Вахит Хаджимурадов
Чонга-иччархо Туьйра. Сказка на чеченском языке для детей

Туьйлигна чуьра, мог1а а нисбина, арадуьйлуш, лаха ара охьаоьхуш дара зингаташ. Ц1ийбелла малх хьалакъеддера, цундела зингаташ-иччархой сихонца новкъабовлуш бара. Малх суьйренга г1ортталц лелара уьш, адамашна гондахьа а инзаре лекха хьаннаш санна, шайна йаккхий хетачу бецашна, йарашна йуккъехула. Иччархоша баккхийчарна а, кегийчарна а, йелла арахь йисина чуьрк йохьий а, мелла а шайла и онда белахь а, белла йа лазийна моза бохьий а, цхьа ижу йохьура туьйлигна чу. Таллархоша, мел генара а аре толлий, лахьадой, цхьацца даа мегаш долу х1уш а, ц1азамах доккхий дакъа а, мангал-комаран буьртиг а – ца йохьуш х1ума ца йуьсура. Иччархой туьйлигах уггаре а онденаш хоржий хуьлура. Т1екхуьуш долу чкъор, кегий зингатий а, хьуьлура, шадерш бохург санна, царех тардала г1ерташ а, даккхий хилча цаьрца цхьана мог1аре х1итта лууш а.

Чонга ц1е йолу кхиъна дог1у жимстаг-зингат, царех хьоьгуш, т1аьхьа хьоьжура иччархошна х1ора 1уьйранна. «Хьуна х1инца а хьалхе ду Чонга! Хьан хан а кестта т1екхочур йу, к1еззиг сатоха», – олура цуьнга туьйлиган баьччас. Ткъа мел хала дара Чонгин жимчу дагна сатоха! Цунна г1енаха а т1ехь гора шех иччархо хилла, ша лаца а лаьцна массарел йоккха чуьрк йохьуш, ша талла а дахана ц1а дог1учу хенахь. Тахана а, садаьржинчу хенахь, Чонга иччархошца цхьаьна араиккхинера, шен талла даха дезаш санна. Дукха лаьттира иза, даккхий синош а дохуш, бецашлахь къайлайуьйлучу иччархойн тобанашка а хьоьжуш. Цкъа-м, ша муха доьду а ца хууш, царна т1аьхьадоладелира Чонга, амма генна дехьуо лаьттачу шен къеначу дадас човхийча, йухадерза дийзира цуьнан. Делахь а, иччархой новкъабаха т1аьхьа арабевллачаьрца шен дада вухавоьрзуш гича, Чонга саца ца делира. Цхьажимма дехьа а даьла, иччархоша х1ун до а хьаьжина, туьйлиге йухадоьрзура ду ша аьлла, т1аьхьадоладелира иза царна. Иччархошна ша гарна кхоьруш, кест-кеста бецан г1ашлахь хьулла а луш, т1аьхьа оьхура иза. Чонгин ойла д1алаьцнера некъо. Сиха дицделира цунна ша ц1ехьа дерза дезаш хилар а. Иза х1инца дукха гена даьллера туьйлигна. Цхьана меттигехь, Чонга иччархойх хьулделла 1ашшехь, уьш къевла а бевлла дисира зингат. Дикка доьхна хьийзара Чонга х1инца. Хьалха д1аоьху иччархой а къайлабевллера, ц1ехьа боьду некъ а бацара карош. Лекхачу г1ана т1е а даьлла, туьйлиг йолу аг1о билгалйаккха г1оьртира Чонга. Амма цунах г1уллакх ца хилира. Иччархошца цхьаьна талла даха лууш делахь а, иштта ша цхьаъ бецашна, къухашна йуккъехь диса лууш ма дацара жима Чонга. Хаъал дагчу кхерам а тесна, доьхна хьийзара иза. «Ванах, уггаре лекхачу бецан буьххье а даьлла, чуьра ма-боллу: Ва-а! Орца дала! – аьлла, мохь тоьхча х1ун дара техьа?», – дагчу хьаьдира Чонгина.

Конец ознакомительного фрагмента.

Текст предоставлен ООО «Литрес».

Прочитайте эту книгу целиком, купив полную легальную версию на Литрес.

Безопасно оплатить книгу можно банковской картой Visa, MasterCard, Maestro, со счета мобильного телефона, с платежного терминала, в салоне МТС или Связной, через PayPal, WebMoney, Яндекс.Деньги, QIWI Кошелек, бонусными картами или другим удобным Вам способом.