр өстәү бәйрәмне тагын да җанландыра.

Прозада (Хезмәттәшкә):

Хөрмәтле хезмәттәшем! Туган көнең котлы булсын! Сиңа нык сәламәтлек, иҗади уңышлар, эшеңдә яңа үрләр, яңа казанышлар телим. Гаиләңдә тынычлык, өеңдә бәрәкәт булсын. Һәр эшеңдә уңыш юлдаш булсын, ә коллективыбызда синең белән эшләү безгә һәрвакыт шатлык китерсен!

Кадерле [Исем Отчество]! Сезне туган көнегез белән коллективыбыз исеменнән котлыйбыз! Сезнең профессионаллегегез, түземлелегез, кешелеклегебез безнең өчен үрнәк. Сезгә яңа уңышлар, яхшы кәеф, гаилә иминлеге телибез. Туган көнегез мөбарәк булсын!

Прозада (Дуска):

Дус! Котлыйм сине туган көнең белән! Дуслыгыбыз озын, шатлыгыбыз уртак булсын. Күңелең һәрвакыт яшь, йөзеңдә гел елмаю булсын. Бәхет сине беркайчан да онытмасын, ә мин һәрвакыт синең белән булырмын — шатлыкта да, кайгыда да. Туган көнең котлы булсын!

Кадерле дустым! Бүген синең көнең! Сиңа акча күп, эш аз, отпуск озын, кәеф һәрвакыт шат булсын телим! Хыялларың чынга ашсын, тормышың кызыклы, вакыйгаларга бай булсын!

Шигырьләрдә:

Хезмәттәшем, туган көнең Котлы булсын, бәхетле бул! Эшеңдә гел уңышлар көтсен, Гаиләңдә тынычлык, нур бул!

Дустым, сине котлыйм бүген, Бәйрәмең якты, шатлыклы булсын! Дуслыгыбыз ныклы, мәңгелек, Гомер юлың гел балкып торсын!

#### Юбилейларга котлаулар (Түгәрәк даталар)

Юбилей — туган көннең аеруча тантаналы формасы. 25, 30, 50, 60, 70 яшьлек даталар — гомернең мөһим баскычлары. Юбилейда кешенең тормыш юлын, казанышларын билгеләү, аңа зур хөрмәт күрсәтү мөһим.

Прозада:

Хөрмәтле [Исем Отчество]! Сезне күркәм юбилеегыз — [яшь] яшь тулуы белән ихлас күңелдән котлыйбыз! Бу — гомернең иң матур, тәҗрибә һәм акыл чоры. Сез үз юлыгызда күп нәрсәләргә ирештегез, күпләргә үрнәк булдыгыз. Сезгә нык сәламәтлек, гаилә бәхете, балаларыгызның, оныкларыгызның шатлыгын күреп яшәргә телибез. Юбилеегыз котлы булсын!

Кадерле юбиляр! [Яшь] яшь — ул алтын урта, яңа мөмкинлекләр вакыты. Алда әле күп нәрсәләр көтә: яңа сәяхәтләр, яңа шатлыклар, яңа уңышлар. Сиңа чиксез энергия, оптимизм, якыннарыңның мәхәббәтен телим. Гомерең озын, күңелең яшь булсын!

Шигырьдә:

Юбилеең котлы булсын, [Яшь] яшь тулды бүген! Тормыш юлың якты, матур, Бәхетләрең мул булсын!

Тәҗрибәң зур, акылың тирән, Үрнәк син безнең өчен. Сәламәтлек, шатлык телибез, Яшә гел шатлык белән!

### «Туган көн кичәсе» сценарие

Менә өй шартларында, кафеда яки кечкенә тупланышта уздырырга мөмкин булган тулы, җиңел һәм күңелле сценарий. Бу сценарийны алып баручы ролендә өй хуҗасы, туганнарның берсе яки махсус чакырылган кеше алып бара ала.

Бәйрәмнең исеме: «Йөрәк җылысы» Катнашучылар: Туган көн кешесе (Юбиляр), якыннары, дуслары. Реквизит: Бүләкләр, торт, шәмнәр, музыкаль бизәлеш, кечкенә бүләкләр (конкурслар өчен), «Теләк китабы» яки матур открытка.

#### 1. Каршы алу (Кереш өлеш)

Кунаклар җыела башлый. Алып баручы аларны каршы ала, өстәл артына утыртырга ярдәм итә. Фон булып җиңел, күңелле музыка уйный.

#### 2. Бәйрәмне ачу

Алып баручы: — Хәерле кич, кадерле кунаклар, хөрмәтле туганнар һәм дуслар! Бүген без бик матур, бик җылы сәбәп белән җыелдык. Бүген — безнең кадерле [Исем] нең туган көне! Бу көн аның өчен генә түгел, барыбыз өчен дә зур бәйрәм. Чөнки [Исем] безнең тормышыбызда якты йолдыз кебек. Әйдәгез, аны дәррәү кул чабып, алкышлар белән түргә чакырыйк!

(Кунаклар кул чаба, туган көн кешесе үз урынына утыра).

Алып баручы: — Кадерле [Исем]! Бүген синең көнең. Синең өчен барлык җылы сүзләр, барлык матур теләкләр. Әйдәгез, кунаклар, бокалларыбызны (яки чәй чынаякларын) күтәрик. Беренче тост — юбилярыбыз өчен! Аның сәламәтлеге, бәхете, озын гомере өчен! Туган көнең котлы булсын!

#### 3. Котлаулар өлеше

Алып баручы: — Хәзер иң җылы мизгелгә күчәбез. Якыннарыбыз әзерләнгән, аларның йөрәкләрендә бик күп җылы сүзләр бар. Сүзне иң якыннарыбызга — [әти-әни / тормыш иптәше / балалар] га бирәбез!

(Якыннары чиратлап котлый, бүләкләр тапшыра. Алып баручы һәр чыгыштан соң кыскача рәхмәт әйтеп, киләсе кешегә сүз бирә. Мисал: «Рәхмәт, бик матур сүзләр! Хәзер сүзне юбилярның иң якын дустына бирәбез!»).

#### 4. Өстәл арты уены: «Исемнең мәгънәсе» яки «Комплиментлар яңгыры»

Алып баручы: — Кадерле кунаклар, без юбилярыбызны бик яратабыз. Әйдәгез, аның исеменә яки сыйфатларына матур сүзләр әйтик. Уен шарты гади: мин алфавит буенча хәрефне әйтәм, сез шул хәрефкә [Исем] нең сыйфатын яки аңа теләк әйтергә тиеш. Мисал өчен: «А» хәрефе — Акыллы, Авыр чакта ярдәм итүче!

(Кунаклар чиратлап әйтә. Кем кыенсына — аңа җиңелрәк сорау бирергә яки көлке «җәза» (җыр җырлау, бию) тәкъдим итәргә мөмкин).

#### 5. Урта өлеш: Конкурслар һәм викториналар

Алып баручы: — Кунаклар, бераз хәрәкәт, бераз көлке кирәк! Бәйрәмне дәвам итәбез, һәм хәзер сездән игътибарлылык сорала.

Викторина «Кем күбрәк белә?» Алып баручы алдан туган көн кешесе турында сораулар әзерли. Кем дөресрәк һәм күбрәк җавап бирә — шул кечкенә бүләк ала. Сораулар мисаллары:

Юбилярның яраткан ризыгы нинди?

Аның балачак хыялы кем булу иде?

Ул кайсы шәһәрдә / авылда туган?

Аның яраткан җыры яки фильмы?

Аның иң еш әйтә торган сүзе нинди?

#### 6. Лирик мизгел: «Хәтер сандыгы»

Алып баручы: — Бәйрәмдә истәлекләрсез булмый. Юбилярыбызның тормыш юлында күп матур мизгелләр булган. Әйдәгез, бер-беребезгә шул хатирәләрне искә төшерик. Кем [Исем] белән бәйле иң кызыклы яки иң җылы вакыйганы сөйли ала?

(Кунаклар чиратлап кыска хатирәләр сөйли. Бу мизгел бәйрәмне бик җанлы, эчкерсез итә. Әгәр алдан фото-слайдлар яки кыска видео әзерләнгән булса, шуны күрсәтү бик урынлы).

#### 7. Торт китерү һәм теләк теләү

Алып баручы: — Кадерле кунаклар! Бәйрәмнең иң тәмле, иң көтеп алынган мизгеле җитте! Шәмнәр белән бизәлгән тортны алып керәбез!

(Музыка астында торт кертелә. Кунаклар «Туган көн белән!» җырын башкара).

Алып баручы: — Кадерле [Исем]! Шәмнәрне сүндерер алдыннан, күзләреңне йом, һәм иң кадерле, иң изге теләгеңне телә! Без барыбыз да синең өчен көйлибез, синең хыялыңның чынга ашуын телибез!

(Юбиляр шәмнәрне сүндерә, кул чабулар).

#### 8. Йомгаклау

Алып баручы: — Кадерле кунаклар! Бүгенге кичәбез ахырына якынлаша. Әмма бәйрәм моның белән генә тәмамланмый — ул безнең йөрәкләрдә дәвам итә. Килгәнегез өчен, җылы сүзләрегез өчен, бүләкләрегез өчен зур рәхмәт! Сезнең булуыгыз — юбиляр өчен иң зур бүләк. Кадерле [Исем]! Тагын бер тапкыр туган көнең белән! Сәламәт бул, бәхетле бул, якыннарың янәшәдә булсын! Ә барыгызга да иминлек, тынычлык һәм шатлык телим. Сау булыгыз!

### Уеннар, викториналар һәм конкурслар

Туган көн кичәсендә кунакларны берләштерү, аларның кәефен күтәрү өчен түбәндәге уеннар бик яхшы ярый. Аларны кунакларның яшенә карап сайларга мөмкин.

1. «Теләк чылбыры» Кунаклар түгәрәк булып утыра яки тора. Беренче кеше юбилярга бер теләк әйтә (мәсәлән, «Сәламәтлек телим!»). Икенче кеше беренчесенең теләген кабатлый да үз теләген өсти («Сәламәтлек һәм бәхет телим!»). Өченчесе икесен кабатлап, өченчесен өсти. Шулай теләкләр чылбыр булып озая. Кем оныта яки бутый — шул көлке «җәза» үти (җырлый, бию хәрәкәтен күрсәтә).

2. «Кем ул? Дөресме, юкмы?» Алып баручы алдан туган көн кешесенең тормышыннан төрле фактлар, гадәтләр яки вакыйгалар яза. Кайберләре чын, кайберләре уйлап чыгарылган. Алып баручы фактны укый, ә кунаклар «Дөрес!» яки «Юк, бу дөрес түгел!» дип җавап бирергә тиеш. Кем күбрәк дөрес җавап бирә — шул җиңә. Бу уен юбилярны яхшырак белергә ярдәм итә.

3. «Бәхетле билет» (Киләчәккә фаразлар) Кунакларга кечкенә кәгазьләр (билетлар) таратыла. Аларның икенче ягында кызыклы, шаян теләкләр яки фаразлар язылган. Мәсәлән: «Бу елда зур сәяхәт көтә», «Яңа дуслар табачаксың», «Акча яңгыр кебек явачак», «Иҗади уңышлар көтә». Һәр кунак үз билетын укып, юбилярга яки үзенә (уен шартларына карап) теләк әйтә.

4. «Комплиментлар дуэты» Ике кунак сайлана. Аларга бер-берсенә яки юбилярга чиратлап комплиментлар әйтергә кирәк. Кем туктый яки сүз таба алмый — шул җиңелә. Кунаклар көлеп, бик матур сүзләр әйтергә тырыша.

5. «Бию конкурсы: Музыкаль пауза» Кунаклар парларга бүленеп яки түгәрәк булып бииләр. Кинәт музыка туктый, һәм алып баручы команда бирә: «Диңгез дулкыны булып катыгыз!» яки «Кояш булып катыгыз!», «Батыр булып катыгыз!». Кунаклар шул образда катып калырга тиеш. Кем көлә яки хәрәкәтләнә — шул уеннан чыга (яки бүләк өчен көрәшүен дәвам итә).

6. «Юбилярның портреты» Кунакларга кәгазь һәм карандашлар бирелә. Аларга 1—2 минут эчендә юбилярның портретын сызарга кирәк (көлке, шаян рәвештә). Аннан соң һәркем үз «сәнгать әсәрен» тәкъдим итә. Иң кызыклы, иң охшатылган портретка кечкенә бүләк бирелә.

7. «Сорау-җавап кутысы» Кечкенә тартмага яки калфакка алдан сораулар язылган кәгазьләр салына. Кунаклар чиратлап бер кәгазь алып, андагы сорауга җавап бирә. Сораулар шаян да, җитди дә булырга мөмкин: «Юбилярның иң яхшы сыйфаты нинди?», «Аның белән беренче тапкыр кайда очраштыгыз?», «Аңа нинди фильмда төшәргә тәкъдим итәр идегез?».

### Шигырьләрдә һәм прозада өстәмә котлаулар

Бәйрәмдә яки открыткада кулланыр өчен тагын берничә универсаль вариант.

Прозада (Кыска һәм эчкерсез):

Мин сиңа иң гади, иң кирәкле нәрсәләрне телим: сәламәтлек, тыныч күңел, якыннарыңның кайгыртуын, эшеңнең үз җимешен бирүен. Ә калганы — үзең теләгәнчә, үзең хыялланганча булсын! Туган көнең котлы булсын!

Бүген синең көнең! Сиңа чиксез шатлык, йөрәк җылысы, өеңдә бәрәкәт телим. Күзләреңнән бәхет очкыннары сүнмәсен, ә дусларың һәрвакыт янәшәдә булсын!

Туган көнең белән! Яңа яшь — ул яңа мөмкинлекләр, яңа өметләр. Алдагы ел сиңа уңышлар, яхшы кәеф, матур вакыйгалар алып килсен!

Шигырьдә (Универсаль):

Котлы булсын туган көнең, Уңышлар юлдаш булсын. Сәламәтлек, озын гомер, Бәхет тагын да мул булсын.

Йөзләреңдә елмаю булсын, Күңелеңдә шатлык, нур яшәсен. Туган көнең бәйрәм булсын, Тормышың гел балкып торсын!

Кыска форматлар (СМС, мессенджерлар өчен):

Туган көнең белән, кадерлем! Сәламәтлек, бәхет, уңышлар телим! Бүген синең көнең, елмай!

Бәйрәм белән! Хыяллар чынга ашсын, өеңдә бәрәкәт, йөрәктә шатлык булсын!

Котлыйм! Яңа яшь — яңа уңышлар, яңа шатлыклар алып килсен! Бәхетле бул!

### Алып баручы өчен файдалы сүзләр (Кереш һәм күчеш сүзләре)

Сценарийны җиңел алып бару өчен түбәндәге кыска фразалар ярдәм итәчәк:

Котлауларга күчү: «Дуслар, сүзләрне озакка сузмыйча, иң мөһименә күчик. Йөрәкләрдә җыелган җылы сүзләрне юбилярыбызга ирештерик!»

Уенга чакыру: «Кунаклар, бераз утырдык, тәмле ашлар ашадык. Хәзер кәефне тагын да күтәрик! Кем уенда катнашырга тели?»

Торт китерү: «Игътибар! Бәйрәмнең иң тәмле, иң якты мизгеле җитә! Шәмнәр яна, теләкләр теләнә! Тортны каршы алыйк!»

Йомгаклау: «Кичәбез ахырына якынлаша. Ләкин бәйрәм тәмамланмый — ул безнең хатирәләрдә, йөрәкләребездә кала. Барыгызга да рәхмәт, сау булыгыз!»

## II бүлек. Туй һәм гаилә тантаналары

Гаилә — ул ике йөрәкнең бергә тибүе, ике язмышның бер елгага кушылуы. Бу бүлектә без тормыштагы иң мөһим, иң дулкынландыргыч вакыйгаларга — яңа гаилә коруга (туйга) һәм нәселнең дәвамы булган бала тууга багышланган текстларны, сценарийларны һәм киңәшләрне тупладык.

### 5. Туй

Туй — һәр гаилә тормышында иң якты, иң истәлекле вакыйга. Бу көнне ике кешенең язмышы бергә бәйләнә, ике ыруг дуслаша, яңа гаилә дөньяга килә. Татар халкында туй һәрвакыт зур бәйрәм булган: аңа аеруча әзерләнгәннәр, гореф-гадәтләрне җентекләп үтәгәннәр, кунакларны чын күңелдән каршылаганнар.

Бүгенге көндә туйлар төрлечә үткәрелә: кемдер милли традицияләрне тулысынча саклый, кемдер заманча, Европа форматын сайлый. Иң уңышлысы — икесен гармонияле итеп берләштерү: борынгы гореф-гадәтләрнең җылылыгын һәм мәгънәсен саклап, аларны бүгенге ритмга, яшьләрнең теләкләренә яраклаштыру. Әлеге бүлектә сез туй өчен ихлас котлаулар, кичә тәртибе, гореф-гадәт элементларының заманча интерпретациясе һәм кунаклар өчен күңелле уеннар табарсыз.

#### Әти-әниләрдән һәм туганнардан котлаулар

Әти-әнинең сүзе — туйның иң дулкынландыргыч, күз яшьләресез узмый торган мизгеле. Бу сүзләр алдан язылып, йөрәктән чыгып әйтелергә тиеш.