Can Yayınları 1923

© 2010, Can Sanat Yayınları Ltd. Şti. Tüm hakları saklıdır. Tanıtım için yapılacak kısa alıntılar dışında yayıncının yazılı izni olmaksızın hiçbir yolla çoğaltılamaz.

1. basım: 2010 2. basım: Kasım 2011 E-kitap 1. sürüm Eylül 2014, İstanbul 2011 tarihli 2. basım esas alınarak hazırlanmıştır.

Yayına hazırlayan: Faruk Duman

Kapak tasarımı: Ayşe Çelem Design Kapak resmi: © iStockphoto.com / Ewa Mazur

ISBN 978-975-07-1642-3

CAN SANAT YAYINLARI YAPIM, DAĞITIM, TİCARET VE SANAYİ LTD. ŞTİ. Hayriye Caddesi No: 2, 34430 Galatasaray, İstanbul Telefon: (0212) 252 56 75 / 252 59 88 / 252 59 89 Faks: (0212) 252 72 33 www.canyayinlari.com yayinevi@canyayinlari.com

AHMET BÜKE

ALNI
MAVİDE

2008 OĞUZ ATAY ÖYKÜ ÖDÜLÜ

ÖYKÜ

Ahmet Büke’nin Can Yayınları’ndaki diğer kitapları:

Kumrunun Gördüğü, 2010

İzmir Postası’nın Adamları, 2010

Çiğdem Külahı, 2010

Ekmek ve Zeytin, 2011

AHMET BÜKE, 1970’te Manisa’nın Gördes ilçesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Gördes’te, liseyi İzmir Atatürk Lisesi’nde bitirdi. Bir süre ODTÜ Jeoloji Mühendisliği’nde okudu. 1997 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü’nden mezun oldu. Öyküleri E Edebiyat, Adam Öykü, Ünlem, Patika, İmge Öyküler, Özgür Edebiyat, Eşik Cini, Notos Öykü, Yeni Yazı, Ğ, Sus, Har gibi edebiyat dergilerinde yayımlandı. 2002’de İzmir Postası’nın Adamları’nı, 2004’te Çiğdem Külahı’nı, 2006’da Alnı Mavide’yi, 2010’da Kumrunun Gördüğü’nü (2011 Sait Faik Hikâye Armağanı), 2011’de Ekmek ve Zeytin yayımladı.

Babam için...

“Aşılamaz acı yoktur...”

CIORAN

“BİZ”

Bir... Arkadaş Salih

“Biz eskiden çok zenginmişiz.”

Gün batıyordu. Sıcaklık ağırdan çekilmeye başlamıştı. Bileğimle alnımı kaşıdım. Kaşlarıma yapışmış siyah tüyler döküldü. Üfürdüm. Birkaçı havalanıp kendi etraflarında hızlı daireler çizdi, yerdeki kan birikintilerine düştü.

“İki nehrin doğduğu gözde yüksek duvarlı evimiz varmış. Kaya gibi bir kapı, arkasında tırnağına kadar silahlı adamlar... Salih, dinliyor musun, beni? Ulan Salih, bakmasana suratıma öyle aval aval.”

Çenesi düşmüştü yine. “Sus” desen gücüne gider şimdi. Ama çok da güzel namussuz. Bunca pisliğin içinde bile gözleri parlıyor. İçimden kalkıp yanına varmak geçiyor. Sıcak suyla ellerini yıkamalı, parmaklarını ovuşturup siyaha dönmüş kirleri akıtmalı. Kalkıp dişlerinden öpsem. Sevsem ne çıkar ki? Bu boktan bodruma sızan iki parmak ışıktan başka kimin haberi olur?

Akşamları iş bitimi çıkarken görürdüm onu. Kumraldı. Şimdi esmer. Nasıl oluyor bu? Karanlıkta rengimiz koyulaşıyor bizim.

Dar paçalı kot giyerdi. Ayağında her daim boyalı, parlak siyah ayakkabılar. Hava soğuduğunda ince yağmurluğunu atardı omuzlarına. Atölyeden yorgun, yıkılmış çıkan ötekilerinin tersine o hep neşeli olurdu. Hemen karşıdaki ihtiyar bakkala girer, Ballıca sigarasının yanına gazete kâğıdına sardırdığı bir şişe ispirtoyu koynuna alırdı.

“Hazan, sen her akşam bu şişeyi devirsen ayağa kalkamazsın. Kime alıyorsun bunları, allasen?”

Gülümseyerek konuyu değiştirirdi:

“Amca, yine senin duvara yazmışlar, ha?”

İnsan, duvarına yazılmasına neden bu kadar kızar. Anlamak mümkün değil. Kaç sabah beni de yoldan çevirmişti.

“Evlat, az dur bakalım.”

Ellerini pütürlü yüzeye sürer, yüzünü yaklaştırıp koklardı.

“Ne yazıyor burada?”

Ondan nefret ediyordum. Göz çukurları iki kuru kuyu gibi koyulaşan, titreyen parmaklarında yosunlu, yeşili dövmeler olan bu ihtiyar ölüm gibi soğuk geliyordu bana.

“Konuşsana be adam! Seni tanıyorum. Pençeli ayakkabılarınla geçiyorsun dükkânımın önünden. Her sabah, her akşam. Topal seni!”

Onu orada, merak ettiği duvarının önünde boğmayı kaç defa istedim.

“Okusana...”

Bakkalın kızı içeriden çıkıp kör adamı zorla içeri çekene kadar küfürlerini sürdürürdü.

“Baba yok orada bir şey.”

“Yalan! Orospu, yine ismini yazmışlar. Seni yazmışlar duvara.”

Kızın müthiş kuvvetine şaşırırdım. Babasının koltukaltlarından geçirdiği iki kolunu kelepçe gibi sıkar, arkaya doğru sürüklerdi. İhtiyar kapının eşiğine tutunduğunda ise çözdüğü sol elini yumruk yapıp yorgun bileklere geçirirdi. Ağzı köpükler içinde kalan adam, içerideki karanlığa doğru kaydığında onun orada boğazını kesmesini dilerdim.

Hazan bütün bunları umursamazdı.

“Hayat beni şaşırtmıyor.”

Hazan, ihtiyar adamın aslında gördüğüne inanıyordu. Daha doğrusu onunki farklı bir körlüktü.

“Her akşamüzeri, siparişlerimi raflardan eliyle koymuş gibi buluyor, paketliyor. Para üstünü eksiksiz veriyor. Hatta bazen dükkâna girdiğimde onu gazete kâğıtlarının üzerine eğilmiş buluyorum.”

Peki ya o duvar?

“İhtiyarın gözleri sadece içeride görüyor. Dışarıdaki dünya onun için karanlık.”

İtiraz etmezdim. Çünkü Hazan’la tartışılmaz. Hemen gözleri buğulanır. Ben kıyamam ki o yeşil sulara.

İş bitimi peşini bırakmazdım. Kör bakkalı ardında şüphelerle bırakıp çamurlu sokağa yeniden çıkardı.

Kemaraltı’nın en berbat sokağındaydık. Atölyenin tıkadığı çıkmazın on adım ötesinde bakkalın yıkılmak üzere olan kirli camekânı uzanır, bel vermiş elektrik direğinin dayandığı o meşhur duvarla birlikte sokak çürümüş bir paçavra gibi kıvrılıp giderdi.

Hazan kartal omuzlarıyla aşağıya doğru kendini bıraktığında bu zavallılık açılır gibi olurdu.

İki yanda çarpılmış eski evlerin cumbaları çoktan yıkılmıştı. Haraplık önce buradan başlar. Kim bilir kaç kadının pembe topuklarıyla esneyen o taban tahtaları iri topuzlu çivilerden kıymık kıymık ayrılmadan önce uçan çatıdan aldığı nemle gevşer; yağmur suyu getirdiği çamurla ağacın özüne işlerken küçük çıtırlar doğurur. Ev ölürken cumbasına ağlar.

Hazan da her gün biraz daha bel veren evlere bakarken üzülürdü galiba. Bunu tam anlayamazdım. Ama beni fark edemeyeceği mesafeden onu izlerken durup dalgınca bakmasından bunu çıkarırdım.

En çok kapısı aşı boyalı Kumrulu Mescit’in önünde oyalanır. Kırmızı pasın aktığı demir kapının parmaklıklarına başını dayayıp uzun uzun içerisini izlerdi.

Hazan’ın parmakları incedir. Kapıya dayanıp ittiğinde kırılacaklar diye ödüm kopardı.

“Sakın girme. Çık oradan.”

Çoğu zaman sayıklamalarım işe yaramaz. Kumrulu Mescit’in iç avlusuna doğru kayıverirdi.

Benim korkum yıkıldı yıkılacak gül ağacından oymalı çatı değildi. Ne de avluda akan ve mahallelinin zehir-i zıkkım akıttığına inandığı yılanbaşlı çeşmeden ürkerdim. Çünkü belki bin defa eğilip kanıncaya kadar çeşmeye yapışmış, ardından titreyen ahşap merdivenleri çıkarak mescidin içinde kaybolmuştu.

Esas korkum boğuk ağlamalarının etraftan duyulmasıydı.

O gün Kıstırın Nazmi onu fark etti. Gözlerine inanamadı önce. Etrafa bakındı. Başını eğip duvara sürtünerek yaklaştı. Parmaklıkların arasından içeriye baktı. Saklandı. Yeniden doğrulup baktı. Ardından sıçrayıp uzaklaştı. Köşeyi döndü tozun içinde.

Birazdan geri geleceklerini biliyordum. Elleri bellerinde, öfkeli adımları ve küfürbaz bıyıklarıyla sokağa dolacaklardı. Kaynayan mırıltılarıyla aralarında konuşup içeriye dalacaklardı.

Mescidin yanındaki boş eve girdim. Cam kırıkları ayaklarımın altında patlıyordu. Sidik kokan koridoru koşarak aştım. Mutfak. Yerde kırık sandalye ölüsü. Telleri paslanmış çerçeve patladı önümde. Ateşten çemberin içinden geçen bir soytarı gibi uçtum. Dize kadar büyümüş otların arasında buldum kendimi. Evin arka bahçesine ulaşmıştım. Kalktığımda omzuma gömülü ince bir demir parçası ve boyunca fışkıran kanı gördüm. Bu benim acım olamazdı. Çıkarıp attım. Bahçe aniden mora kesti. Etrafımdaki hava ağırlaştı. Koyu bir çorbanın içinde koşmaya başladım.

Bahçeyi çeviren kırık duvarlara ulaştığımda Nazmi’nin mavi gömleğini gördüm. Önümden geçiyordu. Elimi uzattım. Beni çevreleyen yoğunluk ona ulaşmama izin vermeyecek gibiydi. Ama her şey çözülüverdi.

Bahçeye çektim onu.

Hazan esrar zulalarını patlatmıştı. İçinde son namaz kılanın kırk sene önce öteki dünyayı boyladığı ve belki de Tanrı’nın bile unuttuğu bu mescit, mükemmel ateş tuğlalarının arasında önce tülbente, ardından paket bandına sarılmış ağır tozları saklıyordu.

Oysa o gün Hazan kim bilir aklında hangi güzellikle içeriye sızıvermişti. Kaç defa mescidin önünde durup içeriye uzun uzun bakışından içim cız etmişti. Ama her defasında başını eğip yoluna devam etmişti.

Nazmi çırpındı önce. Göğsümü göğsüne bastırıp uzun otların arasına çektim. Korkusu ter olup üzerime bulaştı. Fısıltıyla yalvardı. Biliyordu ki bağırırsa boynunu zahmetsizce kıracaktım. Ağlamaya başladı. Omzumdan damlayan kan büzülmüş dudaklarına iri lokmalarla dolsa da saygıyla yutuyordu hepsini. Gördüklerini unutmaya hazırdı. Hatta hemen o gün bu mahalleyi terk edebilirdi. Zaten eski bavulundan ve içine doldurduğu çizgi romanlarından başka neyi vardı. Erketelikten kazandığı üç kuruşu biriktirememişti. Bunun için çok üzgündü. Tekrar tekrar söyledi bunu. Keşke bu kadar savruk olmasaymış ki rahmetli anası bu nedenle gözleri açık gitmiş.

Bedenimde biriken ağırlığı avuçlarıma verdim. Bastırdım. Gözleri büyüdü. Beyazın arasında titreyen kırmızı damarları çatlayıp dağıldı.

Geriye döndüğümde Hazan ortada yoktu. Arkasında bıraktığı cehennemden habersiz yoluna devam etmişti.

Ardından deli gibi koştum. Nefes nefese yetiştim. Göğsü körük gibi inip kalkıyordu. Geriye yürüdük beraber. Birbirimizle konuşmadan ne yapacağımızı anlamıştık.

İki... Rehber girer

Bu çatıların hepsi bana ait. Şu çıkmazdan başlayan ve yan yana akan üç sokak, koca mahalle, Mezarlık Başı’ndan suya kadar olan tekmil ev ve çirkini ve şehlasıyla bütün bu çöp bana zimmetli.

Elimde görülmez bir davul ve kiraz ağacından tokmakla sabah sayımına çıkıyorum. Büyük hapishane. Duvarları bir ben biliyorum. Kimse uyanmadan herkesin hücresini açıyorum.

Orta sokağın sonunda gürültülü sesler çıkaran atölye en sevdiğim yer. Karşı evin damından izliyorum. Kucak dolusu çarşaf taşıyorlar. Makineler, bağlanmış hayvanlar gibi höykürüyor. Gidip gelen demir taraklar, pırıltılı ışıklar saçan vidalar, ağır yağları akan sarılı teller. Çalışan her şey iyidir. Elektrik hayat veriyor bu eski mahalleye.

Hatta yürüyen ceset Halit Bey bile o kalabalığın arasında kanlanıyor. İşçilerine bakıyor oturduğu masadan. Koşturan küçük kızları, eğilip kalkan sepetlere doldurdukları çorapları taşıyan çırakları, bıçak kesiği parmaklarını sıcak çay bardaklarıyla ısıtan ustabaşını gözünü kırpmadan izliyor.

Halit Bey geniş kolçaklı koltuğunun hemen arkasında, çerçevelenmiş siyah beyaz eski fotoğrafını indirir, “Gençliğim, kudretim...” diye fısıldar.

Ses yükselir. Tezgâhtaki kızlar tedirgin güvercinler gibi kulak kabartır, ardından başlarını omuzlarına gömerler. Hava buza keser. Herkes tozun ve işin arasında kaybolmaya çalışır.

Ayağa kalkar.

Mahallede beni deli diye çağıran tek kişi Halit Bey’dir.

“Lan Deli Rehber, gel buraya...”

Çaresiz boynumu bükerim.

Atölye boşalmış olur. Vücuduma sardığım naylon torbaların hışırtıları altından içeri süzülürüm. Kalkıp perdeleri kapatır, ışıkları söndürür; masa lambasının kirli sarısı kalır geriye.

Sandalyemi kendim sürükleyip getiririm köşeden. Ellerimi arkada birleştiririm. Soğuk kelepçenin bileklerime oturuşunu hissederim.

“Lan Deli Rehber, tat vermiyorsun aslında bana.”

Halit Bey, tıknaz adamın birisidir. Kemerli burnunun indiği yerde kibrit çöpü kadar ince bir bıyık kıvrılır. Yüzü kireç beyazıdır. Ama beni omuzlarımdan tutup sarstığında gri gözlerindeki tül biraz yırtılır. Çıplak başından sıyrılıp gelen ve şakağında çatallaşıp kaybolan damarının atmaya başladığını hissederim. Halit Bey’in içi hafiften uyanıyordur artık.

Elinin tersiyle vurur; arka arkaya. Hafif bir giriş.

“Neden böyle naylon torbalar içinde geziyorsun? Neden sarıyorsun bunları vücuduna?”

Önceleri, buna sinirleneceğini bilemezdim elbette; yanıt vermeye çalışırdım. İki eliyle ağzımı kapatmıştı kaç kere. Konuşmamı istemiyordu. Aslında karşısına oturtup eziyet ettiği adam ya da adamlar ben değildim. Bunu bana haykırdığı anlamsız sorulardan anlamıştım.

“Sen kime bağlısın?”

“Nerede buluşuyorsunuz?”

“Ev nerede?”

“Bu anahtarlar nereye ait?”

“O adamın gerçek ismi ne?”

O her sorunun ardından yumuk gözleriyle kırıştırdığı alnını yere döküyor, kendince verdiğim ama aslında ağzımdan dökülmeyen cevapları tartıyor, eğer tatmin olmamışsa yeniden üzerime yıkılıyordu.

Bu mahalleden kaçıp gidebilirdim. Kumrulu Mescit’in bitişiğinde kırık beliyle yükselen o metruk evin ikinci katındaki üç parça kirli çaputumdan başka neyim vardı ki? Ama bir türlü kopamıyordum buradan. Evlerin tozlu çatılarında dolaşıp çöpleri karıştırmaktan, ışık sızan her odayı, her ayak tıpırtısını izlemekten kendimi kurtaramıyordum.

Bütün bunların ötesinde bu rezil adamın ayağına gitmeyebilir, bana doğru uzattığı titrek kolları büküp çatırtılı seslerle kırabilirdim. Mümkünü yoktu. Ağır dudaklarından çıkan sesini duyar duymaz tüm kaslarım çözülüyordu. Ona boyun eğiyordum.

Belki de bu çaresizliğimin altında o iğrenç sandalyeye çöker çökmez hissettiğim garip duygu yatıyordu. İlk birkaç saniye içerisinde her zaman içinde yüzdüğüm pelteleşmiş zamanın zarı yırtılıyor ve vücuduma sıvaşan kanlı peltenin içinden sıyrılıp nefes alıyordum. Sanki kalın renkli camlar ardından baktığım dünya gerçek oluyordu. Avuçlarıma geçirdiğim tırnaklar etime batıyor, yüzümden yayılan ateş beni yakıyordu. Acı bana kendimi geri veriyor gibiydi.

Oysa normal zamanlarda dalgacı adamın tekiydim. Saat Kulesi’nin dibindeki midyeci çocuklara takılırdım gece yarısından sonra. Onlar benden korkmazdı. Hepsinin severken öldürebileceği kadınları vardı. Kocaman elleri gülerken titrerdi.

Dertleri beni kerhaneye sokmaktı. Günlerce yalvardılar. Vücuduma sardığım torbaları gözüm gibi korudum. Israr ettiler, tersledim. Üzerime geldiler birkaçını ısırıp tekmeledim. Sonunda mahalleye kadar kovaladılar. Kumrulu Mescit’in kapısının önünde kıstırdılar beni. Daha doğrusu Hazan ensemden yakaladı. Çaresiz boyun eğdim.

Karga tulumba Karataş Hamamı’na vardık. Hazan makasla üzerime sardığım torbaları kesti. Herkes öğürürken o gülümsüyordu.

“Ah Rehber, ah! Ne bu yaralar. Allah sana kıçını dönmüş ama sen bari acıyaydın kendine.”

Ne utandım ama. Göbek taşının üzerine kıvrıldım. Başımı karnıma gömdüm.

“Ah Rehber, ah! Kimsin sen?”

Kimdim ben?

Ter içindeki bu kanlı et parçasının içine ruhu kim üflemişti?

Üşüdüm ben. Parmaklarımın arasından sızan hamamın sarı ışığı altında apışaramdan bacaklarıma yürümüş gri kabuklar ve altındaki acılı yaralar bile titredi. Üzerime abanan sıcağa rağmen dişlerim takırdadı.

Hazan eliyle yuğdu bedenimi. İri sabun kırıklarıyla köpükledi. Keseyle gezindi üzerimde. Midyeci çocuklar kovalarla su döktüler üzerime.

Sonra biraz karıştı ortalık. Hamamcı maraza çıkardı:

“Çıplak mı çıkacak bu çocuk dışarıya?”

Hazan adamı boğazından yakalamış silkeliyordu.

“Bulacaksın gömlekle pantolon.”

Araya girenler oldu. Midyeci çocuklardan ikisi bıçak çekti. Aşağıdaki ocağa odun atmaya giden iki karış ensesiyle Tellak Asım buğulu kapıyı açıverince iş kızıştı esas. Fırlattığı nalın, kurnanın mermerinden sekip kavgayı sırıtık ağzıyla izleyen müşterilerden birinin göğsüne oturdu. Mosmor oldu adam. Yine en akıllımız Hazan çıktı. Tepedeki karpuz lambayı fırlattığı tasla tuz buz etti.

Dışarıya çıktığımızda körfezden esen yel içimi dolduruyordu. Köşedeki torbacıyı tekme tokat yıkıp adamın üstünü soydular. Yıllar sonra üzerimde insan kılığı, karanlık sokaklarda kaybolduk.

Biliyorum ayıp şey yapacaklar bana. Ayak diriyorum, fırsatını kollayıp çöp tenekelerinin ardına siniyorum ya da eski evlerin eşiklerine sığınıyorum. Ama her defasında yakalıyorlar ensemden. Bu çocuklar çok güler. Rezillikten de korkmazlar. Yine de Kemeraltı’ndan Basmane’ye yürümek mümkünsüz geldi onlara. Mahalleye saptık. Orta sokağa girdiğimizde tek tük evlerin ışıkları yanıyor, o evlerin nefes kokan odalarından seçilen insan gölgeleri yerdeki yağmur çukurlarına düşüyordu.

Kör bakkalın yan duvarına vardık. Hazan eliyle durdurdu bizi. “Sus” yaptı işaretparmağıyla. Çöktü. Emekleyerek yolun karşısına geçti. Atölyenin önüne park edilmiş Halit Bey’in arabasına vardı. Cebinden çıkardığı çakıyla kapı kilidini döndürdü. İçeri süzülüp sessizce el frenini indirdi.

İki dakika sonra arabaya üst üste sığıştık. En kötü durumda olan bendim. Arabadan atlarım diye ortaya oturtmuşlar, kucağıma da birisi uzanmıştı.

Hazan’ın dudaklarından sıyrılan sigara dumanı içerisini doldurdu. Elektrik direklerinin uzun gölgelerini geçtik. Karanlığın leke gibi bulaştığı sokaklar, birahanelerden taşan öğürtüler ve çürük kırmızı ışık önümüzde açılıp kapandı. Şehir bacaklarını edepsizce açmış bizi içine alıyordu. Pis koktu akıntısı. Bozulmuş ojeleriyle pespayelik ışıdı ortalıkta.

Arabayı bıraktık. Hilal’den son katar geçti. Onlar elleri ceplerinde, tıkırdayan raylara bakıyorken, parlak çığlığın altına atlayıvermek geçti içimden. Kimse yokluğumun farkına varmayabilirdi. Midyeciler, tantanlar kalkar kalkmaz paralarının yeteceği ama nefeslerinin eksik kalacağı kadınlara yürürlerdi. Köşedeki köpek, arkalarından bakıp başını eğerdi yine. İki lokma yemek kokusu seyyar kasetçinin kırlaşmış sesine karışırdı. Aklı gelip giden, hatırlamanın derin sularına bir türlü varamayan bu mahalle artığına, yani bana kim dönüp bakardı ki? Sabah, çöpçülere neyim kalırdı? Gece karıncalarının kopardığı etlerimi, kargaların sıyırdığı kemiklerimi bir künge tenekesinde toplasalar dünya yine aynı dönerdi.

Adımımı Hazan’ın hamlesi kesti. Parmaklarını kolumda kenetledi. Yüzümüzü süpüren rüzgâr geçene kadar kımıldayamadım yerimden.

Dar sokağa döndüğümüzde pazen donları ve bekçi kulübesinin önünde yanan beyaz ışığın altında parlayan pullarıyla kadınlar sürüsü geçti yanımızdan. Arkadan gülen erkek sesleri geldi. Üzerimizi aradılar. Gömlek cebimden bir vesikalık çıktı.

“Kim bu?” dedi polis.

Eğilip baktım. Bizimkilerin yıktığı torbacıydı.

“Ağabeyim,” dedim.

Omuz silkti.

“Kimlik?”

“Hatırlamıyorum,” dedim.

“Ulan ananı hatırlar mısın, peki!”

Hazan araya girdi. Midyeci çocuklardan birisi öksürdü, göğsünün körüğünü doldurup avuç içi kadar pelteyi dışarıya bıraktı.

“Ayı! Tükürük hokkası mı burası?”

Mırıltılar kabardı. Sinirli bilekler inip kalkmaya başladı. Kapının darlığından şişen insan kalabalığı yolu tıkadı. Çıkanlar, girenler düğüm oldu.

“Siktirin lan buradan! Alırım hepinizi.”

Etrafımı çeviren kilit çözülmüştü. Kimsenin benimle ilgilendiği yoktu. Yavaşça karanlığa doğru kaydım. İki adım gidip arkama bakıyordum. Dar yolun sonunda yine geriyi gözlerken onunla çarpıştım. Döndüm. Işığın altında açıldı boyu.

Saçları dağılmış, ten rengi gömleğinin etekleri rüzgârda uçuşuyordu. Bakkal İbram’ın kızı, Ayten.

Koşup gittim mahalleye. Kumrulu Mescit karanlıkta uğuldayıp duruyordu. Korku gelip dolandı boğazıma. Yandaki mezbeleliğe geçtim. Çerçevesi darmadağın olmuş odaya süzülüp ikinci kata çıktım. Sarılı yatağımı çözdüm. Üzerime zorla geçirdikleri elbiseleri çıkarıp parçaladım. Sokuldum. Üzerimi örttüm.

Bazen günlerce uyurum. İki göz kırpması arasında sabahla ikindi geçer. Benim esrarım da uykudur. Dibine kadar çekip ölmek isteğim zamanlar da olmadı değil. Ama o gecenin ertesinde uyandım.

Tahta merdivenlerden çıkan ayak sesleri duydum önce. Doğruldum yattığım yerden. Emekleyerek pencereye kadar gittim. Yan taraftaki mescidin çürük merdivenlerinde Hazan’ı gördüm. Aşağıda, demir kapının arkasında Kıstırın Nazmi sinmiş ona doğru bakıyordu. Yerdeki kırık sandalyeyi doğrultup üstüne çıktım. Tavandaki deliğin çıkmasına tutunup yukarı çektim kendimi. Çatı arasının kırık dökükleri arasında ilerledim. Birkaç kiremidi kaldırdım. Çatıya çıktım. Sürünerek mescidin hizasına vardım.

Hazan, Kumrulu Mescit’in harap olup yıkılmış tavanının büyük çöküntü delikleri arasından görülüyordu. Elleri yüzünde ağlıyordu. Bir kadın eli uzandı yüzüne. Okşadı onu. Sonra kendine doğru çekti. Uzunca sarıldılar. Kadının omuzlarından dökülen saçları, onları eliyle geriye atışı tanıdık geldi.

Tam da o anda kopan gürültüyle irkildim. Arka bahçeden geliyordu sesler. Çatının esneyen dilmelerinin üzerinde oraya seğirttim.

Kıstırın Nazmi, otlarında arasında çırpınan topuklarıyla yeri deşiyordu. Göbeğine oturan Salih mengene gibi sıktığı iki eliyle Nazmi’nin boynunu önce sağa, sonra sola doğru ağır bir kilidi zorlarcasına çevirdi. Kilidin kopan dilinin sesi bana kadar geldi.

Üç... Hamamcı Ziya havanda zırnık döver

Soğukluğa attım kendimi. Ağlasam mı, kafamı nemli duvarlara vurup ölsem mi; bilemedim. Küçük havuzun mermerine düşen suyun sesi ortalığı dolduruyordu. Asım çıktı içeriden. Onunla birlikte buhar ve sıcağın kokusu duyuldu.

“Ağabey, üzülme bu kadar.”

Karşımdaki sedire oturdu. Dizini kırıp altına aldı. Islak peştamalı yırtmacından dizine kadar sıyrılmıştı. Sağ ayağında bileğine kadar yay çizen ince kesiğin üzerinde kan noktaları kabarmıştı. Farkında değildi herhalde. Kavganın nefes nefese heyecanı acısını henüz hissettirmemişti anlaşılan.

“Hazan’ı bilirsin. Deli doludur.”

Tavandaki sarı ışıklardan birisi göz kırptı. Sanki önünden el kadar pervaneler geçiyordu.

“Hem görmedin mi; gözleri nasıl çakırdı. Buraya gelmeden yüklenmişler dumana.”

“Ver etmişler cigarayı, ha?”

Beni duyunca gülümsemesi yayıldı yüzüne.

“Aynen öyle. Rehber’i de katmışlar yanlarına.”

“Götlerine çangal takmadan gelmezler zaten buraya.”

Altına aldığı ayağını çözüp kahkaha attı. Sedirin arkalığındaki yastığa kadar bıraktı kendini.

“Vallahi gelmezler ağabey. İyi bildin.”

“Çekelim mi lan biz de? Müşteri de kalmadı bak.”

Durdu. Kel kafasını kaşıdı. Yüzünü iki eliyle kapattı; avuçlarını dua bitimi gibi sürüp kaşlarını düzeltti.

“Cuma akşamı ya, günahtır.”

“Oğlum Allah’ın günü ayrılır mı? Esas bu ayıp.”

Yine kaşıdı kafasını.

“Eh, bari şarap açalım. Öbürü daha günah olacak.”

“Ulan Asım, midyeci çocuklar neden kırmadı senin şu koca kafanı!”

Kalkıp küçük idare odasına doğru yürüdüm. Asım kıkırdayıp duruyordu arkamdan.

“Bakma ağabey, kemiklerini kırardım hepsinin de, semtimizin çocukları.”

“Ne semtimiz ulan. Kale’den değil mi onlar?”

“Yok, çoğu buraya taşındı onların. Madam Pi’nin alt katında kalıyorlar.”

Durdum. Aklım karışmıştı.

“Hepsi mi? Neden? Madam nasıl izin vermiş onlara?”

Asım benden hayır gelmeyeceğini anladı galiba. Kalkıp önümden geçti. İdare odasına girdi. Duvardaki fotoğrafı kaldırıp köşesindeki küçük anahtarı aldı. Masanın yanındaki dolabın kilidini çevirdi. Şişeyi çekip aldı. Geriye dönerken Madam’ın çerçevesini düzeltti parmağıyla. Göz göze geldik.

“Kızdın mı ağabey, yahu?”

“Eşek sıpası, sen ne zamandır biliyorsun anahtarın yerini?”

Düşündü biraz. Çenesini ovuşturdu.

“Yoksa ben mi söyledim? Hani kafayı bulduğumda falan, ha?”

Kıvranıp duruyordu. Anladım yalan söyleyeceğini. Üstüne vardım. Gırtlağına yapıştım. Aslında yaptığım naneye gülünürdü. Asım yüz okkalık cüssesiyle şöyle hapşırsa beni duvardan geçirip göbek taşının üzerine kadar uçururdu.

“Anlatsana be herif!”

“Allah seni inandırsın ki, gözlemedim seni. Madam söyledi.”

“Madam mı? O nerden biliyormuş anahtarın yerini?”

“Biliyor. Hani demişti ya bize, ‘Hamam konuşur benimle,’ işte öyle olmuş herhalde.”

Ellerim gevşedi. Gidip aynı sedire oturdu. Şişenin kıçına avucunun içiyle vurdu birkaç kez. Hafifleyip kendini bırakan mantarı dişiyle çekti. Derin bir fırt aldı içinden.

Şişeyi elinden çektim. Şarap koynuma aktı biraz. Deliler gibi ağlamak geldi birden içimden.

O gün de çok ağlamıştım. Raylara bakan “yer evimize” vardığımda daha da ağlamıştım. Kargıdan çitlenmiş avlu bıraktığım gibiydi. Zerdalinin kendi kanından reçinesiyle ağlayan bedeni dalların başladığı noktaya kadar kireçle beyazlanmıştı. Ağacın yanında iki ocak soğan, maydanozun üstüne kediler basmasın, yan bahçeden uçup gelen tavuklar didiklemesin diye telden örtü çekilmiş, boynu buruk çeşmenin yalağında aynı yosun el ayası gibi büyümüş.

Evin hayatı terliklerle doluydu. Komşu kadınların dua mırıltılarını duydum. Kınalı kafalı bir oğlan çocuğu çıktı içeriden. Gözlerini ovuşturdu. Paytak paytak yürüyüp pencerenin dibindeki sedire çıktı. Kıvrıldı, elini başının altına aldı. Anam da böyle uzanırdı. Göz ucuyla el kadar bahçesine, yağ tenekelerinde büyüttüğü kırmızılı beyazlı sardunyalarına bakardı.

Gidip bebenin yanına çöktüm. Divan örtüsünün arasından bir şey sıyrıldı, yere düşüp ses çıkardı. Eğildim. Arkası gül resimli el aynasıydı.

İşte o vakit insanın aslında ne garip bir mahluk olduğunu anladım.

Babamın göğsünde sır gibi yıllarca sakladığı, yağmurlu gecelerde yahut ayaz kokan kuşluk vakitlerinde evimiz derin uykuya dalmışken bir hayalet gibi aramızdan sıyrılıp bahçede hıçkırıklara boğulmuş halde elinden düşürmediği bu küçük aynayı anam da atamamıştı demek.

Oysa bununla başlamıştı babamın mahvoluşu; ya da bizim bozulmuş bir örgü gibi sökülüp dağılmamız.

Kadınların dua mırıltıları alçalıp yükseldi. Yanı başımda içi geçen çocuk sağından soluna döndü, ağzını şapırdattı. Trenler geçti evimizin ardından.

Şubat ayının şaşırıp bahar gibi yüzünü gösterdiği günlerdendi. Evin hayatına serili sofranın üzerinde yemeğimizi yerken babamın yeni düşkünlüğü kanaryaların sesleriyle ortalık çınlıyordu. Yan taraftan sesler geldi. Kargılarla örtülü setin öbür yanında demiryolunun bahçesi ortasında da tek katlı lojman evi vardı. Babam anama baktı.

“Eve taşınan olmuş. Yeni hareket memuru gelmiş. Demirciliymiş.”

Yemeğe devam ettik. Kuru otlar çıtırdadı. Bahçelerimizi ayıran ince çitin arasından bir gölge belirdi. Beyaz başörtüsünden sıyrılan siyah saçları önüne akıyordu. Esmer boynu kıvrıldı. Gömleğinin kırmızı, küçük düğmelerini hatırlıyorum; uzun boyunu, parıldayan gözlerini.

“Yenge, sizde yastağaç var mıdır? Hamur yoğuracağım da.”

Anam davrandı. Kuzinenin üzerinde ters duran yuvarlak hamur tahtasını aldı.

“Hoş gelmişsiniz. Komşuluğumuz iyi olur inşallah.”

Komşumuz dönüp giderken arkasında kocaman bir boşluk bıraktığını ve o boşluğun hiçbir zaman dolamayacağını bilemezdi elbette.

Babam o günden sonra ıslık çalma âdeti çıkardı. Sabah ezanından önce anamın uyumasına aldırmadan neşeli bir türküye başlıyor, salonda yattığım divanın yanından geçerken havayı değiştiriyor, daha da oynağına dönüyordu. Köpükler içindeki yüzüne tıraş bıçağını vururken ya da limonla yatırdığı saçlarını, ki bu da yeni icadıydı, şekillendirirken hiç durmuyordu. Ama esas gümbürtü ne bıyıklarını boyattığında ne de çarşıdan altına jilet gibi iki pantolon çektiğinde çıktı. Babam sabah namazlarını boşlamıştı. Eşikten besmelesiz çıkmayan adam, kahvaltı sofrasının hemen yanına serilen seccadeye basıp geçiyor, anamı şaşkınlıkla kuşatılmış alışık olmadığı kuşkulara boğuyordu.

Babamın keçeciliği, daha doğrusu motifleri de değişmişti. Yünü asırlık dükkânında yine dedesinden öğrendiği gibi seriyor, suyunu veriyor ama iş keçenin nakışlarına gelince değişiyordu. Yüz yıllık motifleri neredeyse hiç kullanmıyordu. Taban keçelerinin, ter keçelerinin ya da kepeneklerin göbeğinde artık bambaşka güller, boynunu bükmüş laleler ve bilinmez figürler yer almıştı.Üstelik dükkândan erkenden elindeki işi İbram Amcamın kucağına bırakıp çıkıyor, koşa koşa eve gelip hayattaki sedire bağdaş kuruyordu.

Babamın gidip de dönemeyeceği yolun ne olduğunu bir gece sabaha karşı anladım. Kahvedeki kılıç geç saatlere kadar sürmüştü ve masa altından devirdiğimiz şarap şişeleri boynuma değirmen taşları gibi bağlanmıştı. Sürünür gibi eve vardım, bahçenin sınırındaki dış kapının tırkazını uzanıp elimle ittiğimde çıtırtılar geldi kulağıma. Nedense devam etmedim. Dize kadar büyümüş nergislerin arasına çöktüm.

Evin karanlığa açılan kapısından babam koltuğunun altına aldığı kabartıyla çıktı. Ayak parmaklarının ucunda komşumuzla bizi ayıran kargıdan çitin yanına vardı. Parmaklarıyla yokladı. Eline gelen küçük yuvarlağı koynuna koyup önünü araladı. Öteki tarafa geçti.

Birkaç gece sonra aralarındaki işareti anlamıştım. Esmer komşumuz kargıların arasına o küçük arkası gül işlemeli aynayı sıkıştırdığı geceler, babam yaygısıyla onun tarafına geçiyor, saatler sonra göğsü başka kokulara bulanmış halde geri geliyordu.

Nedensiz mutluluk daha endişe veriyor galiba insana. Babamın dudak ucuna yerleşen gülümsemesinin sebebini öğrenince işin ucunu ben de bırakmıştım. Tek korkum gür bıyıklarını burarak gülen hareket memurunun günün birinde aynanın sırrını çözüvermesiydi. Anama gelince; o belki de en baştan anlamıştı. Ama zırh gibi kuşandığı suskunluğu sanki ona tüm musibetlere karşı korunak da sağlıyordu.

Askere gideceğim hafta İbram Amcamı büyük parkın çınar koyuluğuyla kaplı ılıca köşesinde pusuya düşürüp kemikleri kırılana kadar dövdüler. Yüzünün ortasına indirdikleri ağır kömür vagonu zinciriyle iki gözünü de kapatmışlardı. Çok az görür oldu o günden sonra.

Babam mesajı anlamış mıydı bilmiyorum ama dükkânın köşesine çöküp amcamla dizde pişirdikleri keçe yığınlarına derin derin bakar olmuştu.

Asıl haberi usta birliğime teslim olurken yolda aldım. Geri döndüğümde anam buz gibi, elleri ayakları katılaşmış, divanın üzerinde oturuyordu.

İçeride babamı boylu boyunca taban halısının üzerine yatırmışlardı. Bağlı çenesi ve karnına koydukları ekmek bıçağıyla uyur gibiydi. Dudağının ucundaki gülümsemesi kaybolmuştu şimdi.

Anam boşluğa bakan gözlerini kırpıştırarak anlattı.

O kış yağmur Akhisar’ı teslim almış. Babam günlerini saçaktan akan yosunlu damlalara bakarak geçiriyormuş.

“Konuşmadı benimle. Çok bekledim gelip dizimin dibine çöksün, başını omzuma koysun. Yağmurla beraber ağlayıp arınırdık. Ama...”

Ama alnını gri gökyüzüne çevirip günlerce susmaktan başka bir şey yapmamış.

“Dükkânı boşladı. İşleri kalfalar yarım yamalak götürdüler.”

Ya amcam?

“Gitmedi ona. Yalvardım yanına varalım, kanındandır sahip çıkmamız gerek, diye; dinletemedim. Ne zaman onun adı geçse elini kaldırıp susturdu beni.”

Sonra duymuşlar ki, İbram Amcam, kızını da alıp göçmüş. İzmir’e gitmiş.

“O günden sonra daha da çöktü. Bir gece oturmuş radyo dinliyoruz, masanın üzerinden ses geldi. Kanarya. Kafesin içinde. Düşüp öldü. Aniden. Nedensiz... Kalktı. Radyoyu kapatıp uyumaya gitti.”

Sabah babamı evde bulamamış anam. Öğlene doğru bekçi gelmiş. Hayatın önünde elini önünde kavuşturup içeriye bakmış.

“Dükkândaki herkese yol vermiş, kalfaları evlerine yollamış. Sonra yün atma makinesini çalıştırmış. Yığılı, dürülü ne kadar keçe varsa yaymış. Kantarın zincirini sökmüş, tavandaki dilmelerden geçirmiş, çengelin ucuna kendirden urganı bağlamış.”

Babam yakışıklı adamdı. Bıyıklarının uçlarında hafif kızıllık parlardı. Güneş ona düştüğünde gülümseyen yüzü alevlenirdi. Orada öyle, yerde, taban halısının tam ortasında, başının altında el işi keçesi dürülmüş yatarken pencereden düşen ışın altında yine yakışıklı yine tebessüm içindeydi.

Amcama haber yolladık. Ses çıkmadı. Ertesi gün Hatuniye Camii’nden esnaf arkadaşları koca mezara doğru yürüdüler. Babam eşiğini aştığı evine bir daha dönmedi.

Demiryolcu komşumuz babamın yedisi gelmeden taşındı. Esmer kadın arkasında bıraktığı yıkımı ve yanında götürdüğü sırrıyla içimizde bir kıymık gibi kaldı. Üzeri kapandı belki ama eriyip kaybolmadı. Simsiyah irin yumrusuyla kör bir habise döndü.

Kanadım kırılmış gibiydi. Evin içindeki boşluğa parmaklarımla dokunabiliyordum. Anam sofrayı kurup tabakları dizdiğinde tepsiye değen çatal kaşığın tıkırtısı, ıslak süpürgenin halının üzerinde akışı, mutfak kapısının hep aynı gıcırtıyla açılması, banyoya girince hücum eden ıslak yeşil sabunun kokusu, koridordaki buzdolabının altına kaçıveren hamamböceği, yarısı yolluğun altında kalmış bir tutam saçak, perdelerin dışarıdan esen yelle hafifçe ama sadece uçlarından gidip gelmesi, kapının eşiğinde teki ters çevrilmiş tokyo terlikler, düz duran tekinin güneşten atmış mavi kuşak çizgisi, hızla okunan akşam ezanı, seccadenin serilirken ittiği havanın ayak parmaklarıma çarpıp kaybolması, tespih, imame, televizyonun kapalıyken siyah arka panelinden aniden gelen belli belirsiz çıtırtılar, arkasının gelip gelmeyeceğini düşündüğüm o çıtırtılar, devamı gelmeyen çıtırtılar, ekrandaki bayrak töreni, masanın muşambasından sıyrılarak uzayan, toparlanıp tekrar yüklenen, titreyen, için için renk değiştiren, yerçekimine adeta yalvaran, yakaran ama bir türlü düşemeyen su damlası...ve hepsi etrafımda dönüp dururken ipleri koparılmış bir kukla gibi kollarım kalkmıyordu.

Bütün bunlar babasızlığın baş dönmeleri miydi benim için?

Annem korlu yasını içindeki kalıba döküp gelecek için kendine bir zırh yeleğine çeviriyordu. Güçlüydü belki ama yine de işini şansa bırakmıyor ve yüzleşeceği yalnızlık için duvarlarını zora alıştırıyordu. Ölümü kabullenmek, hatta öleni azizleştirip anıların en güzel köşesine bir çerçeve gibi asmak görünürde işe yarayabilirdi. Ama yaşamının geri kalanını yalnız geçirecek bir kadın için başka dayanaklara ihtiyaç vardı. Öfkeyle kalaylanmış, çekirdeğinde közlü bir tiksinti taşıyan ve tam içinde asılı kalıp iğneli yakıcılığıyla bağırsaklarından aşağıya itemeyeceği o demir lokma annemin ihtiyaç duyacağı yegâne şeydi.

İkimizin de bastığı zemin altımızdan çekilip alınmıştı. Annem dayanabilmek için bu meşum eczayı yaratmıştı kendine. İyileşmeyecekti hiçbir zaman. Çünkü ölümün verdiği ağrının giderek azalması ve sonunda kül kadar hafiflemesi için tek ilaç geçmişle barışmaktı. O, iğneli bir fıçının içinde her an irkilmeyi, sıçramayı ve zamana karşı düşen gözkapaklarını ısrarla kaldırmayı seçmişti. Suskunluğu ve göstermelik tevekkülü, içindeki zehrin üzerine örtülmüş tülden ibaretti.

Ama o aynayı annemin ölüm döşeğinin biraz ötesinde bulunca belki de onunla ilgili hissettiklerimin hepsinin yanılgıdan ibaret olabileceğini düşünmüştüm.

Kuşkusuz olup bitenleri biliyordu ve babamın yasak aşkının şifresi olan o aynanın farkındaydı. Yine de onun şehvetini taşıyan son nişaneyi kırıp atmamıştı.

Oysa ben uzun süre sorularla ayakta kalmıştım.

Babam o olaydan sonra neden amcamla bir defa olsun görüşmemişti?

Neden gözlerini kaybeden kardeşinin yanında olmamıştı?

Boynuna geçirdiği ilmik, amcamın cenazeye bile gelmemesi, arkasında tüm hayatını bırakarak kızını da alıp kaybolması... Hepsi ve dahası beynimde dolanıp durdu yıllarca.

Zaman küçük yerlerde menderesler çizerek akar. Yönünü ve bilincini kaybetmiş gibidir. Döner durur ve kendi için en uygun zemini yoklar. Bazen geriye çevirir yolunu. Tekler, hastalıklı burgaçlarıyla yatağını doldurur; durup gölleşir.

Bu ağır çekim yaşama tutunabilmek için tek şart ona kendini bırakmaktır. Eğer zamanın parçası olup onun dümen suyunu okşamayı başarabilseydim anam gibi içimdeki koru görmezlikten gelip yaşayan ölülerle dolu bu ilçede hayatımı devam ettirebilirdim.

Ama olmadı.

Önce babamın keçeci dükkânını deştim. Kalfalara yol verdim. İçeride kalan malı yok pahasına elden çıkardım. Camları gazetelerle örttüm. Işıkları söktüm. Küçük el fenerini köşe bucak her yere tuttum. Sonra yevmiye defterini çektim elime. Sayfaları dikkatlice taradım. Küçük notları, sipariş ölçülerini, alacaklı köylülerin hesaplarını, günlük harcamaları, kalfalara verilen avansları tekrar tekrar gözden geçirdim. Diğer çekmeceleri deştim. Babamın kestiği sararmış gazete kupürleri, eski kuruşlar, tedavülden kalkmış kâğıt paralar geldi elime.

Küçük tezgâhın altından birkaç fotoğraf çıktı. Birisi amcamın gençlik fotoğrafıydı. Kaytan bıyıklarını yaymış, dudaklarına kondurduğu gülümsemeyle objektife yan dönmüştü. Babamın vesikalıkları ölmeden birkaç yıl öncesine ait olmalıydı. Kır düşmüş saçlarını geriye doğru taramış, çatık kaşları alnındaki çizgileri iyice koyulaştırmıştı. Zorunluluktan çektirildiği belliydi. Ya nüfus cüzdanını yenilemesi gerekmişti ya da idare heyetinde olduğu Çınar Spor’dan istemişlerdi, kim bilir.

Sonuncusu hepimizin birlikte olduğu bir fotoğraftı. En önde hiç hatırlamadığım dedemle büyükanam koltukta oturuyorlardı. İki ya da üç yaşında olmalıydım. Dedemin kucağına yayılmış, elime tutuşturulan tahta bir uçakla meşguldüm. Arkada annem, yanında uzun boyuyla babam, iki omuzluk uzaklıkta amcam ve yamacında kızının doğumunda ölecek olan yengem.

Asık suratlı ifadeler ve sabitlenmiş bakışlar herkesin ortak noktasıydı. Ama babamla amcamın arasındaki mesafe, o bildik boşluktan başka bir şeydi. Kan bağları kör bir ekmek bıçağıyla kesilmişti. Bildik kardeş çekişmesinin ötesinde sonraki hayatlarına ait nefretin kötü tohumları görülüyordu.

Yıllar sonra, birisi intihar eden, diğeri garip ve nedeni tam anlaşılmayacak şekilde kör kalıp ortadan kaybolan bu iki adamın elimde duran gölgeleri hayata yeniden tutunmamı zorlaştırıyordu.

Sinirlerim her geçen gün daha da harap oldu. Dükkânın sıvalarını kazıdım, yün atma makinesini son vidasına kadar söktüm. Keçeyi sarıp pişirdikleri uzun çukuru deştim, yün denklerini kaldırdım, tavandaki kaplamaları söküp kalın çam dilmelerinin desteklediği çatıda süründüm.

Ucu pullanıp kuruyan gömleğinden kurtulmak isteyen yorgun bir yılan gibi ıslak yün kokularının arasında döndüm durdum.

Sonuç kocaman bir hiçti.

Anam dükkânı satmakta buldu çareyi.

Eve kapandım.

O yıllara ait hatırladığım diğer ayrıntı karga sürülerine ait.

Aldığım iki ilaç arasında yüzüm açılıyordu.

Yağlı kâğıtlar arasından baktığım hayat gözlerimin önüne kısa süre için de olsa seriliyordu.

“Ana, kuşlar geçiyor.”

Demiryolundan havalanan kara bulut, içi çürümeye başlamış eğilmiş kibrit kavaklarına yükleniyor, oradan vazgeçip yosunlu bedenleriyle yükselen eski çınarlara konuyordu.

Gürültü, bağırış, çığırış...

Yataktan doğrulup perdeyi çekiyordum.

En altta en gençleri dizilmiş ve kuzguni tüylerine kırçıllı sıralar çekilmiş, o hırçın kalabalık. Gün boyu leşlere değen sağlam gagalarını çatlak kabuklarda bileyip huysuzlanırlar. Gözler çakmak parçası. Pençeleri sinirle açılıp kapanır. Daha yukarıda ihtiyarlar sıralı. Telekleri rüzgârla dolu.

“Ana, kapıyı bacayı ört!”

Birisinin boynu bükük. Aç mı, yorgunluk mu, ölüm mü girmiş kanına?

Aşağıdakilerin kaynamasına diğerleri de uyar. Artık tek tek ve düzensiz çıkan bağırışlar, şaklamalar ritme kavuşur. Ayrık olan daha göğsüne gömer başını. Bilir ki artık farkına varılmıştır. Ama ayaklarında yükler, kanatlarında ağrı. Tepinmeleri koca ağacı sarsar, zayıf yapraklar dökülür aşağılara.

“Uçursana onları ana. Kalk git yanlarına...”

Hepsinin gözü en tepedeki ihtiyardadır. Onun işaretine kilitlenirler. Kargaların ağası ağır sakallarını esintiye vermiş yumuk gözkapaklarıyla düşünür durur. Bu ölümcül titremenin farkında değil gibidir. Yine de arada boynunu uzatır, sağa sola sallanır, ayağını değiştirir, tekleme kızıl tüylerini alnına düşürür.

Davullar, keçi derisinden defler... Boru öter... Ve bıçaklar ve derin renkli saldırma çıkar. Herkesin aklı çıkacak bir rıza sözüne ya da izin bakışına kilitlidir.

Ölüm salınarak gelir.

Kargaların ağası kanatlarını açar, kapatır. Kızıl kara dilini çatallayarak çığlık atar. Uçup gider.

Bu ölüm fermanıdır. Küçüğü büyüğü, yaşlısı ve genci, beli bükülü, benzi atmış karganın üzerine hücum eder. Kan damlar çınarın belinden.

Anam gelip ikinci ilacı ağzıma verene kadar sese batmış ölüm bizi ayıran pencereye ulaşır.

Dışarıdaki gürültüler azalır, sesler düşer, uyku hali beni alıp gider. Tere batar göğsüm. Yeniden o ağır suya dalarım. Dünyaya baktığım camlar kalınlaşır, mor perde iner. Uyuşukluk bedenimden yavaşça yükselir, zihnimin köşelerini, dar sokak ve çıkmazlarını kaplayıp örter. Zamanın hızı kesilir.

Bu tutsaklığıma anam daha fazla dayanamadı. Ya da benden bıktı, bilemiyorum. Salonun sedirine boylu boyunca yatan uzun bir et parçası gibi çürümem, düşlerimin bile kokmaya başlaması onun sabrını tüketmiş olabilir.

Bir sabah yine üzerimde karga sürüsünün serinliği dönerken, titreyen parmaklarıyla o kâğıt parçasını uzattı bana. Amcamın adresi.

Ertesi gün ilk tren beni Manisa üzerinden İzmir’e ulaştırdı.

...

“Ziya Ağabey...”

“Şişeyi bıraksana yahu!”

Asım şişenin gövdesini yakalamış çekip duruyordu.

“Ne yapıyorsun, lan.”

“E, bırak da iki yudum bizim gırtlağımızdan geçsin.”

Gece boyunca içtik. Asım bir ara ağlamaya başladı. Bu hamamdan bıkmıştı. Her taşına ayak basmaktan, külhanına doldurduğu meşe odunlarının çıkardığı alev çatırtısından, sabuna doymuş buğudan, mermere çarpan sıcak sudan...

Soğuklukta sızıp kalmışız.

Dört... Asım, mahallenin kara küpüdür

Ulan ne dertli başım var benim. Kurtulamadım şu çirkef çukurundan. İzmir, Allah belanı versin senin! Yakalamış kolumu, bacağımı çekiyor da çekiyor içine. Sanki dünyanın tüm derdi, tasası yokuştan, akıntıdan akıp buraya birikmiş.

Gerçi esas anama sövmeliyim. Madem fakirsin neden yüklendin. Eh, oldu bir bela, sok içine tavuk tüyünü, sarı zehri, çatlaya patlaya düşür beni. Lokma kadar et parçası. Dolana dolana körfezin dibini boylardım. Ama sen git doğur. Hepsi iyi hoş da neden beni Madam’ın eşiğine bıraktın.

Kapı açıldığında neler olduğunu bile biliyorum.

Madam kaba elleriyle kaldırmıştır beni. Kundağı açıp içine bakar. Yüzü ekşir ama gözleri de parıldar.

“Rahmi Bey, Allah’ın hediyesi bu. Bak hem erkek çocuğu.”

Rahmi Bey o gün de sabahtan şişenin dibini bulmuştur kesin.

“Olmaz hanımefendi. Çocuk demek şeytan demek. Siz bekçiyi ünleyiverin. Alıp götürsünler canım.”

“Rahmi Bey, bu bir işaret değil mi?”

“Rica ediyorum. Getirmeyin içeriye onu.”

“Neden korkuyorsunuz?”

“İblis o. Bakın kırmızı, ciğer gibi.”

“Dölsüz adam. Bu çocuk bu evde büyüyecek. Onu gördüğün her an kendini düşüneceksin. Eksik nefes gibi dolanırken ortada paçana dolanacak senin.”

Doktor Rahmi Bey yine pusup oturmuştur. Madam ne zaman parlasa korkudan ödü patlar. Ölümden daha beterdir Madam’ın ağırlığı. Kaç defa canımı Madam’ın elinden kurtarmıştı kim bilir. Uyurken yüzüme kapanan ve müthiş bir güçle abanan yastıktan, boğazıma dolanan radyonun kordonundan, garip tatlı çorbalardan, ateşlendiğimde koluma yaklaştırdığı ilaç niyetine içi zehir dolu şırıngadan ve tekmil diğer ölümlerin elinden kaç defa alındım ben?

Sonra günün birinde duruverdi. Sanki düze akan ve hızı kesilen bir ırmak gibi hırçınlığı geçti.

“Yaşlanıyorum,” dedi. “Ölüp gidersem bu kadının kötülüğünü kim anlatacak insanlığa.”

Beni öfkesinin vârisi seçmişti.

Kız Lisesi’nin yosunlu arka duvarlarına bakan, üç katlı ahşap evin çatı dairesine yerleşen Rahmi Bey, yatağının altından bile fışkıran eski yazı kitaplarına kapandı. Penceresinden görülen yük gemileri sırayla limana girdikçe topuğuyla tabanı döver ve yukarı gelmem için gerekli işareti bana yollardı.

Odasının ortasında büyük bir masa vardı. Üzerinde yine anlamadığım harflerle dolu kitap yığıntıları, nar suyu dolu sürahisi, kurmalı masa saati ve o büyük defter olurdu.

“Asım, sen mi geldin evladım?”

Gözlerine inen perdenin katarakt olduğunu biliyordu.

“Duydun mu düdüğü? Limana gemi giriyor değil mi?”

Yastığının altında duran dürbününü alıp bakardım.

“Evet, giriyor. Rus gemisi bu seferki.”

Eliyle masaya oturmamı işaret ederdi.

“Yaz evladım. Bugünün tarihini at. Saati düş.”

Boğazını temizler, saçlarını yana yatırır, yatağa uzanırdı.

Yüksek Milli Komiserliğe,

Bir önceki raporumun üzerinden geçen zaman zarfındaki gelişmeleri zatı âlinize arz ediyorum.

Bildiğiniz gibi Madam Pi’nin dedeleri Girit korsanlığından elde ettikleri serveti nesilden nesile ve elden ele geçirerek son olarak İzmir’e getirdiler. Bunları defaten nakletmekten bıkmıyorum. Zira bu haşere kanın ebediyen topraklarımızdan silineceği güne kadar kendimi görevimi tamamlamış olarak kabul etmeyeceğim.

Söz konusu sülale, İzmir Limanı’na batmak üzere olan bir Kıbrıs gemisiyle geldiler. Bunun ne meşum bir lanet olduğu henüz bendeniz için bir sır olarak durmaktadır.

Elbette birkaç tahminim var bu konuda.

Madam gayet içkili olduğu bir gece, ki genellikle acıbadem likörü şişesini tepesine dikmeden olmaz bu, ağlayarak dedesinin ve küçük o zaman bir çocuk olan babasının nasıl Alsancak’a ayak bastığına dair mırıldanmıştı kulağıma.

Değerli üstatlarım,

O günlerde henüz aşkımız bitmemişti. Güzel saçlarına taktığı firketeleri çözüp omuzlarından benim göğsüme doğru akıttığı saatlerimizi şimdi hatırladıkça ağlar dururum.

Biliyorum, bana yine kızacaksınız ve “Yeter be adam! Sadede gel artık,” diyeceksiniz.

Ama benim öfkemi bilebilmeniz için önce küle dönmüş aşkımı da anlamak zorundasınız.

Beni o bulmuştu. Bir sabah muayenehaneme gelmiş, gözlerini bana dikip karşıma oturmuştu. Ona nasıl yardım edebilirdim ki? Ben çocuk mütehassısıydım. Gözyaşlarıyla ıslanan yanakları için mendilimi uzattım. Çok özür diledi. Birazdan sakinleşip konuşacağını söyledi. İçimde ona yardım edebilecek meslektaşlarımın isimlerini düşündüm. Yakınlarda asabiyeci bir dostum vardı. Hıçkırıkları azaldı. Yeşil gözlerindeki kızarıklıklar dağıldı. Arkamdaki pencereden uzun uzun körfezi izledi. Parmaklarını bizi ayıran masanın kenarında gezdirdi. Sonra ayağını değiştirip dizlerinin üzerine doğru çekilen bej rengi eteğini düzeltti. Küçük çantasından sigara çıkardı. Yüzüme bakmadan çaktı. Gayri ihtiyari burada sigara içemeyeceğini söyledim. Eğer beynim o anıma hâkim olabilseydi dilimi keserdim kesinlikle.