 . ,    . 3- . 
   


         ,   , , .        , ,    ,   - .      ,  ,    ,  ,   ,    ,          , ,        .      -    -      ,         .   -, , -, ,             , , .

     1  2026 .

        ,  ,    , ,        ,   ,           .





.. 

 : ,    



  . ., 2022

  . ., 2026,  

  . ., , 2026

  , 2026




   


  ,       ,         5-     (20212022.)[1 - .:  . .  : 5. . 1:  : ,     /  . . . . .: , 2021. 288 .;  .  : 5. . 2: -    /  . . . . .: , 2021. 280 .;  .  : 5. . 3:       -  /  . . . . .: , 2021. 280 .;  .  : 5. . 4:          /  . . . . .: , 2022. 280 .;  .  : 5. . 5:  :   /  . . . . .: , 2022. 272 .],      : ,     (2024.)[2 - .:  . .  : ,    :  /  .  . . . . 2- ., . . .: , 2024. 480 .],         -     (2024.)[3 - .:  . .,  . .   : . .: , 2024. 392 .],  , , ,   -   , ,      - ,     ,       .         -                      ,         , ,   ,      .        ,    - [4 -    ,  2024.    765,4.,   13,1% ,      .           34,8%  2023.  40,0%  .:         2024. URL: https://. /reports/item/60248328 ( : 13.08.2025).],           ,    , ,   ,               , , , , , , , , ,  ,   ,  ,    ,   ,   , ,  ,   .[5 -              2024.    1 811 562 707  (   !).       ,      . URL: https://www.gazeta.ru/tech/news/2025/01/16/24840404.shtml?ysclid=meaaqcriiq8516318 ( : 13.08.2025). ,      ,      DDoS-,         ,    - .  ,    2024.    20       . URL: https://www.rbc.ru/life/news/67c701169a79471c14b76fa5 ( : 13.08.2025).]     -      ,      ,   - ,  -   .

,                      ,               - .        . 272.1      () ,   ()   ,   ,     ()    ,       () , -  . 105   , 111       , 112        , 115       , 116   , 117   , 119         , 137      ,   . 187       . 36,       (,                    ),  .

        -  ,                  (   79/243  24  2024.),        2025.  ().

           -    .    28  2025. 23-                1  2025.         (),          ,  ,    .

,          ,      . . ,      10  2024.,              30  2024.      ,    - ,   (   )            1  2025.   41-       ,       ,          ,        ,   -    .

    ,     ,      ,        14  2025. 2207-            ,    - .  . 5    , -     -          , ,          .

  ,            -   ,    -    .    ,       ,  ,     ,   ,  ,      .                  -   ,      .   ,        ,    - ,     13  2015. 224- (.  8  2024.)  - , -             .

                 ,     .   (,          )        ,  - .   , ,          , ,    ,      .      ,      -    ,     ,            - .

     ,    ,         ,         ,      2023.          ,    ,             ,     ,   ,     .        , ,    : ,    .

              , ,   ,    ,   ,          - :

)      ,   -   ,   ,    , , , -   ;

)   -   -     ,    - ;   -  ()          ;

)      -    ,           ;

)      -    ,     , ,       ;

)              , ,   ,   - .

     ,         , ,             -,          , ,           - ,          -   ,        .



. . ,
   ,
  , 







        -  ()       ,     ,     ,    ,   .    ,          -     ,    ,          ,       ,        , -  - (  , IT)    ,    -  ,           - .

-,   ,          .                ,   ,         ,      ,         . ,                     .       ,       .

        . ,   75-    ,          ,     ,     [6 - .:  :            . URL: https://news.un.org/ru/story/2020/09/1386302 ( : 13.03.2025).].      ,              ,         ,    ,         ,        , , ,         .

    ,      - , , ,                     ,        .  ,                 .         -  (, IT).

    ,          ,          (. 272274.2  ).             ,   -   .                ,        .    ,   - ,              ,           - .

 -          ,   ,               -  (  ).          ,        ,    ,  ,   ,         .

        , , ,    ,    ,    , -, -, -,  -, -, , ,   .

    , ,  ,     ,          ,            ,         ,     . ,              .

     ,     ,  -       .

1.      ,     -  (     ,  - ,  , ,  ,   ,   , ,    ,        ,     , , ,    .);            -  ( );              ,       ,       ;        ,       ;     ( , , -, -, -, -, , , ,  )    .

2.   :    , ,            - ;      -   ,       ;     ;              - ;         ;          ,         ;            ;          ,    -, -, -, -, , , ,  ;     ,       ,      .

3.  ,       ,       ,       , -, -, -,  -, -, , ,    .            ,                     ,      -, -  -    / .

4.    -             ,         -                 ,          , ,     ,     ,         -    .           -          -  (  ).

5.       ,      -    ,        - .      ,        ( , -, -, -), , -, , , , , ,    ,                .

6.          , :

)     ,    ,    ;

)      , ,    ,  ,     -        .

7.             - ,   ,   -          ,  ,      ,   ,  ,    - ,  :    (   ),              ;  ,      ;   ,              ;     ,    ,      ,      ;       ( ,   -,   .)       ,   .

8.         - , ,      ,              ,              .             -   .   ,        -          ,   .    ,     -           ,     .    - ,   .        - ,       ,           -        .           [7 - .:  . .,  . .   : . .: , 2024. 392 .],    2024.,           .

9.      -                  -         - ,      ,     :

.   ,     :

1-             (  )    (   );

2-            ,    [8 -            .];

3-     -       ,      ;

4-           .

.   ,     :

5-         -  ( ),     ;

6-          ,    ;

7-          - ,      ;

8-           ,             ,             [9 - .:  . .,  . .   : . .: , 2024. . 107108.].

10.              ,      .       ,            - ,      Kaspersky Security Network (KSN)  ,        1990- .            ,                 - .     ,                  ,         ,        .

11.                    ,      -                .          ,         - ,      -.  ,       :        ,   ,   ,    ;     ;      ,      -    ;      ;         ,      .

12.            .   ,         -    ,    .           IT-     .          ,                 -   ,       -   ,        -     , , -         ,        ,         .

13.   -    , ,       , , .               ,      ,         ,        .         ,  ,     ,           ,  .

14.     -          ,          (-, -, , -, -)   ,          - .            ,  , -   .

15.        -                -  ().             .         -   - ,  ,  ,            ,               .          ,     ,      .  ,        ,                -      ,      .

16.           -          .    ,  ,  ,   ,      ,    ,    -    ,     .           - .       (   )       -               - .   ,   -                     - .                   - .

 -               .




 1. , ,   ,    





1.     .     -    ,          


    ,   ,           -     ,       ,             , -, -, , -  -   -  , ,   .

             -   ,     ,    ,       .       ,           ,             -      .

  , ,                      ,          , ..   ,             ,     ,                .  ,     ,     , ..  -         -     .

  ,       ,        ,       ,   ,    ,         .               (1764)      ,     ,                ,    ,  ,     [10 - .:  .    . 1764. .: -, 2025. 189 .].

       [11 - .:  . .  :       ? ,   ,     ;      ,     ,    . URL: https://eksmo.ru/interview/20-tsitat-iz-gosudarya-nikkolo-makiavelli-ID5829868/ ( : 03.01.2020).],          ໠ ,     (),       .       ,                      ,  ,   .

        .   ,       ,       .    ,                   .           ,     [12 - .:  .   .    ,  ,   ,     ,   :     ,     . URL: https://www.livelib.ru/book/1001504334/quotes-istoriya-s-kladbischem-nil-gejman ( : 10.01.2020).],    :      ,     ,   ,       .

             ,     ,               ,     .

     ,     ,      ,   ,           ,             .

      ,    ,  ,     ,    ,  .

  ,                        ,       ,           ,          ,      -, -  - ,   / .       ()  ,     , ,     .  ,             -  (  ),        .     -   ,   ,     , ,  ,     , ..         -   ,        .

          ,    .  ,    -       ,      .           ,    ,         ,     ,             , , .

           , :

)     ,    ,    ;

)      , ,    ,  ,     -        .

     ,        .   - ,        ,    :        , ,      ,   ,       [13 - .:  : : 4. . I.   . .:    (), 2015.].       ,       ,   [14 - .:  . .,  . .,  . .     : , ,        //   . 2018. . 12. 4. C. 497.].

            ,     ,           , ,        ,      ,          ,   ,     ,     , ,         [15 - .:  : : 4. . I.   . .:    (), 2015.].

           ,  1992.:        ,        [16 - .:      5  1992. 2446-1. URL: https://demo.consultant.ru/cgi/online.cgi?req=doc&ts=29718275806497555840904135&cacheid=FD2F340BCD1A47ADCF6B8C31711C936F& mode=splus&base=RZR&n=77922&rnd=35A6EFA0D81B0F57AA99DF61EDFD2A78#2m9crxgrm4a ( : 01.06.2022).].

   ,   ,          ,     Ի,       ,      : , , , , , ,  ,  [17 - .:     , .     31  2015. 683. URL: https://demo.consultant.ru/cgi/online.cgi?req=doc&ts=154560060105599943083929169&cacheid=DD706067C7BD1C8AA490D835F120D839& mode=splus&base=RZR&n=191669&rnd=35A6EFA0D81B0F57AA99DF61EDFD2A78#23w695qbqwg ( : 01.06.2022).].

     ,   . 4     ,          ,           ,    ,         [18 - .:      , .   14  2013. -2685. URL: http://www.consultant.ru ( : 04.06.2022).]. ,    ,   ,     ,            .

          . , . .             ,            ,    ,        .            [19 - .:  . . -     // :       . 1994. 3. . 28, 91.].

  . . ,         ,       ,    ,         ,   ,    , , , -, , ,   .   [20 - .:  . .        //   . 2006. 3.].

         ,   ,       ,      . , ,       ,      .     . . ,    -,      [21 - .:  /  . . . . ., 1996. . 29.].

. .   ,          (           )    ,      ,      [22 - .:  . . .    . ., 2001. . 147148.].

     . . ,         ,    ,  ,    ,    , ,     ,           [23 - .:  . . .   . .: , 2017. . 1314.].

       ,         - ,      ,            ,   ,      :

       ;

         ;

       ,       - .

            ,      ,  :

1.   :   ,    28  2010. 390-  [24 - .:    28  2010. 390- (.  5  2015.)  . URL: http://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_108546/ ( : 01.07.2020).],    [25 - .:    , .    400  2  2021. URL: http://www.kremlin.ru/acts/bank/47046 ( : 21.07.2021).],      [26 - .:      , .   14  2013. -2685. URL: http://www.consultant.ru ( : 01.07.2020).]          [27 - .: ,    10  1995. 196-    ,  9  2007. 16-   ,  9  1996. 3-    ,  2  2000. 29-      ,  21  1994. 69-   ,  3  1995. 40-    . URL: http://www.consultant.ru ( : 01.07.2020).].

2.  :   (     ),      ;        ,    - ,       ,     (   79/243  24  2024.)[28 - .:      ;        ,    - ,       ,     (   79/243  24  2024.). URL: https://documents.un.org/doc/undoc/gen/n24/427/30/pdf/n2442730.pdf ( : 22.03.2025).],          [29 - .:        . URL: https://www.itu.int/en/ITU-D/Cybersecurity/Pages/cybersecurity-national-strategies.aspx ( : 01.07.2021).]   - ,    27  2006. 149-  ,      [30 - .:    27  2006. 149-  ,      . URL: http://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_61798/c5051782233acca771e9adb35b47d3fb82c9ff1c/ ( : 01.07.2021).],    26  2017. 187-       [31 - .:    26  2017. 187-       . URL: https://demo.consultant.ru/cgi/online.cgi?req=doc&ts=39315509607609136121511151&cacheid=845E8DD7125813AC3A52B600B96E8F71& mode=splus&base=RZR&n=220885&rnd=35A6EFA0D81B0F57AA99DF61EDFD2A78#s78vphg5td ( : 01.07.2021).],     [32 - .:     , .     5  2016. 646. URL: https://demo.consultant.ru/cgi/online.cgi?req=doc&ts=1832433427036992629824598655&cacheid=2E50F6307FCBA1D61DBB3704BAACBD7F& mode=splus&base=RZR&n=208191&rnd=35A6EFA0D81B0F57AA99DF61EDFD2A78#bqzgyr516rk ( : 01.07.2021).],         20172030.[33 - .:         20172030., .     9  2017. 203. URL: https://demo.consultant.ru/cgi/online.cgi?req=doc&ts=205752543507538144482753137&cacheid=222D074CDB0B20BE4828F3AD5899E790& mode=splus&base=RZR&n=216363&rnd=35A6EFA0D81B0F57AA99DF61EDFD2A78#8c98ttbmr18 ( : 01.07.2021).],      [34 - .:      . URL: http://council.gov.ru/media/files/41d4b3dfbdb25cea8a73.pdf ( : 01.07.2021).],         2030 [35 - .:     10  2019. 490        (      15  2024. 124          10  2019. 490           ,   . URL: https://base.garant.ru/72838946/?ysclid=med5hu4wpc335459056 ( : 13.08.2025).]  .

3.        ,      . 2  .    ,    ,    ,       ,          ,       ,       .

4.        ,   ,     ,   ,      ,    -  ( ),   , ,      .

               , ,  ,           . . ,      10  2024.,                30  2024. 4164-      ,    - .  ,  ,     28  2025. 23-               ,      1  2025.      (),          ,  ,        .

        : )    1  2025. 41-       ,       ,          ,        ,   -    ,   )    24  2025. 176-      187     (   . . .),       ,              [36 -        ,    ,       ,    (/,  ),             .].

        ,       - .   ,        ,  ,  :

   (  ,    .);

  ;

  ;

  ;

  ;

    .


                 - 

            -    ,       ,       , ,     ,    .

                ,        .

  ,           [37 - .:    26  2017. 187-       . URL: http://www.consultant.ru ( : 01.07.2020).],    ,  ,              .

   ,      [38 - .:    27  2006. 149-  ,         ,     24  2025. 156                 . URL: https://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_61798/ ( : 13.08.2025).]      ,          ,   ,    ,     ,          .

    [39 - .:     , .     5  2016. 646. URL: http://www.consultant.ru ( : 13.08.2025).]               .             ,            ,    (. 1).     ,     ,                ( ),         (. 56).              ,     ,   ,        ,       (. 22).

          20172030.[40 - .:         20172030., .     9  2017. 203. URL: http://www.consultant.ru ( : 13.08.2025).], ,    ,   ,  ,       ,     - ,    .  ,                ,                 (. 1).

, ,  ,    ,       . 24  2024.   79/243        ;        ,    - ,       ,    ,    ,          2025.,        -  31  2026.                    ,         [41 - .:      ;        ,    - ,       ,     (  79/243  24  2024.). URL: https://documents.un.org/doc/undoc/gen/n24/427/30/pdf/n2442730.pdf ( : 22.03.2025).]. ,      ,              .         5  .

             ()      [42 - .:        . URL: https://www.itu.int/en/ITU-D/Cybersecurity/Pages/cybersecurity-national-strategies.aspx ( : 13.08.2025).],  2018.   ,  ,        - ,      67             -.  ,        ,     ,     ,   ,      .   ,      ,     , , ,    .

       [43 - .:      . URL: http://council.gov.ru/media/files/41d4b3dfbdb25cea8a73.pdf ( : 13.08.2025).],             (  ).  ,      ,          .          ,         ,   .              .            ,       .

,    ,           2030 ,      .

      10  2019. 490       ,         15  2024. 124   [44 - .:     10  2019. 490        (      15  2024. 124          10  2019. 490           ,   . URL: https://base.garant.ru/72838946/?ysclid=med5hu4wpc335459056 ( : 13.08.2025).],    ,            ,  :

)     :      ,    ,           ,      ,                ;

):            ,            (            ),          ; <..>

):       ,                 ,           .

          ,        , ,     - , -             [45 - .:    13  2015. 224-  - , -              //  . 2015. 29. . 4350.] (    ).      ,       ,              . ,          ,      , ,   IT-      IT-,     ,  ,   ,       .

       ,     400  2  2021.[46 - .:    ,     400  2  2021. URL: http://www.kremlin.ru/acts/bank/47046 ( : 21.07.2021).],    .     ,    .

48.   -        ,   

50.       .         

52. -        ,    ,   ,    () ,     ,  ,     ,      ,    .       

54.,      - ,   ,     ,   ,   ,      

56.           .

57.         ,     :

1)     ,          ;

2)  ,        ,   ,      ;

3)  -     ,       ;

4)    ,       ,    - ; <..>

6)            ,                ; <..>

8)            ,       ; <..>

12)           ,       ; <..>

14)           ,       -       - ; <..>

16)    ,               .

 ,  -, -                     ,       ,        .


    -    ,     

     ,      . . ,      ,     ,       ,    ,            [47 - .:  . .             : . - . . ., 2003. . 2324.].

        ,           ,              [48 - .:  . .,  . .,  . .,  . .   . ., 1985.].     ,   ,      , ,  ,           .

            ,     ,                , ,         ,       (, ),  ,        [49 - .:  . . . . . 27, 30;  . .      //      : , ,    : . . . : , 2005. . 172;  . .,  . .            //     . 2008. 5 (10). . 3339.  . .,  . .    //   . : . 2004. 1. . 113115.].

   ,       ,         ,          ,     ,  ,    .         [50 - .:  . .,  . .    ,   :  . .,1996. . 28.].

         ,            ,      ,                ,      [51 - .:  .. . . . 3132.].

           ,   ,       ,       .

, . .   . . ,     (   ),    [52 - .:  . .,   .     : . . ., 2003;  . .,  . .       (  ) //  . 2005. 7;  . .      //    . 2008. 3. . 5358;  . .,  . .            //     . 2008. 5 (10). . 3339;  . .         :   - . .:  , 2008. 312 . . .]         ,          ,        ,     ,            .    ,             .             , ,        [53 - .:  . .,  . .     : . . ., 2003. . 4647;  . .,  . .            //     . 2008. 5 (10). . 34.].

    , . .             ,        ,     ,     ,          , ,   ,     , ,       [54 - .:  . .         :   - . .:  , 2008. . 230.].

,  . .          ,      . ,     ,       (         )    (  )    , , .        ,   , [55 - .:  . .      //    . 2008. 3. . 5358.].    . . ,     ,    -     ,               ,   . 2 .

         . . .      , . .         ,     ,     , , , ,   ,        .                  .                   [56 - .:  . .     // :    ,     / [. .   .];  . . . . 6- ., . . .: -, 2016. . 547564.].

        . . [57 - .:  . .        :   //   . 2012. 3 (40). . 173.].

. .       ,        ,     ,   ,       ,     [58 - .:  . .             :  - . . ., 2003;  . .        // :   . 2011. 3 (73). . 7677.].

  ,              ,           ,   ,       ,       ,       .       . .    ,                            [59 - .:  . .     :    . . , 2015. 172 c.].

,               .               XXI.              [60 - .:  . .,  . .     ? // Lex Russica. 2018. 9 (142). . 31.].

  . . :   , -,  ,         , -,        ,     ,      .       [61 - .:  . .      . ., 1976. . 130.].

 ,              . ,   ,    ,  - ,             ,         .

   -  ,      -            [62 - .: Barak G. Integrating criminologies. Boston: Allyn & Bacon, 1998. P. 216232.].

 ,         ,     ,   , ,    ,  ,       , , ,      ,   ,       ,          .

                 ,       ,            ,      ,      - ,       -, , , ,  .

 ,        -       .    ,                       . . .  . .   ,      ,  ,     ,    ()          ,       -    28  2014.             -   ,        ,     ,    ,    ()  .    ,               -  -   ,         - () - [63 -  . . :          .    -    (-, 28  2014.);  .     -  // : , , .  -  . 2019. 4 (55). . 1725;  .       // -       :     IV  - . :    , 2019. . 221225  .].

          . .             ,               [64 -  . .        -         // : , , .  -  . 2019. 4 (55). . 4754;  .  : 5. / . . . . .: , 20212022;  .  : ,    :  /  .  . . . . . 2- ., . . .: , 2024. 480 .].

       ,       ,       .          , ,            -  (  ).

       ,  ,       - . ,       ,   . 2    ,        ,  , , , , ,         ⅻ[65 - .:    27  2006. 149-  ,         ,     24  2025. 156                 . URL: https://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_61798/ ( : 13.08.2025).].

     ,        ,     -   ,      , ,   ,           , , , ,    .




2.      .       ,     


   ,             IT-,       .   ,  -             .           , , ,  ,      .

    ,  ,   ,      -      ,         IT-,        ,     .

      ,      - ,    ,    ,      -  (  )         .

              ,     ,      ,       .     . . ,      ,      ,       ,       .             ,          ,         ,          [66 - .:  . .          //        :    :   - . :    , 2015. . 376380.].

         -           -          ,       .

,          , ,   ,       . ,                ,       ,      .

  ,      ,        -    ,       ,       ,          .

      ( ),   ,             ,      . ,               ,        .

  ,     -     ,   ,         ,          .

           ,   . 1   ,  ,           ( ) ,             [67 - .:    26  2017. 187-       . URL: https://demo.consultant.ru/cgi/online.cgi?req=doc&ts=39315509607609136121511151&cacheid=845E8DD7125813AC3A52B600B96E8F71& mode=splus&base=RZR&n=220885&rnd=35A6EFA0D81B0F57AA99DF61EDFD2A78#s78vphg5td ( : 15.02.2025).].

    ,            ,             IT,    ,     ;        . , . 3  ,       ,         ,        .

     . 15.1, 15.11  15.3,       ,    ,   ;    ,     ;   ,      ;   ,         ;  ,    ,      ,        ,       ,        ;    ,   ,     () ; ,       ()  , ,       ()    .

  303-  8  2024.        ,            ,      ,     ,      ,    ,    ,      (-),                 .  ,     ,     .

               ,      ,     ,      .                        -          .

          ,                 ,                   [68 - .:    27  2006. 149-  ,         ,     24  2025. 156                 . URL: https://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_61798/ ( : 13.08.2025).].

            ,      .

     (  )               .

            ,            ,    (. 1). ,      ,     ,                (),         (. 56).        IT         . (. 9).

          :

      , -, , ,    ;

  IT    ,     ;

  IT-         ;

         ,     - ;

      -          ;

       ,    ,    - ;

          ,    ,        ;

     - ,     ,    ;

     - ,   ,    ,   ,    ;

  ,          ,        . (. 1019)[69 - .:     , .     5  2016. 646. URL: https://demo.consultant.ru/cgi/online.cgi?req=doc&ts=1832433427036992629824598655&cacheid=2E50F6307FCBA1D61DBB3704BAACBD7F& mode=splus&base=RZR&n=208191&rnd=35A6EFA0D81B0F57AA99DF61EDFD2A78#bqzgyr516rk ( : 23.07.2025).].

          20172030. (  ), ,    ,            ,     - ,    .  ,                ,                 (. 1).

   ,      :         ;    ;  ;      ,  - ;    ;     ;   ;     ;   (. 36)[70 - .:         20172030., .     9  2017. 203. URL: https://demo.consultant.ru/cgi/online.cgi?req=doc&ts=205752543507538144482753137&cacheid=222D074CDB0B20BE4828F3AD5899E790& mode=splus&base=RZR&n=216363&rnd=35A6EFA0D81B0F57AA99DF61EDFD2A78#8c98ttbmr18 ( : 23.07.2025).].

, ,  ,    ,       .             ()      ,  2018. (  ).

                20       ,     - .     :      ,        .   ,  ,        - ,      67   (      2017.)           -.

 ,        ,   ,     ,  ,      .  ,      ,   , , ,    [71 - .:        . URL: https://www.itu.int/en/ITU-D/Cybersecurity/Pages/cybersecurity-national-strategies.aspx ( : 23.07.2025).].

        ,              (  ).  ,      ,        ,         ,        ,   .  ,       ,   ,    ,      .

      ,        ,      ,  ,   ,    ,  ,       - .        ,        ,  ,      ,  ,  ,  [72 - .:      . URL: http://council.gov.ru/media/files/41d4b3dfbdb25cea8a73.pdf ( : 04.08.2025).].

         2030. (   -2030)         ,  ,      ()      ,    .  ,   -           -2030   ,     .

,     () , ,  ,  ,   ,      ,    - ,      -,   - .            ,    ,  ,        [73 - .:     10  2019. 490        (      15  2024. 124          10  2019. 490           ,   . URL: https://base.garant.ru/72838946/?ysclid=med5hu4wpc335459056 ( : 13.08.2025).].

     ,     ,       ,          ,       ,      ,     [74 -    ()            ,       - ,  ,     ,        ,  ,    .           ,     , ,   , ,  ,  .].

      ,  ,  :                  ;       ;       [75 -  ,        -    ,   - ,  - .  ,      -  (),    ,   ,       , ..  .  ,   ,                   .];        [76 -   ,         , ,    .  ,       ,                           .].

       ,             .            ,           [77 -   ,  -  -            .          -      .].

               ,            IT-.         ,           ,     - .     ,  ,   [78 -       , ,  ,   ,  ,   ,         .     ,         ,  ,    ,        ,        .      .].

   ()           .         ,             (,       ( )      ).

   -   ,     ,   , ,                 ,        ,        ,   -   ,      .

        - ,  ,  ,        ,        ,       ,      .

,        ,          , , ,   .          (IT),    -  ( ).

 ,  ,       -,     .  ,           ,      ,  ,          . ,                    .       :    - ,            [79 - .:  . .,  . .,  . .         XXI  ( 1) //  . 2014. 1 (2). . 56.].

        ,        - ,       ,         ,     ,   - .

    ,   , ,  ,    ,           - ,    .     ,   ,  , , ,   .

   ,        ,             ,      -,  -,  ,  .        .

, ,  ,         ,    .    ,    ,        ,    ,        ,    ;        ,       .

,   ,          .

 ,       ,        ,    ,  - ,       , ,    .

,      ,      ,         ,  - ,     .

 ,          (.1).






.1.    ,   



    . .     [80 - .:  . .             : . - . . ., 2003;  .        // :   . 2011. 3 (73). . 7677.],    ,      -    ,          ,                - .

,           ,      -    ,        - .               ,  ,           ,      ,      ,      .

1.,              ,     ,     ,       ,      -  .

,            :

  ,           ,       -;

 ,  -       ,    ;

          ;

     ,   , ,     ,    IT-;

            ,       ;

,     ,   -,    .

2.              ,     ,     ,       ,      .

,            :

  ,           ,    ;

 ,  -       ,    ;

       ;

     ,    , ,   ;

         ,       ;

,     ,    .

  ,  ,         -, -, , , ,  ,     ,    -, -,  -, -, ,   .




3. -       -       


    hi-tech-,  ,      ( ,   , ,  , -,  ).

      -,  ,     I.      -  (),                .       , ,      ,   ,   .    ,      ,                 (, , ),       , -,     .

           .  -      -  ( ),  ,   ,    ,       ()        .

    ,             ( )   ,         ,            ,           ,  -    .

 . 7                  ,   .             [81 - .:     , .     5  2016. 646. URL: https://demo.consultant.ru/cgi/online.cgi?req=doc&ts=1832433427036992629824598655&cacheid=2E50F6307FCBA1D61DBB3704BAACBD7F& mode=splus&base=RZR&n=208191&rnd=35A6EFA0D81B0F57AA99DF61EDFD2A78#bqzgyr516rk ( : 23.07.2025).].

       ( . informatio  , , )   ( . techne  , ,   logos  , ).          ,     ,                [82 - .:  . ,        . .:  , 1968. . 12.].

     ,        ,    .

   ,    , :

1. -  -  ,       ,           (-, , ),   , ,   -   .

2.-    ( / - ,  ,  ).

3.   ,     ,     (-, , ,  ,   .).

4.    (   ,    .).

5.-   ,    , ,    ,        ,      ,       .

6.    (        ,      [83 - .:    27  2006. 149-  ,         ,     24  2025. 156                 . URL: https://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_61798/ ( : 13.08.2025).],        ,  ,       ,    -)[84 - .:  . .,  . .,  . . [ .].  : . : -   ӻ, 2015. 260 .].        .

           ,  .        ,    ,        ,   .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=74185116)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


.:  . .  : 5. . 1:  : ,     /  . . . . .: , 2021. 288 .;  .  : 5. . 2: -    /  . . . . .: , 2021. 280 .;  .  : 5. . 3:       -  /  . . . . .: , 2021. 280 .;  .  : 5. . 4:          /  . . . . .: , 2022. 280 .;  .  : 5. . 5:  :   /  . . . . .: , 2022. 272 .




2


.:  . .  : ,    :  /  .  . . . . 2- ., . . .: , 2024. 480 .




3


.:  . .,  . .   : . .: , 2024. 392 .




4


   ,  2024.    765,4.,   13,1% ,      .           34,8%  2023.  40,0%  .:         2024. URL: https://. /reports/item/60248328 ( : 13.08.2025).




5


             2024.    1 811 562 707  (   !).       ,      . URL: https://www.gazeta.ru/tech/news/2025/01/16/24840404.shtml?ysclid=meaaqcriiq8516318 ( : 13.08.2025). ,      ,      DDoS-,         ,    - .  ,    2024.    20       . URL: https://www.rbc.ru/life/news/67c701169a79471c14b76fa5 ( : 13.08.2025).




6


.:  :            . URL: https://news.un.org/ru/story/2020/09/1386302 ( : 13.03.2025).




7


.:  . .,  . .   : . .: , 2024. 392 .




8


           .




9


.:  . .,  . .   : . .: , 2024. . 107108.




10


.:  .    . 1764. .: -, 2025. 189 .




11


.:  . .  :       ? ,   ,     ;      ,     ,    . URL: https://eksmo.ru/interview/20-tsitat-iz-gosudarya-nikkolo-makiavelli-ID5829868/ ( : 03.01.2020).




12


.:  .   .    ,  ,   ,     ,   :     ,     . URL: https://www.livelib.ru/book/1001504334/quotes-istoriya-s-kladbischem-nil-gejman ( : 10.01.2020).




13


.:  : : 4. . I.   . .:    (), 2015.




14


.:  . .,  . .,  . .     : , ,        //   . 2018. . 12. 4. C. 497.




15


.:  : : 4. . I.   . .:    (), 2015.




16


.:      5  1992. 2446-1. URL: https://demo.consultant.ru/cgi/online.cgi?req=doc&ts=29718275806497555840904135&cacheid=FD2F340BCD1A47ADCF6B8C31711C936F& mode=splus&base=RZR&n=77922&rnd=35A6EFA0D81B0F57AA99DF61EDFD2A78#2m9crxgrm4a ( : 01.06.2022).




17


.:     , .     31  2015. 683. URL: https://demo.consultant.ru/cgi/online.cgi?req=doc&ts=154560060105599943083929169&cacheid=DD706067C7BD1C8AA490D835F120D839& mode=splus&base=RZR&n=191669&rnd=35A6EFA0D81B0F57AA99DF61EDFD2A78#23w695qbqwg ( : 01.06.2022).




18


.:      , .   14  2013. -2685. URL: http://www.consultant.ru ( : 04.06.2022).




19


.:  . . -     // :       . 1994. 3. . 28, 91.




20


.:  . .        //   . 2006. 3.




21


.:  /  . . . . ., 1996. . 29.




22


.:  . . .    . ., 2001. . 147148.




23


.:  . . .   . .: , 2017. . 1314.




24


.:    28  2010. 390- (.  5  2015.)  . URL: http://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_108546/ ( : 01.07.2020).




25


.:    , .    400  2  2021. URL: http://www.kremlin.ru/acts/bank/47046 ( : 21.07.2021).




26


.:      , .   14  2013. -2685. URL: http://www.consultant.ru ( : 01.07.2020).




27


.: ,    10  1995. 196-    ,  9  2007. 16-   ,  9  1996. 3-    ,  2  2000. 29-      ,  21  1994. 69-   ,  3  1995. 40-    . URL: http://www.consultant.ru ( : 01.07.2020).




28


.:      ;        ,    - ,       ,     (   79/243  24  2024.). URL: https://documents.un.org/doc/undoc/gen/n24/427/30/pdf/n2442730.pdf ( : 22.03.2025).




29


.:        . URL: https://www.itu.int/en/ITU-D/Cybersecurity/Pages/cybersecurity-national-strategies.aspx ( : 01.07.2021).




30


.:    27  2006. 149-  ,      . URL: http://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_61798/c5051782233acca771e9adb35b47d3fb82c9ff1c/ ( : 01.07.2021).




31


.:    26  2017. 187-       . URL: https://demo.consultant.ru/cgi/online.cgi?req=doc&ts=39315509607609136121511151&cacheid=845E8DD7125813AC3A52B600B96E8F71& mode=splus&base=RZR&n=220885&rnd=35A6EFA0D81B0F57AA99DF61EDFD2A78#s78vphg5td ( : 01.07.2021).




32


.:     , .     5  2016. 646. URL: https://demo.consultant.ru/cgi/online.cgi?req=doc&ts=1832433427036992629824598655&cacheid=2E50F6307FCBA1D61DBB3704BAACBD7F& mode=splus&base=RZR&n=208191&rnd=35A6EFA0D81B0F57AA99DF61EDFD2A78#bqzgyr516rk ( : 01.07.2021).




33


.:         20172030., .     9  2017. 203. URL: https://demo.consultant.ru/cgi/online.cgi?req=doc&ts=205752543507538144482753137&cacheid=222D074CDB0B20BE4828F3AD5899E790& mode=splus&base=RZR&n=216363&rnd=35A6EFA0D81B0F57AA99DF61EDFD2A78#8c98ttbmr18 ( : 01.07.2021).




34


.:      . URL: http://council.gov.ru/media/files/41d4b3dfbdb25cea8a73.pdf ( : 01.07.2021).




35


.:     10  2019. 490        (      15  2024. 124          10  2019. 490           ,   . URL: https://base.garant.ru/72838946/?ysclid=med5hu4wpc335459056 ( : 13.08.2025).




36


       ,    ,       ,    (/,  ),             .




37


.:    26  2017. 187-       . URL: http://www.consultant.ru ( : 01.07.2020).




38


.:    27  2006. 149-  ,         ,     24  2025. 156                 . URL: https://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_61798/ ( : 13.08.2025).




39


.:     , .     5  2016. 646. URL: http://www.consultant.ru ( : 13.08.2025).




40


.:         20172030., .     9  2017. 203. URL: http://www.consultant.ru ( : 13.08.2025).




41


.:      ;        ,    - ,       ,     (  79/243  24  2024.). URL: https://documents.un.org/doc/undoc/gen/n24/427/30/pdf/n2442730.pdf ( : 22.03.2025).




42


.:        . URL: https://www.itu.int/en/ITU-D/Cybersecurity/Pages/cybersecurity-national-strategies.aspx ( : 13.08.2025).




43


.:      . URL: http://council.gov.ru/media/files/41d4b3dfbdb25cea8a73.pdf ( : 13.08.2025).




44


.:     10  2019. 490        (      15  2024. 124          10  2019. 490           ,   . URL: https://base.garant.ru/72838946/?ysclid=med5hu4wpc335459056 ( : 13.08.2025).




45


.:    13  2015. 224-  - , -              //  . 2015. 29. . 4350.




46


.:    ,     400  2  2021. URL: http://www.kremlin.ru/acts/bank/47046 ( : 21.07.2021).




47


.:  . .             : . - . . ., 2003. . 2324.




48


.:  . .,  . .,  . .,  . .   . ., 1985.




49


.:  . . . . . 27, 30;  . .      //      : , ,    : . . . : , 2005. . 172;  . .,  . .            //     . 2008. 5 (10). . 3339.  . .,  . .    //   . : . 2004. 1. . 113115.




50


.:  . .,  . .    ,   :  . .,1996. . 28.




51


.:  .. . . . 3132.




52


.:  . .,   .     : . . ., 2003;  . .,  . .       (  ) //  . 2005. 7;  . .      //    . 2008. 3. . 5358;  . .,  . .            //     . 2008. 5 (10). . 3339;  . .         :   - . .:  , 2008. 312 . . .




53


.:  . .,  . .     : . . ., 2003. . 4647;  . .,  . .            //     . 2008. 5 (10). . 34.




54


.:  . .         :   - . .:  , 2008. . 230.




55


.:  . .      //    . 2008. 3. . 5358.




56


.:  . .     // :    ,     / [. .   .];  . . . . 6- ., . . .: -, 2016. . 547564.




57


.:  . .        :   //   . 2012. 3 (40). . 173.




58


.:  . .             :  - . . ., 2003;  . .        // :   . 2011. 3 (73). . 7677.




59


.:  . .     :    . . , 2015. 172 c.




60


.:  . .,  . .     ? // Lex Russica. 2018. 9 (142). . 31.




61


.:  . .      . ., 1976. . 130.




62


.: Barak G. Integrating criminologies. Boston: Allyn & Bacon, 1998. P. 216232.




63


 . . :          .    -    (-, 28  2014.);  .     -  // : , , .  -  . 2019. 4 (55). . 1725;  .       // -       :     IV  - . :    , 2019. . 221225  .




64


 . .        -         // : , , .  -  . 2019. 4 (55). . 4754;  .  : 5. / . . . . .: , 20212022;  .  : ,    :  /  .  . . . . . 2- ., . . .: , 2024. 480 .




65


.:    27  2006. 149-  ,         ,     24  2025. 156                 . URL: https://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_61798/ ( : 13.08.2025).




66


.:  . .          //        :    :   - . :    , 2015. . 376380.




67


.:    26  2017. 187-       . URL: https://demo.consultant.ru/cgi/online.cgi?req=doc&ts=39315509607609136121511151&cacheid=845E8DD7125813AC3A52B600B96E8F71& mode=splus&base=RZR&n=220885&rnd=35A6EFA0D81B0F57AA99DF61EDFD2A78#s78vphg5td ( : 15.02.2025).




68


.:    27  2006. 149-  ,         ,     24  2025. 156                 . URL: https://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_61798/ ( : 13.08.2025).




69


.:     , .     5  2016. 646. URL: https://demo.consultant.ru/cgi/online.cgi?req=doc&ts=1832433427036992629824598655&cacheid=2E50F6307FCBA1D61DBB3704BAACBD7F& mode=splus&base=RZR&n=208191&rnd=35A6EFA0D81B0F57AA99DF61EDFD2A78#bqzgyr516rk ( : 23.07.2025).




70


.:         20172030., .     9  2017. 203. URL: https://demo.consultant.ru/cgi/online.cgi?req=doc&ts=205752543507538144482753137&cacheid=222D074CDB0B20BE4828F3AD5899E790& mode=splus&base=RZR&n=216363&rnd=35A6EFA0D81B0F57AA99DF61EDFD2A78#8c98ttbmr18 ( : 23.07.2025).




71


.:        . URL: https://www.itu.int/en/ITU-D/Cybersecurity/Pages/cybersecurity-national-strategies.aspx ( : 23.07.2025).




72


.:      . URL: http://council.gov.ru/media/files/41d4b3dfbdb25cea8a73.pdf ( : 04.08.2025).




73


.:     10  2019. 490        (      15  2024. 124          10  2019. 490           ,   . URL: https://base.garant.ru/72838946/?ysclid=med5hu4wpc335459056 ( : 13.08.2025).




74


   ()            ,       - ,  ,     ,        ,  ,    .           ,     , ,   , ,  ,  .




75


 ,        -    ,   - ,  - .  ,      -  (),    ,   ,       , ..  .  ,   ,                   .




76


  ,         , ,    .  ,       ,                           .




77


  ,  -  -            .          -      .




78


      , ,  ,   ,  ,   ,         .     ,         ,  ,    ,        ,        .      .




79


.:  . .,  . .,  . .         XXI  ( 1) //  . 2014. 1 (2). . 56.




80


.:  . .             : . - . . ., 2003;  .        // :   . 2011. 3 (73). . 7677.




81


.:     , .     5  2016. 646. URL: https://demo.consultant.ru/cgi/online.cgi?req=doc&ts=1832433427036992629824598655&cacheid=2E50F6307FCBA1D61DBB3704BAACBD7F& mode=splus&base=RZR&n=208191&rnd=35A6EFA0D81B0F57AA99DF61EDFD2A78#bqzgyr516rk ( : 23.07.2025).




82


.:  . ,        . .:  , 1968. . 12.




83


.:    27  2006. 149-  ,         ,     24  2025. 156                 . URL: https://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_61798/ ( : 13.08.2025).




84


.:  . .,  . .,  . . [ .].  : . : -   ӻ, 2015. 260 .


