:      
 


      ?        ?  , , , ,          90    .       ,  ,        ,         .   ,  ,          .     ,      ,  ,    , , , ,   ,   .





 

:      



   (  436  29.12.2010.)








:  

 :  

:  

 :  

   :  

:  ,  

:  



 Mihaly Csikszentmihalyi, 1996

 . Π , 2015

    , . Π -, 2026


* * *







  .           () .  ,  ,   ,  ,   ,          .  ,   ,     ,  ,          ,      ,   ,       .

,      ,  ,   ,        () ,        ,    .




         ,   .    ,        ,      .            .          ,             .     ,     ,        .

    ,             ,      .      ,       ,          .       ,       ,          .

       ,       . -         ,    .         ,           ,   ,  ,     .   ,     ,    ,   .

           ,    .       ,  ,  ,  -,  -,  ,                ,       .

        .                  .       .         ,         .      ()        .

        ,        .             (-),     .  . ,    8900078,     ,      SBR9022192.         ,    ,      .

      ,          ,         .         1965,          .  ,             (     ).

                .   ,   ,    ,     .




 1

 


   [1 -           :   ,  ,        ,   ,             .           ,                 . ,         .        ,           ;            .   ,           ,          ,            .     , ,       ,      ,          .    -   ,    ,   ,          .           ().           .         ,       (, Simonton, 1984, 1990).                   () . .    .        ,          (-) (MacKinnon, 1962; Barron, 1969; Harrington, 1990).      - ( )    , , ,  . ,  ,  -  Creativity Research Journal     ,     (Albert, 1983; Runco, 1994). -   -     ,    ,       ,  -  (John-Steiner, 1985). .            (Getzels and Jackson, 1962)     (Getzels and Csikszentmihalyi, 1976),         ,        .     -    -     ,     ,     1958 (Eiduson, 1962; Root-Bernstein, 1989).              ,     ,          (Langley, Simon, Bradshaw and Sytkow, 1987; Simon, 1988).                (Torrance, 1962, 1988).       ,            .     (-)                (Gruber, 1981; Gruber and Davis, 1988). ,   (-),     ,        Journal of Creative Behaviour,        (Isaksen, Dorval and Treffinger, 1994; Parnes, 1967).             ( )    .  (, Sternberg, 1986, 1988).  ,   ,   ,   . , ,                       (Gardner, 1988, 1993).          ,     (Perkins, 1981; Weber and Perkins, 1992).       ,      ,            (Amabile, 1983, 1990).       ,   ,        (, 1980, 1994). ,             ,                 ;    ,      (Martindale, 1989, 1990).       ,         -  ,   ,        ,               (Magyari-Beck, 1988, 1994).               (Massimini, 1993; Massimini, Csikszentmahalyi and Delle Fave, 1988),       .         ,     (Milgram, 1990).: ,         ;    ,            .].         ,      .      ,   ,         ,    ,          ,   .       ,    .        ,       .  ,   ,    ,   ,     ,        - .     ,    ,        .          ,  ,     . ,        .

       .     .      : -,      ,  ,    .           [2 -   ,   ,    ,   94  99  (Dozier, 1992, Diamond, 1992).];  ,     , , ,    , -     -  , ,   ,       .      ,        .

-,   , ,    ,  ,   ,    . ,         , ,      ,   ,      . ,      - ,   ,     , ,                     .     ,       .

,      ,        , , , ,      ,    .    , ,        .      : ,       ,         ;             ,   .  ,      ,   .  ,                   .    ,        ,  ,          ,     .  :      ,          ,      ,        .         ,      .    ,      ,    -     .    :



   ,   . , . ,     ,  ,  ,      .        ,   ,    ,  ,    .     . , , .    [ ],  ,   ,         .  ,          ,    ,      . ,     ,      .      !       -    ,    .

     ,  ,     .         .  ,     ,  ,          .

,        ,          ,     , .        ,    ,       .    ,             ,  ,   ,         .   ,    ,    ,          .  ,         ,       .    ,            (          ).        ,              .         ,    ,     .

      .       1989,     ,   1990  1991.    ,     ,       . ,  ,     ,                 .    ,          ,     ,     ,    .       ,   ,         . ,       ,   ,    ,    ,    ,     ,   ,   ,    ,       .             1991   ,   1992-    .      .     -   ,         ,     .      .     ,      ,         .    .  ,   ,    ,   ,      .           .     .      .  ,         .

           .    .     .         ,     ,  -   - .      ,       .  ,    ,    ,    .

   .  ,     - .        , ,    ,           ,        ,   .


,     ,      .           .     :  ,  ,   -  ,    ,      .         . ,     ,      ,     .      ,         .             ,       .


    

              [3 -        ,    . , ,             ,           .        ,         ,        ,     .    ,        ,     ,   .          .  1950,     , . .            .        ,      .        ,     ,      ,     .   ,            ,  ,   ,         (Feldman, 1994, .47).].        ,      ,    .  -             ,   .    ,   ,  :    ,         .  ,                 ,   ,       .               .

,  -   ,    .  ,   .            , ,     .    ,              ,    ,     .   ,        .  ,  ,         ,  ,          ,     ,       . , ,   ,  ,         . , ,     ,        .

              .     ,         .    ,      ,  .           . ,     ,       .          ?        ,  ,        ,  ,  .

,     ,       ,       ,   ,       .       ,        .      ,           .      ,         ,    .

     [4 -      1962,   ,      ,  .           ,            (Getzels and Csikszentmihalyi, 1976).        ,   1988,             ,             (Csikszentmihalyi, 1988; Feldman, Csikszentmihalyi, and Gardner, 1994; Gardner, 1994).],      ,      ,          .    ,  ,           ,      .        ,    ,     ,        .        ,         .

      ,       ,    : (1) ,   , (2) ,       ,  (3)  ,       .    ,       . ,      ,    ,  ,     ,             ,   ,     ,               .  ,       ,     ,     ,    ,    .               ,     .

       ,     .    ,       ,      ,    , ,  ,      .                  .      ,       .

  [5 -  .         ,      .      ,    ,    (Campbell, 1960).         ,       (Teilhard, 1965).      ,     ,       (1976).         (Csikzsentmihalyi, 1993, 1994).]  ,    ,          .    ,  ,         ,    .      .        ,   ,    ,     . , , , , , ,     ,     ,    .      , ,         ,     .

 ,  ,    ,    ,          .  , ,   ,      ,   .   ,     ,     ,       .          ,        -.   ,    ,   ,      ,   ,      ,   ,    ,            . ,     ,    ,     . , ,    ,                  .

         ,    ,    ,      ,        .          -,          .       [6 -          .  Creativity Research Journal  1995.      ,          ,   ,    ,       .   ,         (Stein, 1953),        .            ,          .         , ,  ,        .          ,         ,     -   , , .    ,   ,       .        ,            .     ,           .  , , ,         ,       ,    ,       .     ,   -  ,      .],    ,  , ,   .        ,   ,   ,        .


  

    ,   ,     ,  ,       .  ,  ,       .       (      ),     ,      .   ,   .   , ,           .     ,  ,             .    , , ,    ,         .

 - ,       ,   .     [7 -     ,            -   (, Hasher and Zacks, 1979; Kahneman, 1973; Simon, 1969; Treisman and Gelade, 1980).  ,          ,         ,   ,          ,   ,   ,        (Csikszentmihalyi, 1978, 1990; Csikszentmihalyi and Csikszentmihalyi, 1988).].          .    ,      , , ,      .   ,       , ,  ,  ,      ,     ,    ,     .   ,              ,        .       ,               ,           .

        .         ,     .    V  ..,  XV   XIX  ,           ,  ,     .  ,  ,        , ,   ,     ,          .  ,            .  ,    ,      .

 ,          . ,      ,   - ,     ,          ,        ,      .     , ,  ,        , ,    .        ,  ,   ,   ,    ,    ,          .

 , ,           .    ,    :   ,   ,      ,  .    ,     ,         ,            -.  ,              ? ,    .             .

,         .       , , ,      .             ,      ,  ,  , ,            ,      ,   ,      .     ,                   .      ,    ,      ;   ,      .

      ,      [8 -     .      ,   ,  ,  , ,    ,       .         ,  ,   , , ,  (McKinnon, 1963; Sternberg, 1985; Westby and Dawson, 1995).]   ,   .  ,         ,  ,    ,     .          ,         ,    ,            ,       ,   .     -           ,  ,     ,            .     ,      ,    .      -   ,     -,                ,        .

 ,       ,    ,  .  :        ,      .           .   ,   ,        .


  ?

            .  :             .   ,      ,         .       ,      ,    .

 ,               .          , ,   .  ,  ,  .      . -,               .   ,          . -,    ,      .        ,   - ?          ,          .  ,     ,      .    , ,    ,       ,    .       ,  ,        ,    . ,    ,      ,     ,      .      ,     :   ,   ,     .

         [9 -    .     (35 )          ,       ,   ,    ..        ,      ,       ,     (, Maslow, 1971; Rogers, 1951).  ,          , ,  ,        ,   ,      .               ,        (White, 1959). . : Csikszentmihalyi (1975, 1990, 1993).]:   ,   ,        ;   ,    ,       ; ,     ,      .     .         ,       ,    ,     .         ,           ,        .

 , ,    ,        ? ,    ,  .     ,      [10 -              ,             18 1994.           ,  ,                        ,       .].          .      ,         .   ,          ,      ,   ,    ,    ,     .               ,  .

      ,  ,   .   ,     ,      ⻠       [11 -                  (Csikszentmihalyi, Rathunde and Whalen, 1993).           ,           (Heath and McLaughlin, 1993).     -  . (Root-Bernstein, Bernstein and Garnier, 1995) ,               (, , , , ,    .),     .],         .     ,   ,     ,      ;  ,     .          ;                  .    ,         ,         ,   .


 

 1990  1995            ,     (  )[12 -       ,              .      ,  ,  ,  ,     .           , , , ,  ,            .].     ,   ,     ,    ,       , , .

      .           -    ,  ,    ;    -     ( ) ; ,         (    ,         ).         .

 [13 -  ,     ,      ,   ;          . , ,        -   .     ,          . ,   ,   ;   ,      ,              ,                 .         (, Maruyama, 1980),            ,    .     ,       2,  ,       , -,  ,               ,     .        :             ,   ,    ,    ,           ,        ,    .]    .        ,    .        ,          .  ,      ,    ,        .         ,    ;  -             .

     ,        ,     ,              .          ,    ,        .     ,   ,        ,   ,     ,       .           ; ,          (   ,    ,     ,    /,                ).        ,         .

      ,   ,     ,       .  -   :    ,            ,         .           .     : ,   !       :



  ,    .  , ,          ,  ,   ( )     ,     .    ,         ,        ,    .         .

    ,            .


      ,        .      :                  .    ,           .    :   ,        ,   .      .  ,      -,      :



           14,                . ,   , ,   ,         .    ,    ,        

,       ,   ,      (  ,    ,  )       ,     ,  ,    ,      ,        ,      ,    ,    .


       ,    .  -      ,              . ,   , ,                  .    ,        .

         ,     ,          ,         ,      .           .

        ,                 .   ,        .            ,      .          .         ,           ,            . -    ,        .         ,    ,  ,       .  -    ?            .

 ,     ,    ,  [14 -   ,                ,       (       ),            (Popper, 1959).]   .     ,  ,        ,       ,     .             ;              ,        .  ,                 .

,         ,               .    ,     ,  ,      .  ,  ,     ,  ,        .                .     . -,                 . -,           ,       . -,         ,       .

            .      .  ,     ,       ,     .   ,      ,     .       ;      ,    .            ,         ;                ( ) .

     ,       (    ).      ,     ;       . ,       ,   , ,     ,    ,    ,        .      ,        ,         .                   -,      .

      ,     .      ,          .              ! ,      ,            ,     ,      ,   ,  . ,     ,  ,          ,      .

                ,      ,           . ,   ,   ,   ,          ,        .


 ,   ?

                    .    ,  ,    ,   ,      ,           ,    [15 -      ,       -      ,        .  ,    ,    ,    , ,            .       ,       ,     (Habermas, 1970; Robinson, 1988).  ,    ,          ,      ,           . ,     ,    , ,           .         ,    .      ,      ,    . ,      ,    180   ,       ,       .  ,         .   ,   ,           ,      ,       ,        .      ,          ,  , ,      ( )    .    ,                                   .].

         ,        ,    ,            XIX    -. ,  ,    , ,      .    ,      ,     ,   ,       ,     , , ,   ,       .

 ,                ,             .  ,     ,        ,        ,  [16 -    (Hannah Arendt, 1956)  ,     .].    ,   ,          ,   ,    ,     ,    ,  .   ,         ,    :       ,    .   .    ,       .

,    ,         . -,  ,  ,     .  -   ,        ,    ,  ,     ,  ,        . ,  ,      ,               .

 ,      , ,          ,        ,   ,       ,                  ?   ,       ,         ?      ,    ,       ,   ,    ,     ?

      ,         .    ,   (  ) .



    ,       .     ,     ,       :   ,  . ,     ,   .  .   . ,  ,  , ,   ,   , ,      ,      - ,     .  ,      .  ,      .

 ,      ,     .      -   ,         , ,    -    ,           ,  .  ,  .   .   ,   ,         .    ,     ,  .       .     ,     .      ,    - .      ,     .      . , .


     , , ,      , ,           ,     ,   ,   -   ,   ,  ,      !  ,  ,   ,      ,    ,      ,    .

   ,        .          ,  ,  .  ,  ,    ,   .  ,       , ,     ,            .  , ,     ,         ,                 . - ,    ,        , ,    ,     .  , ,  -  ,            .

   ,      -   - ,    ,          ,                 .  ,            ,        ,  -  ,      ,    .        ,           ,       ,   ,   ,        ,         ,       .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=73116238)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes


Notes





1


          :   ,  ,        ,   ,             .           ,                 .

 ,         .        ,           ;            .   ,           ,          ,            .

     , ,       ,      ,          .    -   ,    ,   ,          .

           ().           .         ,       (, Simonton, 1984, 1990).

                   () . .    .        ,          (-) (MacKinnon, 1962; Barron, 1969; Harrington, 1990).

      - ( )    , , ,  . ,  ,  -  Creativity Research Journal     ,     (Albert, 1983; Runco, 1994).

 -   -     ,    ,       ,  -  (John-Steiner, 1985).

 .            (Getzels and Jackson, 1962)     (Getzels and Csikszentmihalyi, 1976),         ,        .

     -    -     ,     ,     1958 (Eiduson, 1962; Root-Bernstein, 1989).

              ,     ,          (Langley, Simon, Bradshaw and Sytkow, 1987; Simon, 1988).

                (Torrance, 1962, 1988).       ,            .

     (-)                (Gruber, 1981; Gruber and Davis, 1988).

 ,   (-),     ,        Journal of Creative Behaviour,        (Isaksen, Dorval and Treffinger, 1994; Parnes, 1967).

             ( )    .  (, Sternberg, 1986, 1988).

  ,   ,   ,   . , ,                       (Gardner, 1988, 1993).          ,     (Perkins, 1981; Weber and Perkins, 1992).       ,      ,            (Amabile, 1983, 1990).       ,   ,        (, 1980, 1994).

 ,             ,                 ;    ,      (Martindale, 1989, 1990).

       ,         -  ,   ,        ,               (Magyari-Beck, 1988, 1994).               (Massimini, 1993; Massimini, Csikszentmahalyi and Delle Fave, 1988),       .         ,     (Milgram, 1990).

: ,         ;    ,            .




2


  ,   ,    ,   94  99  (Dozier, 1992, Diamond, 1992).




3


       ,    . , ,             ,           .        ,         ,        ,     .    ,        ,     ,   .          .  1950,     , . .            .        ,      .        ,     ,      ,     .   ,            ,  ,   ,         (Feldman, 1994, .47).




4


     1962,   ,      ,  .           ,            (Getzels and Csikszentmihalyi, 1976).        ,   1988,             ,             (Csikszentmihalyi, 1988; Feldman, Csikszentmihalyi, and Gardner, 1994; Gardner, 1994).




5


 .         ,      .      ,    ,    (Campbell, 1960).         ,       (Teilhard, 1965).      ,     ,       (1976).         (Csikzsentmihalyi, 1993, 1994).




6


         .  Creativity Research Journal  1995.      ,          ,   ,    ,       .   ,         (Stein, 1953),        .            ,          .         , ,  ,        .          ,         ,     -   , , .    ,   ,       .        ,            .

     ,           .  , , ,         ,       ,    ,       .     ,   -  ,      .




7


    ,            -   (, Hasher and Zacks, 1979; Kahneman, 1973; Simon, 1969; Treisman and Gelade, 1980).  ,          ,         ,   ,          ,   ,   ,        (Csikszentmihalyi, 1978, 1990; Csikszentmihalyi and Csikszentmihalyi, 1988).




8


    .      ,   ,  ,  , ,    ,       .         ,  ,   , , ,  (McKinnon, 1963; Sternberg, 1985; Westby and Dawson, 1995).




9


   .     (35 )          ,       ,   ,    ..        ,      ,       ,     (, Maslow, 1971; Rogers, 1951).  ,          , ,  ,        ,   ,      .               ,        (White, 1959). . : Csikszentmihalyi (1975, 1990, 1993).




10


             ,             18 1994.           ,  ,                        ,       .




11


                 (Csikszentmihalyi, Rathunde and Whalen, 1993).           ,           (Heath and McLaughlin, 1993).     -  . (Root-Bernstein, Bernstein and Garnier, 1995) ,               (, , , , ,    .),     .




12


      ,              .      ,  ,  ,  ,     .           , , , ,  ,            .




13


 ,     ,      ,   ;          . , ,        -   .     ,          . ,   ,   ;   ,      ,              ,                 .         (, Maruyama, 1980),            ,    .     ,       2,  ,       , -,  ,               ,     .        :             ,   ,    ,    ,           ,        ,    .




14


  ,                ,       (       ),            (Popper, 1959).




15


     ,       -      ,        .  ,    ,    ,    , ,            .       ,       ,     (Habermas, 1970; Robinson, 1988).

  ,    ,          ,      ,           . ,     ,    , ,           .         ,    .      ,      ,    . ,      ,    180   ,       ,       .

  ,         .   ,   ,           ,      ,       ,        .      ,          ,  , ,      ( )    .    ,                                   .




16


   (Hannah Arendt, 1956)  ,     .


