   .   
 


      ,     (. 1983) ,   , ,        .        (2023)         ,    ,    5 000          .  ,   ,         ,      ,     ,       .

  PDF A4   .





 

   .   


RES NOLUNT MALI ADMINISTRARI[1 -   ,    . .   .]



The translation of this work was supported by the Goethe-Institute, which is funded by the German Ministry of Foreign Affairs.



 2023 by Piper Verlag GmbH, Munich/Berlin

 2023 by Hanno Sauer

Published by arrangement with Gaeb & Eggers Literary Agency, Berlin.

    , 2026




. ,    


   .       ,     ?

  ,    ,    :  , ,      ,  ,      ,  ,    ,          ,  .

  ?    ?      ?           ?   ,   ,  ,    ,  .     -     - ,      , ,    ,   , ,  - , ,   .

  ,  ,   ,   ,     .       ,                   ,          , ,     .  ,       ,     , ,                    ,  ,    ,     ,   ,    ,  ,  ,   ,    ,  ,    ,   .

  ,     , ,  ,    .    ,          ,     ,   ,    蠫;     ,    ,      ,        ;       ,     ,      ;       ,       .    ,        蠫        ,        .  ,              ,   ,    ,       .          ,  , ,   ; ,     .

    : ,       ,       .    , ?   ?    ,      ,    [2 -  .   . . 457. [              .       . . ] (. )].      ,      ,        ,   ,   .         ,       .       .

     ,    .         ,      .   ,  ,     veil of ignorance ( ) [3 -   veil of ignorance      (19212002)      (1971).]      ,   .      , ,   .    ,      ,    ,    .

 ,  ,    ,    .      ,           .           ?     ,      ?       ?    ,   ,     .        ,      .   ,    .

 ,          ,        ,   ꠫  (1: 5000 000 ).    ,      ,           .   ,   ,     ,    ,   ,        ( 2: 500 000 ).         ,    ,  ,         .         :   ,  ,     , ,       (3: 50 000 ).  ,   ,  ,    ,     ,     .          ,      -        .   ,           ( 4: 5000 ).  ,       ,    ,  ,       .         ,     ,  ,   ,  ,  ,        ( 5: 500 ).            ,    ,    .            ,   -         ( 6: 50 ). ,       ,    ,   ,            :         .        , ,  ,        .       蠫,      ,      ,  ,       .                  .            ( 7: 5).      ,     ,  ,  ,   ,   ,    ,    ,  -        (:  ).

   ,   .         .    ,  :        ,         .         .             .  ,    ,    ,       .

   : ,                 , ,         50  500 ,    5 000  50 000         5 .

          .     ,           ;        ,      ; ,        ,    .

      ,          ,       ,    ,     ,   ,   ,   ,   .       :    ,    .      .

     ,    .     ,        ,  .       ,        ,    . ,           ,       ,    .        ,       .  ,       ,      ,   ,    .

   .  ,        .      , , ,             ,     .       .              ,    ,        .

  ,         ,     ,  .     ,      .     ,            .      ,    ,   (ressentiments)  ,   ,    ,   ,      [4 -        , ,   ,               .].   ,     ,     ,  ,      ,    .

      ,   ,      ,   ,     ,              ,       ,     .       ,         ,    ( ),      ;              .

         ,   . ,          ,            ,             ,  ,    [5 - Stark R. (1996); .  Prinz J. (2007), 217ff. (. )].

   .      ,            .   ,   ,     , -       ,    ,    ,   .      :     .    ,           .

       ,   ,       .    ,       ,    .

     -  ,     (, , ).  ,   ,    . , ,   ,   ,           ,     .

   ,   , pudenda origo      ?       -   ?    ,     ,     ?     ?         ,   ?

  ,     ,  ,    (  )  .      .     :     ,        .     .

   .




5000 000 .:  2.0








    .          ,     ,     .    ,       , ,      ,     ,   ,   ,   ,    .

    ,    ,      .   ,        ,     .         ,  ,     .

   ,      [6 - Wood (2019), 65ff. (. )],  ,      .   , ,   ,  ,   ,     ,     ,   .

    .    (  txis  )     ,                  :   (Hominidae)   ,   ,   ,   ,     (Pan),         ;   (Homininae)      ()       ,      ,   . ,   (Hominini)     ,        :     ,      (,   ,    ) ,            .          ,     (Homo ergaster),   (Homo erectus),   (Homo heidelbergensis) 蠫 (Homo neanderthalensis).           (Homo sapiens).







        ,        ,       .             [7 - Wood (2019), 65ff.; Dunbar (2016), 8ff. (. )].

         (Sahelanthropus tchadensis),            -,        ,  .          (Orrorin tugenensis),          ;      (Ardipithecus ramidus)           (Australopithecus afarensis,    ).        ,    ,  ,       .  ,            ,     ,       .

       -     ,   , , ,   . ,       TM266,   BAR 100000;  ,      Stw573, KT-12/H1  LH4.      ,     [8 - Pattison (2020);  Leakey M. & Leakey S. (2020). (. )].

  ,    ,   . ,    ,      ,    ,       .     ,      ,        .       ,     ,      ,     ,    ,     ,  ,  , ,   ,             .  , , -   ,           .     ,         ,    , :  .

     ,          ,           ,   .  ,       ,  -           ,     . ,          ,   :         ,   -  [9 - Wood (2019), 71. (. )].

       ,       ,     ,          .     ,   - ,      ,       ,       ,   .     ,       ,   :   ,    ,   2,5  .

   ,    ,           1 000 .        -   ,       ,     ,   ,   ,    ,         ,  ,    .         ,    ,  ,       .

   ,     ,    .     :  ,  ,     .   ,    .

   ,  .  ,   ,  -         ,      ,       ,     .  ,   ,       ,        [10 - Pievani & Zeitoun (2020). (. )].

 ,      ,       ,        .        .           .       ,          .  ,           .

            [11 - Dunbar (2016), 84. (. )].   ,     , ,  (  ),     :   ,      .  -   ,             (    )     ,     ,          ,      .  ,         -  ,   x   ,    .           .

         ?         ?         ,  - .

         .     ,      .  ,  ,   ,     ;      ,    ,   ,           .    ,    ,    ,       ,  .

           .  ?           ,      , ,  , .   ,             .   ,    ,           , ,     .                     .             . , , ,  ,      ,           [12 - Newsom & Richerson (2021). (. )].







    ,     -  .    :          .   .                   ,   ,    ,  , ,     ,     .          ,      ,  .    ,     ,   , ,  ,     .   ,   ,   ,  ,  ,   ,  ,   ,   ,    .

,        .    ,       ,  ,       . ,      ,    .         ,         ,    .

       .     ,       , ,   ,           .

       ,      .         ,    ,   ,    ,     ,     , ,        . ,            ,   ,    ,     (  ).          .      ,  -  Homo sapiens   . ,    ,  .       .    ,  ,   ,   ,    ,       .

              . ,                .        ,  ,  ,   .     ,       ,         .   ,    ,             .                    ,    :  ,       ,     ,    .

 ,       ,             ,     ,      ,    .          [13 -  .   (1930). (. )],            .     :         , , ,    (  ),             .

        ,          .  ,  ,       .  ?

          ,       ,   ,      .    ,      -   . ,    ,                  ,  ,            .           ,   ,      .          ,           .                .          .  3  20     ,  ,      ,       ,       .

        .    ,           .             . ,            -[14 - Tomasello (2016). (. )],   ,           .    ,     ,    .

,        ,        .      ,      ,   .  ,    increasing returns to scale (   ), ,        ,    .         ,   ,  ,                      ,      .

   ,    ,   ,     .     (A )     (   ).      ;      .       ,     .      ,    ,       ,      .        ,      .

       .        .     ,                           [15 - Dunbar (1992). (. )].   ,   ,      ,      ,     ,   , ,  ,    ,  ,     .

 , ,   ,        ,     .       :     ,    150 .            ,     .  ,         150 ,       [16 - Dunbar (1996), 77. (. )].  , ,    ,  150 ,    .           ,       .    ,       .

 ,      ,       ,      .   ,              . ,    (   )  , .          ,          [17 - Pinker (2011), 31ff. (. )].  ,      -      ,      -   . ,        .  ,         ,        ,     [18 - Bowles (2009). (. )].        ,        .         ,       :    ,      ,  ,  [19 - Turchin (2016). (. )].      ( )  .     ,    .  ,       .     ,    , :      ,      .

 ,         ,    ,     .     ,            .          .  ,  ,     ,   ,       .

      ,      ,    ,      .     ,      ,         .     ,       .




 


      ,   ,    .  1790     :   , , ,  -   ,           ,     - [20 -  .    (1790). . 242. (. )].   69       ,  ,        .

  ,       ,    .    ,  ,     .    ,    .   ,    .     ,     .    ,            .

     ,          .    ,     (  descent with modification).      ,   ,     .    .     ,  ,       .     .

   ,      .      ,  ,     ,  [21 - Dennett (1996), 48ff. (. )].       ,          .              ()      .

       .           . (     ,  .)        (,  )     ,      .

   , , ,      ,         .  ,   ,  ,    ,         .  ,    , ,  ,                 .       ,    (    )  ,  ,   ,      .       ,     ,    .          ,  ,        ,          .        ,           .

   survival of the fittest (  )    ,         ,          ,       . ,      ,      .        .    ?  .   ? ,  .      ,   ,    ,    ,   ,   .

  (          , ex ante)   ,     .   .  , ,  , ,     .     [22 -  .   . (. )]     ?       ? ,       . ,   ,         .       ,     .  ,       ,   ,     .        ,  .       .  ,     ,        .     .

      . -,     ,        ,   ,    ,   .     ,          .        . -,         -  ,     ,      .   , ,    ⠫ ,               ,   .

  ,     ,   ,       ,   ,        -  .           ,    ,     .     , , ,         .      .

     .   ,           ,       ,          .   :      ,      [23 -  .      . . 301. (. )].  [24 - Stanovich (2004). (. )]  ,    .         ,     ,   [25 - .   . . 52. (. )].       ,   .        .




 


      .      ,           , ,    ,        .     Homo sapiens     : -, -   ; :  [26 - Greene (2013), 12. (. )];       ,  ,      .      2020        :  ,      , ,  , ,  / ,  ,  .    ,            .

     ,    .     ,        ,          [27 - Hrdy (2009), 1ff. (. )].  ,      .     , ,    ,   ,      ,     - .   ,      ,   ,           .    -     ,     ,      -     ?

        ?     :   ,  ,   ,  ,   ,      ,    .

      ,       ,     ,    ,  ,  . ,   ,    , ,  ,    :   , , ,    ,   .          .  ,          ,    .        .




  


 XX    ,       .     ,      , ,  ,          .

 𻠖  ,          ,   ,    ,     .     .                 ,  ,      ,      .     ,      ,             .

    ,            .       :    ,    ,     - ,    .

   ,        ,       (win-win situation),        .     , ,  ,     ,      .       . , ,        ,    ,    :    ,    .

            :   (prisoners dilemma).   :    .        (,    ),          ,     .   ,  :      ,         , ,    ,    .       .  ,      ,   ,       .          .       ,           .      :    ,       , ,    .  ,       ?        ,      .   ,      .            .

  ,        .         ,     .    ,    .     ,    ,    ,        .  ,         ,   ,      .    ,   .    ,   .  (Nicht-Kooperation)   ,          [28 - Nash-Equilibrium        ;  ,          ,    .]:              .     ,   ,       .         .     .

  ,               .   ,         . ,        .  ,       ,          (tragedy of the commons)[29 - Hardin (1968). (. )].       ,    , ,  , ,   .  ,   ,      ,     .          ,       .

,   ,         .      -   ,     ,     ,       .        ,     ,         .

 ,      ,    ,        ,  ,    ,       :       ( ),  ()     .     ,      , ,   ,    ,     [30 -  : Keeping up with the Joneses (   )   1913      ,  ;     ,      (      ),       .]  [31 -  .    (1899). (. )].

     ,            [32 - Schelling (1980 [1960]). (. )].    ,   , ,   ,     .      ,       ,        .     , ,      .        .

      : ,         ,        ,   ;       ,            ,   ,  ,      ,       .   ,  ;      ,         .          ,       ,             .

       ,       .      ,            ,     ,  ,           ?   ,       ,     .           ,     .  ,    ,         ,   ,  ,    ,   .

             .   ,   ,   100      ,      .  ,           50 ,         [33 - Simler & Hanson (2018), 28. (. )].

    ,       ,        ,        .  ,         .

     ?      .            .    .         ,         ,    .      ,                 .

                   .       ,        .          ,     ,                    .          . ,         .      .




  


,              ,   .       ,   ,    ,  ,  ,     ,                   .

          .            ,     -     ,      ,     [34 - Fehr & G?chter (2000). (. )][35 -    ,       .].       ( )            .   ,     ,   ,    (Defection).      ,   ,       .

  ,    ,    ⠫ ()    n   .                .   ,     , , ,     ()       (    ).   ,  ,          -    ,  ,   ,  ,   .  ,    ,          .     :            ,      ,   -    ,     ,   .          .

 ,   ,  , ,  ,      ,     ,       , ,   ,     .               :  ,         ,           .         . ,       ,    Homo oeconomicus,      [36 -   ,    ,      ,           .],   ,    .  ,   ,     , ,    ,  ,   .

,   2.0    ,    ,       .       .  ,      .     ,    ,    .  ,    (  ),   [37 -  .   (1984). . 151. (. )],    :     ,        - ,   ,  ,     . ,       ,   ,      ,  ,  .




, 


      .     ,      ?     ?      ,   ,          ;  -  ,      .

    , ,      .      ,    , , . ,      ,       ,     ,   ,       ,   , ,    ,    [38 - Bowles & Gintis (2011). (. )].      .

  ,      ,  ,      .     , ,         ,   ,  .    (hard wired)    (i),    , (ii)     (iii)    ,     .

   .  ,    ,      .  looking-time studies,     [39 - Bloom (2013), 26. (. )][40 -    ,       ,          .           .], ,             , ,   , ,      .       ;        ,    .

,  , ,   ,    .     ,    .  ,      ,       :       .     ,    .     ,   ,       .     ,      ,      ?

          .  ,    ,   ,     2003         ,     ,  ,  (veneer theory) , ,       .  ,          , ,   ,        ,     ,   ,   ,    .                [41 - De Waal (2006). (. )].

   ,     ,           ,       .       ,   ,     .  , ,     ,      ;   ,   , ,    [42 - Brosnan and de Waal (2003). (. )]. ,        ,      ,   (    ).

, ,  ,          : ,   ,   ,       ,      .               -   ,           ,      ?     ,       .             ,   ,            ,   ,      .

 , ,      ,  , :  , ,     ,      ()?     ,     ,         .




  


    - ,    .    ,    ,   .

   ,       :       -     ,      ,          .          ,    .         ,     ,     ,       ,      .

     ,    .    ,        ,  ,          .         ,             .

     .     , ex negativo,      .    ,   ,      .

 ,        .             ,   ,    ,  .    ,  ,     ,     .  ,    ,  ,         .

    ,  ,      :        ,    ,   ,       ?        ,   -?    ,      ?

,        ,             ,             . ,  ,   ,    , ,           .       ,        ?  , ,   ?        ,      ,  ,    ,    .

      , -   ,   ,  ,  ,    ,   .        ,      ,    ,        .

    .    ,      ,      .      ,         .

           ,     ,  ,   ,    :    XIX         .         ,  ,        ,           []      [43 -  .  . . 341. (. )].




  (  )


       .       .      ,                  .

 , ,  ,   .            ,   ,     .   ,                 ,  ,  .  ,    ,      .

   ,   ,  .   ,  , ,   ,      ,   .   ,      ?   ,     ?  ,  .       ,     , .

       XX   -  , ,    ,              [44 -  .  . (. )].  , ,       ,        ,  , ,        ,        (     )        .

       .  ,     .   ,     ,    ,    .  ,  (   ),  ,     -.  ,          ,       .        ,     .   ,      .     .

     ,    .   ,    .    ,         .          (, )   .       ,  ,              ;    ,     ,            .    ,    .         .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/book/hanno-zauer/izobretenie-dobra-i-zla-vsemirnaya-istoriya-morali-73355068/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


  ,    . .   .




2


 .   . . 457. [              .       . . ] (. )




3


  veil of ignorance      (19212002)      (1971).




4


       , ,   ,               .




5


Stark R. (1996); .  Prinz J. (2007), 217ff. (. )




6


Wood (2019), 65ff. (. )




7


Wood (2019), 65ff.; Dunbar (2016), 8ff. (. )




8


Pattison (2020);  Leakey M. & Leakey S. (2020). (. )




9


Wood (2019), 71. (. )




10


Pievani & Zeitoun (2020). (. )




11


Dunbar (2016), 84. (. )




12


Newsom & Richerson (2021). (. )




13


 .   (1930). (. )




14


Tomasello (2016). (. )




15


Dunbar (1992). (. )




16


Dunbar (1996), 77. (. )




17


Pinker (2011), 31ff. (. )




18


Bowles (2009). (. )




19


Turchin (2016). (. )




20


 .    (1790). . 242. (. )




21


Dennett (1996), 48ff. (. )




22


 .   . (. )




23


 .      . . 301. (. )




24


Stanovich (2004). (. )




25


.   . . 52. (. )




26


Greene (2013), 12. (. )




27


Hrdy (2009), 1ff. (. )




28


Nash-Equilibrium        ;  ,          ,    .




29


Hardin (1968). (. )




30


 : Keeping up with the Joneses (   )   1913      ,  ;     ,      (      ),       .




31


 .    (1899). (. )




32


Schelling (1980 [1960]). (. )




33


Simler & Hanson (2018), 28. (. )




34


Fehr & G?chter (2000). (. )




35


   ,       .




36


  ,    ,      ,           .




37


 .   (1984). . 151. (. )




38


Bowles & Gintis (2011). (. )




39


Bloom (2013), 26. (. )




40


   ,       ,          .           .




41


De Waal (2006). (. )




42


Brosnan and de Waal (2003). (. )




43


 .  . . 341. (. )




44


 .  . (. )


