  . :       XII 1957
 


     1 : 910    (,  );       (IXXII  . .)   :    (810877 .),   (10331109 .),   (10791142 .)  .





  

:       XII 1957



 



   



 ,2024

  , ,2024



ISBN978-5-0062-2823-8 (. 1)

ISBN978-5-0062-2820-7

     Ridero







             .     ,   ,    ,           .     ,     ,                   ,       .  ,      ,      ;             .

        ,      ,       .      ,      .               ,  ,  .              ,    .          XII .   -   ,   ,       .            .

        .        ,             .    .          XII     ,     .          -,        .

            ,   ,      ,   .

  ,    ,          ,     ,  ,  ,      ,     .   ,    ꠖ     .              .                . ,     ,       ,  ,     ,          ,    .

           .      ,    ,        ,   .

 ,        ,          ,      ,    ,   ,     ,    .        ,   ,  , ,       , ,  .

, 21 1909., 800-   .  .




 .    





 .    


  ,  . [1 -    ,  1905,259.],     .     ,   ,  ,  ,     ,           ,     .

     ,   ,                  .

      [2 - . K.Beth, Die Moderne und die Prinzipien der Theologie, Berlin 1907, 35ff. .  R. Eucken, Geistige Str?mungen der Gegenwart (1904) 273ff: Zum Begriff des Modernen.],      ,      ,      ,        ,         ,  ?

   , ,    ,   ,   ,     ?   ,       ,   ,       ,         ,  ,     ,      ?          .

    ,                            ,  ,      .

           ,           ,     ,       ,                   . ,  ,         ,       .

 ,    ,  ,      ,   ,   .   ,  ,    ,   ,         ,         ,        .

  .

       ,       .        ,   ,  ,[3 - Cf. v.Hertling, Descartes Beziehungen zur Scholastik, inSitzungsberichte der bayrischen Akademie der Wissenschaften 1897und 1899; Freudenthal, Spinoza und die Scholastik, inPhilosophische Aufs?tzen, dedicated toZeller on the occasion ofthe 50th anniversary ofhis death, Leipzig 1887; Rinteien, Leibnizens Beziehungen zur Scholastik, inArchiv f?r Geschichte der Philosophie 1903, 157ff 307ff; Pendzig, Pierre Gassendis Metaphysik und ihr Verh?ltnis zur scholastischen Philosophie, Bonn 1908.]   .            .

 ,              ,         .

          ,      ,   ,  .     ,          .

    ,   ,        ,         ,                 ,    .   ,     ,  ,     ,      蠖        ,   ,  , sine ira et studio     , ,   .

      ,       ,      .

 [4 - Philosophia militans, Berlin 1908,33.]                  .     ,         , ,     .[5 - Paulsen, Die deutschen Universit?ten, Berlin 1902, 3536.]  ,    , ,      ,   ,       ,    ,      ,       ,  [6 - Ders, Philosophia militans,34.].  ,          [7 - Ders, Das deutsche Bildungswesen inseiner geschichtlichen Entwicklung, Leipzig 1906,22.],     ;     ,       ;  ,  ,     ,     , - : fides quaerens intellectum,    ,        .

Ѡ ,  ,        :   ,   ,      .          ,  ,   ,  -   ratio auctoritas, -     ,         .  ,  ,     . ,     ,       - .   ,   .[8 - Ders, Philosophia militans37.]  ,         auctoritas ratio ,  ,         .

              : , ,     ,    .              .  ,        ,     [9 - Ders, Die deutschen Universit?ten 29. . Das deutsche Bildungswesen 14ff    : Geschichte des gelehrten Unterrichts auf den deutschen Schulen und Universit?ten vom Ausgang des Mittelalters bis zur Gegenwart I2, Leipzig 1896, 38.           ,            (Ziegler, Geschichte der P?dagogik I, 6, Handbuch der Erziehungs- und Unterrichtslehre von A. Baumeister I1, 30).            ,   0. Ǹ (Geschichte der Apologie [1907] 195).].

            .        ,        .[10 - ,    I,  1883,349.]  XII             .[11 - , .378.]            ,  ,       ,     ,        ,  ,           :      ,   , ,   ,    () ,         .[12 - , .342.]  ,        ,     .     ,      .[13 - .343.]

     ,        .            ,        ,  ,       , ,  ,     ,   ,         [14 - , .347.].

                 ,        .[15 - , .351.]

    ,        ,    .[16 - . 353.]  ,           .[17 - .416.]

      ,    [18 -  1901, . De Wulf, Kantisme et neo-scolastique, Revue neo-scolastique 1902, n.1.]     ,          , .

      - , ,   [19 - Eucken, Thomas Aquinas and Kant, aClash ofTwo Worlds25.]. Ѡ       .      ,           .   ,  ,   ![20 - .27.]

Ѡ ,      [21 - .27.]      ,   ,    ,     [22 - .28.].   ,  ,             ,  ,        [23 - .32.].

 ,       ,     ,   ,      ![24 - Eucken, Thomas Aquinas and Kant33.]            .  ,      ,     .  ,          , [25 - Ibid. 37.  Eucken, Die Philosophie des Thomas von Aquin und die Kultur der Neuzeit, Halle 1886,7.].    ,  ,    ,    .    ( )    ,      ,      , , ,       ,       .        .  ,               . ,     ,     ,          . [26 - Eucken, Thomas Aquinas and Kant39.],       ,     ,      . ,   ,     ,      ,       [27 - Ibid. 40f.     (,  .) . Baumker Archiv f?r Geschichte der Philosophie 1897, 257A. 175  ,   -,           . ,    ,    ,    ,       ; ,    ,   ,    , ,     ;        . Ƞ      , ,         ,       ,      ,  1109,        .].

,         ,        ,  ,  .  ,     ,         .     ,    .

     ,  ⠫Grundri? der Dogmengeschichte  ,       . -,             ,        () ,  ,  蠖 .    ,   .[28 - Harnack, Lehrbuch der Dogmengeschichte IIP, Freiburg 1897,326.]      ,      ,  ,       .  ,  ,    ,         ;      , - 䠖  ,     ,        [29 - Ibid.]  ,  -    ,     ,     ,    , ,    ,   ,    , ;        . Ƞ     , ,         ,       ,      ,  1109,        .

 ,      , ,   ,   ,   ,        .[30 - Harnack, Lehrbuch der Dogmengeschichte III3327.]

      .   ,    ,  ,    ,    .[31 - .]     ,   ,   cum grano salis.       ,     ,     ?.[32 - Ibid. 331A.1.]

     XIII   -          ,  ,     ,              .[33 - Ibid.443.]   蠖  ,   ࠖ   ,       ,   , ,    . [34 - Harnack,   (Grundri?) 4, T?bingen 1905,327.]Auctoritas ratio (- )  ,     ,        ,       (),   .[35 - Ibid.326.]

        , [36 - Harnack, Lehrbuch der Dogmengeschichte III328.]:

 ,       ,              ,   ,  ,   .       ,  ,      , , ,      .

           .           .             ,          . [37 - Ibid.331.] ,  ࠖ , ,   : ,      ,            ,            ,    .  ,         ,          ,    .  ,            ,    堖    ,     ,  ,     [38 - Ibid.329.].

  [39 -    ]         ().

 ,    [40 - Halle 1906, 498499.]    ,  1050,       ,   ,   , , ,       ,     .

  ,   ,    .  ,          , , ,   .  ,       ,  ,            ,        ,  ,     .            ⠫     ,          .

           ⠫    - (Realenzyklop?die f?r protestantische Theologie),[41 - XVII 705732.  R. Seeberg, Lehrbuch der Dogmengeschichte II, Leipzig 1898, 39ff 80ff.]      .  , ࠖ   ,        ,   , , ࠖ    .[42 - Realenzyklop?die f. prot. theol. XVI706.]      .   - ,  .[43 - .]   ,        ,         頖     ;      .      ,   ,    .[44 - Ibid.707.]

        ,   ,   .  , ,  ,  , ,              ,           . [45 - .]       ,                .      .   (),    ,    . ,  ,       ,        ,      .[46 - .]      :  ,    XIX       ,     XIII .[47 - .708.]

   ,     ,             ,   .         .[48 - . 718728732.].          ,     ,  ,    ,             .    ,   䠖 , ,                     .    ,    ,        .[49 - 728]

       , , , Hauck, Kirchengeschichte Deutschlands IV 410:     .      . ,     :         . ,  ,  ,  ,    ,    ,     .

  ,                 .[50 - Hauek, Realenzyklop?die f. prot. theol. XVII3729.]   auctoritas ratio  ,    .    ,   , ,  .      auctoritas    ,       .  ,   auctoritas ratio    ,   ,  .[51 - Ibid.]

   auctoritas ratio    .[52 - Ibid. 729731]

 ,           ,     ,           .  , , ,              .      ,              .               ࠖ         ,        ratio auctoritas          ratio auctoritas  .      , ,     ,         ,   .[53 - Ibid.732.]

,        [54 -           ʠ  Ѡ   (Katholizismus und Protestantismus inGeschichte, Religion, Politik, Kultur, Leipzig 1908, 35): ,           ,    ,  ,    ,       ,  ,    ,      . ʠ    :               -    ,     .          - ,    .      , ,   .]     ,          .

 ,   ,  ,        , :[55 - Religionsphilosophie auf psychologischer und geschichtlicher Grundlage,   , Freiburg 1898, 255f.]            ;         ⠄      ,         .

,     ,         .   ,      .        ,     ,       ;    , , ,  ,   ,      .  ,  .    ,    .  ,    젖    .

    [56 - Die moderne historische Denkweise und die christliche Theologie, Leipzig 1904,21.]:      ?           ;   ,    .    ,      .      : -,     , -,               ,   .       :      .  ,    .     , , ,  .    ,  ,  ,           .

Π            [57 - Studien zur systematischen Theologie, 2nd volume, Leipzig 1905,62.]:    ,     ,     .     ,        ,      ,     ?

    堖    ,     ,         ,       ,    . ,  ,         - ,              ,      ,         [58 - Anton Seitz, Das Evangelium vom Gottessohn, Freiburg 1908,65.].

             :[59 - Lutherische Dogmatik, I. Bd: Prinzipienlehre, Munich 1897,404.]       (-,  )  (   )      - .

       ,     ,      .      (Sic et non)     ࠫCredo, ut intelligam  . [60 -       ,   . ,  Sic et non       .]       ,      ,             .    ratio auctoritas,  ,  ,    ,      ,   ,  ,  蠖 ,     ,      .

Ƞ    ! ,       ,    ,    ,   ,       ,    蠖            .   ,        ,    ,   .[61 - Π   .J.A.Endres, Geschichte der mittelalalterlichen Philosophie im Abendlande. [K?sel Collection] Kempten and Munich 1908, 6f.]                      ,     ,    ,    ,    ,     ,      ,    .          ,            ,       ,     .

 ,    ,                 ,          .

           ,    Epistola: Tacti dolore ad Theologos Parisienses Gregors IX. 7 1228.[62 - Denifle, Chartularium Universitatis Parisiensis I114116, n. 59. Denzinger Bannwart, Enchiridion 10, Freiburg 1908, n. 442443.]                ,  ratio auctoritas.  ,        ,        .

 XV        ,    ,  , ,   .[63 - Concil. Constantiense sess. 8(4 1415.). Errores Ioannis Wicleff. Prop. 29: Universitates, studia, collegia, graduationes, et magisteria iniisdem sunt vana gentilitate introdueta; tantum prosunt Ecclesiae, sicut diabolus. Denzinger, Enchiridion n. 609.   (f 1422)     : Thomas Waldensis, Doctrinale antiquitatum fidei catho- licae adversus Wiclevitas et Hussitas lib. 2, art. 3, cap. 5759, Venetiis 1757, 598618.]   Triumphantis Hierusalem 14 1588,        ,  V                        [64 - Et rem ita se habere, ipsimet veritatis inimici sunt iudices, quibus theologia Scholastica maxime est formidolosa, qui profecto intelligunt, apta illa et inter se nexa rerum et causarum cohaerentia, illo ordine et dispositione, tanquam militum inpugnando instructione, Ulis dilucidis definitionibus et distinctionibus, illa argumentorum firmmitate et acutissimis disputationibus lucem atenebris, verum afalso distingui, eorumque mendacia multis praestigiis et fallaciis involuta, tanquam veste detracta, patefieri et denudari. Quanto igitur magis illi hanc muni- tissimam Scholasticae theologiae arcem oppugnare et evertere conantur, tanto magis nos decet hoc invictum fidei propugnaculum defendere, et haereditatem patrum nostrorum conservare et tueri, et acerrimos veritatis defensores meritis honoribus, quantum possumus, decorare tf Cf. S.Bonaventura, Opera omnia I, ed. Quaracchi, XLIX.].

    VI         Auetorem fidei 28 1794.[65 - Insectatio, qua synodus scholasticam exagitat velut eam, quae viam aperuit inveniendis novis et inter se discordantibus systematibus quoad veritates maioris pretii, ac demum adduxit ad probabilismum et laxismum; quatenus inscholasticam reicit privatorum vitia, qui abuti ea potuerunt aut abusi sunt: falsa, temeraria, insanctissimos viros et doctores, qui magno catholicae religionis bono scholasticam excoluere, iniuriosa, favens infestis ineam haereticorum conviciis (Denzingern. 1576).]

   IX        .

   ,        11(15)  1855, ,   ,   .[66 - Methodus, qua usi sunt D. Thomas, D. Bonaventuraet alii post ipsos scholastici non ad rationalismum ducit, neque causa fuit, cur apud scholas hodiernas philosophia innaturalismum et pantheismum impingeret. Proinde non licet incrimen doctoribus et magistris illis vertere, quod methodum hanc, praesertim approbante vel saltem tacente Ecclesia, usurpaverint (Denzinger n. 1652).]   Tuas libenter,   IX    21 1863     , vetus schola,      ,   .[67 - Neque ignorabamus, inGermania etiam falsam invaluisse opinionem adversus veterem scholam et ad versus doctrinam summorum illorum Doctorum, quos propter admirabilem eorum sapientiam et vitae sanctitatem universalis vene- ratur Ecclesia. Qua falsa opinione ipsius Ecclesiae auctoritas indiscrimen vocatur, quandoquidem ipsa Ecclesia non solum per tot continentia saecula permisit, ut eorundem Doctorum methodo et ex principiis communi omnium catholicarum sch?larum consensu sancitis theologica excoleretur scientia, verum etiam saepissime summis laudibus theologicam eorum doctrinam extulit illamque veluti fortissimum fidei propugnaculum et formidanda contra suos inimicos arma vehementer commendavit (Denzinger n. 1680).  falsa, opinio, ,   ĸ       .  , ĸ   :   ,  , ,    ,   ,           (Verhandlungen der Ver- sammlung katholischer Gelehrter inM?nchen vom 28. September bis 1. Oktober 1863, Regensburg 1863,56).]

 8 1864 . 13 ,   ,     ,       .[68 - Methodus et principia, quibus antiqui Doctores scholastici Theolo- giam excoluerunt, temporum nostrorum necessitatibus scientiarumque progressui minime congruunt (Denzingern. 1713). .  Stazzuglia, Vindiciae Syllabi Pii IX I, Ripaetransonis 1889, 150162.]  ,  ,  ,           ,           , II  , ,     ,      [69 - . V ac an t, Etudes theologiques sur les constitutione du concile du Vatican dapres les actes du concile II, Paris-Lyon 1895, 211ff; G r an d e r at h, Geschichte des Vatikanischen Konzils II, Freiburg 1905,485.].  ,          24 1870 (Constitutio dogmatica de fide catholica),                  .[70 - Karl Holl, Der Modernismus, T?bingen 1908,8.]

 XIII        ,     ,         ,        .[71 - . De Gr. oot O. P., Leo XIII und der hl. Thomas von Aquin.  F u?,  1897.]

 ,    Aeterni Patris 4 1879.      .[72 - Acta Le?nis XIII I255284.    Aeterni Patris  , , , ,  .          ⠫Stimmen aus Maria-Laach 1880II 13ff 292ff 388ff 485ff.]               ,  ,     ,     ,   . .  ,  ,             ,    .  ,      , ,    ,           .[73 -  XIII      : Qui (sc. Thomas), quia doctores sacros summe veneratus est, ideo intellectum omnium quodammodo sortitus est (In2, 2, q. 148, a. 4). ʠ,          ,   .   ,  ,     ,    (M?hler, Kuhn .),       ,       , , ,      .]

          Paseendia Pius X   8 1907,            . 13  IX.  ,  ,   ,    ,        .[74 -    X  .  ,  1908, 9298.]

            ,     ,   ,   ,                   . , ,       ,      ,          philosophia perennis,    ,        ,   ,    .         -  - ,   , ,   ,  蠖      -     - .

       ,          . ʠ        ,      . .[75 - .   , , , , ,  , ,  . .,   , , , . , .  ,  .  , ,  , , ,  , , , .     , ,  ,          . .  B e l l am y, La theologie catholique au XIXe siecle, Paris 1904, 182209.]    Relectio de matris dei munere inecclesia gerendo .  [76 -  1906.]     Quaestiones disputatae. .  [77 - Actualite de 1a methode scolastique, Revue Thomiste XV (1907/08) 770ff. .   : Usage et abus de la scolastique, Revue Thomiste XI (1904/05) 564582; Procedes oratoires et scolastiques XV (1907/08) 174ff.]         (   ,     ..).

         ,      ,      ,        ,     ,      .                    .. [78 -  ,  1903, 196.]         : -        .  ,     ,   ,   ,     .   , ,   ,      , ,  .  , , ,    .

   ,        ,         ,       ,    .

      ,      ,    ,          ,      .         ,      .

     ,       ,            ,     .         ,    .

,    - ,       .       , , , , ,          ,       ,   ,   , ,   ,        A. , ,  ..,            ,  ,    ,[79 - Le Roy, Dogme et Critique5 355. Dimnet, La pens?e catholique dans lAngleterre contemporaine, Paris 1906. Romolo Murri, La filosofia e lEnciclic? contro il modernismo, Roma 1908. Cf. Lucien Roure, Scolastiques et modernistes, inEtudes par les peres de la Compagnie de Jesus (1908) 767789.  , Foi et systemes,  1908; A. Gardeil, La credibilite et lApolog?tique,  1908.]        ,               .          [80 - Schell, Katholische Dogmatik I, Paderborn 1889,xiv.]:    ࠖ ,   :    ,  ,   ,         .

  ,       ,      ;  ,      ;  ,   ; , , ,      .

         :       ,   ;   ,  ,    ,  ,  ,    .     ,   ,  ,   ,  ,  ,   ,  .        ,  .       -       ,     .         [81 - Apologie des Christentums, I. Bd: Religion und Offenbarung, Paderborn 1901, xiii u. xxiv.]  :  ,  -    , philosophia perennis,         , :   ,    ,      .         .

,   ,      셫           philosophia perennis   .

  [82 - Katholisches Christentum und moderne Kultur, Munich 1907,58.]         -  .          ,        .              -   . [83 - Ibid.59.]    XI          ,   -         .   ,   ,   :  ,       -    ,   ,   . ,  ,     ,  ,      .       ,         ,             .[84 - Ders., Das Mittelalter und seine kirchliche Entwicklung, Munich 1908, 243f]        ,          .        ;       -    - . [85 - Ibid.250.]    , ,       ,   ,    .  ,        , ,    .[86 - Ibid. 246u.247.]

       ,         ,         ,   ,  ,   ,  ,   .       ,      ,   ,  ,     .  ,   ,             .  ,     ,  ,      Paseendi, ,        .

   ,          ,  ,   , ,   ,   ,    ,     ,        ,        ,   ,     .




 .   


      ,         ,  ,                 ,     ,      , ,     ,      .

  ,     ,      ,        .              ,      , ,       .

                 ,    .        ,   ,      , , ,   ,   ,  . , ⠫     [87 - II, Berlin 1904,298.]     :   ()   (Subtilit?ten)    ,   -,   ,   , ,         , ,        ,      ,   ,     ,   ,      .[88 - Windelband, Geschichte der Philosophie248.]

 ,   -, ,            ,     , , -, ,        , ,     ,     ,            ,   .[89 -   XIII345.]

  [90 - Geschichte der neueren Philosophie4, Leipzig 1902,565.]         ,     : ࠖ    IX  ( ), ,     ,               .    ,        ,     .   [91 - Einf?hrung indas theologische Studium, T?bingen 1908, 216.    (Friedrich Loofs, Dogmengeschichte 499),       ,     ,  ,   ,           .]    :     :   ,     ,     ,   (,  . .)  ,    .  ,     ,    ,    .         ,         ,     .

           ,          ,         ,        ,       :   (videtur, quod non; sed contra),   (respondeo dicendum, corpus)   (ad primum . .).).   ,           ,  XIII , ,          .      ,  ,       .

,[92 - Introduction ? 1a philosophie ne o-scolastique, Louvain-Paris 1904, 3246.]   ,   ,       .          ,   -   ( ,  ,   ),       -    ,   .

    ,   ,           ( ,  ,   . .). ʠ      ,          ,     .         ,       .[93 - J.A.E n d r e s, ?ber den Ursprung und die Entwicklung der scholastischen Lehrmethode, inPhilos. Jahr- buch 1889, 52ff,    P ic av e t  : Abelard et Alexandre de Haies, ereateurs de 1a rnethode scolastique, Paris 1896.]

       ,        ,      .    ,     , , ,     ,        ,    , scholasticus,         .[94 -     schola- st icus . D uc an g e, Glossarium; Hergenr?ther Kirsch, Handbuch der allgemeinen Kirchengeschichte II, Freiburg 1904, 494A. 1; ?berweg- Hein ze, Grundri? der Geschichte der Philosophie II9, Berlin 1905,158.]

 ,   ,   ,     ,      ,  ,   . -,           .  ,  . ,[95 - Geist und Form der mittelalterlichen Philosophie, Internationale Wochenschrift, 1st year 1907,464.]   ,      .          .      ,     . -,   ,         ,             ,       ,  ,    . ,    ,  -,  , Summa contra Gentes 蠫Compendium theologiae  . .,    ,     .

       ,    ,     ,         ,    , ,    .        .     fides quae- rens intellectum 蠫credo, ut intelligam   .    ,        ,      ,  ,      .     ࠖ    ,        .  ,   auetoritas (, , ),   fidei ratio, fidei intellectus,   ,  ,  . Auetoritas ratio       .

  .      Petrus Lombardus,    Magister sententiarum[96 - Cod. Paris. Bibl. nat. lat. 14423fol.41.],    : Omnis, inquit doctrina vel rerum est vel significationum. Satis hie redolet loquendi modus doctorem scholasticum. Inhunc enim modum inlogicam introducendi doctrina tradi solet. Logices intentio circa duo versatur scilicet circa significantia et significata. Quod autem, ait Augustinus, vel rerum vel signorum idem est ac si dixisset significantium et significatorum. Nonnulla tarnen est differentia inter theologiae signa et liberalium artium significantia. Inillis enim voces significantia, inhac res signa dieuntur ( ,  ,   ,  .      .        .     ,   . ,  ,  ,  蠖  ,      .          .    ,    .). :[97 - Ibid. fol.42.] Auctoritatibus veteris et novi testamenti prius veritas est astruenda, seeundo rationibus, tertio similitudinibus     ()       ,   auetoritates rationes      .

  XIII    [98 - Cod. Yat. Lat. 4296fol.l.]        : Modus autem tractandi quaestiones theologicas secundum magistrum talis est. Primo iacietur fundamentum auctoritatum, secundo erigentur parietes argumentorum et quaestionum, tertio supponetur tectum solutionum et rationum, ut quod indomo Dei auctoritas quasi certum proponit, argumentatio sive quaestio discutiat, solutio sive ratio elucidet et darum reddat. (      . -,    , -,    , -,     ,   ,       ,    ,       )      auctoritas ratio,   ,   .  ,  auctoritas,        ,  ,        , ,      .

 ,[99 - Guilelmi Altissiodorensis Summa aurea, Praefatio, Parisiis 1500, fol.1.] ,         ,     Summa aurea         ,    magistri (),  patres (): Rationibus humanis nituntur probare tidem vel articulos fidei.     ,         ,   fidei      (promotio simplicium ad veram fidem).

  [100 - Sent. L, d. 2divisio textus.   : Modus scri- bendi de Trinitate debet esse fundatus supra intellectum fidei et cum modestia et timore propter periculum. Intentio scribentium de Trinitate est ostendere, quod Pater et Filius et Spiritus Sanctus sunt tres personae et unus Deus. 0r d oscribendi est, primo per auctoritates ostendere veritatem, deinde per rationes et congruas similitudines.]     ,        : De ipsa SS. Trinitate tripliciter contingit tractare, quoniam primo contingit ipsam credere, secundo creditam intelligere, tertio intellectam dicere vel enuntiare. Credere autem est per auctoritatem, intelligere per rationem, dicere per catholicam et rationabilem locutionem. Ideo primo de ipsa Trinitate et Unitate agit, secundum quod creditur; secundo de ipsa, secundum quod credita per rationem intelligitur; tertio, secundum quod credita et intellecta rationabiliter et catholice exprimitur (Ѡ    , , -,   , -,  ,  , , -,    ,  .    ,  ,    .        ,  ,  ; -,   ,  ,   ; -,  ,     .).  auctoritas ratio,       ,  ,  .

      [101 - Quodlib. 4, q. 9, a. 18; . S. theol. 1, q. 1, a. 7; S. c.Gent. 1, cap.     , ,       . .]  ,    .

   : Utrum determinationes theologicae debeant fieri auctoritate vel ratione? (      ?) : Disputatio ad duplicem finem potest ordinari. Quaedam enim disputatio ordinatur ad removendum dubitationem an ita sit; et intali dis- putatione theologica maxime utendum est auctoritatibus, quas recipiunt illi, cum quibus disputatur Quaedam vero disputatio est magistralis inscholis non ad removendum errorem, sed ad instruendum auditores, ut inducantur ad intellectum veritatis quam intendit: et tunc oportet rationibus inniti investigantibus veritatis ra- dicem, et facientibus scire quomodo sit verum quod dicitur: alioquin si nudis auctoritatibus magister quaestionem determinet, certificabitur quidem auditor quod ita est, sed nihil scientiae vel intellectus acquiret, sed vacuus abscedet. (     .        ,  ;       ,  ,   ,    ,   , ,   ,  ,    : ,      ,    ,   ,   ,  ,  .)      auctoritas ratio        ,   auctoritas       ,  ratio  ,     ,      . Auctoritas ratio      ,      . , auctoritas  ,     ratio    .            ratio.     ,     theologia positiva speculativa sive scholastica.

               ,     ,              ,        . Ѡ  ,              .               .      ,  ,   ,    ,        ,        ,     ,  .               ;    auctoritas ratio,   .      ,    .    ,  ,                    .

    ,       :               ,        ,   ,          ,       .  ,        ,  ,     .

 ,  ,     . ,.. [102 - De magisterio vivo et traditione, Paris. 1905,91.]  ,        : secundum substantialia secundum processum stricte dialecticum. Secundum substantialia,      usus rationis inrebus fidei, prout est conatus fidei quaerentis intelligere quod credit.

Processus stricte dialecticus       ,         ,  .    ,           .

  ,  . ,[103 -   ,  1892,53.]    :   ,     ,    ,      , ,     ,            .




 .     


               ,        .       ,                    ,  ,        ,      ,  ,   .     ,               .

     ,    .     ,    ,      . Ƞ,   ,             .  ,         , ,           ,  ,  . Ӡ             , ,   .

      ,       ,  ,          .  ,     ,       ,         .   ,     ,     ,    , .   ,               . ,     ,   ,        ,    .

      ,    XII    XIII ,           .

      ,        .     ,        ,  .      IX X ,   , -,  ,   .           Speculum maius   (. 1100.),     .   XII        ,   ,             .

        ,            -,             .         ,     XII ,  .   -  , ,       (Contra quatuor labyrinthos Franciae),       ,      . ,      ,  , ,    , ,      XIII ,   .

 XII  XIII        , ,    ,        ,     .    ,        ,   ,     '.        ,  ,  ,     ,     .       ,  ,       .        Summa aurea  ,       ,  ,          ,    .   ,         .   ,        ,  Summa de bono*     .   ,    ,      ,  ,    ,   .

      .    ꠫,     ,     ,      .   ,    ꠫, ,   -,    ,  .  ,    quaestiones quodlibetalia,   ,   ,       , ,  ,  ,   ,  .   ,  ..,          ,    .     ,  Divisio philosophiae      . ,            .                   .

           . ʠ            ,   . Π,         젖     , ,                 ,          ,  .       ,       .

            .

         -,     ,       , ,  ,   ,     quidam.   ,        

   ,    ,  ,  ,  ,   . .,   ,     ,         .   ,     ,    Correctorium fratris Thomae    1 ,     ,    tabulae,           .

  ,      ,                ,   .   ,  25     ,[104 - Das Studium der Handschriften der mittelalalterlichen Scholastik, inZeitschrift f?r kath. Theologie 1883, 151.]    .

         ,     ,       ,          XIII ,    .    ,          ,     ,      .             ,       ,    , auctoritas ratio,    .  ,  ,               ,  .

    ,    ,       ,             .

       ,  ,  ,      ,    ,   .

 ,           ,   蠫,  ,    -  ,     ,    ,  ,   , ,   .       ,         ,  , ,   .         .

   ,         - , -   ,     ,      ,     ,    .   ,  蠖   ,   ,   -,  堖      .       .

     ,         ,       ,       ,   .  ,     .    ex professo       ,     ,    ,     ,         .          ;            .             .

    ,          ,      ,          ,   .                  ,  ,   ,                  .      ,        .

    ,    ,          .      ,    ,    ,   ,     ,        ,

          -  ,  ,      .     ,    .   ,       , , , , ,  .   ,  ,    ,     ,    .        ,   ,     ,            ,           ,    .        .  , ,    ,       .

   ,         ,      .

   ,     , ,    , ,   ,      .  ,        auctoritas ratio,  ,  ,  ,  ,  , ,            .  ,  , ,       ,     ,  ,   ,  ,      .. ,          ,    , ,       .              .

        ,        ,       .

               ,       -           . ,          .      ,   ,     .              .[105 - Clm. 14401fol. 154r-169r.]  1100 Speculum maius      .

        XII ,   .    , ,  De eodem et diverso       artes liberales.     Sie et non       .

Eruditionis Didascalicae libri septem  -,  Conradi Hirsaugiensis dialogus super auctores Didascalion  ,   -,   [106 - Q. VI30.]     .      XII    De modis colligendi summas et docendi,       [107 - Cod. Brug.119.].  ,  , , ⠫       ,  .       XII      -,[108 - Cod. . Bibl. Mazarine 1002fol. 145v-220v.] ⠫     [109 - Cod. Paris. Bibl. nat. lat. 14515fol. 24vff.]  .

  -  , ,    ,   Contra quatuor labyrinthos Franciae,  ,      XII ,       ,   .

  -  , ,    ,   Contra quatuor labyrinthos Franciae,  ,      XII ,       ,   .

         ⠫Flores biblici Radulfi,   .      XII     De arte seu articulis fidei catholicae 蠫Theologicae regulae   .

 ,       XIII ,       De naturis rerum    [110 - Clm. 686. G ch. 173,174.]De septem artibus 蠫De locis, inquibus artes floruerunt liberales.

 XIII .,     ,   ,          ,         XII  XIII .    , , ,   ,  , XIV    ,[111 - Cod. Vatic. Borghes.27.]          .

. ,    ,  quaestio       ,         ⠫Expositio inlibrum Boethii de Trinitate, . ,   , .    Collationes inHexaemeron   De reductione artium ad theologiam             .

, cancellarius Parisiensis,          .   Quaestiones theologicae[112 - Bibliotheca S. Antonii inPadua Cod. 152fol.150.],  quaestio 19,    "De.magistris et cancellario et studio Parisiensi.

    De conscientia         ,          .

      ,      XIII      , ,     .

 , ,  ,    ,       . ,   ,           ,    .

         ,   ,            ,       . ,       ,   ,   ,     .

Ѡ      ,     ,      [113 - Liber de studio theologiae. DAchery, Spicilegium I473ff..Denifle, Chartularium Univ. Parisiensis III xxxiff.]  [114 - Opera omnia. Ed.Du Pin. I, Antwerpiae 1706, LXXXV-ci 106110117119120124.      ,  . 120124.]  .   [115 - Summa theol. pars 3, tit. 5, Veronae 1740.]    -  De doctoribus et scolaribus.   [116 - De ratione verae theologiae. Opp. V, Lugd. Batav. 1703..Kerker, Erasmus und sein theologischer Standpunkt, inT?binger Quartalschrift 1859, 541ff.]     .  [117 - Fiebig, Luthers Disputatio contra scholasticam theologiam, inZeitschrift f?r Kirchengeschichte XXVI (1905) 104112.] Disputatio contra scholasticam theologiam.  ,      ,        . [118 - Cf. E.Weber, Die philosophische Scholastik des deutschen Protestantismus im Zeitalter der Orthodoxie, Leipzig 1907.]  ,      [119 - . Fr.Kayser, Johannes Ludwig Vives, Historisches Jahrbuch 1894, 338ff.]        ,        .         .        Loci theologiei       ,       .         .

  ,      0. .[120 - De iustificatione doctrina universa 1. 8, c. 10, Coloniae 1572, p.194.],   [121 - De natura et gratia. Praefatio.]  () . .[122 - Locorum catholicorum pro Romana fide adversus Calvini Institutiones libri 7, Venetiis 1564, 1. 5, c.3.]       .

          ,         . .         .

  ꠫         .     [123 - Coloniae 1653.](  )  Prolegomena theologiae scholasticae*.  [124 - Difesa della Scolastica Teologia, Roma 1703.]    .         .[125 - Bibliotheca selecta de ratione studiorum ad disciplinas et ad salutem omnium gentium procurandam. Liber 3: De theologia scholastica I, Coloniae 1607, 111117.] Bibliotheca theologica  SS. Trinitate,[126 - Bibliotheca Theologica septem libris distincta, Romae 1666ff.]      , , , ,  .    30   ,  ,   ,   ,    (   ,      ),   .        ⠫   .[127 - Tractatus de studiis monasticis. Latine vertit Iosephus Porta, Venetiis 1745, 134142, Bossuet, Defense de 1a tradition et des saints Peres 1. 3, eh.30.]  [128 - Prodromus ad theologiam dogmatico-scholasticam (. IThesaurus theologicus), Venetiis 1762.]   ,        ꠫  .

         ,[129 - Theologia dograatico-scholastica Prodromos ad Theologiam complectens I, Romae 1767,        Scholastica vindicata (Genuae 1766).]      Theologia dogmatico-scholastica  ,     .

               [130 - Historia Universitatis Parisiensis I, Paris. 1665, 511520; II 64502556ff. .  I. Launoy, De varia Aristotelis fortuna inacademia Parisiensi, Paris. 1653, De scholis celebrioribus aCarolo M. et post ipsum instauratis, Paris. 1762,]    ' [131 - Collectio iudiexorum de novis erroribus, qui ab initio saec. 12inEcclesia proscripti sunt et notati III, Paris. 17241736.]Collectio iudiciorum.

Ѡ  , ,[132 - De scholastica theologia, T?bingae 1624. ibid. 24      (  ).]  [133 - De doctoribus scholasticis et corrupta per eos divinarum humanarumque rerum scientia, Giessae 1665.]  [134 - De doctoribus scholasticis, Lipsiae 1676.]     .  ,   ,[135 - Historia critica Philosophiae, tom. III, . II, pars 2, ?b. 2, Lipsiae 1747.] ,[136 - Grundri? der spek. Philosophie IV, Marburg 1791, 35ff.] ,

Deslan des [137 - Histoire critique de 1a philosophie III, Amsterdam 1756, 279ff.]. .,                 , , , ⠫Geschichte der Logik des Abendlandes .

           ,[138 - .J.B.Schwab, Franz Berg. Ein Beitrag zur Charakteristik des kath. Deutschlands im Zeitalter der Aufkl?rung, W?rzburg 1869; A. Fr.Ludwig, Weihbischof Zirkel von W?rzburg inseiner Stellung zur theologischen Aufkl?rung und zur kirchlichen RestaurationI, Paderborn 1904; G. Hub er, Graf v. Benzel-Sternau und seine Dichterischen Versuche ?ber Gegenst?nde der kritischen Philosophie, inKantstudien XI (1906)1.]  , ,  ,[139 - Saggio dinstruzione teologica. Opp. ed.Rom. X 267. .  Boy er, Defence de 1a methode denseignement suivie dans les ?coles catholiques.]    .

    1930-          ,   . ̸,[140 -    I.   ĸ,  1839, 129. ̸     . 129:       ,   XI  XVI , ,         ,         ,  .] ,[141 - Die christliche Dogmatik I, Freiburg 1844, 230257.]  [142 - Die Theologie der Vorzeit IV4, M?nster 1873, 18131.] [143 - Katholische Dogmatik I, T?bingen 1846, 226271.]       .  ,  ,    ,   , . .[144 - Des Sommes de Theologie, Paris 1871.]  [145 - Essai sur 1a methode dans les sciences the*ologiques, Paris 1860.]       ,   .

  ⠫Histoire litteraire de 1a France,[146 - XVI 1337.]      [147 - De lorganisation de lenseignement dans lUniversite de Paris au moyen?ge, Paris-Besancon 1850.]    ,  [148 - Essai sur lorganisation des etudes dans lordre des freres prScheurs, Paris 1884. Π   . Denifle, Archiv f?r Literaturund Kirchengeschichte des Mittelalters I184Anm.1.]  ,   [149 - Geschichte der wissenschaftlichen Studien im Franziskanerorden bis um die Mitte des 13. Jahrhunderts, Freiburg 1904.].    [150 - La faculte de theologie de Paris et ses docteurs les plus celebres, Paris 1894ff.]        .

Π    .  [151 - Abelard et Alexandre des Haies, cre*ateurs de 1a me*thode scolastique, Paris 1896.]...[152 - ?ber den Ursprung und die Entwicklung der scholastischen Lehrmethode, inPhilosophisches Jahrbuch 1889, 52ff.]

           ,[153 - Die Entstehung der Universit?ten des Mittelalters bis 1400, Berlin 1885; .  pp. 4548745ff 758759.]      蠫Chartularium Universitatis Parisiensis.     , ,          XIII .[154 - . M.Grab mann, P. Heinrich Denifle 0. P. Eine W?rdigung seiner Forschungsarbeit, Mainz 1905, 21ff.]

   Die Sentenzen Ab?lards und die Bearbeitungen seiner Theologie vor Mitte des 12. Jahrhunderts      .[155 - Archiv f. Literaturu. Kirchengesch. d.Mittelalters I402469584624.]  ,         , ,   [156 - Quel livre servait de base alenseignement des maitres en theologie dans lUniversite de Paris? inRevue Thomiste II 149162.].

            ,     .      : Die abendl?ndischen Schriftausleger bis Luther ?ber Iustitia Dei (Rom 1,17) und Iustificatio. ,                   .[157 -       ,    ,    ,   ,  ,      ,      ,       (Wal t h e r K ? h l e r, Katholizismus und Reformation, Gie?en 1905,47).]




 .    





 .   .  .      .   


Π,        ,       ,   ,         .

             .  ,           .  ,         ,            ,    ,            ,     ,      , ,  .

      ,         ,         .

         ,        .

     [158 -     . , . , . ,       0. , .. .  , Griechentum u. Christentum,      .  . ,  1892,  . , Die Hellenistisch-r?mische Kultur inihren Beziehungen zu Judentum und Christentum (1907). Yg\.  P. We r n l e, Einf?hrung indas theologische Studium, T?bingen 1908, 67ff 165ff.] ,  , ,   ,[159 -  (Le Realisme Chretien et LIdealisme Grec, Paris 1904)         ,   ,    ,  ,          .   ,  .            .]       ,     . .,  ,     .  ,   ࠖ  ,  ,  ,  ,    .      ,     ,      ,    ,        .

     ,    ,    .

   ,     . ,  ..,[160 - Griechentum und Christentum,  Das Christentum. F?nf Einzeldarstellungen, Leipzig 1908, 59f.]   ,      ,       .

 ,      充       .      蠖 ,      ,     ,        -         ,  ,      :   ,    .

 ,[161 -  4,  1905,4.]   ()   蠖      ;  ,        ,    .  [162 - Lehrbuch der Dogmengeschichte I3, Leipzig 1894,506.]         .  ,  II   -      .

   ,[163 - Leitfaden der Dogmengeschichte4, Halle 1906,129.]          . .  [164 - Lehrbuch der Dogmengeschichte l2, Leipzig 1908,289.],  ,   fides et ratio,  II     ,  ratio   ?????? [y]  ,    .[165 - Lehrbuch der Dogmengeschichte 13507ff.]

       ,   , , ,    -            ,       ,   .

 ,            ,  ,    .[166 -    I3 590.]

     ,        [167 -    -        . , Windelband, Geschichte der alten Philosophie2, Munich 1894, 209:   , ,  ,       ,    II IV V   11. .  (Die Hellenistisch-r?mische Kultur inihren Beziehungen zu Judentum und Christen tum [1907] 6) ,         ,    :    .]    ,    ,    ,  , ,        ; ,      ,         .

 ,     ,          ,       ,        ,       .     ,      ,  :     ,  ,  ,   ..   ,  ⠖ .

       .        .         .[168 - . Christian Pesch, Theologische Zeitfragen. Vierte Folge: Glaube, Dogmen und geschichtliche Tatsachen, Freiburg 1908, 162ff.]

    ,              .         7, 9 : ??? ?? ??????????, ???? ?? ?????? [  y,   ] (nisi credideritis, non intelligetis).[169 - .   A. Scholz, Die alexandrinische ?bersetzung des Buches Jesajas (1881) 46; K n ab e n b aue r, Comment. inIs. I, Paris. 1887,158.]     ,    1, 9; 2 10, 5,      .[170 - . S.Thomas, S. theol. 1, q. 1, a.8.]    11:1         ;[171 - .  Summa aurea   ( 1500.).]                   .[172 - .   ꠫   : 0altitudo divitiarum etc. (Rom 11, 33). Cod. . . Coll. 57; Nov. coll.112.]     ,   ,      ,     ( 17:28. 1 15:33.

 1, 12). ,   [173 - Summa Roberti Melodunensis de theologia, Cod. Innsbruck 297, fol. 115v. .  S. T h om as, S. theol. 1, q. 1, a. 8, ad 2m; InBoeth. de Trinit. p. 2, a.3.]      : Quod licet veritatem undecumque sumere ad eorum confirmationem quae inSacra Scriptum sunt docenda: Quod vero ita sit, auctoritate apostoli Pauli manifeste monstrari potest. Ipse enim inepistola ad Titum auctoritate cuiusdam Epimenidis poetae ostendit quae Cretensium natura esset-.

Apud Athenienses etiam de ignoto deo disputans suae praedicationis fidem faeit auctoritatem cuiusdam Arati inducens

Ex his, ut dixi, patet quae vera sunt undecumque licere sumere ad confirmationem veritatis doctrinae christianae. u      ,      .  , ,    1 15,         .[174 - S. theol. 1, q. 1, a.8.]

     ,[175 -      Denifle, Die abendl?ndischen Schriftausleger bis Luther ?ber Iustitia Dei (Rom 1, 17) und Iustificatio, Mainz 1905.   F. PratS.J., La Theologie de saint Paul I, Paris 1908, 17:   1-      1-    .   ,  1  , 젖 1   ,  頖  1 ,    1  .]              .      :[176 - Esquisse dune histoire generale et comparee des philosophies medi?vales, Paris 1905,49.] La philosophie theologique du moyen-?ge commence au 1er siecle avec saint Paul, chez les chretiens.  1 3:15: Parati semper ad satisfactionem omni poscenti vos rationem de ea, quae invobis est, spe     ,        .     Summa Sententiarum  -.

   [177 - I. Sent. Prooemii q. 2sed contra.]  : Cum ergo multi sint, qui fidem nostram impugnant, non tantum rationem de ea poscunt; utile et congruum videtur per rationes eam astruere et modo inquisitivo et ratiocinando procedere.

          . ,          : Theologus Ioannes summatim inprincipio sui evangelii perstringens primo agit de deo secundum se cum dicit: Inprincipio erat Verbum et adiungit de ipso tractatum inquantum est principium cum dicit: omnia per ipsum facta sunt1 et complet tractatum inopere redemptionis, per quod hoc principium nos inse reducit, cum dicit: fuit homo missus aDeo.[178 - Ulrici Argent. Summa theologica (Cod. Vatic. Lat. 1311; Cod. Paris. Bibl. oat. lat. 1590015901; Cod. Erlang. 819619.) lib. 1, tract. 2, cap. 2. . M.Grabmann, Studien ?ber Ulrich von Stra?burg III, Zeitschrift f?r kath. Theologie XXIX (1905)495.]

 .     .     .   ,       . ,  ,    . ,  ,    ,   ,     ; ,  ,        ,     . ,  ,      ,         .    ,              ,       ,      .

,       , ,          ,    ,       ,    .

 ,      ,      , ,   ,     ,      ,    ,          .

     ,  ,  ,  ,               .                  ,  .  ,  ,         . 堖       ,          .     ,   ,             .

 ,       ,    .    ,       ,    ,    ,   ,   ,       ,    , ,  - ,       ,       ,              ,     .  ,     ,   ,  .

   , ,   ;         ,  .           ,   ,  ,   ,   ,   ,          ,  .     , ,    ,           ,    ,   ,      .

          ,     , 蠖 ,    . ,    ,   , ,  ,   .    ,   ,  ,     ,        ,            .

          ,        ,        .

      .

    ,       ,     ,             ,        .  , ,     ,    ,         ,    ,       . ,        .   consensus unanimis patrum 蠫magisterium ecclesiae ,                       .

-,   ,           , . . ,    ,    ,      .

           ,           .     ,[179 - , . 5. . Bellesheim, Cardinal Newman as an opponent ofmodernism, inKatholik 1908, 4th issue, p.251.]       ,  :  ,           ,       ,     ,    ,    ,        ,     .

,       ,                .        ,       ,       ,     , ,            ,   .

           ,   ,   ,   ,        ; ,       ,  ,    .   ,       (potentia oboedientialis)    .  ,        ,     ,   ,                 .   ,         ,           , ,            ,       ,    ,     . ,                    . ,  ,      ,     ,  . .,     ,   .

,    ,              , ,         ,  ,        ,       .      ,    ,      .  ,           ,        ,   .[180 -     : G. v.Hertling, Christentum und griechische Philosophie 61 75(M?nchner internationaler katholischer Gelehrtenkongre? 1900); Will mann, Geschichte des Idealismus II2, Braunschweig 1907, 107177.      . Becker, Das philosophische System Piatos inseiner Beziehung zum christlichen Dogma, Freiburg 1862, 1438; H. Kellner, Hellenismus und Christentum (1866); J. Kleutgen, Philosophie der Vorzeit I2, Innsbruck 1878, 737ff; Mattes, Das Christliche inPlato, inT?binger Quartalschrift 1845, 844ff]

          . ,         ,     .

          .    ,   ,   ,  ,   ,   .    ,  ,           ,      .  ,  ,      ,     ,   ,        ,  ,         .    ,        -   ,       ,      ,     .

   ,         ,     . ,  ,                 ,    .        ,   ,        ,     ,     ,                        .           .

 ,   ,          ,  - .    ,    ,       ,  ,    ,  ,     ,  ,   ,      ,        ,          . Ѡ  , ,     ,   ,        ,                     .

Ƞ    ,    -  ,         .        ,           ,    . ,        ,           .          .    ?????, ?????????, ????? [, , ]

 . ,               .                   .            ,   ?????, ?????????, ????????? [, , ] ????????. [     ,     ,       ,   ,  ,       .      ,  ,[181 - A. Harnack, Sokrates und die alte Kirche,  1901; J. Geff cken, Sokrates und das alte Christentum,  1908.]  ,  .

       ,         ,     ,      ,          .  ,    ,   ,    ,   ,      . ,   ,  ,             .[182 - . A Seitz, Die Heilsnotwendigkeit der Kirche nach der altchristlichen Literatur bis zur Zeit des hl. Augustinus, Freiburg 1903, 15ff.]           ,          .

  , ,               ,                     . , ,                     ,       ,  ,     ,       ,     .

Ѡ         ,        ,     ,   -     .      II             .

 ,[183 - Bardenhewer, Patrologie2, Freiburg 1901, 49f.]   , ,   ,   , ,   ,        .    ,      .

   ,    ,   ,        :      ,     ,    ,   ,      ,     .      .[184 - Dial. c.Tryph. c.2.]         ,            .      .    ,     ,     .       ,  ,        .      ,    ,    ,     ,   . [185 - Ibid. c.8.],    ,     : ??? ??? ???? ???? ????? ???????, ????. ?????????? ????? [     , .  ].[186 - . 2, c.13.]  ,      ,     ,[187 - . 1, c.44.]  ????? ??????????? [ ],       ,   ,    .  , ,       ,    ?????? ??? ????? [  ]:              , ..     ,   ,    .  , ,      ,    axipfia zou Aoyou:             .     ,      -,     ,    . [188 - . 2, c.8.]   ,         .

                  .  ,         :      ,      , ,    ,  ,    . [189 - Strom. 1, 20(. St?hlin II, Leipzig 1906,20).] ,       ,         :                ,       ,   ,    ,   ,   . [190 - Ibid. 1, 16(. St?hlin II52).]  (enatdaycoYet)    ,    .   ,    ,   . [191 - Ibid. 1, 5(. St?hlin II18).]    ,       . [192 - Ibid. 6, 17(. St?hlin II 514).] , ,    ?????????? ??? ??????? [  ],      ,    .   ,    ,         ,    .

      ,      .     ,    ,    ,     ,    ,     . [193 - Klem. Alex., Strom. 1, 20(. St?hlin II 6364).    : ???? ?????? ??? ???? ?????????? ?? ?? ????????????? ???? ??? ???????? ??? ???????? [            ].]            ,            .   ,    :     ,      . [194 - Ibid. 5, 5(. St?hlin II 345).]    :   , ,     . [195 - . 2, 5(. St?hlin II 123).]  ,     ,     ,  , ,  ,      ,   .[196 - De doctrina christiana 1. 2, c. 43.      Civ. Dei 1. 8, c.11.]        .[197 - IV. Pot., a. 1, ad 2; InI. Sent. d. 3, q. 1, a. 4, ad 1.     . Hugo Koch, Pseudo-Dionysius Areopagita inseinen Beziehungen zum Neuplatonismus und Mysterienwesen, Mainz 1900, 2; Otten, Einleitung indie Geschichte der Philosophie, Paderborn 1905, 16ff; Anton Seitz, Die Apologie des Christentums bei den Griechen des 4. und 5. Jahrhunderts, W?rzburg 1894, 84ff; De la Barre, Clement dAlexandrie, inVacant Mangenot, Dictionnaire de theologie catholique III 151168.]

             ,

,    ,               , ..        ,     .     ,         Le Platonisme devoile, ou Essai touchant 1e Verbe Platonisien,   ʸ 1700,    ,[198 - . F.Baltus, Defence des SS. Peres accuses de Platonisme, Paris 1716; Moshe im, De turbata per recentiores Platonicos Ecclesia, Jen. 1725; K e il, De causis alieni Platonicorum areligione christiana animi, 1785; de r s. De doctoribus veteris Ecclesiae culpa corruptae per Platonicas sententias theologiae liberandis. Opuscula academica, ed. Goldhorn, Lips. 1821.]               .[199 -  . ʠ     ,     ˸ 1782:           ,       ,      .  ,     , ,     .               :          .      . ,    , ,      (Das Dogma von der Dreieinigkeit und Gottmenschheit, T?bingen 1905, 287295).]             ,  .           ,     :[200 - Katholische Dogmatik, I. Bd: Einleitung indie katholische Dogmatik, T?bingen 1846, 182f. .  Willmann, Geschichte des Idealismus II216p. ?berweg-Heinze (Grundri? der Geschichte der Philosophie II9 91f)]      :     ,     ,  ,              .        ,    ,          .    蠖 ,   ,  .

   ,    ,   ,    ,          ,        , , ,   ,      ,     ,        ?  ,            ( ),   ,            ( ).

                 .        :[201 - Strom. 1, 7(. St?hlin II24).] ?????????? ?? ?? ??? ??????? ???? ???? ??? ?????????? ? ??? ??????????? ?? ??? ?????????????, ??? ??? ??????? ??? ?????? ??? ??? ???????? ?????? ?????. ????? ?????? ?? ?????????? ?????????? ???? [             ,         .      ]. ,            ,            ,   . ,    , ,    ,       ,      .

 ,           .

Ӡ ,   .      ,     ,       ,        ,      , , ,    ,          .[202 - .     : vExpositores Sacrae Scripturae inhoc diversificati sunt, secundum quod diversorum philosophorum sectatores fuerunt, aquibus inphilosophicis eruditi sunt. Basilius enim et Augustinus et plures sanctorum sequuntur inphilosophicis quae ad fidem non spectant opiniones Piatonis Dionysius autem fere ubique sequitur Aristotelem, ut patet diligenter inspicienti libros eius (InII. Sent. d. 14, q. 1, a. 2).        : ,     , si quae invenit fidei accommodata ineorum dictis, assumpsit; quae vero invenit fidei nostrae adversa, inmelius commutavit (S. th. 1, q. 84, a. 5). Heinrich von Gent     : Philosophia Piatonis imbutus (sc. Augustinus), si quae invenit fidei accommodata, inscriptis suis assumpsit; quae vero invenit fidei adversa, quantum potuit, inmelius interpretatus est (S. th. [ed. Ferrarae 16461a. 1, q. 1, n.26).]

        ,      ,  ,          ,        .      ,                     .       .

            .      ,          .

     ,  ,  ,     ,           ,        .[203 - .    J. Stoffels, Die mystische Theologie Makarius des ?gypters und die ?ltesten Ans?tze christlicher Mystik, Bonn 1908.        J. Zahn, Einf?hrung indie christliche Mystik, Paderborn 1908.]




 .      





1.        ,   , 


   : ?????? ??? ?????? ????????? [   ]   ,      -  .         .        .        .              ,   ,    .

         , Symbolum[204 -   (Der Katechismus der Urchristenheit, Leipzig 1903, 45ff)  ,  1 15:35   ]

Apostolorum.     regula fidei,   , , ,  .[205 - . Denzinger, Enchiridion 10n.1.]  , ,        ,          .., ,    sententiarum fidei collectio,[206 - S. th. 2, 2, q. 1, a.9.]     .[207 -  III Sent. d. 25, q. 1, a. 2. 1, a. 2,    principia sacrae doctrinae,   S. th. 1, q. 1, a.1.]  ,             .[208 - Friedrich Wiegand, Das apostolische Symbol im Mittelalter, Giessen 1904,    .]

       -        II ,   .           .    ,      ,       ,    ,             .

  .  ,   Libri [209 -     ,  1906,1.]ad versus haereses*.    (??????? ??? ???????? ??? ?????????? ??????? [    y ])       , regula fidei.       -  ( 2)     ( 34).

 ,        :  ,   ,  ,    .[210 - . R.Seeberg, Lehrbuch der Dogmengesch. 12289f.]  ,    ,[211 - Dogmengeschichte der vornic?nischen Zeit2, Freiburg 1892,96.]       ,    .     .      ,     ,   .       ????????? ??? ??????????? ?????????? [   ]     . [212 - Ausgabe ter Mekerttschian und ter Minassiantz, Leipzig 1907.]   II                 ,                 ,      ,     .       .[213 - A. Ehrhard, Die christliche Literatur und ihre Erforschung von 1884bis 1900. erste Abteilung: Die vornic?nische Literatur, Freiburg 1900, 614. . P.Koetschau, Origens Werke I(Die griechisch-christlichen Schriftsteller der ersten Jahrhunderte), Berlin 1899, xxiv; Tixeront, Histoire des dogmes, I. Bd: La theologie anteniceenne, Paris 1906, 263; L. Duchesne, Histoire ancienne de Nglise I, Paris 1906. eh. 18: Lecole chretienne dAlexandria.]

          ,       ,       .     (. 1 3, 13),    ,   : ????? ?? ???? ??? ????????? ?? ?????? [    y  ].[214 - Strom. 6,14.]      ,    .

 : ????????? ??? ??? ??????? ????????????? ?????? ??? ??????? [       ].[215 - , . 7, 10. M P. Gr.IX481.]



   ,  x???????? [] ???????? [].         ,   ,     ,      .            .[216 -      . Sch?rmann, Hellenistische Bildung inihrem Verh?ltnis zur christlichen nach der Darstellung des Klemens von Alexandrien (Progr.), M?nster 1859; C. Merk, Klemens von Alexandrien inseiner Abh?ngigkeit von der griechischen Philosophie, Leipzig 1879; W. Wag n e r, Wert und Verwertung der griechischen Bildung im Urteil des Klemens von Alexandrien, Marburg 1902.]

     ࠖ , ,  ,      ,  ,   Fides quaerens intellectum.   ,[217 - Dogmata theologica. Prolegomena c. 4, n. 2. ed. Vives I, Paris. 1865,20.]    ,  ,    . ????????? []     .[218 -      . De la Barre, Clement dAlexandrie, Dictionnaire de theologie catholique III 188191: La gnose est une elaboration scientifique du contenu de 1a foi, fides quaerens intellectum; Eugene de Faye, Clement dAlexandrie82, Paris 1906, 201216: J. Reinkens, De fide et ?????? [] Clem. Alex., Breslau 1850; H. Preisehe, De ?????? [] Clem. Alex. (Diss.), Jena 1871; Knittel, Pistis und Gnosis bei Klemens von Alexandrien, inT?binger Theol. Quartalschrift LV (1873) 71219363417; Pascal, La foi et la raison dans Clement dAlexandrie, Montdidier 1901; Capitaine, Die Moral des Klemens von Alexandrien, Paderborn 1902, 273ff.          Strom. 2, 26912; 5,13.] ????????? []   ????? [], ?????? []  ????? [].[219 - ???? ??? ? ??? ????????? ??????????? (??????), ? ????? ?? ???????? ????? ??? ?????????? ??? ??? ?????? ?????? [     y (),           ] (Strom. 1, 5[Ed. St?hlin II 19]).]     蠖  ,    ,  .  .     , ????????? []   ,  , ,   ,     ,  ,      .

      .       ,      .[220 - ??? ?? ?? ???????? ???????? ??????????? ???? ?????????? ??? ????????? ????? ???? ??? ?????????? ???? ???? ?????? ?????? ???????? [          y    y    ] (Strom. 1, 5[Ed. St?hlin II 19]).]  ,           , ,       ,       ,       .

      ,   .           : ⠫     , ⠫廠    , ⠫    .[221 - . Bardenhewer, Geschichte der altkirchlichen Literatur2 16ff; De 1a B ar r e, Clem. dAlex., inDictionnaire de theol. cath. III 146ff; 0. Z?ekler, Geschichte der Apologie des Christentums, G?tersloh 1907, 91ff.]

      ,    , ,    ,   ,     .[222 - A. Ehrhard, Die altchristliche Literatur und ihre Erforschung seit 1880, Freiburg 1894, 103. F. Prat     : Origene, 1e th?ologien et lexegete, Paris 1907, 165: Origene est peut-tre avec 1e grand Augustin 1e g&nie 1e plus vaste, 1e plus fecond et 1e plus personnel qui ait illustre lEglise des premiers siecles. .  E. Preuschen.   RE IIP488.]  ,  . ,[223 - Lehrbuch der Dogmengeschichte I2466.]   .   ???? ????? [ ]         ,    ,      ,     .

 ,  ,     ???? ????? [ ],    ,     .[224 -    ???? ????? [ ] : lila sola credenda est veritas, quae innullo ab ecclesiastica et apostolica discordat traditione Illud autem scire oportet, quoniam sancti apostoli fidem Christi praedicantes, de quibusdam quidem quaecumque necessaria crediderunt, omnibus etiam his qui pigriores erga inquisitionem divinae scientiae videbantur, manifestissime tradiderunt, rationem scilicet assertionis eorum relinquentes ab his inquirendum, qui Spiritus dona excellentia mererentur et praecipue sermonis, sapientiae et scientiae gratiam per ipsum Spiritum sanctum percepissent; de aliis vero dixerunt quidem, quia sint; quomodo autem aut unde sint, siluerunt profecto, ut studiosiores quique ex posteris suis qui amatores essent sapientiae, exercitium habere possent.     ()   (praedicatio apostolica), regula fidei.   : Oportet igitur velut elementis ac fundamentis huiusmodi uti secundum mandatum quod dicit: Illuminate vobis lumen scientiae (Os 10, 12) omnem qi? cupit seriem quandam et corpus ex horum omnium ratione perficere, ut manifestis et necessariis assertionibus de singulis quibusque quid sit invero rimetur et unum, ut diximus, corpus efficiat exemplis et affirmationibus, vel his quas insanctis Scripturis invenerit, vel quas ex consequentiae ipsius indagine ac recti tenore repererit M.,    .  F. Prat op. cit. 7; Duchesne, Histoire ancienne de lEglise I356; G. Kr?ger, Das Dogma von der Dreieinigkeit und Gottmenschheit 163. ( .)   ,   ,       . . Ƞ  ,    ,   , ,  ,     ,       ,       , :      ,     ,  ,         ;    ,    ;    , , ,  ,      ,    ,       : ,          :      ( 10, 12) ,         ,            , ,    ,      ,     ,  ,       indagine acrecti tenore repererit]         ,       ,       .      . ,  ,      , ,  (quia sint)   .

 ,   (quomodo aut unde)  ,     ,    ,  ,  , ratio assertionis,     .

      ,    , pistis gnosis,     credo, ut intelligam, fides quaerens intellectum. .  [225 - A. a. 0. 17: Cette preliminaire declaration, quon pourrait appeler 1e Credo dOrigene, distingue fort nettement lobjet de la foi et celui de 1a theologie, en prenant celle-ci au sens scolastique. ( .)    ,    Credo dOrigene,         ,     .]       (quia sint)   (quomodo aut unde sint).  ,    ,     .  ,           .          .

              .

   ,     .    ,      ,     .  rationes,     ,    ,   (series et corpus)  .      (exempla, affirmationes)      , 蠖 ,   .    ,      ,        ,     ,               .       . ,      ,  .     , ,   xar? Kilaou.      ,  - ,     vovjrd, dupaza, alwpux.     ,  , .           ;       . [226 - Π         .  F. Prat, Origene, le theologien et lexegete VIII: Ona beaucoup exagere, sans nul doute, linfluence de la philosophie sur ses doctrines theologiques; A. Denis, La philosophie dOrigene, Paris 18845960: Je ne crois pas qu Origene ait puise dans la science hellenique aucun de ses principes essentiels II sest donc incontestablement servi de la philosophie grecque pour lexpression de ses idees Mais, quant aux idees ellesm?mes, je crois que cest ailleurs quil en faut chercher lorigine ( .  ,    -    腅  , ,       .    ,   ,       .); Koetschau, Origen *, Leipzig 1899, xxxvi-XLII: Origen und die griechische Philosophie.]         ,  ,     .    ,             ,             .     ???? ????? [ ]        ,     ,    ,                    ,    .

 ,       ,    ???? ????? [ ].      ,  , ,    ,     ,   ,          ,      .

            ,         ,    .

  ,  ,     .[227 -  , ,     ,      (Duchesne, Histoire ancienne de lEglise 352.)  ()    -       (Fr. Loofs, Leitfaden zum Studium der Dogmengeschichte 191).].     ???? ????? [ ]  ,         .[228 - ll nous presente donc non pas une philosophie de 1a nature, mais 1a science des conclusions rationelles fondees sur 1a revelation.        , ,   ,   (F. Prat, Origene, 1e theologien et lexegetel).]  ,  ,       ,     ,   , ,      ,    ,   , ,  ,   .[229 -   ???? ????? [ ] . Prata a. 0. 16; Duchesne, Histoire ancienne de lEglise 353356; Harnack, Dogmengeschichte4 131ff.]      ,         ,      ,  () .  *,  ,[230 - Dogmengeschichte der vornic?nischen Zeit2130.]        ,     ,     .

,       ,  .

,   , : Moralis autem disciplina dicitur, per quam mos vivendi honestus aptatur, et instituta ad virtutem tendentia praeparantur. Naturalis est ea, ubi uniuscuiusque rei natura discutitur, quo nihil contra nataram geratur invita.

Inspectiva dicitur, qua supergressi visibilia, de divinis aliquid et coelestibus contemplamur, eaque sola mente intuemur, quoniam corporeum supergrediuntur aspectum.[231 - , Cant. Cant. (M., P. Gr.XIII 73). . Capitaine, De Origenis ethica. M?nster 1898, 12ff. ( .     ,        ,  . ,     ,      .   ,     , -   ,    ,     .)]

        ,   ,  ,       ,  ,   ,    .[232 - . A. de la Barre, Ecole chretienne dAlexandrie, inDictionnaire de. theologie catholique I820.]

Ӡ         11:2,     ,      ,       ,     .[233 - . Norden, Die antike Kunstprosa II, Leipzig 1898,676.]

,     ,   ,   ,   ,     ,     .[234 - . Harnack, Die Hypotyposen des Theognost, inTexte und UntersuchungenN.F.IX 3, Leipzig 1903, 7892; Bardenhewer, Geschichte der altkirchlichen Literatur II, Freiburg 1903, 195ff.]

  ,   ,     ,    ,    ;      ,   .       ,  頖   ,     .      .

   IV          ,       .                        .                 ,       , 

     .        ;      ,    .

,          .

        ,          .[235 -    .  . Ferdinand Cavallera, Saint Athanase, Paris 1908, 33ff; Seider, article Athanasius, inBuchbergers Kirchl. Handlexikon I386.]

  18 19 ad illuminandos,       ,    ,   ,  ,         [236 - Scheeben, Dogmatik I423.],   ,       .

            ,       .

 , , ,            (2731),     ?? ??? ????????? ????? [   ][237 - . J.Hergenr?ther, Die Lehre von der g?ttlichen Dreieinigkeit nach dem hl. Gregor von Nazianz, dem Theologen, Regensburg 1850, 916;        . .].          ,                .      -     , ,   -         .

  .     ,   .    , .     -  .        .[238 - Hergenr?thera.a. 0. 13A.5.]  ,            ,      ,   ,  -,   .    ,     ,       .     ,      ,       ,     ,       .[239 - . K.Wei?, Die Erziehungslehre der drei Kappadozier, Freiburg 1903, 172; Jak. Hoffmann, Die Beurteilung und Stellung der altklassischen Bildung inder Kirche, inMonatsbl?tter f?r den katholischen Religionsunterricht an h?heren Lehranstalten II (1901) 2.-4. Heft. (,     ,        II)]        ,      .   38(???????? ?????? ???? ???????? ?????? ?????? ??? ?????????? [       ] = De discrimine essentiae et hypostasis)[240 - M., P. Gr.XXXII 325340.]    ,     .             ,  .[241 - ????? ??? ??? ??? ???? ????????? ?????????? ???????? ????? ??? ????? ??? ?????? ? ????? ???? ??? ??? ????????????? ???????? ???????? ???? ??? ??? ???????? ?????????? ? ?????? ??? ?? ???????????? ?? ????????? ??? ?? ?????????? ?? ?? ????? ?????????? [                                  ] (M., P. Gr.XXXII 336).]     : Fides praecedit intellectum     115,        .[242 - M., P. Gr.XXX104.]

    .      ,    ,   ,      (? ??? ????? [  ]),   ,       ,           ,        .[243 - . Diekamp, Die Gotteslehre des hl. Gregor von Nyssa 1, M?nster 1896, 1826: Die Ideen Gregors ?ber die Glaubenswissenschaft.        ,   spoliatio Aegyptiorum ( 3,22).]   ,    ,            V VI .[244 - Ibid. 33   .]        , , ,  .     (XoyoQ xarrf/rjrrrxoQ b fiiyac),        (, , ),    ,       .[245 -    M., P. Gr.XLV 9105.      IV ,       De principiis,  Harnack, DogmengeschichteII. 464.      Heinze, Grundri? der Geschichte der Philosophie II9 113f. .  Srawley, The Catechetical Oration ofGregory ofNyssa, Cambridge 1903.]

      (f 444),  ,       .    le plus dogmatique et 1e plus scolastique de tous les peres.[246 - La perpetuite de 1a foi sur leucharistie II, Paris 1869, 493( E. Weigl, Die Heilslehre des hl. Cyrill von Alexandrien, Mainz 1905,1).]      ,           pistis gnosis.

  ,    ,    7, 9.  ,  ,[247 - KL. III1287. Scheeben (Mysterien des Christentums, Freiburg 1865, 511ff)  ,  . , ,     ,          .]    ,        ,   ,   ,      ,     .        ,     .[248 - Π   .  ,      , . Grabmann, Die Lehre des hl. Thomas von der Kirche als Gotteswerk, Regensburg 1903, 241ff.]

    ,    (. 458.),    ,   ,      

 (????????? ??????????? ????????? ? ??????????? ???????? ?? ????????? ?????????? ????????? [ y  y     ] = Graecarum affectionum curatio seu evarigelicae veritatis ex gentilium philosophia cognitio)  ,     ,        pistis gnosis,   .       :   ,    ,    , , ,   .[249 - M., P. Gr.LXXXIII 816, . Jos. S c h ul t e, Theodoret von Cyrus, Vienna 1904, 112. Z?ekler, Geschichte der Apologie des Christentums 134ff.     .]             (????? ???????? ??????? [  ]).[250 -       : ????????? ?????????? ??????? [  ] (M., P. Gr.LXXXIII 439ff). . Harnack, Dogmengesch.258.]

 500        ,   ,             ,   .   : ???? ??? ????????, ?????????, ???? ??? ?????????????? ?????????, ???? ????? ????????, ???? ???????? ?????????, [  , ,    ,   ,   ]      ,   .  -       .[251 - Hugo Koch, Pseudo-Dionysius Areopagita, Mainz 1900. ?berwegHein ze, Grundri? der Geschichte der Philosophie II9 145ff. De Wulf, Histoire de 1a philosophie medievale 2108109.]

   ,     -,  ,  ,   .

      ,   ,           ,    .  -  ,          . ,   ,         .    ,   ,         ,   aSs. Trinitate (),     ,     divinissimus plane vir,  sapiens architectus,      蠫Summa theologica  : sufficienti probatione demonstratum iri puto primam inTheologia etiam Scholastica laudem sibi vindicare S. Dionysii opera.[252 - Bibliotheca Theologica, Romae 1666, lib. 5, sect. 1, c. 2, tom. 5, p. 410. ,             , ,  . ,  -    ..Bonwetsch RE. IV 687696.]

   Observationes generales

pro faciliori intelligentia S. Dionysii,   ,       ,      .[253 -    M., P. Gr.III 77107, Observatio 11: Observatu quoque dignissimum, quomodo S. Dionysius primus scholastica theologiae iecerit fundamenta, quibus ceteri deinceps theologi, eam quae de Deo rebusque divinis inscholis traditur, doctrinam ornnem inaedificaverunt (M. a. a. 0.88).]

         ,        .[254 - Observatio 12(M., P. Gr.III 9096).]

,           ,[255 - Ex his aliisque locis quae me effugerunt, facile patet Angelicum Doctorem totam fere doctrinam theologicam ex purissimis Dionysii fontibus hausisse, cum vix ulla sit periodus e qua non ipse tamquam apis argumentosa theologicum succum extraxerit, et inSummam, veluti quoddam alveare, pluribus quaestionibus articulisque, ceu cellulis, theologico melle servando, distinctum redegerit (( .)   ,  ,   ,            ,    - ,  ,  ,     ⠄,    ,   .) (M., P. Gr.III96)]  ,      , ,   ,   .

    .     ,        ,   ,    ,      ,   .[256 -   , Revue internationale de the ologie VIII (1900) 201208  202207.]       .           (,  ),      .     magnus Areopagita.[257 - . A.Schneider, Psychologie Albertsd.Gr. 2. Tl, M?nster 1906, 312362.] ,  Doctor universalis    ,       ,        .[258 - Causa igitur principalis inhoc libro, sicut inomnibus libris theologicis, est Spiritus Sanctus, quo inspirante locuti sunt sancti Dei homines, ut dicitur 2Petr 1, 21 Instrumentalis tarnen causa est beatus Dionysiustf (Albertus M., Comment. inDe coelesti hierarchia 1( .     ,    ,   ,     ,   2 1:21..       ( .,   )).]

     ,    .   ,   ,         ,  , , , ,  , , ,  ,   -.    ,    ,     ,  ,     .         .            ,     [259 - Quodlib. 2,7.] .

   (f 662)    -. -             .         ,   - ,    -,  -         .[260 - Straubinger, Die Christologie des hl. Maxiraus Confessor, Bonn 1906,13.]  -     ,   ,    .

       ,       ,    VI            .




2    .    


                ,           .    .      ,            .        .            . ,       , [261 - Via Heinze, Grundri? der Geschichte der Philosophie II987.]      .[262 - A. de la Barre, Ecole chretienne dAlexandrie, inDictionnaire de the ologie catholique I806.]          .[263 - . Hermes Zeitschrift f?r klassische Philologie II (1867) 252ff,  .           .]

    ???? ?????? ???????? [  ]   ,   .[264 - . Domanski, Die Psychologie des Nemesius, M?nster 1900.]      , ,  .[265 -    . Eusebius Caesar, Hist. eccl. 5, 28(M., P. Gr.XX 515); Theodoret. Graec. affect. curatio (M., P. Gr.LXXXIII 939). Π  ⠫Histoire ancienne de lEglise I312: Un trait particulier de cette ecole, ce sont ses accointances avec la philosophie positive.    ,  ,   .      ,    .]     ,            ,    .[266 -  , Thesaur. assert. 11(M., P. Gr.LXXV147)]

           .            .[267 - . H.Kihn. Die Bedeutung der antiochenischen Schule auf dem exegetischen Gebiet, Wei?enburg 1865, 74ff; Loofs, Leitfaden der Dogmengesch. 278; Ermoni, Ecole theologique dAntioche, inDictionnaire de theologie catholique I1435ff.]

 ,      ( 394),     ,  , -       ,  ,     ,     .

,  , , ,      ,      :   ,   ,   , Confutatio dogmatum Aristotelis.        .[268 -  .   ,    , Texte und UntersuchungenN.F.VI 4, Leipzig 1901.]  [269 - Theologische Revue 1903, 2, sp.53.],          .  ,[270 - Theologische Literaturzeitung 1902, 8286.]  . X. [271 - Kirchengeschichtliche Abhandlungen und Untersuchungen III, Paderborn 1907, 323350: -  .]   .    ,        V .    ,   頖  : ⠫   ⠫        ,        .  ,  [272 - A. a.O.239.],           ,          .

, ,  IV ,      primi ordinis,     ,  900 ,  ,        ⠫  ,   ,        .  ,          XII XIII ,  , ,  -       .     ,    ,   ,    ,      .

            ,   ,   ,    XII  ()     .  ,  ,      ,      .[273 - Eiser, Der hl. Chrysostomus und die Philosophie, inT?binger Theologische Quartalschrift 1894, 550ff.]

          .[274 - Cf. Renan, De philosophia peripatetica apud Syros, Paris. 1852; R. Duval, Anciennes litteratures chretiennes; II: La litterature syriaque, Paris 1900, 253263; A. Baumstark, Aristoteles bei den Syrern I, Leipzig 1900; M. H off mann, De hermeneuticis apud Syros Aristotelis, Lips. 1873; A. Freimann, Die Isagoge des Porphyrius inden syrischen ?bersetzungen.]    ,     ,    ,  ,      [275 - Baumstarka. l.c. 135f. J.Chabot, Lecole de Nisibe, son histoire, ses Statuts, Paris 1896.].

  A?d-Iso () : ,  蠫     ???????? [] ????????? [] . [276 - Assemani, Bibliotheca orientalis III 185. Baumstark, Aristoteles bei den Syrern I, Leipzig 1900, 140f.]     ???????? []        .       ,      .   ' ( 536.)   ,    ,    ,  .  -         .[277 - Baumstarka. a. 0. 135. Duval, Anciennes litteratures chretiennes II 254ff.]

Ƞ,           .          ( 510.),[278 - Baumstarka. l.c. 168ff.]           .[279 -     , ,       , . XIII XIV XVI.     . ?berweg Heinze, Grundri? der Geschichte der Philosophie II9141.]   , ,       ,        .   -  ????????? ? ???? ??????? [   ],               ,[280 - . cod. Vatic. Syr. 144; Baumstarka. a. 0.169.]           ,     , 젖  .[281 - Cf. J.Sch?nfelder, Die Kirchengeschichte des Johannes von Ephesus. Mit einer Abhandlung ?ber die Tritheiten, Munich 1862, 286ff.]

    .           .

       [282 - Interpretatus est A. Vaschalde, Romae 1907, inCorpus Scriptorum hristianorum orientalium curantibus I. B.Chabot, I. Guidi, H. Hyvernat, B. Carra de Vaux. Series secunda, tomus XXVII: Scriptores Syri. Versio.]  ( 523)  ,     .        .    secundus: De inhumatione unigeniti         : Absoluto sermone de natura essentiae, quo probatum est unum esse intribus et tres inuno, quemadmodum haec natura divina nos docuit ut ipsam confiteamur, nunc aggrediemur secundum ordinem, etiam quaestionem de dispensatione incarne, quae ab una ex personis naturae palam adimpleta est. [283 - Ibid.34.] : De trinitate   .       ,         .        sententiae, voces locutiones,     , , ,  ,   patres et doctores.[284 - Ibid.117.]

     .  ,       .         ,      .      ,   ,  ,   .     ; ,  ,      ..[285 - Non ignorandum est quod doctrina ecclesiastica scientiam rerum mundanarum minime respuit, eam autem prohibet ne ad investiganda secreta et abscondita accedat. Patet enim ea quae sunt scientiae fide non indigere nee quae sunt fidei scientia comprehendi posse. Sed utraque debet sua cognoscere: scientia ratione naturalia inquirere debet. et fides ea quae sunt supra naturam insilentio tenere. Christus enim mysteria sua non dedit, ut comprehenderentur, sed tamen ut crederentur Quod si inmultis quae scientiae congruunt fides necessaria est, quanto magis insuis decet fidem obsecundare et accipere cum verecundia et timore mysteria incomprehensibilia sibi tradita, eaque tenere non per scientiam, sed inadmiratione et stupore. Ea tarnen quae sunt fldei debent per scientiam distingui et declarari ( .  ,        ,       .  ,     ,       .    :     . ,    ,   .       ,   ,     . .     ,  ,                 ,  ..  ,   ,     .) (a. a. 0. 81u.83).]

  ,  ,    ,        ,             .

   ,   VI               ,           .

           .    ,  .[286 - . Fr Diekamp, Die origenistischen Streitigkeiten im 6. Jahrhundert und das f?nfte allgemeine Konzil, M?nster 1899, 83f.]  ,       ,         .

 ,       .  ,   ,        .        ,    .

   ,           ,    ,          .             ,    ,     [287 - . Z?ckler, Der Dialog im Dienste der Apologetik, G?tersloh 1894.],     ,      .

 ,   ,         ,  ,                   .  ,              ?????, ?????, ????????? [, , ] ..

,             V VI     .     ,   ,      ,     ( 200.),  ,          ???????? ??? ?????????? [ ], ,      ,   V     .   V         .   . ,[288 - Grundri? der Geschichte der griechischen Philosophie6, Leipzig 1901,293.]         ,   .  ( 485)    ,      ,   ,       ,    . [289 - Ibid. 312Cf. Heinze,  , RE. III3 782.],          .          -,        . .[290 - -     ,  1900.]

    ??????????? ????????? [ ] (elementatio theologica) .         .[291 - E. Degen, Welches sind die Beziehungen Albertsd.Gr. rliber de causis et processu universitatis zur ??????????? ????????? [ ] des Neuplatonikers Proklus, und was lehren uns dieselben? (.),  1902.]     , ??????????? ????????? [ ]          XIII .

     De intelligentiis [292 - Kleraens B?umker, Witelo, ein Philosoph und Naturforscher des 13. Jahrhunderts, M?nster 1908, 261ff.]   .[293 - E. Krebs, Meister Dietrich, sein Leben, seine Werke, seine Wissenschaft, M?nster 1906.]    -    . . Vat. Lat. 2192  : Bartholomaei de Mosburch Ord. Praed. Expositio inElementationem Theologicam Prodi.    ,          . . 2 1435.  ??????????? ????????? [ ]        XIII   Liber de causis,[294 - Bardenhewer, Die pseudo-aristotelische Schrift ?ber das reine Gute,    Liber de causis, Freiburg 1882, 15ff.]  IX        .      XIII ,   ,  ,    ,  ,       .

       ,    .             .     ,   ,    ,    ,    .       .

,    ,    .    ,  ,   ,   ,             ,     .[295 - E. Zelier, Grundri? der Geschichte der griechischen Philosophie6316.]          .    ,        .

  , ,       ,   ,     ,           ,               .[296 - v. Himpel, KL. III2 1411. 3) M., P. Gr.LXXXV 10111044.]

   ,          VI    ,    ,   ,        .

   De mundi opificio contra philosophos disputatio    (. 540.)  ,    VI          3.        ,             :

?????????? ???? ??????? ????????? [   ] (Aristotele, meis profecto deliciis, posthabito).[297 - M., P. Gr.LXXXV 1018.]      ? ??? ???????? ??? ???????????? ?????????? ??????? [     ].[298 - Ibid. 1019.]    ,   ,      ,[299 - . 1015.]  ,  ,      .

         ,  ,       .               ,      (?????????, ??????? [, ??] ??????????, ??????, ]).    ,    ,    ,      ,           .

           ,    .        .[300 - 2. 202a21; De anima 1, 1. 402a21.]

  ,   ,      ,    ,   ,      -,        .  ,    ,      .      ,  .    ,   . ,   ,    (aenopia).   ,   ,     .    .

      .

 , ,  ,       ,  , ,   , ,     ,   ,  ,  .      ,    , . ,  ,    , ,  ,    ,     .                 .[301 - . Hugo Koch, Pseudo-Dionysius Areopagita inseinen Beziehungen zum Neuplatonismus und Mysterienwesen 13ff.] [302 - Enn. 4,35.]  ??????? ???? ????? [  ].

   ??????? ??? ?????? ??????? ??? ?????? ?????? [      ]. ????? ??? ??????? [  ]      [303 - Ed. Busse. Commentaria inArist. Graeca 4, 1, Berol. 1887, 85130149.] . Dexippus [304 - Ibid. 4,2.] ??????? ??? ?????? ??? ???, ???????????? ?????????? [    ,  ].   ??????? ??? ?????? ??? ?????? ????? [     ]      ,   -  ,     VI VII . VII .    , ,       (????????? ??? ?????????? [  ]),    Quodlibeta[305 -     .    ,      ].[306 - M., P. Gr.LXXXIX 311824.]  [307 - Ibid. XCIII 13911448.]       (???????? ??????? ??? ?????? [   ]).  ,           VI VII .

   ,     V VI ,   ,    ,

  VI                    .  ,  [308 - Leontius von Byzanz. Ein Polemiker aus der Zeit Justinians, W?rzburg 1894,168.],                ,      [309 -  .   ,  1894,168.].

          (. 543.).      蠖  .    intheologica scientia aevo suo facile princeps[310 - Fe?ler Jungmann, Institutiones Patrologiae II 2, Oeniponte 1896,506]     .   ,   [311 - Leontius von Byzanz. Studien zu seinen Schriften, Quellen und An- schauungen, Paderborn 1908.]          ,    ,        .

    ,   ,      .

    ,     . [312 - Was den Umfang der Schriften des Leontius betrifft, so m?chte ich mit J. Stiglmayr]    De seetis  Scholia Leontii,           ,         .

    ,  [313 - A. a. 0.68.]:            . 頖     ,    ,     .      ,   .

       

  ,            ,   .  ,       ,      ,      ,     蠖  . ,  ,       :[314 - De Leontio Byzantino, Paris. 1897,117.] ad imum usque Aristotelis philosophia imbutum fuisse,  ,           ,            .  , ,   ,              .[315 - A. a. 0.66.]

      ,          . Auctoritas ratio,      ,       .  ,  [316 -        : De sectis (?????? []); M., P. Gr.LXXXVI 11931268; Libri tres adversus Nestorianos et Eutychianos (????????? ?? ?????? ??? ???? ??? ??????? ????? ??? ???????? ? ??????? [y           y]); . . . 0. 12681396.],    ,      蠫,       .        ;[317 - ????????? ?? ?????? ??? ???? ??? ??????? ????? ??? ???????? ? ??????? [y           y] (Adv. Nest, prolog.; M. a. a. 0. 1272).]     ,         ,  .[318 - ??????? ?? ??? ????? ??????? ? ???? ??? ?????, ??? ??? ??? ????, ??? ???????, ?????? ???? ??????? ??? ?? ???? ??????? ??? ?????? ??? ??????, ?? ??????????? ??? ??? ????????, ??? ?????? ?????, ??? ?????? ????????? [       ,    ,  ,           ,     ,   ,   ] (Adv. Nest, et Eut. 1. 2; M. a. a. 0. 1316).]

    ,        .[319 - ??? ??? ??? ????? ??? ?????????, ?????? ?????? ???????????? (Adv. Nest, et Eut. prolog.; M., P. Gr.LXXXVI 1212).]           .[320 - ???????, ??? ????? ????? ????? ???? ?? ???? ?????, ???? ????? ?????????????, ?? ??? ????? ??? ????? ????????. ?????????? ??? ??? ??????? ???????? ??????, ??? ? ? ?? ??????? ????????? ???? ??????, ?????? ???????? ????? ????. ?? ?? ?????????????, ?????? ?? ????? ???? ???????? ?? ??? ???????????? [,        ,   ,     y .    y  ,    y   ,    .   ,        ] (De sectis, act. 7;M. a. a. 0. 1248).]

       ,                 .[321 -        ,  ,  ,                 ()             (Harnack, Dogmengeschichte4 240).   ,   ,   (  )   ,     ,     (Loofs, Dogmengeschichte 305).]      ,       ,    ,  ,   ,  -   .  , ,         ,     .   ,       ????????? [],  ??????????? [], ??????????? [],[322 - Adv. Nest et Eut. prolog. (M. a. a. 0. 1277).]   ,    ,    ,             , ,          ,  .

  ,      ,  ,  ,  .      VI    ,    ,      XIII . ,   ??????? [], (quaestio), ????? [] (solutio), ?????????? [] (dubitatio), ?????? []  ???????? [] (obiectio), ????????? [] (argumentum), ??????????? [] (disputare), ?????????????? [] (distinguere)   .[323 - . ibid. 1268, 1270, 1305, 1316.. ?????????? [] (exemplum)      . . ibid. 1287.]      ,        quaestiones  . , actio 7砫De sectis,           ,   .[324 -      actio 7  1241.   ,        ,  , ????????? [] ,    .    ,  ,    ,    12   .]          ,      .[325 - . Adv. Nest, et Eut. prolog. (M. a. a. 0. 1268).]        ,      ,            ,    .  Libri tres adv. Nestorianos et Eutychianos     .

          .         ,      ,[326 - ??? ?? ????? ?????????? ????, ??? ? ?????? ? ???????? [    ,     (Adv. Nest, et Eut.; M., P. Gr.LXXXVI 1276).]       ,          .[327 - ???? ?? ??? ??? ????????? ????? ??? ?????????? ??? ????? ?? ???? ??????????? ??? ????? ?? ?????????? ????? ?????? ??? ??? ???? ?????????? ????????, ???? ???????? ??? ??????? ???? ??? ???????? ???????? ??????????? [     y             y     ,         ] (ibid. 1276).]

     ,        .   -              .[328 - ??????? ?? ??? ??? ??????????? ??????? ???? ??? ???? ????????????? ???????????? ????????????, ??? ???????? ??? ????????? ??? ?? ??? ??? ??????? ????????? ??????????? [           ,           ] (ibid. 1272).]

             [329 - Ibid. 13081316.]      ,    ????????? ??? ????????? ????????? [y  y ].

    , ratio auctoritas      ,     VI .      ,    ,         .

           ( 750)[330 - Π    . Vailhe, Date de 1a mort de S. Jean Damascene (4dec. 749), inEchos dOrient 1906, 2831.]




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/book/martin-grabmann-3292/istoriya-sholasticheskogo-metoda-pervyy-tom-sholastic-70327378/chitat-onlayn/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


   ,  1905,259.




2


. K.Beth, Die Moderne und die Prinzipien der Theologie, Berlin 1907, 35ff. .  R. Eucken, Geistige Str?mungen der Gegenwart (1904) 273ff: Zum Begriff des Modernen.




3


Cf. v.Hertling, Descartes Beziehungen zur Scholastik, inSitzungsberichte der bayrischen Akademie der Wissenschaften 1897und 1899; Freudenthal, Spinoza und die Scholastik, inPhilosophische Aufs?tzen, dedicated toZeller on the occasion ofthe 50th anniversary ofhis death, Leipzig 1887; Rinteien, Leibnizens Beziehungen zur Scholastik, inArchiv f?r Geschichte der Philosophie 1903, 157ff 307ff; Pendzig, Pierre Gassendis Metaphysik und ihr Verh?ltnis zur scholastischen Philosophie, Bonn 1908.




4


Philosophia militans, Berlin 1908,33.




5


Paulsen, Die deutschen Universit?ten, Berlin 1902, 3536.




6


Ders, Philosophia militans,34.




7


Ders, Das deutsche Bildungswesen inseiner geschichtlichen Entwicklung, Leipzig 1906,22.




8


Ders, Philosophia militans37.




9


Ders, Die deutschen Universit?ten 29. . Das deutsche Bildungswesen 14ff    : Geschichte des gelehrten Unterrichts auf den deutschen Schulen und Universit?ten vom Ausgang des Mittelalters bis zur Gegenwart I2, Leipzig 1896, 38.           ,            (Ziegler, Geschichte der P?dagogik I, 6, Handbuch der Erziehungs- und Unterrichtslehre von A. Baumeister I1, 30).            ,   0. Ǹ (Geschichte der Apologie [1907] 195).




10


,    I,  1883,349.




11


, .378.




12


, .342.




13


.343.




14


, .347.




15


, .351.




16


. 353.




17


.416.




18


 1901, . De Wulf, Kantisme et neo-scolastique, Revue neo-scolastique 1902, n.1.




19


Eucken, Thomas Aquinas and Kant, aClash ofTwo Worlds25.




20


.27.




21


.27.




22


.28.




23


.32.




24


Eucken, Thomas Aquinas and Kant33.




25


Ibid. 37.  Eucken, Die Philosophie des Thomas von Aquin und die Kultur der Neuzeit, Halle 1886,7.




26


Eucken, Thomas Aquinas and Kant39.




27


Ibid. 40f.     (,  .) . Baumker Archiv f?r Geschichte der Philosophie 1897, 257A. 175  ,   -,           . ,    ,    ,    ,       ; ,    ,   ,    , ,     ;        . Ƞ      , ,         ,       ,      ,  1109,        .




28


Harnack, Lehrbuch der Dogmengeschichte IIP, Freiburg 1897,326.




29


Ibid.




30


Harnack, Lehrbuch der Dogmengeschichte III3327.




31


.




32


Ibid. 331A.1.




33


Ibid.443.




34


Harnack,   (Grundri?) 4, T?bingen 1905,327.




35


Ibid.326.




36


Harnack, Lehrbuch der Dogmengeschichte III328.




37


Ibid.331.




38


Ibid.329.




39


   




40


Halle 1906, 498499.




41


XVII 705732.  R. Seeberg, Lehrbuch der Dogmengeschichte II, Leipzig 1898, 39ff 80ff.




42


Realenzyklop?die f. prot. theol. XVI706.




43


.




44


Ibid.707.




45


.




46


.




47


.708.




48


. 718728732.




49


728




50


Hauek, Realenzyklop?die f. prot. theol. XVII3729.




51


Ibid.




52


Ibid. 729731




53


Ibid.732.




54


          ʠ  Ѡ   (Katholizismus und Protestantismus inGeschichte, Religion, Politik, Kultur, Leipzig 1908, 35): ,           ,    ,  ,    ,       ,  ,    ,      . ʠ    :               -    ,     .          - ,    .      , ,   .




55


Religionsphilosophie auf psychologischer und geschichtlicher Grundlage,   , Freiburg 1898, 255f.




56


Die moderne historische Denkweise und die christliche Theologie, Leipzig 1904,21.




57


Studien zur systematischen Theologie, 2nd volume, Leipzig 1905,62.




58


Anton Seitz, Das Evangelium vom Gottessohn, Freiburg 1908,65.




59


Lutherische Dogmatik, I. Bd: Prinzipienlehre, Munich 1897,404.




60


      ,   . ,  Sic et non       .




61


Π   .J.A.Endres, Geschichte der mittelalalterlichen Philosophie im Abendlande. [K?sel Collection] Kempten and Munich 1908, 6f.




62


Denifle, Chartularium Universitatis Parisiensis I114116, n. 59. Denzinger Bannwart, Enchiridion 10, Freiburg 1908, n. 442443.




63


Concil. Constantiense sess. 8(4 1415.). Errores Ioannis Wicleff. Prop. 29: Universitates, studia, collegia, graduationes, et magisteria iniisdem sunt vana gentilitate introdueta; tantum prosunt Ecclesiae, sicut diabolus. Denzinger, Enchiridion n. 609.   (f 1422)     : Thomas Waldensis, Doctrinale antiquitatum fidei catho- licae adversus Wiclevitas et Hussitas lib. 2, art. 3, cap. 5759, Venetiis 1757, 598618.




64


Et rem ita se habere, ipsimet veritatis inimici sunt iudices, quibus theologia Scholastica maxime est formidolosa, qui profecto intelligunt, apta illa et inter se nexa rerum et causarum cohaerentia, illo ordine et dispositione, tanquam militum inpugnando instructione, Ulis dilucidis definitionibus et distinctionibus, illa argumentorum firmmitate et acutissimis disputationibus lucem atenebris, verum afalso distingui, eorumque mendacia multis praestigiis et fallaciis involuta, tanquam veste detracta, patefieri et denudari. Quanto igitur magis illi hanc muni- tissimam Scholasticae theologiae arcem oppugnare et evertere conantur, tanto magis nos decet hoc invictum fidei propugnaculum defendere, et haereditatem patrum nostrorum conservare et tueri, et acerrimos veritatis defensores meritis honoribus, quantum possumus, decorare tf Cf. S.Bonaventura, Opera omnia I, ed. Quaracchi, XLIX.




65


Insectatio, qua synodus scholasticam exagitat velut eam, quae viam aperuit inveniendis novis et inter se discordantibus systematibus quoad veritates maioris pretii, ac demum adduxit ad probabilismum et laxismum; quatenus inscholasticam reicit privatorum vitia, qui abuti ea potuerunt aut abusi sunt: falsa, temeraria, insanctissimos viros et doctores, qui magno catholicae religionis bono scholasticam excoluere, iniuriosa, favens infestis ineam haereticorum conviciis (Denzingern. 1576).




66


Methodus, qua usi sunt D. Thomas, D. Bonaventuraet alii post ipsos scholastici non ad rationalismum ducit, neque causa fuit, cur apud scholas hodiernas philosophia innaturalismum et pantheismum impingeret. Proinde non licet incrimen doctoribus et magistris illis vertere, quod methodum hanc, praesertim approbante vel saltem tacente Ecclesia, usurpaverint (Denzinger n. 1652).




67


Neque ignorabamus, inGermania etiam falsam invaluisse opinionem adversus veterem scholam et ad versus doctrinam summorum illorum Doctorum, quos propter admirabilem eorum sapientiam et vitae sanctitatem universalis vene- ratur Ecclesia. Qua falsa opinione ipsius Ecclesiae auctoritas indiscrimen vocatur, quandoquidem ipsa Ecclesia non solum per tot continentia saecula permisit, ut eorundem Doctorum methodo et ex principiis communi omnium catholicarum sch?larum consensu sancitis theologica excoleretur scientia, verum etiam saepissime summis laudibus theologicam eorum doctrinam extulit illamque veluti fortissimum fidei propugnaculum et formidanda contra suos inimicos arma vehementer commendavit (Denzinger n. 1680).  falsa, opinio, ,   ĸ       .  , ĸ   :   ,  , ,    ,   ,           (Verhandlungen der Ver- sammlung katholischer Gelehrter inM?nchen vom 28. September bis 1. Oktober 1863, Regensburg 1863,56).




68


Methodus et principia, quibus antiqui Doctores scholastici Theolo- giam excoluerunt, temporum nostrorum necessitatibus scientiarumque progressui minime congruunt (Denzingern. 1713). .  Stazzuglia, Vindiciae Syllabi Pii IX I, Ripaetransonis 1889, 150162.




69


. V ac an t, Etudes theologiques sur les constitutione du concile du Vatican dapres les actes du concile II, Paris-Lyon 1895, 211ff; G r an d e r at h, Geschichte des Vatikanischen Konzils II, Freiburg 1905,485.




70


Karl Holl, Der Modernismus, T?bingen 1908,8.




71


. De Gr. oot O. P., Leo XIII und der hl. Thomas von Aquin.  F u?,  1897.




72


Acta Le?nis XIII I255284.    Aeterni Patris  , , , ,  .          ⠫Stimmen aus Maria-Laach 1880II 13ff 292ff 388ff 485ff.




73


 XIII      : Qui (sc. Thomas), quia doctores sacros summe veneratus est, ideo intellectum omnium quodammodo sortitus est (In2, 2, q. 148, a. 4). ʠ,          ,   .   ,  ,     ,    (M?hler, Kuhn .),       ,       , , ,      .




74


   X  .  ,  1908, 9298.




75


.   , , , , ,  , ,  . .,   , , , . , .  ,  .  , ,  , , ,  , , , .     , ,  ,          . .  B e l l am y, La theologie catholique au XIXe siecle, Paris 1904, 182209.




76


 1906.




77


Actualite de 1a methode scolastique, Revue Thomiste XV (1907/08) 770ff. .   : Usage et abus de la scolastique, Revue Thomiste XI (1904/05) 564582; Procedes oratoires et scolastiques XV (1907/08) 174ff.




78


 ,  1903, 196.




79


Le Roy, Dogme et Critique5 355. Dimnet, La pens?e catholique dans lAngleterre contemporaine, Paris 1906. Romolo Murri, La filosofia e lEnciclic? contro il modernismo, Roma 1908. Cf. Lucien Roure, Scolastiques et modernistes, inEtudes par les peres de la Compagnie de Jesus (1908) 767789.  , Foi et systemes,  1908; A. Gardeil, La credibilite et lApolog?tique,  1908.




80


Schell, Katholische Dogmatik I, Paderborn 1889,xiv.




81


Apologie des Christentums, I. Bd: Religion und Offenbarung, Paderborn 1901, xiii u. xxiv.




82


Katholisches Christentum und moderne Kultur, Munich 1907,58.




83


Ibid.59.




84


Ders., Das Mittelalter und seine kirchliche Entwicklung, Munich 1908, 243f




85


Ibid.250.




86


Ibid. 246u.247.




87


II, Berlin 1904,298.




88


Windelband, Geschichte der Philosophie248.




89


  XIII345.




90


Geschichte der neueren Philosophie4, Leipzig 1902,565.




91


Einf?hrung indas theologische Studium, T?bingen 1908, 216.    (Friedrich Loofs, Dogmengeschichte 499),       ,     ,  ,   ,           .




92


Introduction ? 1a philosophie ne o-scolastique, Louvain-Paris 1904, 3246.




93


J.A.E n d r e s, ?ber den Ursprung und die Entwicklung der scholastischen Lehrmethode, inPhilos. Jahr- buch 1889, 52ff,    P ic av e t  : Abelard et Alexandre de Haies, ereateurs de 1a rnethode scolastique, Paris 1896.




94


    schola- st icus . D uc an g e, Glossarium; Hergenr?ther Kirsch, Handbuch der allgemeinen Kirchengeschichte II, Freiburg 1904, 494A. 1; ?berweg- Hein ze, Grundri? der Geschichte der Philosophie II9, Berlin 1905,158.




95


Geist und Form der mittelalterlichen Philosophie, Internationale Wochenschrift, 1st year 1907,464.




96


Cod. Paris. Bibl. nat. lat. 14423fol.41.




97


Ibid. fol.42.




98


Cod. Yat. Lat. 4296fol.l.




99


Guilelmi Altissiodorensis Summa aurea, Praefatio, Parisiis 1500, fol.1.




100


Sent. L, d. 2divisio textus.   : Modus scri- bendi de Trinitate debet esse fundatus supra intellectum fidei et cum modestia et timore propter periculum. Intentio scribentium de Trinitate est ostendere, quod Pater et Filius et Spiritus Sanctus sunt tres personae et unus Deus. 0r d oscribendi est, primo per auctoritates ostendere veritatem, deinde per rationes et congruas similitudines.




101


Quodlib. 4, q. 9, a. 18; . S. theol. 1, q. 1, a. 7; S. c.Gent. 1, cap.     , ,       . .




102


De magisterio vivo et traditione, Paris. 1905,91.




103


  ,  1892,53.




104


Das Studium der Handschriften der mittelalalterlichen Scholastik, inZeitschrift f?r kath. Theologie 1883, 151.




105


Clm. 14401fol. 154r-169r.




106


Q. VI30.




107


Cod. Brug.119.




108


Cod. . Bibl. Mazarine 1002fol. 145v-220v.




109


Cod. Paris. Bibl. nat. lat. 14515fol. 24vff.




110


Clm. 686. G ch. 173,174.




111


Cod. Vatic. Borghes.27.




112


Bibliotheca S. Antonii inPadua Cod. 152fol.150.




113


Liber de studio theologiae. DAchery, Spicilegium I473ff..Denifle, Chartularium Univ. Parisiensis III xxxiff.




114


Opera omnia. Ed.Du Pin. I, Antwerpiae 1706, LXXXV-ci 106110117119120124.      ,  . 120124.




115


Summa theol. pars 3, tit. 5, Veronae 1740.




116


De ratione verae theologiae. Opp. V, Lugd. Batav. 1703..Kerker, Erasmus und sein theologischer Standpunkt, inT?binger Quartalschrift 1859, 541ff.




117


Fiebig, Luthers Disputatio contra scholasticam theologiam, inZeitschrift f?r Kirchengeschichte XXVI (1905) 104112.




118


Cf. E.Weber, Die philosophische Scholastik des deutschen Protestantismus im Zeitalter der Orthodoxie, Leipzig 1907.




119


. Fr.Kayser, Johannes Ludwig Vives, Historisches Jahrbuch 1894, 338ff.




120


De iustificatione doctrina universa 1. 8, c. 10, Coloniae 1572, p.194.




121


De natura et gratia. Praefatio.




122


Locorum catholicorum pro Romana fide adversus Calvini Institutiones libri 7, Venetiis 1564, 1. 5, c.3.




123


Coloniae 1653.




124


Difesa della Scolastica Teologia, Roma 1703.




125


Bibliotheca selecta de ratione studiorum ad disciplinas et ad salutem omnium gentium procurandam. Liber 3: De theologia scholastica I, Coloniae 1607, 111117.




126


Bibliotheca Theologica septem libris distincta, Romae 1666ff.




127


Tractatus de studiis monasticis. Latine vertit Iosephus Porta, Venetiis 1745, 134142, Bossuet, Defense de 1a tradition et des saints Peres 1. 3, eh.30.




128


Prodromus ad theologiam dogmatico-scholasticam (. IThesaurus theologicus), Venetiis 1762.




129


Theologia dograatico-scholastica Prodromos ad Theologiam complectens I, Romae 1767,        Scholastica vindicata (Genuae 1766).




130


Historia Universitatis Parisiensis I, Paris. 1665, 511520; II 64502556ff. .  I. Launoy, De varia Aristotelis fortuna inacademia Parisiensi, Paris. 1653, De scholis celebrioribus aCarolo M. et post ipsum instauratis, Paris. 1762,




131


Collectio iudiexorum de novis erroribus, qui ab initio saec. 12inEcclesia proscripti sunt et notati III, Paris. 17241736.




132


De scholastica theologia, T?bingae 1624. ibid. 24      (  ).




133


De doctoribus scholasticis et corrupta per eos divinarum humanarumque rerum scientia, Giessae 1665.




134


De doctoribus scholasticis, Lipsiae 1676.




135


Historia critica Philosophiae, tom. III, . II, pars 2, ?b. 2, Lipsiae 1747.




136


Grundri? der spek. Philosophie IV, Marburg 1791, 35ff.




137


Histoire critique de 1a philosophie III, Amsterdam 1756, 279ff.




138


.J.B.Schwab, Franz Berg. Ein Beitrag zur Charakteristik des kath. Deutschlands im Zeitalter der Aufkl?rung, W?rzburg 1869; A. Fr.Ludwig, Weihbischof Zirkel von W?rzburg inseiner Stellung zur theologischen Aufkl?rung und zur kirchlichen RestaurationI, Paderborn 1904; G. Hub er, Graf v. Benzel-Sternau und seine Dichterischen Versuche ?ber Gegenst?nde der kritischen Philosophie, inKantstudien XI (1906)1.




139


Saggio dinstruzione teologica. Opp. ed.Rom. X 267. .  Boy er, Defence de 1a methode denseignement suivie dans les ?coles catholiques.




140


   I.   ĸ,  1839, 129. ̸     . 129:       ,   XI  XVI , ,         ,         ,  .




141


Die christliche Dogmatik I, Freiburg 1844, 230257.




142


Die Theologie der Vorzeit IV4, M?nster 1873, 18131.




143


Katholische Dogmatik I, T?bingen 1846, 226271.




144


Des Sommes de Theologie, Paris 1871.




145


Essai sur 1a methode dans les sciences the*ologiques, Paris 1860.




146


XVI 1337.




147


De lorganisation de lenseignement dans lUniversite de Paris au moyen?ge, Paris-Besancon 1850.




148


Essai sur lorganisation des etudes dans lordre des freres prScheurs, Paris 1884. Π   . Denifle, Archiv f?r Literaturund Kirchengeschichte des Mittelalters I184Anm.1.




149


Geschichte der wissenschaftlichen Studien im Franziskanerorden bis um die Mitte des 13. Jahrhunderts, Freiburg 1904.




150


La faculte de theologie de Paris et ses docteurs les plus celebres, Paris 1894ff.




151


Abelard et Alexandre des Haies, cre*ateurs de 1a me*thode scolastique, Paris 1896.




152


?ber den Ursprung und die Entwicklung der scholastischen Lehrmethode, inPhilosophisches Jahrbuch 1889, 52ff.




153


Die Entstehung der Universit?ten des Mittelalters bis 1400, Berlin 1885; .  pp. 4548745ff 758759.




154


. M.Grab mann, P. Heinrich Denifle 0. P. Eine W?rdigung seiner Forschungsarbeit, Mainz 1905, 21ff.




155


Archiv f. Literaturu. Kirchengesch. d.Mittelalters I402469584624.




156


Quel livre servait de base alenseignement des maitres en theologie dans lUniversite de Paris? inRevue Thomiste II 149162.




157


      ,    ,    ,   ,  ,      ,      ,       (Wal t h e r K ? h l e r, Katholizismus und Reformation, Gie?en 1905,47).




158


    . , . , . ,       0. , .. .  , Griechentum u. Christentum,      .  . ,  1892,  . , Die Hellenistisch-r?mische Kultur inihren Beziehungen zu Judentum und Christentum (1907). Yg\.  P. We r n l e, Einf?hrung indas theologische Studium, T?bingen 1908, 67ff 165ff.




159


 (Le Realisme Chretien et LIdealisme Grec, Paris 1904)         ,   ,    ,  ,          .   ,  .            .




160


Griechentum und Christentum,  Das Christentum. F?nf Einzeldarstellungen, Leipzig 1908, 59f.




161


 4,  1905,4.




162


Lehrbuch der Dogmengeschichte I3, Leipzig 1894,506.




163


Leitfaden der Dogmengeschichte4, Halle 1906,129.




164


Lehrbuch der Dogmengeschichte l2, Leipzig 1908,289.




165


Lehrbuch der Dogmengeschichte 13507ff.




166


   I3 590.




167


   -        . , Windelband, Geschichte der alten Philosophie2, Munich 1894, 209:   , ,  ,       ,    II IV V   11. .  (Die Hellenistisch-r?mische Kultur inihren Beziehungen zu Judentum und Christen tum [1907] 6) ,         ,    :    .




168


. Christian Pesch, Theologische Zeitfragen. Vierte Folge: Glaube, Dogmen und geschichtliche Tatsachen, Freiburg 1908, 162ff.




169


.   A. Scholz, Die alexandrinische ?bersetzung des Buches Jesajas (1881) 46; K n ab e n b aue r, Comment. inIs. I, Paris. 1887,158.




170


. S.Thomas, S. theol. 1, q. 1, a.8.




171


.  Summa aurea   ( 1500.).




172


.   ꠫   : 0altitudo divitiarum etc. (Rom 11, 33). Cod. . . Coll. 57; Nov. coll.112.




173


Summa Roberti Melodunensis de theologia, Cod. Innsbruck 297, fol. 115v. .  S. T h om as, S. theol. 1, q. 1, a. 8, ad 2m; InBoeth. de Trinit. p. 2, a.3.




174


S. theol. 1, q. 1, a.8.




175


     Denifle, Die abendl?ndischen Schriftausleger bis Luther ?ber Iustitia Dei (Rom 1, 17) und Iustificatio, Mainz 1905.   F. PratS.J., La Theologie de saint Paul I, Paris 1908, 17:   1-      1-    .   ,  1  , 젖 1   ,  頖  1 ,    1  .




176


Esquisse dune histoire generale et comparee des philosophies medi?vales, Paris 1905,49.




177


I. Sent. Prooemii q. 2sed contra.




178


Ulrici Argent. Summa theologica (Cod. Vatic. Lat. 1311; Cod. Paris. Bibl. oat. lat. 1590015901; Cod. Erlang. 819619.) lib. 1, tract. 2, cap. 2. . M.Grabmann, Studien ?ber Ulrich von Stra?burg III, Zeitschrift f?r kath. Theologie XXIX (1905)495.




179


, . 5. . Bellesheim, Cardinal Newman as an opponent ofmodernism, inKatholik 1908, 4th issue, p.251.




180


    : G. v.Hertling, Christentum und griechische Philosophie 61 75(M?nchner internationaler katholischer Gelehrtenkongre? 1900); Will mann, Geschichte des Idealismus II2, Braunschweig 1907, 107177.      . Becker, Das philosophische System Piatos inseiner Beziehung zum christlichen Dogma, Freiburg 1862, 1438; H. Kellner, Hellenismus und Christentum (1866); J. Kleutgen, Philosophie der Vorzeit I2, Innsbruck 1878, 737ff; Mattes, Das Christliche inPlato, inT?binger Quartalschrift 1845, 844ff




181


A. Harnack, Sokrates und die alte Kirche,  1901; J. Geff cken, Sokrates und das alte Christentum,  1908.




182


. A Seitz, Die Heilsnotwendigkeit der Kirche nach der altchristlichen Literatur bis zur Zeit des hl. Augustinus, Freiburg 1903, 15ff.




183


Bardenhewer, Patrologie2, Freiburg 1901, 49f.




184


Dial. c.Tryph. c.2.




185


Ibid. c.8.




186


. 2, c.13.




187


. 1, c.44.




188


. 2, c.8.




189


Strom. 1, 20(. St?hlin II, Leipzig 1906,20).




190


Ibid. 1, 16(. St?hlin II52).




191


Ibid. 1, 5(. St?hlin II18).




192


Ibid. 6, 17(. St?hlin II 514).




193


Klem. Alex., Strom. 1, 20(. St?hlin II 6364).    : ???? ?????? ??? ???? ?????????? ?? ?? ????????????? ???? ??? ???????? ??? ???????? [            ].




194


Ibid. 5, 5(. St?hlin II 345).




195


. 2, 5(. St?hlin II 123).




196


De doctrina christiana 1. 2, c. 43.      Civ. Dei 1. 8, c.11.




197


IV. Pot., a. 1, ad 2; InI. Sent. d. 3, q. 1, a. 4, ad 1.     . Hugo Koch, Pseudo-Dionysius Areopagita inseinen Beziehungen zum Neuplatonismus und Mysterienwesen, Mainz 1900, 2; Otten, Einleitung indie Geschichte der Philosophie, Paderborn 1905, 16ff; Anton Seitz, Die Apologie des Christentums bei den Griechen des 4. und 5. Jahrhunderts, W?rzburg 1894, 84ff; De la Barre, Clement dAlexandrie, inVacant Mangenot, Dictionnaire de theologie catholique III 151168.




198


. F.Baltus, Defence des SS. Peres accuses de Platonisme, Paris 1716; Moshe im, De turbata per recentiores Platonicos Ecclesia, Jen. 1725; K e il, De causis alieni Platonicorum areligione christiana animi, 1785; de r s. De doctoribus veteris Ecclesiae culpa corruptae per Platonicas sententias theologiae liberandis. Opuscula academica, ed. Goldhorn, Lips. 1821.




199


 . ʠ     ,     ˸ 1782:           ,       ,      .  ,     , ,     .               :          .      . ,    , ,      (Das Dogma von der Dreieinigkeit und Gottmenschheit, T?bingen 1905, 287295).




200


Katholische Dogmatik, I. Bd: Einleitung indie katholische Dogmatik, T?bingen 1846, 182f. .  Willmann, Geschichte des Idealismus II216p. ?berweg-Heinze (Grundri? der Geschichte der Philosophie II9 91f)




201


Strom. 1, 7(. St?hlin II24).




202


.     : vExpositores Sacrae Scripturae inhoc diversificati sunt, secundum quod diversorum philosophorum sectatores fuerunt, aquibus inphilosophicis eruditi sunt. Basilius enim et Augustinus et plures sanctorum sequuntur inphilosophicis quae ad fidem non spectant opiniones Piatonis Dionysius autem fere ubique sequitur Aristotelem, ut patet diligenter inspicienti libros eius (InII. Sent. d. 14, q. 1, a. 2).        : ,     , si quae invenit fidei accommodata ineorum dictis, assumpsit; quae vero invenit fidei nostrae adversa, inmelius commutavit (S. th. 1, q. 84, a. 5). Heinrich von Gent     : Philosophia Piatonis imbutus (sc. Augustinus), si quae invenit fidei accommodata, inscriptis suis assumpsit; quae vero invenit fidei adversa, quantum potuit, inmelius interpretatus est (S. th. [ed. Ferrarae 16461a. 1, q. 1, n.26).




203


.    J. Stoffels, Die mystische Theologie Makarius des ?gypters und die ?ltesten Ans?tze christlicher Mystik, Bonn 1908.        J. Zahn, Einf?hrung indie christliche Mystik, Paderborn 1908.




204


  (Der Katechismus der Urchristenheit, Leipzig 1903, 45ff)  ,  1 15:35   




205


. Denzinger, Enchiridion 10n.1.




206


S. th. 2, 2, q. 1, a.9.




207


 III Sent. d. 25, q. 1, a. 2. 1, a. 2,    principia sacrae doctrinae,   S. th. 1, q. 1, a.1.




208


Friedrich Wiegand, Das apostolische Symbol im Mittelalter, Giessen 1904,    .




209


    ,  1906,1.




210


. R.Seeberg, Lehrbuch der Dogmengesch. 12289f.




211


Dogmengeschichte der vornic?nischen Zeit2, Freiburg 1892,96.




212


Ausgabe ter Mekerttschian und ter Minassiantz, Leipzig 1907.




213


A. Ehrhard, Die christliche Literatur und ihre Erforschung von 1884bis 1900. erste Abteilung: Die vornic?nische Literatur, Freiburg 1900, 614. . P.Koetschau, Origens Werke I(Die griechisch-christlichen Schriftsteller der ersten Jahrhunderte), Berlin 1899, xxiv; Tixeront, Histoire des dogmes, I. Bd: La theologie anteniceenne, Paris 1906, 263; L. Duchesne, Histoire ancienne de Nglise I, Paris 1906. eh. 18: Lecole chretienne dAlexandria.




214


Strom. 6,14.




215


, . 7, 10. M P. Gr.IX481.




216


     . Sch?rmann, Hellenistische Bildung inihrem Verh?ltnis zur christlichen nach der Darstellung des Klemens von Alexandrien (Progr.), M?nster 1859; C. Merk, Klemens von Alexandrien inseiner Abh?ngigkeit von der griechischen Philosophie, Leipzig 1879; W. Wag n e r, Wert und Verwertung der griechischen Bildung im Urteil des Klemens von Alexandrien, Marburg 1902.




217


Dogmata theologica. Prolegomena c. 4, n. 2. ed. Vives I, Paris. 1865,20.




218


     . De la Barre, Clement dAlexandrie, Dictionnaire de theologie catholique III 188191: La gnose est une elaboration scientifique du contenu de 1a foi, fides quaerens intellectum; Eugene de Faye, Clement dAlexandrie82, Paris 1906, 201216: J. Reinkens, De fide et ?????? [] Clem. Alex., Breslau 1850; H. Preisehe, De ?????? [] Clem. Alex. (Diss.), Jena 1871; Knittel, Pistis und Gnosis bei Klemens von Alexandrien, inT?binger Theol. Quartalschrift LV (1873) 71219363417; Pascal, La foi et la raison dans Clement dAlexandrie, Montdidier 1901; Capitaine, Die Moral des Klemens von Alexandrien, Paderborn 1902, 273ff.          Strom. 2, 26912; 5,13.




219


???? ??? ? ??? ????????? ??????????? (??????), ? ????? ?? ???????? ????? ??? ?????????? ??? ??? ?????? ?????? [     y (),           ] (Strom. 1, 5[Ed. St?hlin II 19]).




220


??? ?? ?? ???????? ???????? ??????????? ???? ?????????? ??? ????????? ????? ???? ??? ?????????? ???? ???? ?????? ?????? ???????? [          y    y    ] (Strom. 1, 5[Ed. St?hlin II 19]).




221


. Bardenhewer, Geschichte der altkirchlichen Literatur2 16ff; De 1a B ar r e, Clem. dAlex., inDictionnaire de theol. cath. III 146ff; 0. Z?ekler, Geschichte der Apologie des Christentums, G?tersloh 1907, 91ff.




222


A. Ehrhard, Die altchristliche Literatur und ihre Erforschung seit 1880, Freiburg 1894, 103. F. Prat     : Origene, 1e th?ologien et lexegete, Paris 1907, 165: Origene est peut-tre avec 1e grand Augustin 1e g&nie 1e plus vaste, 1e plus fecond et 1e plus personnel qui ait illustre lEglise des premiers siecles. .  E. Preuschen.   RE IIP488.




223


Lehrbuch der Dogmengeschichte I2466.




224


   ???? ????? [ ] : lila sola credenda est veritas, quae innullo ab ecclesiastica et apostolica discordat traditione Illud autem scire oportet, quoniam sancti apostoli fidem Christi praedicantes, de quibusdam quidem quaecumque necessaria crediderunt, omnibus etiam his qui pigriores erga inquisitionem divinae scientiae videbantur, manifestissime tradiderunt, rationem scilicet assertionis eorum relinquentes ab his inquirendum, qui Spiritus dona excellentia mererentur et praecipue sermonis, sapientiae et scientiae gratiam per ipsum Spiritum sanctum percepissent; de aliis vero dixerunt quidem, quia sint; quomodo autem aut unde sint, siluerunt profecto, ut studiosiores quique ex posteris suis qui amatores essent sapientiae, exercitium habere possent.     ()   (praedicatio apostolica), regula fidei.   : Oportet igitur velut elementis ac fundamentis huiusmodi uti secundum mandatum quod dicit: Illuminate vobis lumen scientiae (Os 10, 12) omnem qi? cupit seriem quandam et corpus ex horum omnium ratione perficere, ut manifestis et necessariis assertionibus de singulis quibusque quid sit invero rimetur et unum, ut diximus, corpus efficiat exemplis et affirmationibus, vel his quas insanctis Scripturis invenerit, vel quas ex consequentiae ipsius indagine ac recti tenore repererit M.,    .  F. Prat op. cit. 7; Duchesne, Histoire ancienne de lEglise I356; G. Kr?ger, Das Dogma von der Dreieinigkeit und Gottmenschheit 163. ( .)   ,   ,       . . Ƞ  ,    ,   , ,  ,     ,       ,       , :      ,     ,  ,         ;    ,    ;    , , ,  ,      ,    ,       : ,          :      ( 10, 12) ,         ,            , ,    ,      ,     ,  ,       indagine acrecti tenore repererit




225


A. a. 0. 17: Cette preliminaire declaration, quon pourrait appeler 1e Credo dOrigene, distingue fort nettement lobjet de la foi et celui de 1a theologie, en prenant celle-ci au sens scolastique. ( .)    ,    Credo dOrigene,         ,     .




226


Π         .  F. Prat, Origene, le theologien et lexegete VIII: Ona beaucoup exagere, sans nul doute, linfluence de la philosophie sur ses doctrines theologiques; A. Denis, La philosophie dOrigene, Paris 18845960: Je ne crois pas qu Origene ait puise dans la science hellenique aucun de ses principes essentiels II sest donc incontestablement servi de la philosophie grecque pour lexpression de ses idees Mais, quant aux idees ellesm?mes, je crois que cest ailleurs quil en faut chercher lorigine ( .  ,    -    腅  , ,       .    ,   ,       .); Koetschau, Origen *, Leipzig 1899, xxxvi-XLII: Origen und die griechische Philosophie.




227


 , ,     ,      (Duchesne, Histoire ancienne de lEglise 352.)  ()    -       (Fr. Loofs, Leitfaden zum Studium der Dogmengeschichte 191).




228


ll nous presente donc non pas une philosophie de 1a nature, mais 1a science des conclusions rationelles fondees sur 1a revelation.        , ,   ,   (F. Prat, Origene, 1e theologien et lexegetel).




229


  ???? ????? [ ] . Prata a. 0. 16; Duchesne, Histoire ancienne de lEglise 353356; Harnack, Dogmengeschichte4 131ff.




230


Dogmengeschichte der vornic?nischen Zeit2130.




231


, Cant. Cant. (M., P. Gr.XIII 73). . Capitaine, De Origenis ethica. M?nster 1898, 12ff. ( .     ,        ,  . ,     ,      .   ,     , -   ,    ,     .)




232


. A. de la Barre, Ecole chretienne dAlexandrie, inDictionnaire de. theologie catholique I820.




233


. Norden, Die antike Kunstprosa II, Leipzig 1898,676.




234


. Harnack, Die Hypotyposen des Theognost, inTexte und UntersuchungenN.F.IX 3, Leipzig 1903, 7892; Bardenhewer, Geschichte der altkirchlichen Literatur II, Freiburg 1903, 195ff.




235


   .  . Ferdinand Cavallera, Saint Athanase, Paris 1908, 33ff; Seider, article Athanasius, inBuchbergers Kirchl. Handlexikon I386.




236


Scheeben, Dogmatik I423.




237


. J.Hergenr?ther, Die Lehre von der g?ttlichen Dreieinigkeit nach dem hl. Gregor von Nazianz, dem Theologen, Regensburg 1850, 916;        . .




238


Hergenr?thera.a. 0. 13A.5.




239


. K.Wei?, Die Erziehungslehre der drei Kappadozier, Freiburg 1903, 172; Jak. Hoffmann, Die Beurteilung und Stellung der altklassischen Bildung inder Kirche, inMonatsbl?tter f?r den katholischen Religionsunterricht an h?heren Lehranstalten II (1901) 2.-4. Heft. (,     ,        II)




240


M., P. Gr.XXXII 325340.




241


????? ??? ??? ??? ???? ????????? ?????????? ???????? ????? ??? ????? ??? ?????? ? ????? ???? ??? ??? ????????????? ???????? ???????? ???? ??? ??? ???????? ?????????? ? ?????? ??? ?? ???????????? ?? ????????? ??? ?? ?????????? ?? ?? ????? ?????????? [                                  ] (M., P. Gr.XXXII 336).




242


M., P. Gr.XXX104.




243


. Diekamp, Die Gotteslehre des hl. Gregor von Nyssa 1, M?nster 1896, 1826: Die Ideen Gregors ?ber die Glaubenswissenschaft.        ,   spoliatio Aegyptiorum ( 3,22).




244


Ibid. 33   .




245


   M., P. Gr.XLV 9105.      IV ,       De principiis,  Harnack, DogmengeschichteII. 464.      Heinze, Grundri? der Geschichte der Philosophie II9 113f. .  Srawley, The Catechetical Oration ofGregory ofNyssa, Cambridge 1903.




246


La perpetuite de 1a foi sur leucharistie II, Paris 1869, 493( E. Weigl, Die Heilslehre des hl. Cyrill von Alexandrien, Mainz 1905,1).




247


KL. III1287. Scheeben (Mysterien des Christentums, Freiburg 1865, 511ff)  ,  . , ,     ,          .




248


Π   .  ,      , . Grabmann, Die Lehre des hl. Thomas von der Kirche als Gotteswerk, Regensburg 1903, 241ff.




249


M., P. Gr.LXXXIII 816, . Jos. S c h ul t e, Theodoret von Cyrus, Vienna 1904, 112. Z?ekler, Geschichte der Apologie des Christentums 134ff.     .




250


      : ????????? ?????????? ??????? [  ] (M., P. Gr.LXXXIII 439ff). . Harnack, Dogmengesch.258.




251


Hugo Koch, Pseudo-Dionysius Areopagita, Mainz 1900. ?berwegHein ze, Grundri? der Geschichte der Philosophie II9 145ff. De Wulf, Histoire de 1a philosophie medievale 2108109.




252


Bibliotheca Theologica, Romae 1666, lib. 5, sect. 1, c. 2, tom. 5, p. 410. ,             , ,  . ,  -    ..Bonwetsch RE. IV 687696.




253


   M., P. Gr.III 77107, Observatio 11: Observatu quoque dignissimum, quomodo S. Dionysius primus scholastica theologiae iecerit fundamenta, quibus ceteri deinceps theologi, eam quae de Deo rebusque divinis inscholis traditur, doctrinam ornnem inaedificaverunt (M. a. a. 0.88).




254


Observatio 12(M., P. Gr.III 9096).




255


Ex his aliisque locis quae me effugerunt, facile patet Angelicum Doctorem totam fere doctrinam theologicam ex purissimis Dionysii fontibus hausisse, cum vix ulla sit periodus e qua non ipse tamquam apis argumentosa theologicum succum extraxerit, et inSummam, veluti quoddam alveare, pluribus quaestionibus articulisque, ceu cellulis, theologico melle servando, distinctum redegerit (( .)   ,  ,   ,            ,    - ,  ,  ,     ⠄,    ,   .) (M., P. Gr.III96)




256


  , Revue internationale de the ologie VIII (1900) 201208  202207.




257


. A.Schneider, Psychologie Albertsd.Gr. 2. Tl, M?nster 1906, 312362.




258


Causa igitur principalis inhoc libro, sicut inomnibus libris theologicis, est Spiritus Sanctus, quo inspirante locuti sunt sancti Dei homines, ut dicitur 2Petr 1, 21 Instrumentalis tarnen causa est beatus Dionysiustf (Albertus M., Comment. inDe coelesti hierarchia 1( .     ,    ,   ,     ,   2 1:21..       ( .,   )).




259


Quodlib. 2,7.




260


Straubinger, Die Christologie des hl. Maxiraus Confessor, Bonn 1906,13.




261


Via Heinze, Grundri? der Geschichte der Philosophie II987.




262


A. de la Barre, Ecole chretienne dAlexandrie, inDictionnaire de the ologie catholique I806.




263


. Hermes Zeitschrift f?r klassische Philologie II (1867) 252ff,  .           .




264


. Domanski, Die Psychologie des Nemesius, M?nster 1900.




265


   . Eusebius Caesar, Hist. eccl. 5, 28(M., P. Gr.XX 515); Theodoret. Graec. affect. curatio (M., P. Gr.LXXXIII 939). Π  ⠫Histoire ancienne de lEglise I312: Un trait particulier de cette ecole, ce sont ses accointances avec la philosophie positive.    ,  ,   .      ,    .




266


 , Thesaur. assert. 11(M., P. Gr.LXXV147)




267


. H.Kihn. Die Bedeutung der antiochenischen Schule auf dem exegetischen Gebiet, Wei?enburg 1865, 74ff; Loofs, Leitfaden der Dogmengesch. 278; Ermoni, Ecole theologique dAntioche, inDictionnaire de theologie catholique I1435ff.




268


 .   ,    , Texte und UntersuchungenN.F.VI 4, Leipzig 1901.




269


Theologische Revue 1903, 2, sp.53.




270


Theologische Literaturzeitung 1902, 8286.




271


Kirchengeschichtliche Abhandlungen und Untersuchungen III, Paderborn 1907, 323350: -  .




272


A. a.O.239.




273


Eiser, Der hl. Chrysostomus und die Philosophie, inT?binger Theologische Quartalschrift 1894, 550ff.




274


Cf. Renan, De philosophia peripatetica apud Syros, Paris. 1852; R. Duval, Anciennes litteratures chretiennes; II: La litterature syriaque, Paris 1900, 253263; A. Baumstark, Aristoteles bei den Syrern I, Leipzig 1900; M. H off mann, De hermeneuticis apud Syros Aristotelis, Lips. 1873; A. Freimann, Die Isagoge des Porphyrius inden syrischen ?bersetzungen.




275


Baumstarka. l.c. 135f. J.Chabot, Lecole de Nisibe, son histoire, ses Statuts, Paris 1896.




276


Assemani, Bibliotheca orientalis III 185. Baumstark, Aristoteles bei den Syrern I, Leipzig 1900, 140f.




277


Baumstarka. a. 0. 135. Duval, Anciennes litteratures chretiennes II 254ff.




278


Baumstarka. l.c. 168ff.




279


    , ,       , . XIII XIV XVI.     . ?berweg Heinze, Grundri? der Geschichte der Philosophie II9141.




280


. cod. Vatic. Syr. 144; Baumstarka. a. 0.169.




281


Cf. J.Sch?nfelder, Die Kirchengeschichte des Johannes von Ephesus. Mit einer Abhandlung ?ber die Tritheiten, Munich 1862, 286ff.




282


Interpretatus est A. Vaschalde, Romae 1907, inCorpus Scriptorum hristianorum orientalium curantibus I. B.Chabot, I. Guidi, H. Hyvernat, B. Carra de Vaux. Series secunda, tomus XXVII: Scriptores Syri. Versio.




283


Ibid.34.




284


Ibid.117.




285


Non ignorandum est quod doctrina ecclesiastica scientiam rerum mundanarum minime respuit, eam autem prohibet ne ad investiganda secreta et abscondita accedat. Patet enim ea quae sunt scientiae fide non indigere nee quae sunt fidei scientia comprehendi posse. Sed utraque debet sua cognoscere: scientia ratione naturalia inquirere debet. et fides ea quae sunt supra naturam insilentio tenere. Christus enim mysteria sua non dedit, ut comprehenderentur, sed tamen ut crederentur Quod si inmultis quae scientiae congruunt fides necessaria est, quanto magis insuis decet fidem obsecundare et accipere cum verecundia et timore mysteria incomprehensibilia sibi tradita, eaque tenere non per scientiam, sed inadmiratione et stupore. Ea tarnen quae sunt fldei debent per scientiam distingui et declarari ( .  ,        ,       .  ,     ,       .    :     . ,    ,   .       ,   ,     . .     ,  ,                 ,  ..  ,   ,     .) (a. a. 0. 81u.83).




286


. Fr Diekamp, Die origenistischen Streitigkeiten im 6. Jahrhundert und das f?nfte allgemeine Konzil, M?nster 1899, 83f.




287


. Z?ckler, Der Dialog im Dienste der Apologetik, G?tersloh 1894.




288


Grundri? der Geschichte der griechischen Philosophie6, Leipzig 1901,293.




289


Ibid. 312Cf. Heinze,  , RE. III3 782.




290


-     ,  1900.




291


E. Degen, Welches sind die Beziehungen Albertsd.Gr. rliber de causis et processu universitatis zur ??????????? ????????? [ ] des Neuplatonikers Proklus, und was lehren uns dieselben? (.),  1902.




292


Kleraens B?umker, Witelo, ein Philosoph und Naturforscher des 13. Jahrhunderts, M?nster 1908, 261ff.




293


E. Krebs, Meister Dietrich, sein Leben, seine Werke, seine Wissenschaft, M?nster 1906.




294


Bardenhewer, Die pseudo-aristotelische Schrift ?ber das reine Gute,    Liber de causis, Freiburg 1882, 15ff.




295


E. Zelier, Grundri? der Geschichte der griechischen Philosophie6316.




296


v. Himpel, KL. III2 1411. 3) M., P. Gr.LXXXV 10111044.




297


M., P. Gr.LXXXV 1018.




298


Ibid. 1019.




299


. 1015.




300


2. 202a21; De anima 1, 1. 402a21.




301


. Hugo Koch, Pseudo-Dionysius Areopagita inseinen Beziehungen zum Neuplatonismus und Mysterienwesen 13ff.




302


Enn. 4,35.




303


Ed. Busse. Commentaria inArist. Graeca 4, 1, Berol. 1887, 85130149.




304


Ibid. 4,2.




305


    .    ,      




306


M., P. Gr.LXXXIX 311824.




307


Ibid. XCIII 13911448.




308


Leontius von Byzanz. Ein Polemiker aus der Zeit Justinians, W?rzburg 1894,168.




309


 .   ,  1894,168.




310


Fe?ler Jungmann, Institutiones Patrologiae II 2, Oeniponte 1896,506




311


Leontius von Byzanz. Studien zu seinen Schriften, Quellen und An- schauungen, Paderborn 1908.




312


Was den Umfang der Schriften des Leontius betrifft, so m?chte ich mit J. Stiglmayr




313


A. a. 0.68.




314


De Leontio Byzantino, Paris. 1897,117.




315


A. a. 0.66.




316


       : De sectis (?????? []); M., P. Gr.LXXXVI 11931268; Libri tres adversus Nestorianos et Eutychianos (????????? ?? ?????? ??? ???? ??? ??????? ????? ??? ???????? ? ??????? [y           y]); . . . 0. 12681396.




317


????????? ?? ?????? ??? ???? ??? ??????? ????? ??? ???????? ? ??????? [y           y] (Adv. Nest, prolog.; M. a. a. 0. 1272).




318


??????? ?? ??? ????? ??????? ? ???? ??? ?????, ??? ??? ??? ????, ??? ???????, ?????? ???? ??????? ??? ?? ???? ??????? ??? ?????? ??? ??????, ?? ??????????? ??? ??? ????????, ??? ?????? ?????, ??? ?????? ????????? [       ,    ,  ,           ,     ,   ,   ] (Adv. Nest, et Eut. 1. 2; M. a. a. 0. 1316).




319


??? ??? ??? ????? ??? ?????????, ?????? ?????? ???????????? (Adv. Nest, et Eut. prolog.; M., P. Gr.LXXXVI 1212).




320


???????, ??? ????? ????? ????? ???? ?? ???? ?????, ???? ????? ?????????????, ?? ??? ????? ??? ????? ????????. ?????????? ??? ??? ??????? ???????? ??????, ??? ? ? ?? ??????? ????????? ???? ??????, ?????? ???????? ????? ????. ?? ?? ?????????????, ?????? ?? ????? ???? ???????? ?? ??? ???????????? [,        ,   ,     y .    y  ,    y   ,    .   ,        ] (De sectis, act. 7;M. a. a. 0. 1248).




321


       ,  ,  ,                 ()             (Harnack, Dogmengeschichte4 240).   ,   ,   (  )   ,     ,     (Loofs, Dogmengeschichte 305).




322


Adv. Nest et Eut. prolog. (M. a. a. 0. 1277).




323


. ibid. 1268, 1270, 1305, 1316.. ?????????? [] (exemplum)      . . ibid. 1287.




324


     actio 7  1241.   ,        ,  , ????????? [] ,    .    ,  ,    ,    12   .




325


. Adv. Nest, et Eut. prolog. (M. a. a. 0. 1268).




326


??? ?? ????? ?????????? ????, ??? ? ?????? ? ???????? [    ,     (Adv. Nest, et Eut.; M., P. Gr.LXXXVI 1276).




327


???? ?? ??? ??? ????????? ????? ??? ?????????? ??? ????? ?? ???? ??????????? ??? ????? ?? ?????????? ????? ?????? ??? ??? ???? ?????????? ????????, ???? ???????? ??? ??????? ???? ??? ???????? ???????? ??????????? [     y             y     ,         ] (ibid. 1276).




328


??????? ?? ??? ??? ??????????? ??????? ???? ??? ???? ????????????? ???????????? ????????????, ??? ???????? ??? ????????? ??? ?? ??? ??? ??????? ????????? ??????????? [           ,           ] (ibid. 1272).




329


Ibid. 13081316.




330


Π    . Vailhe, Date de 1a mort de S. Jean Damascene (4dec. 749), inEchos dOrient 1906, 2831.


