       . 19171945 .
  


    
    ..         ,    ,     ,  ,     ,      .  ,  ,    ,    ;    -  ;      ;     -                  .       ,        .

  PDF A4    .





  

       

19171945 



  .., 2025

 , 2025

   , , 2025







             .   ,   ,     ,   ,             , ,  ,   ( ,   ,       )    ,      ,     .   ,             .   ,    1927. -    ,                   ,    [1 -  .     //   . 1927. 7. . 48.].                          .        -      ,         .

           ,    .      ,      .                terra incognita    .       ,  -   , ,  ,     .

          ,  ,        .            ,             .    ,             ,             ,  ,  [2 -    . 110-  ,     1941.  4-    ,                1941.         -,     ,       .   1941.   1942. 110-        14 700  (  . . 2. . 1. . 27. . 1. . 85).           ,     -      (, , ),    ,  . ,  1  1942.   920 ,      1941.,   35%      (  . . 2. . 1. . 27. . 1. . 85).   1943.  84-    (. 4-     110-  )  853  (  . . 2. . 9. . 20. . 7. . 3).].

        ,              .          ,    ,      .       :              ,         ,     .           :                  -      .  -      :     ,        .

  ,     ,         :  ,  ,    ,    ;     -  ;      ;     -            .      ,     ,   ,     .

                     ,  ,  ,     , ,   .. ,  ,   ,              ,    .            ,                       ,       ;   (, ,   ..)       ;           ;      ;             ..       . ,    ,           ,        .                ,     .      ,           ;       .       ,          .

,                  (.. , ..   .),           [3 -    19411945 :  12. . 2.    . ., 2012. . 837.]   [4 -  . . 5. ., 2001. . 372.].

  ,         ,       .     : ,    ,          :     ,        .            .

,    ,  ,      .      ,       .

,       ,    , ,    .            ,                .           .

           .       .     ,     19411945.              ;    , ,     .

         :

 ,      ;

   ;

 ;

  ;

     (    ,      );

  ;

  .

    ;     :          .

                .       (  ),    .       (           ѻ 1970.):     60    200    [5 -     . . 5. . 1. ., 1970. . 182183.       :   :  - . ., 1973. . 314, 317;  ..   .         . ., 1974. . 4;  ..         . ., 1988. . 10  .].      1941.   1755    328. [6 -  . . 5. . 1. . 180.]. ,    ,      4       ,   2         1941.           .    ,        ,     .      4    2   1941.,        .

  ,       - ,               ,      ,         [7 -  . . 5. ., 2001. . 372.].            ,            [8 -  ..,  ..,  ..,  ..    . ., 1990. . 9.].

        ,    -       .         ,            .           [9 -  ..,  ..,  ..,  .. . . . 294;        : . -. . 2. . 1. . 22   31  1941 . ., 2000. . 65;  ..   .         . ., 1974. . 45;  ..           (19411944.). ., 2006. . 3, 34.].  [10 -  ..    .    . 19411944. ., 1998. . 9;  ..   -        (19411943). , 2011. . 13;  ..           (19411944.) //   .   2 (74) 2020. . 114  .]      .            ,               ,      .     ,    ,   -, ,  ,       ,   .       ,      ,    ,        ,          .         .          .

              19411945.,      ,     (  ,     )        (  ,        ).

     .       ,     .           ,           .        19181922.,      ,          [11 -    . . 1. ., 1980; . 2. ., 1986.],     [12 -  .      //  . 19181921. . 2. ., 1928;  ..  1918  //  . 1983. 2. . 2340;  ..  :   , 19171920. ., 1997.].        1917.               [13 -  ..     . ., 1976;  ..,  ..         :   . . -   . ., 1977;  ..    . , 1983;  A.M.     . ., 1989  .],          [14 -  ..       (    ) //    : . ., . 75- . .. . ( , . 7). .; ., 1964. . 100109.],      [15 -  ..                (19181920.): . . . . ., 1958;  ..  1918  //  . 1983. 2. . 2340;  ..       :        1918  (   ) // - . 2014. 3. . 914  .].   ,         ,   .. ,   [16 -  .   : . . ., 1926.],    .. ,          [17 -  ..   :         . 19171920. ., 1965.].

 ,       ,     [18 -  .,  .   . ., 1959;  ..    (     ). ., 1959.].           ,       :   , - ,     .

..   1970.    ,     [19 -  ..         .  . . . . ., 1970.],           [20 -  ..         . ., 1972;  .   ;  ..,  ..    19411945.:         //  . 2001. 6. . 6075.].

   ,     ,      .. ,   .. , .. [21 -  ..      . ., 1969;  .    .         19411945. ., 1988;  ..        . ., 1969;  ..         . , 1989.].       [22 -  . , 1967.]   [23 -  ..      . , 1963.].       .. ,      [24 -  ..   -. ., 1974;  .    ].       .. [25 -  .. . . ., 1985.].      (  ,   ,      ,      ..)             19411945. (1963)[26 -         19411945. ., 1963. . 8284.].        ,    ,         ,     ,           .    ,     ,   (.. , .. , ..   .)    ,     .

    ,  ,       (.. , .. , .. , .. )  1990.        ,        .         ,        .    ,                          [27 -  ..,  ..,  ..,  .. . . . 11.].

          ,              .             .      ,   , , , , ,  , ,  [28 -  .  // . 2000. 5. . 153155;  ..     // - . 2008. 9. . 4245;  ..        78-      - //        19411945.: -   . , 2015. . 3943;   . 78-    . ., 2015;  ..             ,     // . 2012. 1. . 8589;  . ,         19411943. // . 2019. 7. . 127134;  ..        (   ) //  . 2015. 12. . 241249;  ..,  ..   .     . , 2020;  .  .      // Cahiers du Monde russe, 62/1, Janvier-mars 2021, p. 179206;  ..,  ..     :         (,  1941.) //   . .:  . 2021. . 8. 1. . 118123;  ..,  .. 75-      -:    //   . 2022. . 12. 3. . 563580. URL: https://doi.org/10.21638/11701/spbu24.2022.302  .].     ,    ,    ,    ,      .. , .. .                        ,      [29 -  ..   . , 2016.].      1996.  .. ,   [30 -  ..       . , 1996.].    ,      ,       .    [31 -  ..        19361945.:  : . . . . ., 2006.].          .. ,     [32 -  ..      :        ( 1941    1942 ): . . . .  /., 2013.].      .. ,           ,    -  19391940.[33 -  .. -        - .  1939   1940.: . . . . ., 2019. . 202221;  .      -  19391940  //   ()  . .:    . 2017. 6. . 5161  .]

     -     [34 -  ..   :  17-   . .     . ., 2005;  ..  :    :   21-    . , 2016;  .. -   . 3-         . ., 2017  .]  [35 -  ..    .    . 19411944. ., 1998;  ..        . , 2006;  ..,  .. 3-      49-   :    ,    . ., 2011;  ..  :  2-     . ., 2015  .] .     ,      .            ..    .    [36 -  ..   .    . ., 2016.],   .      12   ,    1941.,  4   .     ,    ,    ,   ,            ,       .

               .. [37 -  ..   :     //  . 2020. . 3. . 320.].      ,               ..            .           .

                .. ,         [38 -  ..          . , 1996;  .      :    . 19411945. , 2002;  .        //   . 2012. . 12. .: .  . . 2. . 110118;  .   .        . ., 2024.].                 ,     .   (  )  (    ,    1941.)      ,   ,       .. .

 2022. -           ,         [39 -          / . . .. . ., 2022.].    ,         ,         .                  .. .

        .        ,        .   ,    [40 -  ..           19411945.:   - : . . . . , 1999;  ..          : . . . . ., 2006.  ..          : . . . . , 2003;  ..            .       // , -   .   . 2014. 4. . 99105;         . , 2005  .], ,    [41 -  ..       //  -    . 2012. 4. . 109112;  .   (19411944.) //  . 2019. 9. . 95104;  ..   .    1941 //  . 2009. 31. . 5056;  ..      .     // -  . 9. ., 2003. . 5278;  ..,  ..          ,       1941  //   :   . ., 2022. . 6783  ..].       .. ,  [42 -  ..         (        ): . . . . , 2005.]            ,     ,      -   19411944.[43 -  ..      -   (19411945.). , 2007;  .                    .      //  . 2014. 33. . 460465;  .           19411942   -  //   . . 8. , 2010. . 121134;  .  -             1941.:      //  - . . 3: . . , 2022. . 3537  .]      .. ,                   ,      ,                 ()[44 -  ..         : . . . . ., 2023.].             ,          :   ,    1943.   1775    320. [45 -  . . 6869.].   204.     1944.        , , [46 -  . . 71.].

         ,           .           ,      ,   .      .. [47 -  ..    . ., 1971;  .      . ., 1974  .].     ,    .. , .. , .. , .. , ..   .[48 -  ..      . ., 2002;  ..   .    . ., 2009;  ..,  ..,  ..  .      19411945. ., 2005;  ..           19411945. ., 2014;  ..     (19411945.) // . 2015. 3. . 48;  .     :     (19411945.) // . 2016. 1. . 814  .]       [49 -  ..     19411945.: . . . . ., 1999;  ..         (19411945.). . . . . , 2004;  ..         19411945. (   ): . . . . , 2005;  ..                   19411945.: . . . . , 2007;  ..           (19411945.): . . . . . ., 2013  .].

     ,             [50 -  ..      : . . . , 2012;  ..           19411945. (   ): . . . . , 2004  .].     .. ,        ,          ,   (       ).

              ,       [51 - Jones E. The Red Army and Society: A Sociology of the Soviet Military. London, 1986; Von Hagen M. Soldiers in the proletarian dictatorship: The Red army a. the Sov. social. state, 19171930 / Mark von Hagen. Ithaca; London: Cornell univ. press, 1990; Sanborn J.A. Drafting the Russian nation: military conscription, total war, and mass politics, 19051925 / Joshua A. Sanborn. DeKalb, Ill.: Northern Illinois University Press, 2003; Merridale C. Ivan's war: life and death in the Red Army, 19391945. New York: Picador, cop. 2006],             .[52 - Weir W. Irregular Warfare in the XXth Century Mechanicsburg, Pa; Stackpole; Enfield: Publishers Group UK Distributor, 2008, . 7597; Krueger Ch., Levsen S. War Volunteering in Modern Times: From the French Revolution to the Second World War Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2011; Sheipers S. Unlawful Combatants: A Genealogy of the Irregular Fighter Oxford: Oxford University Press, 2015.]

  ,       .        .      ,     ,    .                          ,    .           .

       ,   ,  .           ,       .         (-, , -   ),             -      [53 -  ,         . ., 1918;   V    ., ., . . . ., 1918;      , ,    :  . 69  1918. ., 1919;  :     . . 1. ., 1923;       19171918. ., 1942;       1920.    . ., 1943;      ,    . . 1. ., 1954;   . . 1. 25  1917. 16  1918. ., 1957; . 2. 17   10  1918. ., 1959; . 3. 11   9  1918. ., 1964; . 5. 1  31  1919. ., 1971;   ().  1919 . . ., 1959;    . 25  1917.  1918.: . -. ., 1973;      (19171922.). . 4. ., 1978  .],   [54 -          1  1928. .; ., 1929;        15  1930. ., 1931;     . ., 1939.]      [55 -  ,               . ., 1942;               , ,  ()   ,        . ., 1947;    .      / . ..  // - . 1996. 1. . 916;  :  :  :   : 1942 . . 16 (52). ., 1996;  :  . . 13 (22).     , 22  1941. 1942. ., 1997;  .  . . 13 (23).    .   . 19431945. ., 1998;   . 1941       . . 1.  . , 2002  .].     ,          [56 -   :     19411945.:   . , 2007;     .       . ., 2017;  ..   .   ,   . ., 2017;       . 19411944.: . -.       (),  . . I.  1941.  1942. ., 2019;        . 4-    . :    . 19411945. ., 2020  .].

                (. 1);          (. 2);    (. 6);   (. 7);     (. 10),    (. 11),    (. 33987)        ();       (-1318)     ();   -      (. 7);     (. 32);         (. 56),    (. 135),             ( ),        19411945.  ..            (  . . 2, . 2, 3, 9)       -.          ()     -  - ( . . -2281),        .         .

          [57 -  ..     : . -  -  (19181924). .; ., 1925;  ..  . ., 1999;  ..   , -, ,   - . ., 2003  .]     [58 -     2-         .   24   3  1941.  1953. //      . . 31. ., 1957. . 162164;  ..      //  . . , 1958. . 2933;   19411944.    . ., 1968  .],    [59 - . .        . , 1965;  : , . , 1972;  ..   . ., 2010;  . , , . ., 2019;  ..   1941    //  . 2001. 3. . 158163;  .   . , , . 19411945. ., 2008;  ..  -:      , 19411942. ., 2010;  .   .   . 19411945. ., 2011;  .,  .   .   6-   . 19411942. ., 2015  .];       [60 -  .,  .,  .   . ., 1941;   .: . .  /., 1941;  .:  6 . ., 1941;    . ., 1943;  .  . ., 1941;  .      . ., 1943;  .     . , 1942  .].

      , , ,      ,   ,               .        ,       .      .                 -, , -.            .       ,     ,       .  ,   ,      ,        ,     .            .

        .             ,   ,            ,                 ( ) 1-  ,  ,   [61 -  . . 208. . 2524. . 1. . 69 ., 9798.].  -           .                  (   ),       -     .             ,        .

                           -,   ..  (   ).   ,         ,         ,   ,     , , ,           ,  ,   ,  ,           ,          .        [62 -  . 19411945:    . ., 1995;  . 19411942:    . ., 2001;        . 4-    . ;       .].          -,                 , ,      .  ,          ,   ;    (,   , ,  );  ,   ,    .

   ..             (          1942  1947.),        (     ).             :    ;      (, , , )    ;     ;         ..       ,       .            .     ,      .             .             ,          .          ,    .

                     ,   .    ,       ,      ,      ,    [63 - URL: https://iremember.ru/memoirs/?ysclid=lxom7fkdwu934304110/ ( : 21.06.2024).].  ,       .         .     ,     ,     .     .      ,        ,    .

    ,         .          .



    : -                  -;           ,                  ;     ..                      ;      ,             .




 

    





     


       ()          ,        .        ,         ;    .     ,    ,      ,            ,          .     (  1918.)       ,     .     ,         .            ,    .

 ,      1917.,            .         ,                 .              .

            ,           .          ,    ,  II    1903.[64 -      ,    . . 1. ., 1954. . 41.],           (1848). ..            -   :    ,     ,        (1915).  ,     ,   ,    ,    [65 -  .. . . . . 5. ., 19581966. . 26. . 311.].

  ,      ,      ,     .            .  ,   ,    ,   - ,                    .         .

               .   1905.       :         (   ),   : 1)    ;

2)           ; 3) ,           .       ,  [66 -  .. . . . . 11. . 366.].

  ,              (,     ,        ),         .

             ,     ,          .           ,    .

         ,          .             ,    -    .         .                  1917.             ,  , - [67 -  :     . . 1. ., 1923. . 912.].

              ,   ,    , ,  ,  .        ,  12 (25)  1917.,        ,    . , ,   ,           ,  ..          .. .

   ,    ,          182,5. [68 -  ..     . ., 1989. . 4.].       ,       ,    ,   .            .     1012. ,       ,    34. [69 - - ..     . ., 1923. . 7.].

       .         ,    .        ,           .          .        .       ,     ,      ,     ,     ().   ,      .     ,  , ,    ,    .,       ,    - .     ,          (    ,    ,         ..),       .           ,          ,      .       .       -   ,      .

   ,     ,       (  , ,   ,     )    .          ,     .   ,  ,      .

              ,   ,        ,    ,       1917.     23  1917. (5  1918.)     ,         ()     [70 -   .: . . 1. . 1. . 68. . 8081.].     .. ,        () .. .

      (),   , ..       (.. , .. , .. , .. , ..   .)          ,    .            ,                        .

,              . ,           .              [71 -  .. . . . . 34. . 233.].            . 18 (31)  1917.                 [72 -     . ., 1968. . 3. . 2. . 100.]. 22  1917. (3  1918.)             300 000 []          ,     -  [73 - . . 11. . 5. . 1125. . 4.]. 26  1917. (7  1918.)             ().     ..     ,   ,        300 000   ,        [74 -  . . 1. . 1. . 68. . 3.].

              ,       .       : ,                   ,     ,      [75 - . . 1. . 1. . 68. . 3.].

        ,              .      ,       ,   ,            ,    .. ,  ,        [76 -    ..       .. -: . . 10. . 1. . 110. . 266267;  .. . . . 25.].   (     )    ,       ,    ,   ,   ,  . ,          300. [77 -  ..   . ., 1979. . 288.].       , ,    1918.,            III     125. ,            [78 -  . . 2. . 1. . 6. . 114.].

           .       ,         . , 39-    , 81-             [79 -  .. . . . 16.].     ,   .       .     .    ,         .             [80 - ,     1    24. ,    15.  (. . 11. . 8. . 164. . 44).].

      :          ,                ?   ,           ,        ,      .             .      1918.          .. :    ,         1917.       [81 - . . 1. . 1. . 466. . 68 .].

 ,          .     -,   ,     [82 -  . . 68.]        .   ..  (),   ,           ,   1918  ,                  - [83 -  ..     : . -  -  (19181924). .; ., 1925. . 7.].    , ,              .   ,   ,  ,        .        ,               [84 -  . . 10.].   ,   ,    ,     ,    .     ,        [85 -  . . 8.].      , ,   , ,   :             ,  [86 -  . . 11.].

 ,            ,          . ,     ,              ,  [87 -  .  . ., 1918. . 815.].




      


             ,    1917.  1918.,    234  (  : 119   45  ).   28  1917. (10  1918.)   :       ,      : )   , )    )  ,     [88 -    . 25  1917.  1918.: . -. ., 1973. . 314315.].   , 30  1917. (12  1918.),           ..         [89 -  . . 323326.],       .           -        ,    [90 -  . . 326328.].           .        (  )   ,    ,  ,        (     ),        .       ,     ,      ,    .  ,                       .

       ,  ..    ,                [91 -    . . 325.].

     -         ()   3 (16)  1918.             .      100  ,     ;              ;         ,     , , ,    ,   .               36     -   10.  [92 -  .. . . . 79.].

           ,       .    .       ,     (          16 (29)  1917.;        16 (29)  1917.;     12 (25)  1918.),        [93 - 10 1917. (     )         1899.; 5 1917.  19001901.; 5    1902.; 12   1903.; 20    19041905.; 25    19061907.; 1   1908.; 5   1909.  16      19101912.     19131917.      1918.       ,    ,    ,           1919   (. . 1. . 1. . 466. . 6767 .;  .. . . . 35).]    ,       .           ,  [94 -  .. . . . 16.].            .. -    ,  4 (17)  1918.:    ,   ,   -,    ,  ,     .                  1912. .    .           ,      [95 -    . . 351.]      .. :           .   [96 - . . 1. . 1. . 466. . 67 .].

           . 3 (16)  1918.           , ,  :                  ,            [97 -   . . 1. . 322.].       . 15 (28)  1918.         -  ,     ,    1917.  1918.      :

1)-           .

2)            18 .     ,     ,       ,    .        :      ,     ,     ,   ,    .           [98 -   . . 1. . 356357.].

       (   ,    )          (  .. , .. , .. , .. , .. ).      :   1918.           ,   ,      .   ,  VII   (68  1918.), ..  :  ,   . ,   ,      [99 -  .. . . . . 27. . 74.].

      ,      .            [100 -    . . 326.],      -       ,         .  ,   : -       :      ( .  .)  .. ,            15 (28)  1918.               ,   1919.[101 - . . 10. . 1. . 110. . 5.]       ,       : -           .      ,          [102 -  ..       (    ) //    : . ., . 75-  .. . .; ., 1964. . 106.].         .. , ,         , :    ,   (. .)    ?    ,          [103 -  .. . . C. 184.].   ,         .

               -        .        ,       ,     ,    ,      [104 -     . 272.].        : -,   , , , , ,   .                 .    21  (3 ) 1918.       :       .. , .. , .. ;       .. , .. .

                        - .      14        .        30  1917. (12  1918.)[105 - . . 1. . 1. . 68. . 89.].                            1918.

29  (11 ) 1918.     -  ,  22       .   -         ,          .          -  ,  14  1918.[106 -     . 331335.]

                  .        .           .

 - [107 -                  ,    ,     () ()    .      ,        (       ,   ,    ),               (, , ,   ..).]     ,      ,          -    .                    19181922.                ,            (  ,    ),       (  ,   .),    (,  ()/(),  ()  ()/ ()),       .

       ,     ,           ,   .                 ,     ,    ,      ,    ,        .  ,      1918.             ,     (     ),     ,   (  )   .

         ,    ,         .      - ,   , ,   -    .  ,     ()   , , ,    [108 - . . 1. . 1. . 466. . 40.].

           (  ).            .        : .    ,  .       . .  .-.     .    .  . .  . [109 -  . . 2. . 1. . 63. . 1112.].

, ,       ,  .           ,          ,  , ,   ,      [110 -  . . 10. . 2. . 483. . 7.].

,        (   )        50   ,          . ,    -   -  ,  -         [111 -  .. . . . 189.]        15 (28)  1918.,        :     , , , , , , , ,       ,          ,   ,   .  ,    - [112 - . . 1. . 1. . 68. . 61.].            -  ,        16  1918.[113 -  . . 366. . 14.],               (         [114 -  .]),         .               .

                   . ,     ,         [115 -  . . 68.].    ,            ,       [116 -  . . 10. . 1. . 1565. . 70.].      1918. ,       ,     [117 -  . . 2. . 1. . 66. . 3.].    . , ,     ,       ,            .

 ,                   :      ,   ,   ,            .   , ,  ,          .            .         .                  1918.,   ,               .

             .          18  1918.     ,           . 21  ..               ,          . 22    ..     , -      ,               [118 -    . . 400.].      .                 200   6-    .  ,   ,    :    100 ,   60,   49,   15,   8 .  3-       [119 -  .. . . . 33.].    ,   ,       [120 - . . 2. . 1. . 71. . 36.].  ,    .. ,            ,    18  25 ,                      [121 -  . . 1. . 1. . 466. . 70.].




   (    1918.)


                .      .. ,      ..      ,               ,         [122 -  . . 1.].    1918.    ,                    ,            [123 -  . . 67.].

                 .   ,     ,   ,     ,       .    ,                  [124 -  .. . . . . 35. . 395.].           .

                      -    . 5 1918.              ()              - .     .      ,    ,   2. .        ,         .              ,          .        .           1918.,        .           .  ,          .      .. - 15  1918.       .. [125 - . . 1. . 1. . 466. . 4145.].               1,5  (      ).          .          .        [126 - . . 1. . 1. . 466. . 4145.].

             .  21  1918.          .                           ,        .       .

                                [127 -  . . 11. . 8. . 53. . 1.]    11,5-     (     ).                 1918.  ,    (      )         - [128 -  . . 8.].

 ,                    .             14  1918.     .. .                  ,         ,          [129 -  .. . . . 29.].    , ..          .         , 19      ,    ,  ,                   ,   ,        .        [130 - . 1918. 21 .]. 22  1918.,         ,     ,  ,             .               ,      [131 -  . 1918. 23 .].

             ,          ,            8  1918.    (        ).                 ,   ,    ,     ,                   ,      [132 - . . 11. . 8. . 53. . 118118 .].      28       - .. -                        酻            [133 - . . 11. . 8. . 53. . 138.].       - ..  (13  1918.),             ,   [134 -  . . 129.].         ,  ,     (   .. ,      .. )           . ,             .

            ,         ,            [135 -  .. . . . 14.].       .    ,          ,    .        ,      ,       ,         1918.,          ,    .       ,  ,  ,     .     ,        (,   .).   ,          ,  ,    ,      [136 - . . 11. . 5. . 360. . 98.]




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=71456368)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


 .     //   . 1927. 7. . 48.




2


   . 110-  ,     1941.  4-    ,                1941.         -,     ,       .   1941.   1942. 110-        14 700  (  . . 2. . 1. . 27. . 1. . 85).           ,     -      (, , ),    ,  . ,  1  1942.   920 ,      1941.,   35%      (  . . 2. . 1. . 27. . 1. . 85).   1943.  84-    (. 4-     110-  )  853  (  . . 2. . 9. . 20. . 7. . 3).




3


   19411945 :  12. . 2.    . ., 2012. . 837.




4


 . . 5. ., 2001. . 372.




5


    . . 5. . 1. ., 1970. . 182183.       :   :  - . ., 1973. . 314, 317;  ..   .         . ., 1974. . 4;  ..         . ., 1988. . 10  .




6


 . . 5. . 1. . 180.




7


 . . 5. ., 2001. . 372.




8


 ..,  ..,  ..,  ..    . ., 1990. . 9.




9


 ..,  ..,  ..,  .. . . . 294;        : . -. . 2. . 1. . 22   31  1941 . ., 2000. . 65;  ..   .         . ., 1974. . 45;  ..           (19411944.). ., 2006. . 3, 34.




10


 ..    .    . 19411944. ., 1998. . 9;  ..   -        (19411943). , 2011. . 13;  ..           (19411944.) //   .   2 (74) 2020. . 114  .




11


   . . 1. ., 1980; . 2. ., 1986.




12


 .      //  . 19181921. . 2. ., 1928;  ..  1918  //  . 1983. 2. . 2340;  ..  :   , 19171920. ., 1997.




13


 ..     . ., 1976;  ..,  ..         :   . . -   . ., 1977;  ..    . , 1983;  A.M.     . ., 1989  .




14


 ..       (    ) //    : . ., . 75- . .. . ( , . 7). .; ., 1964. . 100109.




15


 ..                (19181920.): . . . . ., 1958;  ..  1918  //  . 1983. 2. . 2340;  ..       :        1918  (   ) // - . 2014. 3. . 914  .




16


 .   : . . ., 1926.




17


 ..   :         . 19171920. ., 1965.




18


 .,  .   . ., 1959;  ..    (     ). ., 1959.




19


 ..         .  . . . . ., 1970.




20


 ..         . ., 1972;  .   ;  ..,  ..    19411945.:         //  . 2001. 6. . 6075.




21


 ..      . ., 1969;  .    .         19411945. ., 1988;  ..        . ., 1969;  ..         . , 1989.




22


 . , 1967.




23


 ..      . , 1963.




24


 ..   -. ., 1974;  .    




25


 .. . . ., 1985.




26


        19411945. ., 1963. . 8284.




27


 ..,  ..,  ..,  .. . . . 11.




28


 .  // . 2000. 5. . 153155;  ..     // - . 2008. 9. . 4245;  ..        78-      - //        19411945.: -   . , 2015. . 3943;   . 78-    . ., 2015;  ..             ,     // . 2012. 1. . 8589;  . ,         19411943. // . 2019. 7. . 127134;  ..        (   ) //  . 2015. 12. . 241249;  ..,  ..   .     . , 2020;  .  .      // Cahiers du Monde russe, 62/1, Janvier-mars 2021, p. 179206;  ..,  ..     :         (,  1941.) //   . .:  . 2021. . 8. 1. . 118123;  ..,  .. 75-      -:    //   . 2022. . 12. 3. . 563580. URL: https://doi.org/10.21638/11701/spbu24.2022.302  .




29


 ..   . , 2016.




30


 ..       . , 1996.




31


 ..        19361945.:  : . . . . ., 2006.




32


 ..      :        ( 1941    1942 ): . . . .  /., 2013.




33


 .. -        - .  1939   1940.: . . . . ., 2019. . 202221;  .      -  19391940  //   ()  . .:    . 2017. 6. . 5161  .




34


 ..   :  17-   . .     . ., 2005;  ..  :    :   21-    . , 2016;  .. -   . 3-         . ., 2017  .




35


 ..    .    . 19411944. ., 1998;  ..        . , 2006;  ..,  .. 3-      49-   :    ,    . ., 2011;  ..  :  2-     . ., 2015  .




36


 ..   .    . ., 2016.




37


 ..   :     //  . 2020. . 3. . 320.




38


 ..          . , 1996;  .      :    . 19411945. , 2002;  .        //   . 2012. . 12. .: .  . . 2. . 110118;  .   .        . ., 2024.




39


         / . . .. . ., 2022.




40


 ..           19411945.:   - : . . . . , 1999;  ..          : . . . . ., 2006.  ..          : . . . . , 2003;  ..            .       // , -   .   . 2014. 4. . 99105;         . , 2005  .




41


 ..       //  -    . 2012. 4. . 109112;  .   (19411944.) //  . 2019. 9. . 95104;  ..   .    1941 //  . 2009. 31. . 5056;  ..      .     // -  . 9. ., 2003. . 5278;  ..,  ..          ,       1941  //   :   . ., 2022. . 6783  ..




42


 ..         (        ): . . . . , 2005.




43


 ..      -   (19411945.). , 2007;  .                    .      //  . 2014. 33. . 460465;  .           19411942   -  //   . . 8. , 2010. . 121134;  .  -             1941.:      //  - . . 3: . . , 2022. . 3537  .




44


 ..         : . . . . ., 2023.




45


 . . 6869.




46


 . . 71.




47


 ..    . ., 1971;  .      . ., 1974  .




48


 ..      . ., 2002;  ..   .    . ., 2009;  ..,  ..,  ..  .      19411945. ., 2005;  ..           19411945. ., 2014;  ..     (19411945.) // . 2015. 3. . 48;  .     :     (19411945.) // . 2016. 1. . 814  .




49


 ..     19411945.: . . . . ., 1999;  ..         (19411945.). . . . . , 2004;  ..         19411945. (   ): . . . . , 2005;  ..                   19411945.: . . . . , 2007;  ..           (19411945.): . . . . . ., 2013  .




50


 ..      : . . . , 2012;  ..           19411945. (   ): . . . . , 2004  .




51


Jones E. The Red Army and Society: A Sociology of the Soviet Military. London, 1986; Von Hagen M. Soldiers in the proletarian dictatorship: The Red army a. the Sov. social. state, 19171930 / Mark von Hagen. Ithaca; London: Cornell univ. press, 1990; Sanborn J.A. Drafting the Russian nation: military conscription, total war, and mass politics, 19051925 / Joshua A. Sanborn. DeKalb, Ill.: Northern Illinois University Press, 2003; Merridale C. Ivan's war: life and death in the Red Army, 19391945. New York: Picador, cop. 2006




52


Weir W. Irregular Warfare in the XXth Century Mechanicsburg, Pa; Stackpole; Enfield: Publishers Group UK Distributor, 2008, . 7597; Krueger Ch., Levsen S. War Volunteering in Modern Times: From the French Revolution to the Second World War Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2011; Sheipers S. Unlawful Combatants: A Genealogy of the Irregular Fighter Oxford: Oxford University Press, 2015.




53


 ,         . ., 1918;   V    ., ., . . . ., 1918;      , ,    :  . 69  1918. ., 1919;  :     . . 1. ., 1923;       19171918. ., 1942;       1920.    . ., 1943;      ,    . . 1. ., 1954;   . . 1. 25  1917. 16  1918. ., 1957; . 2. 17   10  1918. ., 1959; . 3. 11   9  1918. ., 1964; . 5. 1  31  1919. ., 1971;   ().  1919 . . ., 1959;    . 25  1917.  1918.: . -. ., 1973;      (19171922.). . 4. ., 1978  .




54


         1  1928. .; ., 1929;        15  1930. ., 1931;     . ., 1939.




55


 ,               . ., 1942;               , ,  ()   ,        . ., 1947;    .      / . ..  // - . 1996. 1. . 916;  :  :  :   : 1942 . . 16 (52). ., 1996;  :  . . 13 (22).     , 22  1941. 1942. ., 1997;  .  . . 13 (23).    .   . 19431945. ., 1998;   . 1941       . . 1.  . , 2002  .




56


  :     19411945.:   . , 2007;     .       . ., 2017;  ..   .   ,   . ., 2017;       . 19411944.: . -.       (),  . . I.  1941.  1942. ., 2019;        . 4-    . :    . 19411945. ., 2020  .




57


 ..     : . -  -  (19181924). .; ., 1925;  ..  . ., 1999;  ..   , -, ,   - . ., 2003  .




58


    2-         .   24   3  1941.  1953. //      . . 31. ., 1957. . 162164;  ..      //  . . , 1958. . 2933;   19411944.    . ., 1968  .




59


. .        . , 1965;  : , . , 1972;  ..   . ., 2010;  . , , . ., 2019;  ..   1941    //  . 2001. 3. . 158163;  .   . , , . 19411945. ., 2008;  ..  -:      , 19411942. ., 2010;  .   .   . 19411945. ., 2011;  .,  .   .   6-   . 19411942. ., 2015  .




60


 .,  .,  .   . ., 1941;   .: . .  /., 1941;  .:  6 . ., 1941;    . ., 1943;  .  . ., 1941;  .      . ., 1943;  .     . , 1942  .




61


 . . 208. . 2524. . 1. . 69 ., 9798.




62


 . 19411945:    . ., 1995;  . 19411942:    . ., 2001;        . 4-    . ;       .




63


URL: https://iremember.ru/memoirs/?ysclid=lxom7fkdwu934304110/ ( : 21.06.2024).




64


     ,    . . 1. ., 1954. . 41.




65


 .. . . . . 5. ., 19581966. . 26. . 311.




66


 .. . . . . 11. . 366.




67


 :     . . 1. ., 1923. . 912.




68


 ..     . ., 1989. . 4.




69


- ..     . ., 1923. . 7.




70


  .: . . 1. . 1. . 68. . 8081.




71


 .. . . . . 34. . 233.




72


    . ., 1968. . 3. . 2. . 100.




73


. . 11. . 5. . 1125. . 4.




74


 . . 1. . 1. . 68. . 3.




75


. . 1. . 1. . 68. . 3.




76


   ..       .. -: . . 10. . 1. . 110. . 266267;  .. . . . 25.




77


 ..   . ., 1979. . 288.




78


 . . 2. . 1. . 6. . 114.




79


 .. . . . 16.




80


,     1    24. ,    15.  (. . 11. . 8. . 164. . 44).




81


. . 1. . 1. . 466. . 68 .




82


 . . 68.




83


 ..     : . -  -  (19181924). .; ., 1925. . 7.




84


 . . 10.




85


 . . 8.




86


 . . 11.




87


 .  . ., 1918. . 815.




88


   . 25  1917.  1918.: . -. ., 1973. . 314315.




89


 . . 323326.




90


 . . 326328.




91


   . . 325.




92


 .. . . . 79.




93


10 1917. (     )         1899.; 5 1917.  19001901.; 5    1902.; 12   1903.; 20    19041905.; 25    19061907.; 1   1908.; 5   1909.  16      19101912.     19131917.      1918.       ,    ,    ,           1919   (. . 1. . 1. . 466. . 6767 .;  .. . . . 35).




94


 .. . . . 16.




95


   . . 351.




96


. . 1. . 1. . 466. . 67 .




97


  . . 1. . 322.




98


  . . 1. . 356357.




99


 .. . . . . 27. . 74.




100


   . . 326.




101


. . 10. . 1. . 110. . 5.




102


 ..       (    ) //    : . ., . 75-  .. . .; ., 1964. . 106.




103


 .. . . C. 184.




104


    . 272.




105


. . 1. . 1. . 68. . 89.




106


    . 331335.




107


                 ,    ,     () ()    .      ,        (       ,   ,    ),               (, , ,   ..).




108


. . 1. . 1. . 466. . 40.




109


 . . 2. . 1. . 63. . 1112.




110


 . . 10. . 2. . 483. . 7.




111


 .. . . . 189.




112


. . 1. . 1. . 68. . 61.




113


 . . 366. . 14.




114


 .




115


 . . 68.




116


 . . 10. . 1. . 1565. . 70.




117


 . . 2. . 1. . 66. . 3.




118


   . . 400.




119


 .. . . . 33.




120


. . 2. . 1. . 71. . 36.




121


 . . 1. . 1. . 466. . 70.




122


 . . 1.




123


 . . 67.




124


 .. . . . . 35. . 395.




125


. . 1. . 1. . 466. . 4145.




126


. . 1. . 1. . 466. . 4145.




127


 . . 11. . 8. . 53. . 1.




128


 . . 8.




129


 .. . . . 29.




130


. 1918. 21 .




131


 . 1918. 23 .




132


. . 11. . 8. . 53. . 118118 .




133


. . 11. . 8. . 53. . 138.




134


 . . 129.




135


 .. . . . 14.




136


. . 11. . 5. . 360. . 98.


