© 2001, Can Sanat Yayınları Ltd. Şti.

Tüm hakları saklıdır. Tanıtım için yapılacak kısa alıntılar dışında yayıncının yazılı izni olmaksızın hiçbir yolla çoğaltılamaz.

1. basım: 2001

10. basım: Aralık 2013, İstanbul

E-kitap 1. Sürüm Şubat 2014, İstanbul

2013 tarihli 10. Basım esas alınarak hazırlanmıştır.

Yayına hazırlayan: Faruk Duman

Kapak tasarımı: Ayşe Çelem Design

Kapak resmi: Cansu Boğuşlu

ISBN 9789750716409

CAN SANAT YAYINLARI

YAPIM, DAĞITIM, TİCARET VE SANAYİ LTD. ŞTİ.

Hayriye Caddesi No. 2, 34430 Galatasaray, İstanbul

Telefon: (0212) 252 56 75 / 252 59 88 / 252 59 89 Faks: (0212) 252 72 33

www.canyayinlari.com

yayinevi@canyayinlari.com

Sertifika No: 10758

YEKTA KOPAN

AŞK MUTFAĞINDAN YALNIZLIK TARİFLERİ

ÖYKÜ

2002 SAİT FAİK HİKÂYE ARMAĞANI

Yekta Kopan’ın Can Yayınları’ndaki diğer kitapları:

Fildişi Karası, 2000

Yedi Derste Vicdan Muhasebesi, 2003

İçimde Kim Var, 2004

Kara Kedinin Gölgesi, 2005

Karbon Kopya, 2007

Bir de Baktım Yoksun, 2009

Kediler Güzel Uyanır, 2011

Aile Çay Bahçesi, 2013

YEKTA KOPAN, 1968’de doğdu. İlk kitabı Fildişi Karası, 2000 yılında yayımlandı. Aşk Mutfağından Yalnızlık Tarifleri 2002 yılında Sait Faik Hikâye Armağanı’na, Karbon Kopya Dünya Kitap 2007 Yılın Telif Kitabı Ödülü’ne, Bir de Baktım Yoksun 2010 yılında Yunus Nadi Öykü Ödülü ve Haldun Taner Öykü Ödülü’ne değer görüldü. Bu kitap Arapça, Bulgarca ve Arnavutça olarak yayımlandı; yakında Hintçe ve Romenceye çevrilecek. Almancada Alles Blaue, alles Grüne dieser Welt ve Einmal werdet ihr noch wach seçkilerinde ve İngiltere’de yayımlanan The Lounge Companion Vol. 2 seçkisinde birer öyküsüyle yer aldı. Daha Önce Tanışmış mıydık? adındaki e-kitabı, altKitap.com tarafından okura ulaştırıldı. Şilili ressam Alex Pelayo tarafından resimlenen çocuk kitabı Burun, Marsık Yayıncılık tarafından 2009 yılında yayımlandı. Çalıntı, Hayalet Gemi, Altyazı, Eşik Cini, Hayvan başta olmak üzere çok sayıda dergide yazdı. Granta Türkiye’nin yayın kurulunda yer alıyor ve Milliyet Sanat, Milliyet Kitap, Ot dergileri Fil Uçuşu adını verdiği blogunda yazmayı sürdürüyor.

AŞK MUTFAĞINDAN YALNIZLIK TARİFLERİ

Hiçbir gösterişi olmayan, ucuz tükenmezkalemi elimde çevirip duruyorum. Aslında yazacağım kalemin bir albenisinin olmasını isterim. Yanımdan genelde ayırmadığım dolmakalemime bağlılığım bu yüzdendir. Tasarımındaki incelik, ele oturuşuyla verdiği özgüven, haznesinden yavaşça akan mürekkebin kâğıda büyüleyici bir şekilde yayılması... Ama şu anda elimde, az önce havaalanının girişindeki ıvır zıvır satan dükkândan aldığım sıradan bir tükenmezkalem var. Kafamı bir türlü toparlayamamamın, önümdeki kartpostalın arkasını dolduracak satırları bulamamamın nedeni bu tükenmezkalem mi?.. Neler saçmalıyorum? Sonuçta ben sıradan bir muhasebeciyim. Arkadaşını yolcu etmek için sabahın dördünde havaalanına gelip, hiç beklemediği bir anda eski sevgilisiyle karşılaşan sıradan bir muhasebeci.

Dış hatlar yolcu bekleme salonunun girişindeki kafede oturuyorum. Daha önce hiç bu saatte içki içmemiştim. Salondaki floresan ışıklarının çiğliği gözümü alıyor. Köşedeki masada oturan kadın, uykulu gözlerle ayakta duran delikanlı, banklarda uçaklarının kalkış saatlerini bekleyen insanlar bu koskoca mekânda kendimi daha da yalnız hissetmeme neden oluyorlar. Aslında Levent’i yolcu ettikten hemen sonra eve dönmeyi ve işe gitmeden birkaç saat olsun uyumayı düşünüyordum. Ne garip, şu anda hiç uykum yok. Tükenmezkalem ve kartpostallarla birlikte aldığım sigaradan bir tane yakıyorum. Midemin yanmasına neden olacak kadar büyük bir yudum alıyorum viskiden. Neden viski söyledim? Yıllar önce bıraktığım halde neden sigara içiyorum? Her zamanki gibi kendimi hüzünlü bir tablonun merkezindeki figür olarak görmekten aldığım garip zevk mi beni bu saatte burada tutan? Yoksa Figen’in sözleri mi?

— Hâlâ yazıyor musun?

— Yazmak denirse... Bildiğin şeyler...

— Bildiğim şeyler fazlasıyla ilginçti. Sakın yazmayı bırakma ha!.. Aaa, hatta yazdıklarını bana da yollasana. İyi de, sen zorlanmazsan yazmazsın. En iyisi şöyle yapalım. Örneğin... Örneğin her ayın beşinde bana yeni bir şey yolla...

Figen’le iki yıl önce tanıştık. Aralık ayının ilk günleriydi. Yani tam yıl sonu hesaplarının yapılmaya başlandığı günler. Ayrıca çalıştığım reklam ajansı o kargaşanın içinde, piyasanın önde gelen şirketlerinden birinin temsilciliğini aldığı için, yeni kayıtlarla uğraşmak zorundaydım. Üstelik şiddetli bir gribe yakalanmıştım. Sürekli ilaç kullanmaktan şişmiş bir surat, dudaklarımda bir türlü geçmeyen uçuklar ve paket paket kâğıt mendille dolaşıyordum. Bir gün, dolu sinüslerimin ağırlığından ve işlerden başımı kaldıramadığım bir anda yumuşacık bir sesin, “Merhaba, dün metin yazarı olarak işe alındım, bordro için gerekli bilgileri size vermem gerekiyormuş,” demesiyle hayatımın böylesine değişeceğini nereden bilebilirdim? Zorlukla sesin geldiği yöne doğru baktığımda dünyanın en güzel gözlerini görmüştüm. Simsiyah gözler, yataktan kalktığı gibi evden çıktığı izlenimini uyandıran kısa siyah saçlar, ayakkabılarının görünmesine engel olacak uzunlukta siyah dar bir etek, üstten iki düğmesi açık beyaz bir gömlek, takı olarak sadece saat. Bir şeyler söylüyordu ama ben konuşurken durmadan aşağı yukarı oynayan altçenesini ve dudaklarını seyretmekten ne dediğini anlamıyordum (Belki de ilişkimiz süresince ne dediğini anlamadım). Gerekli belgelerin neler olduğunu öğrendikten sonra beni sayılarımla, kâğıtlarımla, bilgisayarımla ve yalnızlığımla baş başa bırakıp gitmişti. Öğle tatilinden sonra istediğim belgeleri masamın üstüne bırakmış olduğunu gördüğümde heyecanlanmış, nedense bana kendisini anlatmak için acele ettiğini düşünmüştüm (Hep kurguladığım şeylerin olmasına inanmak istedim sanırım). Şirketteki herkesin doğum tarihini, doğum yerini, ana-baba adlarını, mezun olduğu okulu, iş geçmişini biliyordum ama Figen’inkilere sahip olmak apayrı bir haz vermişti. O benim sadece adımı biliyordu ama ben, hem de daha ilk günden onunla ilgili her şeyi öğrenmeye başlamıştım (Ne kadar az şey bildiğimi, ancak şu anda itiraf edebiliyorum kendime).

Viskiden bir yudum daha alıyorum. Boğazımdan sımsıcak bir şey akıyor mideme doğru. Önümdeki kartpostalın arka yüzüne boş boş bakıyorum. Beyaz zemini ikiye bölen dikey bir çizgi, sağ tarafta pulun yapıştırılacağı yeri gösteren küçük bir dikdörtgen, adresin yazılacağı dört satırı belirleyen yatay çizgiler. Sol tarafın en üstünde küçük harflerle kartın ön yüzündeki fotoğrafların künyesi var: Blue Mosque, Galata Tower and a panoramic view of Bosphorus -Photographed by: Nuri Göklü. O küçücük alana ne yazacağımı, bir şeyler yazabilmek için niçin böylesine aceleci davrandığımı bilemiyorum. Bir an yaptığım şeyin ne kadar aptalca olduğunu düşünüyorum. Bir yılı aşkın bir zamandan sonra Figen’le karşılaşıyorum, bana hâlâ yazıp yazmadığımı soruyor, düzenli olarak yazmam için bir anlamda ödev verdikten sonra arkasını dönüp gidiyor, ben de sınıf geçme derdinde bir öğrenci aceleciliğiyle dört tane kartpostal ve bir kalem alıp ders çalışmaya başlıyorum. Ne kadar çalışırsam çalışayım bütünlemeye kalacağımın farkındayım, yazıyla ilişkim iyi bir okur olmanın ötesinde değil ki. Okuduklarından etkilenip bir iki satır karalayanlardan hiçbir farkım yok. İlişkimiz süresince sadece onun gözüne girebilmek için alıyordum kalemi elime. Sıradan bir muhasebeci bu kartpostalların arkasını nasıl doldurabilir? Sıradan bir âşık, bitmiş ilişkisinin ardından nasıl bir metin yazabilir? Bu ilişkinin başlamasına neden olan satırlarımı düşününce burnum sızlıyor.

Her gün Figen’i görebilmek için masamdan kalkıp ofisin içinde dolaşıyordum. O güzel siyah gözlerin görüş alanına girdiğimde elim ayağıma dolanıyor, tanışmaya bir türlü cesaret edemiyordum. Neyse ki herkes yeni müşterimizin ilk işi olan “Hazır Çorba Kampanyası” ile ilgilendiğinden, benim bu sarsak gezintilerim kimsenin dikkatini çekmiyordu. Arada bir Figen’le göz göze geliyor, birbirimize gülümseyip selamlaşıyorduk, hepsi o kadar. İşte Figen’in dikkatini çekmek için bir şeyler yazmaya da, yeni yıla yaklaştığımız o günlerden birinin gecesinde karar verdim. O gece de çoğu gece yaptığım gibi hafif bir şeyler yedikten sonra salondaki koltuğa gömülüp kulemin en üstündeki kitabı okumaya başlamıştım. Sehpanın üstündeki kitap yığınlarına “şatonun kuleleri” demeye bayılırım. Bir kule okunmakta olanlar (üç dört kitabı aynı anda okurum), bir kule sırasını bekleyenler (her hafta iki üç kitap alırım), bir kule de her zaman elimin altında olmasından hoşlandıklarım (tabii ki bu en uzun kuledir). Ve ben her bir kuleyi avcunun içi gibi bilen, kralın en güvendiği, prensesin de gizliden gizliye hayran olduğu şövalye. Büyüleyici bir şiir kitabı okuyordum, gribi atlatmıştım, radyoda nefis bir müzik çalıyordu ve gökyüzünde insanın aklına çılgın fikirler getiren bir dolunay vardı. Figen’i etkilemek için, akla hayale gelmeyecek bir “hazır çorba reklam metni” yazmaya işte o anda karar verdim. Hüzünlü bir gecede, gelip gelmeyeceği belli olmadığı halde umutla sevgilisini bekleyen ve ona çorba hazırlayan bir adamın iç seslerini anlattığım o metin hâlâ ezberimdedir: “Dışarıda fırtına var. Ama, ‘Hadi bisiklet yarışı yapalım mı?’ diye soran çocuklara, hem de mahallenin en güzel kızının önünde, ‘Ben bisiklete binmeyi bilmem ki!’ diyecek kadar cesur bir fırtına. Arada bir pencereden sokağa bakıyorum. Köpekler aralarında çete kurmuşlar. Ufak tefek, beyaz olan köpek liderleri galiba. Korunmaya, birbirlerini korumaya, sevgiye ve tümüyle kemirilmeden çöpe atılmış kemiklere ihtiyaçları var. Sokağa bakıp bunları düşünüyorum... Anladın değil mi? Yalan söylediğimi yine anladın. Evet, yalan söylüyorum. Pencereden her bakışımda ne köpekleri seyrediyorum, ne de en karşı konulmaz yalnızlıkları aydınlatan sokak lambalarını. Belki senin adımlarınla sakinleşir de, timpani seslerini unutmuş bir piyano solosuna dönüşür diye yolu seyrediyorum. Yolunu bekliyorum. Ocakta kim bilir kaçıncı defa ısıttığım çorba var. Kim bilir kaçıncı ısınması ama hâlâ aynı tazelikte, aynı lezzette. Senden öğrendim çünkü bu çorbayı. Hatırlıyor musun ilk yaptığında, ‘Tıpkı annemin çorbası gibi. Bayılırım zaten evde yapılmış çorbaya!’ demiştim de, gözlerime muzip muzip bakıp, ‘Ama bu hazır çorba!’ demiştin. ‘O zaman bu çorbayı güzelleştiren senin dokunuşundur,’ dediğimde ise, ‘Hayır onun güzelliği doğala özdeş aromasında. Hem yağı, tuzu da kendinden. Eee, ne de olsa yılların markası!’ demiştin. İşte hazır çorban, çorbamız. / Bir an önce gel de üşümesin doğala özdeş aşkımız.”

Ertesi gün herkesten önce işte olabilmek için sabah erkenden yola koyulmuştum. İnsanlar gelmeye başladığında, mavi bir zarf çoktan Figen’in masasının üstündeki yerini almıştı. Tepkisini öğrenmek için ne yapmam gerektiğini bilmiyordum ama birtakım oyunlara gerek kalmadan, fısıltı gazetesinden, ajanstakilerin “mavi zarfın esrarı”nı konuştuğunu öğrendim. İçeriğinden herkesin, hatta patronun bile haberi vardı ve asla böyle bir reklam çekilemeyeceğini ama yine de bunun mükemmel bir buluş olduğunu söylüyorlardı. Yazdıklarımın mükemmel bulunup bulunmaması umurumda bile değildi, ben istediğimi elde etmiştim: Figen bu metni kimin yazdığını merak ediyordu.

Saat beş oldu. Seferleri ve uçuş numaralarını gösteren panoya takılıyor gözüm. Salonda koşuşturan, tekerlekli valizlerini sürükleyen, bilet kontrol sırasında görevlilerle tartışan insanlar, bu panodaki kırmızı yazıların çizdiği rotalara bırakacaklar az sonra kendilerini. Uzaklara gidecekler, başka coğrafyalardan buraya gelenlerle yer değiştirecekler. Hayatın pusulasında yönlerini bulmaya çalışacaklar. Birlikte uyuduğumuz gecelerin sabahlarında uzun uzun Figen’in yüzüne bakardım. Yanaklarım şiş mi, gözümde çapaklar var mı, saçım darmadağın olmuş mu demeden sevgilinin yüzündeki gülümsemeyi yakalamak, insanın artık rotasını bulduğunun kanıtı değil midir?.. İşte, yine aynı şeyi yapmaya başladım. Dünyaya, çoğu kez aptal durumuna düşmeme neden olan, romantik çerçeveden bakıyorum. Aslında ayrıldığımız gün bu romantik körlükten kurtulup, dünyayı olduğu gibi görmeye karar vermiştim. Ama şu anda önümdeki kartpostalın, pul yapıştırma bölümüne attığım tarihten başka bir şey göremiyorum.

Reklam metinleri yazma oyunuma bir süre daha devam ettim. Ajanstakiler bu gizemli metinleri yazan kişiye Köstebek adını takmışlardı. Hazır çorba reklamını, mutfak tezgâhının üstünde ruj izli bir şampanya kadehi yakalayarak aldatıldığını anlayan kadının hüzünlü öyküsünü anlattığım bulaşık deterjanı metni izledi. Sonra bir şampuan reklamı... Sonunda bir gün iş yoğunluğu içinde kontrolümü kaybedip, Figen’in oyununa yenik düştüm. Kredi kartı başvurusu için muhasebenin onayının gerektiğini söylediğinde ben de hemen bir belge hazırlayıp verdim. El yazım, Köstebek’in kimliğini açığa çıkarmıştı.

Eve gitmem gerektiğini biliyorum ama Figen’i gördüğüm andan bu yana bedenim uyuşmuş durumda. Kalbimin düzenli atmadığını hissedebiliyorum. Onu artık tümüyle unuttuğumu, onun izini taşıyan her şeye yeniden dokunabileceğimi sanıyordum, yanılmışım. Tam da ayrılığımızın ardından bana cehennem azabı yaşatan nesneler, yerler, görüntüler, sesler başka anlamlar kazanmaya başlamıştı. Ama onu tekrar görmek (hem de sadece birkaç dakikalığına) bütün bunların yerle bir olmasına neden olmuş, beni sabahın bu erken saatlerinde bu masaya çivilemişti. Yazmamı istiyordu ve ben yaptığımın saçmalığını bildiğim halde, açma kapama düğmesine basılmış bir oyuncak bebek gibi yazılarımla ona yeniden ulaşmaya çalışıyordum. Aşkın aptallaştıran müziği “yazarsan seni yeniden sevecek, sevmese bile onu satırlarınla incitebilirsin” şarkısını söylerken, havaalanında koşuşturan insanların sesleri beni gerçek dünyaya ve kabullenmek zorunda olduğum yalnızlığıma davet ediyordu.

Yemeğe çıkma teklifi ondan geldi. Yemek sırasında yazılarımdan etkilendiğini, aslında aylardır beni gözlediğini, bu çağda birine yanaşmak için benim gibi romantik yollar deneyen birini bulmanın ne kadar mutluluk verici olduğunu o söyledi. Nereye koyacağımı bilemediğimden, bir kucağıma bir masanın yanlarına saklamaya çalıştığım ellerimi ilk olarak o tuttu. Kısacık bir cümlenin içine defalarca “sevgi” kelimesini yerleştirmeyi o başardı. Daha ilk gecemizde dudağımın kenarından öpülmekten nasıl da hoşlandığımı o keşfetti. Sevişmenin en güzelini yaşadığımız gecenin sabahında, o bana “Canım!” dedi. Bu kadar onun tuğlalarıyla örülmüş bir binanın, yine onun elleriyle yıkılmasına neden şaşıyorum ki şu anda?

Köşedeki masada oturan kadının yanına gidip, “İyi akşamlar hanımefendi, az önce eski sevgilimi gördüm... Özür dilerim, eski dememeliyim... Az önce hâlâ sevdiğimi anladığım ama artık benimle olmayan sevgilimi gördüm ve bir zamanlar yazdığım küçük şeylerden çok etkilendiğini, yine yazmam gerektiğini söyledi. Ben de gidip dört tane kartpostal ve bir kalem aldım. Yaklaşık bir saattir içiyorum ve aklıma hiçbir şey gelmiyor. Ne olur yardım edin. Eğer bir şeyler yazabilirsem, eminim bana tekrar âşık olacaktır,” demek istiyorum. Bunları düşündüğüm anda kocaman bir el yüreğimi sıkıyor. Gerçekten de bu kadar zavallı bir durumda mıyım? Hem bütün bunları söylesem bile kadının yanıtı ne olacak? Ya, “Deli misin kardeşim, dünyada yalnız bırakılan tek adam sen misin?” diyecek ya da, “Otur, kendini yaz.”

Tabii ya, kendimi yazmalıyım. Yalnızlığımı yazmalıyım. Yıllardır içimde büyüttüğüm, neredeyse giderek zevk almaya başladığım yalnızlığımı. Ne zaman Figen ve arkadaşlarıyla mangal partisi versek, herkes gülüp eğlenirken mangalın başına geçen ben değil miydim? Bunu sadece o kalabalığın içinde bile yalnız kalabilmek için yapmıyor muydum? Saatlerce mangalın korunda kendi yalnızlığımı pişirmeye çalışmıyor muydum? Bir anda karar veriyorum ve kartpostalın en üstüne aklıma gelen ilk başlığı yazıyorum: “Aşk Mutfağından Yalnızlık Tarifleri.”

Buğulu Yalnızlık

2 kişilik

Malzeme: 2 kişi. 1 ilişki.

Hazırlanışı: Mutlu günler geçirilir. Beraber olmaktan alınan keyif, kaynayana kadar hayatın her aşamasıyla sık sık karıştırılarak yaşanır. Arkadaşlar ortak edilir ilişkiye. Sinemaya gidilir, çıkışta filmden hiçbir şey hatırlanmaz, geriye kalan sadece sevgilinin film boyunca tuttuğu elinizde kalan sıcaklıktır. Sözler verilir. Sözlerin altında ezildikçe, yalanlar söylenir. Mutluluk fokurdamaya başlayınca, ilişkinin altı kapatılıp dinlenmeye bırakılır. Oda sıcaklığına geldiğinde kıskançlık ve kavga gibi baharatlar göz kararı eklenir. Arzuya göre aldatma da konulabilir. İlişki iyice soğuduktan sonra gözyaşıyla servis edilir.

Şimdi kendimi daha iyi hissediyorum. Gün ağarmaya başladı. Sanki yeniden yazmaya başlamamla doğdu güneş. Durmamalıyım, yazmalıyım. Hemen diğer kartpostalı alıyorum. Ön yüzünde bir minyatür var. Arka yüzünde de açıklaması: A miniature from Falnâme, Topkapı Palace Museum. Yalnızlık tariflerine devam etmeliyim. Zaten benim gibi aşkını bile yapayalnız yaşayan birinden sevgiyi yazmasını kim isteyebilir? Figen mi? Yoo, hiç sanmıyorum. Ne zaman kavga etsek, gönlünü almak için bir şeyler yazardım. Ne kadar üzüldüğümü, onsuz olamayacağımı anlatan metinler, hepsi o kadar. Ama o hep aşkı yazmamı istedi aslında. Ne garip bunu şu anda anlıyor olmam. Yedi ay birlikte olduk. Bu yedi ay Figen için iki insanın bir mutluluğu paylaşması, birbirini tanıması, güzel anları daha da güzel kılacak küçük sevinçler bulması anlamına gelirken, ben kitaplardan, filmlerden, damıttığım sözleri kendime göre yeniden yazarak bir “Kişisel Aşk Destanı” yaratmaya çalışıyordum. Evde oturduğumuz bazı gecelerde konuşmak ister, yemeğe, sinemaya, tiyatroya ya da yürüyüşe gittiğimiz anlarda çok mutlu olduğunu ama kulelerimin karşısında oturup, durmadan onlar hakkında konuştuğumuz anlarda içinin sıkıldığını, adlandıramadığı bir duyguya yenik düştüğünü söylerdi. Böyle düşünmesine üzülmüş gibi kucağıma alırdım onu ama asıl duygum üzüntü değil korkuydu. Onu kaybetme ve beni bu kadar kendime bırakan, yalnızlığımı istediğim gibi yaşamama izin veren bir başkasını bulamama korkusu. “Saçmalama,” derdim, “ben seninle her şeyimi paylaşmak istiyorum. (Ben seninle sadece kendi istediklerimi paylaşmak istiyorum.) Tabii ki senden sonra hayatta beni en çok mutlu eden kitaplar da bu şeylerin içinde (Sen beni, ne kadar çok kitap okuduğumu gösterebileceğim biri olduğun için mutlu ediyorsun). Durmadan benzetmeler yapmaktan hoşlanmamın nedeni de senin güzelliğinin bugüne kadar gördüğüm her şeyin bir bütünü olmasından canım (Kitaplardan bana kalan tortuyu gösterebilmenin, benzetme yapmaktan başka yolu yok ki). Bak şu anda da yazdığı bir kitabın, kendisinden daha çok ilgi görmesini kıskanan bir yazara benziyorsun (Sen ancak istediğim anda okuyup, istediğim gibi yorumlayabileceğim bir kitap olarak algıladığımda güzelsin). Seni seviyorum...” Sonra öpüşmeye başlardık. O benim dudaklarımın kenarına ıslak öpücükler kondururken, ben hayranı olduğum vücuduyla, bakmaya doyamadığım yüzünün arasında, boynunda uzun bir yolculuğa çıkardım. O boyun beni bana bağlayan bir köprüydü. Sevişirdik. O benimle, ben kendimle...

Yapa-yalnızlık

1 kişilik

Malzeme: 1 kişi. Olabildiğince fazla ilişki girişimi.

Hazırlanışı: Kadın ya da erkek tarafından hazırlanabilir. Hazırlanışı biraz uzun zaman aldığından zahmetlidir. Ustalıkla yapılabilen, pişirilmesi diğerlerine göre zor ama bir o kadar da lezzetli bir çeşittir. Birçok ilişki denenir. Özellikle her ilişkinin ilk günleri büyük bir coşkuyla yaşanır. En güzel sözcükler, en güzel öpüşlere karıştırılır. Her yeni ten, keşfedilmemiş bir coğrafyaymışçasına fethedilir. Bütün bu ilişkileri kısa tutabilmek, hepsinde sonsuz bir mutsuzluk yaşamaya çalışmak gerekmektedir. İlişkilerde yaşanan mutsuzluğun giderek artması, kişinin giderek içine kapanması, ayrı bir lezzet verecektir. Kişi artık ilişki yaşayamayacak kadar yorgun ve mutsuz hale geldiğinde, yapa-yalnızlık hazır olur. Alkolle servis edilir.

Sonra bir gün devam edemeyeceğini söyledi. “Yoruldum artık,” dedi, “inan benim için çok değerlisin ama kurmaca bir dünyanın içinde yaşayamayacağım artık. Kavga ederken bile aniden o sahne bitecek ve görüntüler mutlu mutlu koştuğumuz başka bir sahneye bağlanacakmış gibi davranmandan usandım. Ben seninle bağıra çağıra kavga etmek istiyorum, gerekirse günlerce dargın kalmak istiyorum. Aklın, sözlerin, her zaman iyi davranman çok hoşuma gidiyor; ama hayat bunlardan oluşmuyor. Gerçek hayat diye bir şey var, biliyor musun? Bir masal şatosunda geçen bugünler çok güzeldi, ama ben artık hayatın içindeki sıradan bir eve taşınmak istiyorum. Eğer bugün gitmezsem, yarın o hayat beni de kabul etmeyecek. Hoşça kal.” Önce inanamadım, bu çıkışının anlık bir sinirden kaynaklandığını düşündüm. Ertesi gün ajanstan da ayrıldığını öğrenince, elim ayağım boşaldı. Giderken diş fırçasını almadığını fark ettiğimde, günlerce umutla bekledim. Ve bir gün... Bir gün, ara sıra ajansa dışarıdan iş yapan Bora diye bir fotoğrafçıyla birlikte olduğunu öğrendiğimde öteki yanımı öldürdüm, diş fırçasını çöpe attım.

Garson başka bir şey isteyip istemediğimi soruyor. Bir kahve içmek iyi gelecek... Yazdıkça, Figen’in görüntüsünden, çok değil iki saat kadar önce yaptığımız konuşmanın can acısından kurtuluyorum. Yazdıkça, aşktan uzaklaşıyor, daha çok kendime dönüyorum. Üçüncü kartpostalın ön yüzünde Haliç Köprüsü’nde balık tutan insanların bir fotoğrafı var, hemen arkasını çevirip ne yazdığını okumadan başlığı atıveriyorum. Yeni bir yalnızlığı yazmaya hazırım. Tam başlayacakken, garson kahvemi getiriyor. Her zamanki gibi fincanın yanında duran şekerleri alabileceğini söylüyorum. Birden içim cız ediyor. “Zaten doğru dürüst meyve, tatlı filan da yemiyorsun. Bari kahveyi şekersiz içme de vücuduna biraz şeker girsin,” diyen Figen karşımdaki sandalyede beliriveriyor. Elimi uzatsam, dokunacakmışım gibi. Ama gerçek değil bu, biliyorum. Figen az önce Amerika’ya giden bir uçağa bindi. Figen sadece benden değil, bize ait her şeyden uzaklaştı. O yok artık. Bu delirtici görüntüden kurtulabilmek için, hemen başımı önüme eğip yazmaya başlıyorum.

Türlü Yalnızlık

Çok kişilik

Malzeme: 1 kişi. 1 şehir.

Hazırlanışı: Çok çabuk hazırlanabilir, ancak zamanla kazanılabilen bir el becerisi gerektirmektedir. Şehir bir dişi olduğundan daha çok erkeklerin damak zevkine uygundur. (Kadınlar tarafından da farklı şekillerde hazırlanabilir.) Sonucun güzel olabilmesi için dokusu, kokusu güzel bir şehir bulmak gerekir. Yalnızlığa yeterince acıkmış olunan bir anda, korunmasız bir ruh haliyle şehrin sokakları arşınlanmaya başlanır. Her sokağa, kaldırım taşına, elektrik direğine, binaya (özellikle tarihî dokusu olan yapılara) farklı anlamlar yüklenerek gün boyu dolaşılır. Çevredeki insanların konuşmalarına kulak kabartılır. Her biri için bir hikâye düşünülür. Dalgınlaşılır. Yalnız insanların yüzünde hüzün, mutlu çiftlerin gözünde kahkaha, gençlerde heyecan, yaşlılarda ölüm aranır. Bütün bu duygular şehrin değişik köşelerine adanır. Arada bir baş yukarı kaldırılıp gökyüzü seyredilir. Ancak bunun çok yapılması umutları artıracağından lezzeti bozacaktır. Artık şehir tümüyle yalnızlığa dönüşmeye başladığında, yürüyüşe son verilerek bir duvar dibine oturulur ve duygular soğumaya bırakılır. Sonbahar sıcaklığına ulaşıldığında, türlü yalnızlık da servise hazır olur. Afiyet olsun.

Bir kartpostal daha kaldı. Hemen yeni bir yalnızlık tarifi yazmalıyım. Karşımdaki sandalyeye bakmamalıyım. Figen’i bir kez daha görecek cesaretim yok. Yine de kendime engel olamayıp, yavaşça doğrulduğumda hâlâ karşımda oturduğunu görüyorum. İki saat öncesindeki gibi, beni burada görmenin getirdiği şaşkınlık ve nedenini anlayamadığım bir sevinçle, “Merhaba,” diyor.

— Ne işin var burada?

— Ben... Merhaba... Ben... bir arkadaşım... Levent, Hollanda’ya gidiyordu da, onu yolcu etmeye geldim.

— Çok şaşırdım birden seni karşımda görünce, hay Allah, ne rastlantı...

— Yaaa... Evet, garip değil mi?

— Eee, neler yapıyorsun?

— Bildiğin şeyler, iş güç... Bir değişiklik yok... Sen... Şey, sen de mi yolculuğa çıkıyorsun?

— Aslında yolculuk değil, göç benimki...

— Nasıl yani?

— Uzun süredir Amerika’daydım, duymuşsundur belki. Bir yandan iş arıyorduk, bir yandan da yeşil kart çıkartmakla uğraşıyorduk. Oturma iznini daha geçen ay alabildik. Ben de buradaki işleri halletmeye, eşyaları yollamaya filan geldim.

— Siz... Yani, şey... Demek Amerika’ya yerleşiyorsun...

— Yapmak istediğim her şey orada. Yine de Bora bir fotoğraf stüdyosunda iş bulamasaydı kalkışamazdık. Ben uzun süre çalışamayacağım. Ama şu durum geçtikten sonra bir tasarım okuluna gitmeyi düşünüyorum. Oraları bir görsen ne demek istediğimi anlardın...

— Ben... iyi olduğuna sevindim...

— Neyse, beni boş ver de, sen anlat. Yazıyla aran nasıl?

— Yazıyla mı?

— Hâlâ yazıyor musun?

— Yazmak denirse... Bildiğin şeyler...

— Bildiğim şeyler fazlasıyla ilginçti. Sakın yazmayı bırakma ha!.. Aaa, hatta yazdıklarını bana da yollasana. İyi de, sen zorlanmazsan yazmazsın. En iyisi şöyle yapalım. Örneğin... Örneğin her ayın beşinde bana yeni bir şey yolla...

Konuşmaya devam ediyoruz. Konuşurken durmadan aşağı yukarı oynayan alt çenesini ve dudaklarını seyretmekten ne dediğini anlamıyorum. “Beni neden terk ettin?” demek istiyorum, ama sesim boğazımda düğümleniyor. “Bora’da bende olmayan ne buldun? Arada bir de olsa, beni, o günleri anımsıyor musun? Buradan, dostlarından uzaklaşacak kadar çok mu seviyorsun onu? Kaç aylık hamilesin? Çocuklar bizim en büyük mutluluk kaynağımız değiller miydi, şimdi nasıl şu durum diyecek kadar basite indirgeyebiliyorsun? Adını Ali koyacağız derken hiç mi için titremiyor, hani bu bizim en sevdiğimiz isimdi?” Hiçbir şey soramıyorum. Konuşamıyorum. Elindeki küçük çantayı sırtına vurup, dudak kenarlarımın olabildiğince uzağına buz gibi birer öpücük kondurduktan sonra arkasını dönüp gidiyor.

Havaalanının yalnızlığından eser kalmadı. Yeni bir güne merhaba diyor kalabalık. Önümdeki kartpostallar, yaşadıklarımın bir kâbus olmadığını kanıtlamak istercesine yayılmışlar masaya. Titrek el yazımı gördükçe, içimdeki kuleler bir bir yıkılıyor. Yıllar önce defterime yazdığım bir söz geliyor aklıma: “Sevmenin en zor yanı sevilmek...” Ne kadar aptalmışım, sevmenin en zor yanının, kendini bir kenara koyup, sevildiğini görmek olduğunu anlamak için, yalnızlığımı kendime tekrar tekrar tarif etmem gerekiyormuş demek ki. Yaşatamadığım bir aşkı, yazarak yeniden kazanamayacağımın farkındayım artık. Yine de son bir umutla, dördüncü kartpostalın önyüzünde ne resmi olduğuna bakmadan yazmaya başlıyorum:

Sevgili Figen...

DÜŞ EŞ

Düşeş atmalıyım.

Aslında düşeş atmak oyunu kazanmak için yeterli değil. Önemli olan doğru zamanda, doğru zarı atıp doğru oynamak. Oyun boyunca öyle anlar olur ki, “hepyek” atmak çok daha olumlu bir sonuç doğurabilir. Ayrıca...

— Daha çok bekleyeceksek ben biraz kestireyim...

— Özür dilerim dalmışım, hemen atıyorum.

Şu anda gerçekten düşeş atmalıyım. Oyunu kurallarına göre oynasam da, hile yapmaya çalışsam da elimde çoğu zaman en az bir kırık pul oluyor. Bir anlık dalgınlık, belki bu kez her şey istediğim gibi gider umudunun yarattığı dikkatsizlik, başarısız bir zar tutma girişimi, zamansız kapıyı çalan bir anının yarattığı şaşkınlık, eksik ya da fazla sayarak yaptığım bir aldatmaca ve en çok da zarların ihaneti yüzünden, hep açık veriyorum. Babamın, açığımı gördüğü anda beni kıracağını, defalarca gele atarak oyunun gerisinde kalacağımı biliyorum ama elimden bir şey gelmiyor. Belki de ben bu oyunu ancak bu kadar oynayabiliyorum. Ne zaman elimde kırık bir pul olsa, babamın bütün kapıları kapalı oluyor. Alanına girmemem için ördüğü duvar, her zar atışımda bana, biraz daha bekle, diyor. Ama şu anda altı kapısı açık, yani eğer düşeş atarsam içeri girmekle kalmayıp, oradan kaçmayı da başaracağım. Avucumun içinde salladığım kemik zarların birbirlerine çarparken çıkardıkları sesi dinliyor ve dünyayı altı günde yaratan Tanrı’nın, şimdi de bana bu rakamı göstermesi için dua ediyorum.

— Biraz daha sallarsan zarlar sarhoş olacak.

— Haydi yavrum kemik...

— Pencü dü...

— Yine olmadı be! Hay ben böyle zarın!..

— Doğru konuş, doğru konuş...

— İyi de baba, küfretmeyince de keyfi çıkmıyor bu oyunun. Hem sen her seferinde...

— Ne o ulan, benimle sidik mi yarıştırıyorsun?

— Yok baba, öyle değil de...

Öyle değil de ne? Sadece bu oyunda değil her zaman seninle yarışıyorum baba. Bunun bana özel bir durum olmadığını biliyorum. Bütün erkek çocuklar babalarıyla yarışmaz mı? Geçen yıl bizim oğlanlarla yazın gelişini kutlamak için meyhaneye gitmiştik. Konu dönüp dolaşıp, babalarımıza ne kadar benzediğimize gelmişti. Herkes büyük bir gururla babasının kopyası olduğunu anlatmaya başladığında, ne diyeceğimi bilememiştim. Ben babama benziyor muydum? Evet, onun gibi gürültülü hapşırmaya, kalabalık yerlerde bağırarak konuşan insanlara sinir olmaya, gecenin bir yarısı uyanıp atıştırmaya, yolda kapatılmamış bir belediye çukuru gördüğümde hemen yetkililere telefon etmeye başlamıştım ama bütün bunlar babama benzemem için yeterli miydi? Yeterliydi herhalde. Daha fazla ne olabilirdi ki? Bir insanın bir diğerinin yörüngesine girmeye başladığının göstergeleri bunlar değil miydi? Böyle böyle, değişim tamamlanacaktı. Sonra ben de evlenecektim, önceleri çok sevdiğim karımdan gittikçe uzaklaşacaktım, işimden başka bir şey düşünmemeye başlayacaktım, çocuklarım olacaktı, onlara mesafeli bir sevgi gösterecektim, oğlumu hiç sırtıma almayacaktım, yıllar sonra bir babası olduğunu göstermek istercesine her bir araya gelişimizde onunla tavla oynayacaktım, sonra bir gün onunla böyle bir yerde...

— Yanlış saydın.

— Neden? İşte dört buraya geliyor, bu da üç... Ah, bir ileri gitmişim, özür dilerim.

— İstersen hesap makinesi getireyim. Daha saymayı beceremiyorsun be!

— Özür dilerim baba, kafam dağınık. Yarını düşündükçe...

— Düşünme. Yarın da diğerleri gibi bir gün işte. Geçip gidecek.

— Keşke senin kadar...

— Tamam, uzatma da oynamana bak.

Son oyundan bu yana altı ay geçti. Son oyun, son yenilgim... Ben babama her zaman yenildim. Çocukluğumda bu yenilgileri taşımak daha kolay oluyordu. Babam hiçbir zaman babam olmamıştı, o her zaman tarih öğretmeni Fevzi Bey’di. Ben de Fevzi Hoca’nın haylaz oğlu. Gerçi bütün öğrenim hayatım boyunca sadece lise birinci sınıfta öğretmenim oldu ama gölgesi her sınıfta, her sınavda üstümdeydi. Onu bir baba olarak görmem olanaksızdı. İçim içime sığmıyordu ve yaptığım her yaramazlık, sana yakışıyor mu, bari sen bunlara uyma, öyle bir babanın oğlu nasıl bu kadar serseri olabilir, şimdi babana ne diyeceksin’lerle bitiyordu. Babama hep kırıklarla dolu karneler, disiplin kurulu imzalı belgeler, öğretmenlerden özel notlar götürmek zorunda kaldım. Ben babamdan tıraş olmayı değil, eşşoğlueşşek kelimesinin nasıl bastıra bastıra söylenebileceğini öğrendim.

— İstemiyorsan oynamayalım.

— Yok, ondan değil de, dedim ya, dikkatimi veremiyorum bir türlü...

— Boş ver, düşünmekle hiçbir şeyi halledemezsin. Ne yapalım olan oldu bir kere...

— Gerçekten hiç mi üzülmüyorsun?

— Üzülmez olur muyum ulan! Ama elden ne gelir. Hem merak etme, her şey yoluna girecek. Biz neler neler atlattık. Annenin hastalığını düşünsene...

Annemi iki sene önce kaybettik. Önce böbrekleri iflas etti. Diyaliz, nakil sırası filan derken, kalınbağırsak sorunu ortaya çıktı. Zamanla anladık ki, hiçbir şey fayda etmeyecek. Vücudu tümüyle çürümüştü. Ölüm onun için bir kurtuluş olacaktı. Bu düşünceye önce kendimizi alıştırmalıydık. Böyle durumları yumuşatacak ve ailenin ölümü düşünüyor olmasını haklı çıkaracak yanıtların hiçbiri bize uymuyordu ne yazık ki. Güzel günler yaşadı, diyemiyorduk. Rahmetli kocasından sonra yalnızlık zor gelmeye başlamıştı, denir ya kimi yaşlı kadınlar için, annemde bunu söylemek de olanaksızdı. Torunlarını gördü de denemezdi, çünkü henüz oğlunun mürüvvetini bile görememişti. Sonuçta annem vicdanımızı rahatlatacak bir yanıt bulamadan göçtü gitti. Mezarlıktan eve dönerken birden anladım ki, ölüm annem için gerçekten bir kurtuluş olmuştu.

— Dayın olacak herif aradı mı hiç?

— Aramadı baba...

— Arasa şaşardım. Kardeşinle konuştun mu?

— Kısa konuşabildik. Zaten yine saati ayarlayamamış. Biliyorsun orada gündüzken burada gece olu...

— Biliyorum, biliyorum, bana coğrafya mı öğreteceksin!

— Seni çok merak ettiğini söyledi.

— Aklı başına yeni mi gelmiş küçükhanımın! Beni bıraksın da o düztabanlı gâvur kocasını merak etsin.

— Bu yaptığına düpedüz huysuzluk denir. Kızcağızı suçlamaktan vazgeç. Gitmesi gerekiyordu, gitti.

— İyi bok yedi.

Senin yüzünden gitti. Ayrıca o düztaban dediğin kocasıyla da mutlu değil. Ama hiç değilse kendine ait bir hayatı var. Senin baskından, benim serseri hayatımdan bıktığı için, ikimizden de kaçmak için gitti o kadar uzaklara. Aslında ilgisizliğine değil, aramasına şaşırmamız gerek. Çocukluktan içimize yerleşen o garip aile duygusunun verdiği rahatsızlık olmasa aramaz bile. Ayrıca seni merak ettiğini filan da söylemedi. Sadece para göndermemi ister misiniz, dedi. Ne var bunda şaşılacak? Aile duygusu satın alınamaz mı? Senin yaptığın neydi peki? Her ay başı maaşını anneme verip, sonra da bize arkanı dönerken yaptığın, şimdi Çiğdem’in yaptığından farklı bir şey miydi yani?

— Yorgun görünüyorsun.

— Yoo, iyiyim.

— Ben hiç iyi değilim. Bu nefes darlığı her şeyime engel oluyor. Doğru dürüst uyuyamıyorum bile. Zaten nefes darlığım olmasa da uyuyamam ya... Nedim Bey sabaha kadar horluyor. Bir gün yastığı yüzüne kapatıp boğuvereceğim herifi...

— Neden tek kişilik odaya geçmeyi düşünmüyorsun? Emekli maaşın buna yeter.

— İstemez. Tek kişilik oda için sıraya yazılacaksın, aylarca bekleyeceksin. Ben düzenimi kurdum, değiştirmem artık.

— Ama Nedim Bey sabaha kadar...

— Sen karışma benim işime oğlum.

Oğlum. Oğlum. Sadece canını sıkan bir konuyu kestirip atmak için kullandığın bir söz. Açıkçası artık duymaya da pek meraklı değilim. Oysa çocukken böyle miydi? Bir kere “oğlum” dediğini duymak için neler verirdim. Oyun sırasının kendine gelmesini beklerken okşadığın zarların yerinde, saçlarım olsun isterdim. İlkokulda “Yerli Malları Haftası” için yazdığım kompozisyonu hatırlıyor musun? Nereden hatırlayacaksın? Ama ben bugüne kadar yazdıklarımın içinde, belki de bir tek o satırları ezbere hatırlıyorum. O kompozisyon, okuldaki yarışmada birinci seçilerek saçlarımı okşamana neden olduğu için mi acaba?

— Neden kapı almadın?

— Bilmem, gözümden kaçtı...

— Dikkatsizsin, dikkatsiz... İşte hayatında da hep böyle dikkatsiz davrandın. Alman gereken kapıları alamadın. Sonra da dövünüp durdun.

— Nereden çıktı şimdi bu baba?

— Yalan mı? Doğru dürüst okuyamadın. Bin kapının mandalını kaldırıp, bir sürü işe yaramaz herifin önünde el pençe divan durup işe soktum, tutunamadın. Ne o? Beyefendi yazar olacakmış. Yazmak kimin karnını doyurmuş ki seninkini doyursun! Sana yazma demedim ki. Gir bir işe, kazan paranı, artan zamanında da ne yazarsan yaz. Haydi oynamana bak sen.

— Ama sen de yazıyorsun...

— Ben unumu eledim, eleğimi duvara astım, artık ne istersem yaparım. Hem ben senin gibi para getirmeyecek şeyler yazmıyorum. Senaryolarımdan birini bile satsam, senin o kadar kitapta kazandığının on katını kazanırım.

— Gele attın...

— Sen bana laf sokmayı bırak da kendine bak. Ben bu oyunu gözüm kapalı kazanırım...

Eskiden ben de evlenip çoluk çocuğa karışmayı, düzenli bir hayatı, iyi bir geliri, hafta sonlarında arkadaşlara oturmaya gitmeyi, ailece çıkılan yaz tatillerini ve toplumun saygın bir üyesi olmak için yapılması gerekenleri düşlerdim. Zor olmadı bunlardan vazgeçmem. Annemin güzel güzel yemekler hazırlayıp, süslenerek seni beklediği ve gelir gelmez yorgun olduğunu söylediğin gün vazgeçtim böylesi bir saygınlıktan. Annemin bir damla bile gözyaşı dökmeden sofrayı toparladığı o gece ne istediğime karar verdim. Evlilik yıldönümünüzü bir kere daha unuttuğun o gece, ben yolumu buldum. Sevgi dolu bir ortamda sevgisiz yaşanabileceğini gösterdin bana, demek ki ben de sevgisiz bir ortamda sevgiyle yaşayabilirdim. Sahi ne zaman bitti aşk senin için? Anneme olan aşkından söz etmiyorum, öyle bir şeyin olduğuna inanmıyorum. Huzurevindeki oda arkadaşın Nedim Bey’den bir farkı yoktu ki annemin. Peki annemi de boğmayı düşündüğün oldu mu hiç?

— Yeni bir senaryo yazdım, bunu kesin satarım...

— Nasıl bir şey?

— Tek bölümlük bir şey... O yapım şirketindeki oğlanın adı neydi?.. Hüseyin... Onu aradım, bitirmek üzere olduğumu söyledim. Getirin, bakalım, dedi. Bayılacaklar. Hem bu sefer ucuza çıkacak şekilde yazdım. Masrafsız olunca daha çok hoşlarına gidiyor. Sen dünya kalitesinde bir şey yapmışsın yapmamışsın, umurlarında değil. Ucuz olsun yeter. Ama bu seferkinin konusu...

— Nasıl bir şey?

— Yaşlı bir adam var. Karısı ölmüş. Bir huzurevinde yaşıyor.

— Çocukları...

— Çocuğu yok. Bu adam biraz ters bir adam. Çevresindekiler de pek bulaşmıyor zaten. Huzurevinin müdürüyle yaptığı bir konuşmadan bir iki tane uzak akrabası olduğunu öğreniyoruz. Müdür, adamı çevresine biraz daha sevgiyle bakması için uyarıyor, dostça yaklaşıyor. Ama adamımızın böyle sözleri dinlemeye niyeti yok.

— Buna senaryo değil özyaşamöyküsü deniyor...

— Terbiyesizleşme... Böyle saçma yorumlar yapacaksan anlatmayayım.

— Özür dilerim baba, birden kendimi tutamadım. Anlat lütfen.

— Huzurevi sakinlerinden bir kadının ısrarı üzerine Türk Sanat Müziği korosuna yazılıyor.

— O kadar huysuz ve yalnızlığı seven bir adamın aniden koroya girmesi saçma değil mi?

— Aniden oluyor dedim mi? Hem daha iyisini yazabiliyorsan buyur sen yaz. Hiç değilse senin hikâyelerindeki gibi denizkızlarına âşık olan şair ruhlu balıkçılar yok.

— Okuduğunu bilmiyordum.

— Neyse... Çalışmalar süresince adamımız çevresindekilerle biraz olsun kaynaşıyor. Kimi kabalıkları yontuluyor. Sonunda konser günü gelip çatıyor. Koroda görev alan herkese ikişer kişilik davetiye veriyorlar. Herkes kimi davet edeceğini anlatıp duruyor ama adamımızın davet edeceği kimsesi yok. Konser gününün sabahında salona gidip kendisi için ayrılan koltukları uzun uzun seyrediyor. O koltuklarda karısının, kız kardeşinin, akrabalarının filan oturduğunu hayal ediyor. Sonra gün boyunca bütün tanıdıklarına tek tek uğruyor, akşam için davet etmeye çalışıyor. Ama yıllar boyunca çevresine o kadar kötü davranmış ki, kimse gelmek istemiyor. Her gittiği yerde bahanelerle karşılaşıyor. Hatta berberini, sürekli alışveriş yaptığı bakkalı bile çağırıyor ama nafile.

— Bütün bu reddedişler adamın kendisiyle hesaplaşmasını sağlıyor mu peki?

— Onu seyredince anlarsın. Filmin sonunda konser gecesine gidiyoruz. Kamera önce salonu gösteriyor. Adamımız için ayrılan yerlerde iki kişi oturuyor. Sonra yavaş yavaş sahneye döndüğümüzde, adamımızın orada olmadığını, yerinin boş olduğunu görüyoruz. Bütün arkadaşları gözyaşları içinde adamımızın en sevdiği şarkıyı söylüyor. Şarkının sonunda müdür sahneye gelip, adamımızın konserden hemen önce bir kalp krizi geçirip hastaneye kaldırıldığını ve az önce gelip o boş koltuklara oturan doktorların da acı bir haber getirdiğini söylüyor.

— Hayattaki bütün ilişkilerinde boşluklar bırakan adam, son olarak kendi yerini boş bırakıyor.

— İşte artık ne dersen de...

— Sonunu beğenmedim, tam da anlatmak istediğin fikre yakışacak bir sürü boşluk var. Madem adam kalp krizi geçiriyor, konser neden iptal edilmiyor? Neden doktorlar gelip o boş yerlere oturuyor? Fazlaca duygu sömürüsü var.

— Oynayacak mıyız, gevezelik mi edeceğiz?

— Ne?

— Pencü se... Üç sıfır oldu. Bir marslık işin kaldı.

— Ziyaret saati bitmek üzere.

— Merak etme, ben işini çabuk bitiririm. Hem oyunları yarım bırakmayı hiç sevmem.

Huzurevine yerleşmek istediğini söylediğinde ne yapacağımı bilememiştim. Bir yandan, bir sürü ihtiyarla birlikte ölümü beklemeye başlayacak olman düşüncesinden rahatsız oluyor, bir yandan da sana bakmayacak olmanın getirdiği bir rahatlama hissiyle doluyordum. Bakamazdım sana. Arada bir gerçekleştirdiğimiz bu görüşmelerdeki, baba-oğul ilişkimizin neredeyse tek göstergesi olan şu saçma tavla oyunu sırasındaki sakinliğimi koruyamazdım beraber yaşayacak olsaydık. Günün birinde seni karşıma alır ve, “Otur bakalım tarih öğretmeni Fevzi Bey,” derdim, “otur ve anlatmaya başla.” Derdim ya, korkmazdım senden. Annemi sorardım sana, Çiğdem’i sorardım. Bir de... Yok yok, kendimle ilgili hiçbir şeyi sormazdım. Bunca yıl sonra, hem de giderek sana benzemeye başladığımı anladığım bir zamanda ne sorabilirdim? Bana beni anlat dediğimde, seni dinleyeceğimi o kadar iyi biliyorum ki.

— Sen bir şeyler yazıyor muydun?

— Yeni bir öykü yazıyordum ama...

— Bari bir roman yaz. Hikâyeden para kazanamazsın.

— Yazdıklarımı aşağılamaktan ne zaman vazgeçeceksin?

— Ne aşağılaması yahu? İyiliğin için roman yaz dedim, o da kabahat oldu. Zaten böyledir işte, kurt kocayınca...

— Yapma baba. Ne sen yaşlanmış bir kurtsun, ne de ben alaycı bir köpeğim.

— Ciharı yek...

— Marsa gidiyorsun.

— Sen bu kafada oynamaya devam edersen, ömrün boyunca koltuğunun altına alırsın tavlayı. Yine dua et, ben dürüst dürüst uyarıyorum. El âlem böyle de yapmaz, arkandan dilli düdük çalarlar.

— Neden hep nefret dolusun baba?

— Büyüdün de babanı sorguya mı çekiyorsun ulan?

— Bir kere olsun seninle istediğim rahatlıkta konuşamaz mıyım? Belki bir daha bunları hiç konuşamayacağız... Eğer yarın...

— Sus. Yarın hiçbir bok olmayacak...

Gözlerin doldu. Ne o, ağlayacak mısın yoksa? Sakın yapma bunu. Seni tanımaya hazırım. Ama yıllardır tarih öğretmeni Fevzi Bey olarak tanıdığım adamın babama dönüşmesini görmeye hazır değilim. Sakın ağlama.

— Bilir misin bir zamanlar çok güzel ut çalardım.

— Bilmiyordum. Açıkçası düşünemezdim de. Sen gözümde her zaman çok katı bir adam oldun baba. Seni ut çalarken düşünmek bile garip geliyor.

— Ukalalık yapma. Çalardım ya, hem de güzel çalardım.

— Neden bıraktın?

— Annenle yeni evlenmiştik. Bazı akşamlar yemekten sonra, annen sobanın üstünde kahve pişirirken tellerde gezinirdim. Sesim kötüydü, şarkı söyleyemezdim, ama pek güzel taksim geçerdim. Ev kahve kokmaya başladığında, omuzlarımı öne verip boynumu şöyle bir geriye atar, o güzel seslerin ahenginde hayaller kurmaya başlardım. Sonra bir gece...

— Eeee?

— Bir gece eskisi gibi çalamadığımı fark ettim. Boynumu her geriye atışımda gömleğimin kolalı yakası ensemi keser, musikinin huzuru ile hayatın canımı yakan gerçeklerini dengelemeye çalışırdım... Ne o, şaşırdın mı şairane bir laf duyunca? Senin boyun kadar şiir kitabı okudum ben oğlum.

— Yoo yoo, şairane bir şeyler söylediğinin farkına bile varmadım. Neden çalamadığını düşünüyordum.

— O gece canım acımadı, çünkü annen gömleğimin yakasına pamuklu bir astar dikmişti. Anladım ki, insan evlenince eskisi gibi olamıyormuş. Ertesi gün sattım udumu.

— Seni alkışlamamı beklemiyorsun herhalde. Saçmalık bu. Sakın kızma bana ama bu düpedüz saçmalık. Seni bu kadar seven ve kılına bile zarar gelmemesi için her şeyi yapan bir kadına sırf bu nedenle mi cehennem azabı çektirdin yıllarca?

— Ben beni korumasını istemiyordum ki. O acıları yok etmesi için değil, benimle paylaşması için evlenmiştim annenle.

Ağlıyorsun. Boşuna uzatıyorum bu mendili değil mi? Sen kendine yetersin. Gözlerini ceketinin koluna silersin, yanlışlarını içine gömersin, paramparça ettiğin hayatları görmezden gelirsin. Artık karın yok yanında. Kızın denizler aşırı bir memlekette bambaşka bir hayatın parçası oldu. Oğlun... Tavla arkadaşın, belki de yarın... Benim hiç doğru dürüst sevgilim olmadı biliyor musun baba? Hep gelip geçici aşklar yaşadım. Bir kadında ne arayacağımı bile bilemedim. Ama daha da kötüsü, bir kadına ne verebileceğimden haberim olmadı. Bir kadınla bir erkeğin arasındaki mutluluğun büyüsü neydi? Her yeni ilişkimde annemle seni unutmaya çalıştım. Çevremdeki mutlu ilişkilerden kopya çektim. Kendimi unuttum, omzumda bir başkasının ceketiyle girdim her yeni ilişkinin kapısından. Her ilişkimde bir başkasının ceketini unuttum. Ben hiç arkamı dönüp gidemedim baba, bir daha açılır umuduyla boş yere bekledim o kapıların önünde. Oysa kimse bedenime oturmayan o ceketi yüzüme atmak için bile kapıyı açmadı. Ben bütün aşklarımı o senin bir türlü beğenmediğin yazılarımda yaşadım. Düşlerden eşler yarattım. Sen nasıl kaçtıysan annemin en gerçek aşkından, işte ben de öyle koştum olmayan kadınlarım’ın kollarına.

— Yenildin.

— Yine yenildim.

— Bu tavla denen oyundan nefret ediyorum biliyor musun?

— Şaka mı bu? Ama benim de nefret ettiğimi bildiğin halde yıllardır oynuyoruz.

— Beni yenmen umuduyla oturuyorum her seferinde bu salak oyunun başına.

— Nasıl yani?

— Anlatması zor, boş ver...

— Ne olur bari şimdi kaçma, ne olur boş ver deme.

— Sultan II. Mehmed’in ilk tahta geçişinde babasına yazdığı mektubu bilir misin? Sultan bensem orduların başına geçmenizi emrediyorum, yok eğer sultan sizseniz zaten başkomutanlık görevinizi yapmalısınız, dediği mektup. Benim de bıyıklarının terlemeye başladığı günlerden beri bir hayalim vardı. Kıran kırana bir tavla maçı yapacaktık. Yenilecektim ve işte oğlum, diyecektim, artık sen de bir erkek oldun.

— Bir erkek olduğumu, oğlun olduğumu söylemen için seni yenmem mi gerekiyordu baba?

— Ben... bilemiyorum... Galiba... galiba gerçeği şimdi görebiliyorum. Yani... sen her zaman büyük bir adamdın. Ama benim, baban olduğumu anlamam için yenilmem gerekiyormuş.

Sana sarılabilir miyim? Yoo hayır, bu kadar basit değil. Ben seni yenmek istemiyorum ki. Bunu hiçbir zaman istemedim. Ben sadece senin hayatında olmak istedim. Şimdi gideceksin. Huzurevindeki odana dönecek, uyumadan önce annemi, Çiğdem’i düşünecek, sabaha kadar Nedim Bey’i boğma planları yapacaksın. Bense burada, bu soğuk hastane odasında kalacağım. Uyumadan önce annemin her sabah okula yollarken nasıl arkamdan dua ettiğini, kardeşimle birlikte biriktirdiğimiz deniz kabuklarını, seninle gidemediğimiz lunaparkı, seyredemediğimiz futbol maçlarını, içemediğimiz içkileri düşüneceğim. Sabahki ameliyat aklıma gelemeyecek bile. Ya da sonrasında yaşayacağım o ıstırap dolu tedavi süreci.

— Kalmamı istemediğine emin misin?

— Sağ ol, hiç gerek yok. Zaten refakatçiye izin vermiyorlar.

— Ben refakatçi değilim, ben senin babanım.

— Biliyorum.

— Korkuyor musun?

— Hayır baba, korkmuyorum.

— Atlatacaksın oğlum. Yıllar sonra gülüp geçeceğiz bugünlere. Hem daha beni yenmedin. Şu tavlayı koltuğumun altına verene kadar kendine iyi bakmak zorundasın.

— ...

— Ben sabah erkenden burada olacağım. Ameliyata girmeden yanına gelirim. Doktora sordum, ancak akşama doğru kendine gelirmişsin. Gözünü açtığında yanında olacağım.

— ...

— Gel buraya...

Sarılıyorsun. Bu saçlarımdaki senin elin mi baba? Ama ağlamayacağız değil mi? Çünkü ikimiz de kocaman adamlarız. Sadece bir süre böyle duracağız ve sonra kendi kapalı hayatlarımıza döneceğiz. Kapının arkasına kendi ceketlerimizi asıp yeni günü bekleyeceğiz.

— Yarın görüşürüz oğlum.

— Görüşürüz baba.

Gidiyorsun. Hastanenin buz beyazı koridorunda gittikçe küçülen bedenini seyrederken, bugünün hayatımın en mutlu günlerinden biri olduğunu düşünüyorum...

RAKI, SU VE BUZ

Zırrr!.. Zırrr!.. Zırrr!..

Saat çalıyor. Uyanmalısın. İçindeki sıkıntı, yeni güne, günaydın diyor. Kalkmalısın. Odandasın. Kalın perdenin arasından sızan ışığa bakıyorsun. Bugün hava nasıl acaba? Uyumaya devam etmek istiyorsun. Gözlerini kapatıyorsun. Üniversite yılların aklına geliyor. Arkadaşlarının “Yurdun En Uykucu Öğrencisi” madalyasını taktıkları günü anımsıyorsun. O gıcırtılı ranzanın, sert şiltesini hissediyorsun vücudunda. Öğrencilik görüntülerinden, bir deniz kenarı görüntüsüne geçiyorsun. Uyku ile uyanıklık arasındaki sınırdasın. Her an yeni düşlere yenik düşüp, uyumaya devam edebilirsin. Aniden kalkıyorsun. Başın dönüyor, tatlı bir üşüme sarıyor tenini. Terliklerini arıyorsun. Uykunun büyülü zarından sıyrılıp, günün iç sıkıcı gerçeğini giyebilmek için, yaşamının sıradan bir nesnesine dokunman gerekiyor. Terliklerini buluyorsun. Uyandın.

Çaydanlığın altını yakıyorsun. Üstünde güneş resimleri olan fincanına, bir çorba kaşığı hazır kahve koyuyorsun. Tuvalete gidiyorsun. Klozete oturup, her zaman çamaşır makinesinin üstüne koyduğun çizgi romanlardan birinin sayfalarını karıştırıyorsun. Kaynayan suyun ıslığı dalıp gitmene izin vermiyor. Kahveni içerken, tıraş oluyorsun. Tıraş köpükleri, fincanın kenarına bulaşıyor. Çenendeki çukuru tıraş ederken çok dikkat ediyorsun. Sonrasında aynı dikkati göstermediğin için, boynunda bir nokta kanamaya başlıyor. Bir parça tuvalet kâğıdıyla kanı durdurmaya çalışıyorsun. Kahveni bitiremiyorsun. Kalanını lavaboya döküp dişlerini fırçalıyorsun. Ellerini ve yüzünü kuruluyorsun. Havluyu yavaşça çekiyorsun yüzünden. Her gün oynanan bir tiyatro oyununun perdesi yavaşça açılıyor. Sahnedesin. Tek başınasın. Başroldesin. Günaydın.

Hava güzel. Dolmuş durağında beklerken, tanıdık yüzler görmek umuduyla çevrene bakınıyorsun. Sadece kadınlara baktığını fark ediyorsun. Sadece kadınlara baktığını herkesin anladığını sanıyorsun. Utanıyorsun. Ama karşıdan gelen kısa saçlı kıza bakmaktan kendini alamıyorsun. Kızın görüntüsüyle Sinem’in görüntüsü yer değiştiriyor. İçin bir tuhaf oluyor. Koşup Sinem’e sarılmalı, çok özledim, demelisin. Dakikalardır gelmeyen dolmuş, aniden Sinem’le aranıza giriyor. Kavuşamıyorsun.

Dolmuş seni evden uzaklaştırıp, işe yaklaştırdıkça, başka düşünceler üşüşüyor kafana. Bunların en önemlisi, hazırlamakta olduğun yazı dizisi: “Kenardakiler.” Yazı dizisine bu adı verdiğini duyduğunda, Cem’in söylediği söz içini rahatsız ediyor: “Oldu olacak, Tutunamayanlar koysaydın.” Herkesin Oğuz Atay’a sığındığını, ona olan hayranlığını bu kadar doğrudan bir isimle çağrıştırmanın zararına olacağını söylemişti Cem. Yeni bir ad koymaya karar veriyorsun. “Kent ve İnsanlar” ya da “Görünmez Adamlar” ya da... Cem’in görüntüsü bulduğun her yeni adda karşına dikiliyor. Cem... Gazeteciliği, yazıyı ve daha birçok şeyi öğrendiğin insan. Ustan. İki yıl önce, yeni binyıla, uzaklarda bir kasabanın, buz gibi otel odasında girmene neden olan kişi. Onun yardımcısı olmaktan, tek başına bir gazeteci olmaya geçtiğin gün sevinçten ağlayacak gibi olan duygusal adam. Desteğine her an gereksinim duyduğun dost. Bu yazı dizisini hazırlamaya karar verdiğin ve malzemeleri topladığın gün nasıl heyecanla yanına koştuğunu anımsayınca gülüyorsun. Yanında oturan kadın neden güldüğünü anlamıyor. Sana tuhaf tuhaf bakıyor. Kadına, sizin öykünüzü de yazmak isterdim, demek geçiyor aklından. Aceleyle ağzını açıp bağırıyorsun: İnecek var.

Gazete binasının önü kalabalık. Birçok arkadaşın günlerdir maaş alamıyor. İşten çıkarılmalar sürüp gidiyor. Kimseyle göz göze gelmemeye çalışarak döner kapıdan içeri süzülüyorsun. Turnikenin açılmasını sağlayan elektronik kimlik kartını yuvasına götürüyorsun. Vücudun ezberlenmiş bir hareketle ileri doğru atılıyor. Takılıyorsun. Turnike açılmıyor. Bir kez daha deniyorsun ama bunun boşa çaba olduğunun farkındasın. Kovuldun... Kovuldun... Kovuldun... Göz göze gelmemeye çalıştığın o arkadaşlarından birisin artık. Son bir umutla güvenlik görevlilerine doğru yürüyorsun. Alacağın yanıtı bildiğin halde soruyorsun. Sesin titriyor. Kartınız iptal edilmiş, diyorlar, İnsan Kaynakları’yla görüşmelisiniz. Bir telefon etmene izin veriyorlar. İnsan Kaynakları’ndan bir kız, olabildiğince soğuk bir sesle, işine son verildiğini, tazminat yolunun açık olduğunu bildiriyor. Kızın sesini Sinem’in sesine benzetiyorsun. Özel eşyalarını almak istediğini söylüyorsun. Bunu ancak güvenlikten bir görevli eşliğinde yapabileceğini söylüyor. Telefonu güvenlik görevlisine veriyor ve kararı duymasını sağlıyorsun. Şu kenarda biraz bekleyin, diyor. Beklerken turnikeye korkarak yaklaşan, içeri girebildiği için mutlu olan, giremeyince bağrınan, ağlayan, susup sessizce geri dönen arkadaşlarını izliyorsun. Bir anda aklına hiç birikmiş paranın olmadığı geliyor. Korkuyorsun. Güvenlik görevlisi seni içeri sokuyor. Bir daha hiç binemeyeceğin asansörü beklerken, o güne kadar duvarlarda asılı olan resimlere hiç bakmadığını fark ediyorsun. Masanın yanına gelirken, bir iki arkadaşın şaşkın gözlerle sana bakıyor. Grafik servisinden Banu, yanında güvenlik görevlisini görünce ağlamaya başlıyor. Gelip sarılıyor. Cem de gitti, diyor. Bir anda yerin ayağının altından kaydığını hissediyorsun. Düşeceksin. Bu söz, karanlıkta uçan bir yarasa gibi beyninin her kıvrımına çarpa çarpa yol alıyor kafanın içinde: Cem de gitti. Sersemlemiş bir durumda, not defterlerini, kalemlerini, telefon numaralarını yazdığın kâğıtları, kitaplarını toparlıyorsun. Güvenlik görevlisi bilgisayarını açmana ve dosyalarını kaydetmene engel oluyor. Bilgisayar disketlerini alman da yasak. Kesin emir var. Ama bütün yazılarım orada diyecekken, vazgeçiyorsun. Günlerdir üstünde uğraştığın yazı dizisinin bütün çalışmalarının “burada” kalacak olması sinirlendiriyor seni. Söylenmeye başlayınca, İnsan Kaynakları’nı araman gerektiği bildiriliyor. İnsan Kaynakları, insana yakışan bütün kaynakları kurutmaya devam ediyor. Kuruyorsun. Hiçbir yeri aramadan, hiç kimseyle vedalaşmadan çıkıp gidiyorsun. Artık işsizsin.

Ne zaman eve geldiğinin farkında değilsin... Sadece yürüdüğünü ve yol boyunca Cem’i aradığını anımsıyorsun. Cep telefonu, ev telefonu, annesinin evinin telefonu, hatta ayrıldığı eşinin telefonu yanıt vermeyince, evine gitmeye karar verdin. Ama Cem’i çok iyi tanıyorsun ve yalnız kalmak istediğini anladın. Sen de yalnız kalmak istiyorsun. Cep telefonunu kapatıp ev telefonunu da fişten çekiyorsun. Bir kâğıt kalem alıp hesap yapmaya başlıyorsun. Durum kötü. Daha da kötü olacağı şimdiden belli. Sabahtan beri bir şey yemedin ama açlık