 . -   :  ,      
 


 ,   . ,      .

  .  頖 .     : 12    .  .  .  .

,  20   .    .     .  堖  .





 

-   :  ,      



 



 ,2026



ISBN978-5-0069-8667-1

     Ridero




 

 


-   :  , 

    .



, 

 . -   :  ,      .



 ,   . ,      .

  .  頖 .     : 12   ,   .  .  .  .

,  20   : , , , ,  .    .     .

. . .  堖  .

 

 

 

-   :  ,      












 I:   



( ,   )



  ,   .  ,    .      ,  ,  :  , , ,     .   12  ,   ,  ,    ,    .  ࠖ ,       ,   .






 ,    


  젖  .   : ,  ,  ,  ,  ,    Ƞ   .  : ߠ .     ?



 堖  ,   .   ,  . Ƞ   堖    ,   -    .



   ?    :

 -.

 10 .

 .

 .

:

  ,   .   ,   . 堖   ,  .



  堖  .

 :

  ,

  ,

  ,

  ,

 黠  ,  ,  .

Ƞ 堖   .



堖   ,    .   , ,    ,    .  . Ƞ  . 堫 . 堫   .  ,  .

12 蠖  .   

    12,    .   .     ,     .

 :








 12?

 12   . 12   . 12 堖  . 12    .

   , :

     .

  , ,  .

  ,    .



  ࠖ   .

   .

   .

 ,   򻠖 , .



   ?

       .  堫 .   . 堖    .    .



:

  ,

  ,

 ,     ,

 ,   堖  .



   .    .

Ƞ堖    .

 .

 .

 .

  ,  :

 .

 .

  .

  .

 .



12    .      頖  堫  .   .



 :

  ,   ,

  ,   ,

  ,   蠖  ,

  ,   蠖 ,   , ,   .

     . Ƞ ࠗ   .  .  . .

 堫໠  .   ,    .     - :     .   .   .    .       .  -.  . Ƞ    .



12  . ,    .    .   . Ƞ      堫 . ,    .

 .

 .

 .

Ƞ  堫 .

  .



      .     .     .

 .

 .

 .

Ƞ     ,     .   ,  - :

 .

  .

  .



     :    , ,  , ,  ; 頖   , ,    .

   -, ,  蠫 ,  - :        ?

     .   .    ,   :  ,  ,  ,  ,  ໠       .

 ,      ,   ,    .   (2023), Gallup (2024)   :

78%   2845    ,

63%  ,

51%    .



        .        . ,   ,   蠖 ,     ࠫ .

     , :

 ,  .   ⠖ 12 ,    20  ,  : , ,  ,  ,  .  ࠖ  堫,  , , ,   .

  , 堫   :  .   : ,   ,     ,    .  - :   ,    .

  ,    .    . , . , . ,   :  ,  ,   ,   ⠖   , , ,   .

 堫, ࠫ  .    5 . 12,      .  堫 . ,   ,     -.

       ,          ,    蠫 ,       .

          . Ƞ      .    ,          .        .            ,   ,   ,   ,     12  . Ƞ ,     .

   .   .  .   .  .  .    .   . Ƞ      . ,    . ,  ,   . Ƞࠖ     .

 .

  ,  .  ,  . Ƞ  .

Ѡ  ,  




   


 ,  



 .  .    . .



 ࠖ .   .    ,      .



 .   . ,  . ,   :   .



  .  . . -.  ,    .



 .   ,   .



,  . , .        .



頖 .  ࠖ .  .      :  , , , . 頖    .



   .    .  ࠖ  .     7.   .



 .  : , ,   ,  .  堫     .   :     .



 . 12  .    .      .  ,      .     .



 젖 .   : 黠 .  . :  ? ? ? ?  . 蠖.



  . , , ࠖ  .   .    .



   .     .  .    .

 .   .   .   ࠖ    :   ? Ƞ :  .



 .  .  .  .   ࠖ  蠖   .  . ࠖ .



 ,   .  ,  :  .  .  .    .   , , . Ƞ .  ,   .







     12 



   ,     

 :

   12   .

 ,  , , .

 ࠖ  ,   ,   .

       ,   .

   蠖    , .



 :

 2565,   ,  ,  .

,    ,   .

, ,  蠖    .



 :








 :

Harvard Womens Health Watch(2022): ,    , 68%     .

-: 89% ,   12,        .

Gallup(2023): ,      ,  45%    .



   :








: 120 (10)

 . . . .   堫  .    .



  (15):

1  

2  

3  / 

4  

5  



1.  ʠ

 ,      .

   :     ,   .

    .

   ,    .

  ,   - .

  ,     .

  ,    .

 ,    ,   .

 ,   򻠖 ,   .

   ,   ,   .



2.  Ƞ

     ,    .

   : , ,  .

      .

   : , , .

   .

    .

    ,  -  .

Ӡ  ,     (, , ).

  ,   .

    ,    .



3.  

    堖 , ,   .

  ,  堫 .

     .

 ,    .

 ,        .

  , , ,   .

   ,   .

   ,  .

     .

    젖    .



4.  Ѡ

     .

     .

     .

 ,      .

  ,    .

   ,  堖  .

  ⠖   .

   ,   .

  ࠖ 堫  .

     ,    .



5. 

        頖  , , .

      .

      .

    .

     .

 ,      ,   .

    .

 ,     .

     ,  .

  :     .



6.  Ѡ

    ,    .

   ࠖ   .

      .

    .

   򻠖      .

 ,     .

       .

    ,  .

       .

     .



7.  

      .

 ,     .

  ,     .

   򻠖    .

      .

      .

       .

  ,    .

 ,     렖    .

      .



8.  

     .

 ,     .

Ӡ  ,      .

    .

  ,   .

 ,       .

    黠   .

  ,   .

       .

   ,     ,    .



9.  Ƞ

     , , , , .

 ,        .

     , .

   ,   .

       .

   ,  廠   .

 ,    ,    .

  ,     .

 ,  堫 .

  ,   ,  .



10.  

Ӡ  23,      .

  ,   .

     .

 ,     .

      .

     .

  ,    .

    ,   .

   ,    .

    ,   .



11.  

 ,    .

   .

   蠖 ,  .

 ,  -   .

 ,   ,   堫  .

   蠖   .

     .

  ,   .

   ,   .

 ,   ,    .



12.  

   - 젖 , , .

Ӡ   ,    .

  , , ࠖ    .

 ,        .

 ,   , , 蠖 .

  ,   ,  .

       .

 ,      .

 ,   堖   .

  蠖     .



10    

 .     . .  蠖   .    ,      .



     黠       ,   ?

      ,   ?    ?

    堖      ,     ?

   ,     ?

    ,  -   ?

         ? ?

    , , 젖   ?

    :   ?   ?

  ,     ?

       ࠖ  ,  ?     - ?



 :

 1:  

  120 ?  (120600)

   12 ?12 1050



 2:   








: 600 堫.   .   , .



 3:   

3  ( 35)   ໠ .

2    ,       .



   :

 堖   ,    ,  堖  ,  .

  (,  廠 28).

   堖 23,    12.

,   ,  :  ,    .

 :

   ? ?   ?

(:  :    ,  򓠖   8)

  堖   :

:   .

:    ,   .



  :

    .

   ,  .

蠖   .

   .

 ࠖ  .

   .



 젖  :








ܠ  Š, 

  .   ,      .     .  ,      .   , , .   .

:

  .

 .

  .

 堖  .

 , , , .




ࠖ 


  , , ,     



      : , , .   .



 , ࠖ  ,   ,  , , ,  ,     蠖  ,   .



 . ,  , ,   .



  :  ,    .       堫 .   ,   򻠖   .  ,  , ,  .



    :     ,   



     .  , ,   ,    ,    .  ,   ,  ࠖ   . , , , .



Ƞ , ,    : -- ()     .    .   , :

   ,

  ,

,     ,    ,    .



    :








 :   堫.  .



    (2020) : ,       , 40%    -6(IL-6)    .



   ?

? IL-6? ?  

? IL-6? ?  ,  

? IL-6? ? , ?  

? IL-6? ?     (   )



 堫.  堫 .      .   堫. . Ƞ젖   .



      :     .  ࠖ  .    .     .     ,    .   .    .   (), ( ), (,  ) .   .   .  .   .   .    . Ƞ .  .



?   .    .    .  堫.  ,   ,     .    ,   .  蠖   .   .   :    ,   ,      .   :   ,    .  :     .    .    ,   .   :  .   .    ,   .   ࠖ    .



   :  ,    .   ,    .    컠  .   .      .   .   .

  :





 

  

  



Ƞ    .  . Ƞࠖ  :  .  : .  : .  :  .



 :  .  堖  .  .   ,   .  . Ƞ  .



 :      .   :  ,     蠖  :      ? : ? (? ?). ? (? ? ?). ? (? ? ?). ? (? ?).    .



,       ,  4,    ,   ,      .  堫.    :   .



 - 3 . .  .  3 ࠖ 4 , 6 . :     ?  .  . Ƞ,    , .    .    . Ƞ  ,           ,    .  .   . Ƞ ࠖ ,   . ,    .



蠖 堫,  .    ,   蠖  ,   , ,   .

  

  

  頖  



   ,  . Ƞ .    .     .  蠖 . 蠖 ,  ,      .  堫.      . ⠖  .    .    ⠖    .     (a)   ۻ.  : !.  : -  . -   .  .  .  . ⠖ ,    .   .  .



   ⠖  堫 .   . Ƞ .    .    .   ,    .   ? ߠ  廠  .   . Ƞ  . ࠖ .    .



Nature Human Behaviour(2021) : Ӡ( )   ,  ,    ,  , , ,  . ?         .    ,   .  ,   렖  :  .    ,   . ࠖ  堫 .   .  : -  .  . . . .     컠     .       .  堫 .   . Ƞ .  ,    .



 .    .  ,     .  堖        .



    (MIT, 2019) : Ӡ     30%  ,   .   .   .    .    .   蠖   .       .  .  .   .   .  .  .    .  .      .



      :  蠖   ,   . :   .  .  : 14C.  :  ?   .  .   .   .   .    :  .



    .     .  ࠖ   :  .  :   .  堖   .



 蠖   . ⠖   38C   . ࠖ  ࠖ  .   .    .  堫. . .  .



   蠖   .     .



Ƞ 堖   .    .   ,  ,    








 堫.    .    .    , .



   .   .  :

   .

   .

   .



 .   . ,    . ,  :   頖     .



 :   .  ,  젖  .  . :      ? . .   . 젖   . , .   ,    . , .   ,   . , .    ,    . Ƞࠗ

  .    .      ࠖ     .  .   



 .    .  堫.  .    : , ,  .  堖 , ,  .



:

 ,   ,   .

 蠖 , ,   ,   .

  ,   ,      .

蠖  ,       .



Ƞ  .     .  ࠖ 堫, ࠫ?     .   .



:   . Cell Metabolism(2020) : Ӡ2,7       ,  .   ?   堖  . 蠖  .  堫 .  堫 .         .   .

    .  堫 .

 40%  ,    .



 :  㠖   Wi-Fi 6. University ofPennsylvania(2014, PNAS)    : Ӡ (   ) 25% ,  .   ?  堫 . .    ࠖ  :    ,     , ࠖ  ,  ,   軅  堫.  .   ,   .



:   .   (HeartMath, ) 20182022   : ,    ,  ,   23.     蠖   , ,  .   ,   ,      , ,  .  堫  .   .   . Ƞ  ࠖ .



:  頖  .  .  . Π. Π,    . Π,    .  . . :   .  20   .  ,  頖 .  .     .  :   .  .   .  堖   .    .    ,  .    .    .  堫.  ,      .



 :   .  堫.   .      .  4-7-8:   ( ): Journal ofEnergy Psychology, 2023. ,  4-7-8( 4, ࠖ 7,  8)5  14:

? 38%

?   (HRV) 27%

? - 堖   

?    蠖 52%



  ?

4    .

7 ࠖ   .

8     砖  .

 堫.   .  .  .    .



:  ࠖ 3 :    軠 3 . . . .  . :     .   ( ).   5 .   . Nature(2022) :      .   𻠖 . ,      .  , , .  , , .  .  .       .



 堫  .   .  堫 .   .   .   .    . Ƞ   ࠖ  .    .     .   ,  . ,   .   ,     ,   .    .   . Ƞ ࠖ ,  . ,     .



     :   ( )   .  . :      . ߠ   .     .     .       ,   . 젖 . . . 4 7 8. Ƞ.  .  . Ƞ  ,    .



   .   .   .     黠     . ,   堖 .



 :  .  .  1970-   :    .  .  .   , , . Ƞ ꠖ  .      .   . ࠖ      .    .   . ,  ,  堫 . ,  :   ,   . ,     . Ƞ ࠖ :

,  ,

,  ,

,  ,  ,

,   ,   ,

,    3 .

ࠖ  . ࠖ  .



,       :    .  :

 ,

 ,

 ,

  .



Ƞ  . .  -  .  -  .  -   .  -    .   .   . Ƞ ,    ,   ?  .   .     . Ƞ堖 .   .  堫.   .



 :   , .  , -(2022, Journal ofPsychosomatic Research)  :








  ?

   ,   ,   .     ,  ,   : ? ? ? ?  ࠖ    蠫.   ,    .    蠖    .  堫.    .  .



    :  .   ?  .  .   .   .   .    .  ?  ?      .  ?  ,         .  ?  ,     :  ?  ?   , , 軠      .    .  ,    . Ƞ : ,   ? ,   ,   ? .  .  ,    . Ƞ堖  ,   ,  , ,  .  ,   ,   .



:  +  = .  堫   .    .   ࠖ  .  .   蠖  .  + 젖   .



    .     . Ƞ ࠖ      .



   堖 5:

1.   -

  :    ? (, , )    ? (, , , )   ? (   )     2.   .      ,  .    ,  - :  ?



2.   

   軠 30.   . :   .   .   .    ,   .     .



3.  

    , :   , ,    ,   頖 :     .   .    .   .



4.:      .

 .   .  .   . Ƞ  ,   ,  .



5.  껠 

,    , ,  . : , , . , , . .  .  .  .       .    .



 .  ,   .  堫 .     . Ƞ   .   ,   . ࠖ 堫. ࠖ .     .     .    .  . Ƞ   .  .  .   򻠖   .  ,   .  ,   . Ƞ  . . .



  ߠ :

     .   .  .   ࠖ ,   :     . ߠ  . ߠ . Ƞ    .     .       . 젖 . . . 4 7 8. Ƞ.  .  . Ƞ  ,    .  堫.   . Ƞ ࠖ  .  .  .    .   . Ƞ  ,     .



   :   .     :








 堫 .  ,  .     ,   .    ,    .    ,   :   .



ࠖ 堫 . ࠖ , , ,  ,  , :

,

,

,

,

.



 堫  .  ,   .  堫 . ࠖ   .  堫. ࠖ  ,   .  ࠖ  .  ࠖ . ,   , ,      젖   . . . .



   .    . Ƞ   .    ,   ,  .   .     .     . Ƞ  .




 


, :  , ,   



   ? Ѡ    , , .   ,   .  蠖 ,   .   XIX ࠖ       .  堖    ,  ,   .  ,  ࠖ  ?



, ,   蠖   :   ,  .   .     .  .   .



 :    .

 :  堫 ,  .     .    (2010, Psychoneuroendocrinology) :     堫 .



:

  (),

  ,

  蠖  ,  ,   .



 .    .  ,     蠖    .    .   堫  .   ,    .



:   堫, . - (2018, Nature Neuroscience) : Ӡ     蠖 ,    . Ӡ   ࠖ ,      .  堫 .   .  堫  . ,    ,  ,  ,  .  .   .



: ࠖ   .   (2021) :    ,  蠖  , , , .   .    ,  ,   .    ,  ,   .   .   .  堫    ,   .    .  堫.     .



:    



 1: ࠖ  

: ,   .  ,   . ,   .     . Ƞࠖ   .  .  .  堫.  .  .  ,     .  .    : ,  , .



 2: ࠖ  

: ,    .    ,  . :  .      .      .  .   .  堫 .   .  ,   , ࠖ .  堫.   .



 3: ࠖ 

:  .   .   .  堖  ,  ,  .   .      .  堫 .   ,    堖    .   .  ,     .



,    



 1: ,  堫,  

 堖 3:  :  ,   !  , , ,   .   :   ,   ,   ?  .  .    . Ƞ 10    .  .  ,   .



 2:  ,  堫,  .  , :  ,  ,  :   ? :   ⠖ 70% ,  頖 90% ,  40% ,  .  堫.    .  .    .



 3: ,  堫,  . ,  .  ,  :  !  :  .        .   .   .      .  堫.  .



5 

 ,  .   , , .

  ,   .      .

  ,  .   ,     .

 堫 , ࠫ .   頖  .

 ,  . ࠖ   ,  .



    ?

 .  .

:

,    ?  .

 , ? 

   黠?   



  껠 . : ߠ  ,   ,  .    .    . ߠ   .



  .   :    ,   ?   ,  ?     ,    ?



  .   2  ,  ,  .  .   .   .  堖    .   .   .

   . :    ,     ?   ,    ?   ,     ?  젖    ,  ,  ?   .  .



  , , .  ,   ,   ࠖ  ,  .   .   .   .   .   . Ƞ젖   .




 II: Š 



(      )



堖 , .   ,  .  ,   .  ,    .



   ,  : 蠖  .   .    -.




 1: .    


  , , ,  



    ?

   ,     .  , ,   :

 黠?  ,

 黠?  ,

   //黠?  ⠫ .



  .      ,       .



 :

(2020, Nature Reviews Genetics):       ,  ,  .

 (Baumeister, 2007):        -.

 (Bowlby, 2019):          .

(Doidge, 2007): 21         ,  .



 : ,   ,    蠖     .

: 21 3:








   21:








 : 21         .  堫   .



 17: 堖  ,     -

:      .    .



 1: Š  Š,    ܻ

:   .  .  :  ,  ,     .    .   .

: :    ,    ?

(? ? ? ? ?)

- (2):  :   ,      ?

:       .      .



 2: Ƞ   

:   1015,   : ߠ , ߠ , ߠ , ߠ  , ߠ , ߠ , ߠ , ߠ  :    ? 堖 ? :     .  .    .  .  .



 3: Ƞ    ?

:    :   ,     ?

   ?   ,   ?

: :   ? :   ,   .  ,   ,   .  ,    堖  .

:          (2020, Frontiers inPsychology).



 4:  Ƞ  

:  :








    .     . : ,    ,   ,  ,   .  35  .



 5:  Ҡ  

: :     ,    / / ? ( ?  ?  ? ?  ?)

:  5 :    ?  ?  ?  .  .

:     蠖   ,     (2018, Journal ofPsychosomatic Research).



 6:  Π -

:   (23):    ,      ,    ,    ?   2. :  ? ?    ? ? ? : :   .  .



 7:  ߠ   Ȼ

:   (12):  ,     ?  ,   ?  ,   ?  ,     ?   :   ,   ? :     . :   .   .    .

 .

:      32% (2015, Journal ofExperimental Psychology).



 814: Š   ,  ŠŻ

:   , , 蠖  ,   .



 8:   

:  :   ,   ,     .    .    .   :  .     .   .    .    . :  . :  . ߠ .

:          .



 9:   

:  :   , ,   ,   .    . 堖  .   .    ,   .   .   . :  :    .    .



 10:   

: :   ,   .   ,    .  :     .    .    .   .    ,   . :  : ߠ .  蠖 ,   .



 11:  Ƞ 21- 

:  -  , ,    21. :   .   .  . . . .  21?  ,     ( )  ( ). :     ?  ?



 12: ,   ޻

: :     ,    ?

(:   .    .   .    .    )

:  :   .    .    .



 13:    Ȼ 

:   :  ,   ,  ,   , ,   , ,     . :  ?   ?  ? :   .    .



 14:  ߠ   λ

:      : ,   ,     ,   , ,   ,  . , , . :   .  .   .    .

:         .



 1521: Š    ɻ

:   堖  .  .



 15:   ߠ

:  :   ,    8?    ,   ?   ,      ?  3,    . : , , , , , .   .   .    :  . . .߻.



 16: ,   

: :   , ?    ?   ,   ?     . :   :  .    .  1 .    .   1.   .   .   .



 17:   ܠ

:    .   ,   .   .   .  ,  :  ,    ,   ,  ,  , ,   ,    . :   ,     ?



 18: ۠  Πһ

:    . : ,   . ,    . ,    . : .  .   . :  ?   ?  ?

:   򻠖   .



 19: Π

:    (20). :  (1)  ,     蠖  .     :   ,   .   ,    . ߠ ,   . ߠ ,   . ߠ . 堖   ,   .  .  .



 20:   Ҡ߻

:     :  3 ,  1,  1 ,  1,    ,    : ,   .   .   .   .  .   .



 21:  ߠ   

:  .  ,    .  :     -.     . ߠ . ߠ . ߠ . ߠ . ߠ . ߠ . ߠ . ߠ .  . :     ?    ?  ? :    .   . :    .    . . . ߠ .



   21








  .   .   .     頖  .   .     頖 ,  , ,  .   .  ,   ࠖ      - .    .    .



 .   .        ,   :        .




 2:   


  : , ,  



   ,   ࠖ  .    ,   ,  .    ,  蠖 , .    .  ,   .



  



1.   () ?    -    . ?:  4-7-8,  ,    ?  .

2.    (  , ) ?  =  .  , ࠖ . ?:   +  ?   .

3.   () ?   =  . ?:   ?    ?   50%

4.  =  (Brown, 2010) ?     -  . ?:    ?  .

5.   ? 21 =        ?   ?   .



:  , :

  ,

 ࠖ  ,

ࠖ  ,

堖   .

21 .  .



   21








 : ,    ,  47%    .



:   .    (, , )    .



:               .



 17: Š   ?

:   蠖    ,  ,  .



 1:   Ƞ  

:  :








:     .

:  頖   ,    .

:   2. :   .  .   : .



 2: ۠    ?

:  5,   ,   . :   ,    .  ,   . ,  ,   . :   ,   ?    ?   ,  ?

:      -    =   (Bem, 1974; Gender Schema Theory).

:  :  򓠖 .    .  蠖 ,   .



 3: Ƞ  ,  Š?

: :     ? ?    ? : ⠖  -.   .    . 堖  .

:  ࠖ ,  :     .

:       ,  ,  .

:  :   , ,    .     .   .  蠖  .  .



 4: Π  

:   (10) ,  .    ࠖ  . :  ?  ?  ?  ?  ? :     ? ( , , , )

:      .

  (Merleau-Ponty) -  (Levine, 1997) :   , .

:    ,   . :  .  .  .



 5:  ߠ   

: :      ?  ?   ?    ? :   10.  ,   .  :     .   .  : ߠ  

: ,      .

:  ,   ,        (Bessel van der Kolk, The Body Keeps the Score).

:  :   .   ,  .   .   .       .  ꠖ   .



 6:    

:     (10)   :     ? (110: 1  , 10  )  .

:    .

:   ,  .  (Gross & John, 2003) : ,    ,  35%   .

:      ,   .  :   .    .  : ,  - 




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=73873244)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .


