© 2012, Can Sanat Yayınları Ltd. Şti.

Tüm hakları saklıdır. Tanıtım için yapılacak kısa alıntılar dışında yayıncının yazılı izni olmaksızın hiçbir yolla çoğaltılamaz.

1. basım: Yitik Ülke Yayınları, 2010

Can Yayınları’nda 1. basım: 2012

2. basım: Eylül 2013, İstanbul

E-kitap 1. Sürüm Ağustos 2014, İstanbul

2013 tarihli 2. Basım esas alınarak hazırlanmıştır.

Kapak tasarımı: Ayşe Çelem Design

Kapak resmi: © iStockphoto.com / Kevin Hill

ISBN 978 975 0716 44 7

CAN SANAT YAYINLARI

YAPIM, DAĞITIM, TİCARET VE SANAYİ LTD. ŞTİ.

Hayriye Caddesi No. 2, 34430 Galatasaray, İstanbul

Telefon: (0212) 252 56 75 / 252 59 88 / 252 59 89 Faks: (0212) 252 72 33

www.canyayinlari.com

yayinevi@canyayinlari.com

Sertifika No: 10758

SİNE ERGÜN

BURASI TEKİN DEĞİL

ÖYKÜ

Sine Ergün’ün Can Yayınları’ndaki diğer kitabı:

Bazen Hayat, 2012

SİNE ERGÜN, 1982’de doğdu. Öykü, şiir, deneme ve çevirileri Notos, Kitap-lık, Sıcak Nal, Özgür Edebiyat, Sözcükler, Sınır, Ğ ve Patika dergileri ile çeşitli derlemelerde yer aldı. Yurt içi ve yurt dışı sergilere, sanatçı programlarına katıldı. İlk öykü kitabı Burası Tekin Değil’i (2010) Bazen Hayat (2012) izledi.

küçük halama

UYARMIŞTIM

Kenara çek, dedim, ineceğim. Sık sık öfkelenmezdim ama öfkelendiğimde gözüm dönerdi, gözüm dönmüştü.

Arabayı Umut kullanıyordu, ben yanındaki koltukta oturuyordum. Arka koltukta da ne adını ne yüzünü anımsadığım bir arkadaşı oturuyordu, o gün tanışmıştık.

Umut öfkelenmeme alışık değildi, belki ona ilk kez sesimi yükseltiyordum, kısa süredir beraberdik ve birbirimizi tanımak için pek çaba sarf etmemiştik.

Kenara çek, dedim, Saçmalama, dedi, pis pis sırıtıyordu. Beni arkadaşlarının yanında aşağılamak gibi bir huy edinmişti. Arkadaki adını-anımsamadığım-arkadaşının yanında da bunu yapmayı yol boyunca sürdürmüştü. Bana dair her şey uluorta alay konusu olabiliyordu. Alışık olduğum bir durum değildi. Tatlılıkla uyarmıştım onu ama pek yararı olmamıştı.

Bir daha söylemeyeceğim, dedim, Ne yapacaksın ya, dedi sırıtarak. İşin ucu kaçmıştı artık, iki elimle direksiyona abandım. Adını-anımsamadığım-arkadaşı sol cama çarptı. Umut direksiyonu toplamaya çalıştıysa da kaldırıma çıktık, tiz bir metalik çığlığın ardından durduk.

Bunu niçin yaptım bilmiyordum ama Umut’un suratı görülmeye değerdi.

Umut da, adını-anımsamadığım-arkadaşı da ilk kez görmüş gibi bana bakıyordu. Sanırım bazı şeyler açıklığa kavuşmuştu.

Birilerinin arabaya doğru geldiğini gördüm, kapıları kilitledim. Uyarmıştım, dedim, yine uyarıyorum, beni insanların yanında aşağılamaktan vazgeç, bir dahaki sefere seni terk ederim.

Kapının kilidini açtım, üç kapı da aynı anda açıldı, içeri, İyi misiniz, sesleri doluştu. İyiydik, arabadan çıktık. Sağda boydan boya bir sürtünme izi ve kırık dikiz aynası dışında hasar yoktu, yola devam ettik.

Eve vardığımızda yaptığımın büsbütün saçmalık olduğunu düşünüyordum, işin aslı, o kadar da umurumda değildi.

Birer bira açtık, ortaklaşa bir film seçip izlemeye koyulduk. Ben ve Umut kanepeye uzanmıştık, arkadaşı koltukta oturuyordu.

Film bitince havadan sudan konuşmaya başladık. Adını-anımsamadığım-arkadaşı kütüphanedeki kitapları inceliyor, okuması için ona kitap önermemi istiyordu. Suratında alkol oranı arttıkça daha belirginleşen bir hayranlık okunuyordu.

Gece ilerleyince yatmaya gittik. Umut, özenle üstümdekileri çıkarıp geceliğimi giydirdi, beraber uzandık, arkamdan sarıldı, nefesini kulağımda hissediyordum, Seni seviyorum, dedi, beni bırakma. Uykuya dalmadan önce, Garip işler, diye geçirdim içimden.

EDGAR

Anlatmaya nereden başlamalı, bilmiyorum. Bilmediklerim bildiklerimin yanında iri, hantal bir kütle. Kesin olan tek şey, bir Güney Amerika şehrinde Edgar adında bir adam vardı ve öldü, sanırım.

Edgar arkadaşımdı. Zayıf, esmer bir adamdı. Boynu bir yana hafif eğik durur, hep gülümserdi. Soyadını, nerede yaşadığını, telefon numarasını bilmezdim. O istediği zaman karşıma çıkardı.

Onunla, gittiğim heykel kursunda tanışmıştım. Bitirdiği bir heykelini görmemiştim ama hep oradaydı.

Edgar hiçbir şeye büyük tepkiler vermezdi. İyiye de kötüye de boynunu eğdiği yerden çarpık bir gülümsemeyle bakardı. Öylesine dolaşırken de karşıdan karşıya geçerken de aynı hızla atardı adımlarını. Şehrin en bilinmezlerini onun ritmine uyarak beni götürdüğü yerlerde gördüm. Herkesi tanır, herkes de onu tanırdı ama kimsenin hakkında benim bildiğimden fazlasını bildiğini sanmıyorum.

Gitmeme az kala, Öleceksin, dedim ona, böyle gidersen öleceksin. Korkmadı, kızmadı, şaşırdı, belli ki bu olasılığı ilk kez düşünüyordu, ilk kez düşündüğüne şaşırdım. Nereden çıkarıyorsun ki bunu, dedi, binanın girişinde yerde oturuyorduk, güneş soluk yüzüne vuruyordu, Niyetlenirsen haber ver, dedim, sana katılabilirim. Vazgeçirebileceğimi düşünüyordum.

Gittikten sonra, bazı şeyler silikleşti. Edgar da bunlardan biri oldu. Uzun süre bana yazdı, mektupları gitgide anlaşılmazlaşıyordu. Bir mektubu baştan sona adını bile duymadığım şeylerden oluşan bir yemek tarifiyken, başka bir mektubunda keşfettiği gizilgüçlerinden söz ediyordu. Giderek yalnızca konular değil, kurduğu tümceler ve kullandığı sözcükler de anlaşılmaz hale geldi, ya da ben anlamıyordum. Ayıkladığım bir-iki tanıdık sözcükten nasıl bir ruh hali içinde olduğunu anlamaya çalışıyordum. Bilmediğim bir abece ile yazmaya başladığında bu işten çoktan sıkılmıştım. Son mektubu geldiğinde yazdıklarını çözmeye girişmedim bile. İlk satırlarına göz attıktan sonra mektubu elimden bıraktım.

Aylar sonra, içtiğim bir gecenin ilerleyen saatlerinde, onlara o güne dek göstermediğim ilginin tümüne alkol yardımıyla sahip olarak tek tek mektupları okumaya çalıştım, şifreli şeyler değildi, şifreliyseler bile benim çözebileceğim türden değildi.

Gönderdiği son mektupla da bir süre boğuştuktan sonra, mektubun sonunda, bildiğimiz dilde, ötekiler gibi titrek olmayan bir elyazısıyla yazılmış tek bir tümce vardı, her şeyi açıklıyordu.

Yıllar sonra o şehre döndüğümde, onu kimse anımsamıyordu. Gerçi hep karanlıkta görüştüğümüz ortak tanıdıklardan hiçbirini bulamamıştım. O karanlığa onsuz giremezdim. Okuldaki yüzlerse tamamen değişmişti.

Ama onu bulmak için okula gittiğimde, onunla ilintili olup olmadığını anlamadıysam da bir heykel hakkında bir efsane duydum. Söylentilere göre heykel, gülümseyen genç bir adamın heykeliydi. Sınıf tamirat için boşaltılacağı sırada taşıyanın elinden düşmüş. Ya da kendini yere atmış, öyle diyor taşıyan. Heykel düştüğünde, bir heykelin olması gerektiği gibi tuzla buz olmamış, hindistancevizi gibi ortadan ikiye ayrılmış ve her yeri bir anda taze kan kaplamış.

İlk şok atlatıldıktan sonra, okuldakiler bunun kötü bir şaka olduğunu düşünmüş ve içindekinin kan görünümünde başka bir sıvı olduğunda hemfikirlermiş. Ama bir meraklı sıvıyı incelemeye götürmüş, kan olduğu ortaya çıkmış.

Heykel çok uzun zamandır öteki heykellerin arasında duruyormuş – kimin, ne zaman yaptığını kimse anımsamıyor.

Heykelin ötekilerden ayrıksı tek yanı, bir adı olması: Edgar.

Derste hocaların yön imi görevi görüyormuş: Edgar’ ın iki sağındaki yaşlı adam heykeline bakın, Edgar’ın tam önünde duran çığlık atan kadın heykeline bakın.

Bütün hikâye bu, Edgar’la heykel Edgar’ın birbiriyle ilintili olup olmadığını bilmiyorum. Ama heykel Edgar, Edgar’ın bana bir şakası olabilir, bu mümkün.

ÇİKOLATALI DONDURMA

En sevdiğim şeylerden biri değildi yüzmek. Kulüpteki öteki kızları kendini beğenmiş bulurdum, göğüslerini kıskanırdım.

Yüzme yarışmalarında her zaman sondan üçün içindeydim ama bunlar önemli değildi, yüzme kulübünde olmak evde olmamak anlamına geliyordu, bu iyi bir şeydi.

O akşamüstü kulüpten çıktığımda annem kapının önünde, arabanın içinde beni bekliyordu. Arabaya bindim. Kapıyı kapadığımda irkildi, yere eğdiği başını kaldırdı ve gülümsedi, uykudan yeni uyanmış gibiydi. Konuşmadan yola koyuldu. Kısa süre sonra, Dondurma ister misin, diye sordu. Evet, dedim, arabayı kenara çekti, çantasından para çıkardı, Bana iki top çikolatalı al, dedi, kendine üç top alabilirsin, daha fazla değil, tamam mı? Başımı salladım. Anneme iki top çikolatalı, kendime muz, limon ve çilekli aldım. İkisini de fındık tozuna batırttım.

Geri döndüğümde annemin başı ilk bindiğimde olduğu gibi eğikti. Uzattığım külahı başını kaldırmadan aldı.

Dondurmamı yemeye koyuldum, eve gitmeyi bekledim.

Annem hareketsizdi, sadece omzu hızla inip kalkıyordu. Sonra ağlamaya başladı. Dondurmamı yiyerek ona baktım.

Elindeki dondurma sıcaktan erimeye başlamıştı. Eteğine dökülen damlaları izliyordum. Bir damla gözyaşı, bir damla çikolatalı dondurma.

Bir süre sonra başını bana çevirdi, yüzü saçları kadar sarı görünüyordu. Gözkapakları şişmişti. Bir gözkapağı ötekinden daha şişik olduğu için gözlerinden biri yarıya kadar kapalıydı. Ağladığında anneme olurdu bu.

Yarıaçık gözünü dondurmayı tutmayan eliyle silerken, Artık dayanamıyorum, kızım, dedi. Senin için dayanmaya çalıştım ama artık dayanamıyorum, çıldıracağım. Bir an durdu. Babandan boşanacağım.

Dediklerini pek anlamamıştım. Boşanmanın iyi bir şey olmadığını hissediyordum. Arkadaşımın annesi ve babası boşanmıştı ve şimdi iki anne iki babası vardı, bir, ikiden fazlaydı.

Seni çok seviyorum, biliyorsun değil mi kızım, dedi. Başımı salladım, Ne olursa olsun yanındayım anne, dedim. Sımsıkı sarıldı, yeniden ağlamaya başladı, nefes alamıyordum, rahatsızdım. Kendini geri çekti, yüzünü elinin tersiyle sildi, Hadi, dedi, gidelim artık.

Eteği çikolatalı dondurma olmuştu. Yumuşamış külahı torpido gözünden çıkardığı peçeteye sardı. Camın önüne koydu. Ben dondurmamı bitirmiştim.

Eve geldiğimizde babam yoktu. Salona gittim, televizyonu açtım.

Annem ve babam boşanmadı.

Büyüdüğümde bir gün anneme o akşamüstü konuştuklarımızı anımsattım. Yanlış anımsıyorsun, dedi. Böyle bir konuşma geçmedi aramızda, küçükken uydurmuş olmalısın, küçük çocuklar yapar bunu.

İYİ

Dar, uzun bir odaydı. Sıra sıra koltuklar. Saçları cılk sarı bir kadın bacaklarını altına almış tığ örüyordu. Yaşlıca olanı gazete okuyordu, kaşlarını çatmış, kafasını gazeteye yaklaştırmıştı, belki gözleri iyi görmüyordu.

Oturduğu masa sıra sıra koltukların önündeydi. Yuvarlak bir masa, üstünde kraker, peçetenin üstünde dilimlenmiş bir elma, yanında plastik bıçak.

Bir şey yapmıyordu, beni bekliyordu. Her zamanki gibi görünüyordu. Hafif kamburunu çıkarmış, arada bir burnuna düşen gözlüğünü kaldırıyordu, her şey olağandı.

Yanına gittim. Ayağa kalktı. Hoş geldin, dedi, sarıldı. Öperken kolumu sıktı, her zamanki gibi, sonra elimi tutup yanındaki sandalyeye oturttu.

Nasılsın, dedi, İyiyim, sen? İyiyim, dedi, intihardan sonra sağlığım biraz bozuldu, midem ve karaciğerim. Şimdi iyiyim.

Bu kadar kolay konuya girebileceğimizi düşünmemiştim, sanki akşam yediği yemek ağır gelmiş midesini bozmuştu.

Burası nasıl, dedim, İyi, dedi, doktorlar iyi, personel de pek temiz değil ama biz kendimiz hallediyoruz. Yatma kalkma saatleri belli, her gün grup terapisi var, onun dışında burada oturuyoruz. Sessizlik.

Sen nasılsın? İyi, dedim, sınavlar bitti rahatladım. İki gün önce Esin’le karşılaştım, o söyledi. Sustum. Evet, o bulmuş beni, epey olaylı geçmiş hastaneye taşınmam falan. Sessizlik.

Pencereden dışarı baktım. Görünenin hastanenin neresi olduğunu çıkaramadım. Bir-iki araba, ortada bir ağaç, uzun duvarlar, başkaca şey yoktu.

Ama iyisin şimdi. İyiyim, iyiyim, biliyor musun, hatırlamıyorum bile.

Hangi bölümüydü hatırlamadığı, nasıl oluyordu, sormak istiyordum. İlaçları içmeden öncesini hatırlamıyor muydu, karar ânını, sonrasını, iyice yaklaştığında, neydi, nasıldı, soramadım.

Ben de bir-iki kez intiharı düşünmüştüm. Bir kez bileğimi kesmek istedim ama kan bile çıkmadı.

Şu kişilik testlerinde, Hiç intiharı düşündünüz mü? sorusuna kim, Hayır, yanıtı verebilir ki. Öyle bir insan var mıdır bilmiyordum, hiç intiharı düşünmemiş biri varsa tanışmak istemezdim, bana kendimi kötü hissettirirdi. Ben ne yanıt verdim hatırlamıyordum, yalnızca bazen dürüst olmanın zor olduğunu biliyordum.

Ailen biliyor mu, dedim. Babam bilmiyor, dedi, gerek de yok. Annem buraya geldi, her gün ziyaret ediyor. Sessizlik.

Emre nasıl, dedi, İyi, aynı, teziyle uğraşıyor, Selam söyle, Söylerim, dedim.

Dışarıdan bir ışık, arabanın farları içeri doldu, odanın loş olduğunu fark ettim.

Elma ye, dedi, bir dilim uzattı, canım istemiyordu ama ne dese yapmam gerekiyormuş gibi hissediyordum. Yedim. Sigara yaktı, Terapi iyi, dedi, grup terapisi, bazen felsefi tartışmaya dönüşüyor. Gruptakilerin çoğu iyi ama öyle tipler de var ki, dedi, sustu, gülümseyip başını iki yana salladı.

Odaya bir kadın girdi. Yaşlıydı, beli büküktü, her nefesinde tıslıyordu. İri gövdesini hareket ettirirken zorlanıyordu. Çiçekli gömleğini koluna kadar sıyırmış, kolları, yüzü ıslaktı.

Yakında bir sandalyeye oturdu. Omzuna düşmüş başörtüsünün ucunu tutup yüzüne doğru salladı, bir yandan da, Puf, diyordu.

Yüzünde garip bir ifade vardı, çok yorgun görünüyordu. İntiharı denediğine inanmak zordu, bu saate bu yorgunlukla yaşamıştı, az kala niçin intiharı denesindi.

Odada anlamadığım çok şey vardı. Ama pekâlâ ben de şu sandalyede oturuyor olabilirdim, bunu biliyordum.

SUÇ DEĞİL BECERİKSİZLİK

Kapı çalındığında televizyon izliyordum. Delikten baktım, oydu. Onu görmek istemiyordum ama içeriden gelen sesleri duymuş olmalıydı, kapıyı açmamak kabalık olurdu. Açtım. Birbirimize baktık, beni gördüğüne şaşırmıştı, sanki kapımı çalmamıştı da yolda karşılaşmıştık.

Nasılsın, dedi, İyiyim, dedim. Girebilir miyim? Kapıyı biraz daha açtım, bir adım geriye çekildim. Girdi.

Televizyonun karşısına oturduk. Adam kadına evlenme teklif ediyordu, kadın heyecanla, Evet, dedi. Birbirlerine sarılıp kendi etraflarında iki tur döndüler. Televizyonu kapadım.

Neden bitti, dedi. Bunları konuştuk, dedim, defalarca. Yine de bana mantıklı gelmiyor, dedi, sanki hepsi bahane. Sustum, bunu da konuşmuştuk. Biz, dedi, mutluyduk. Mutlu olduğumuz zamanlar olmuştu, doğruydu. Birlikte ev işi yapmayı, gelecekten konuşmayı severdik. Ama yürümemişti.

Suçlu kim, dedi. Suç yok, suç değil bu, dedim, beceriksizlik. Yüzüme baktı, anlamamıştı. Anlatamazdım, Olmayınca olmuyor, dedim. Suskun yüzüme bakıyordu. Fazla uzamıştı, Gitsen artık, dedim. Gitmemi mi istiyorsun, Evet, dedim.

BURASI TEKİN DEĞİL

Yapacak işim yoktu, sokağı baştan başa yürüdüm, biriyle karşılaşırım belki, diye düşündüm, bir kahve içeriz. Aklımda kimse yoktu, yoldan geçen biri de olabilirdi. Kimseyle karşılaşmadım. Eve dönmeye karar verdim.

Ara sokağa saptım, önce adım başı ışık, gülerek geçen sevgililer, sonra lambalar seyrekleşti, sesler azaldı. Arkamdan geldiğini, geniş adımlarla aramızdaki farkı kapattığını hissediyordum. Hızlanabilirdim, biraz ötesi medeniyetti ya da geri dönebilirdim, sevgililerin gülüşünü hâlâ duyabiliyordum. Tamamen karanlığa vardığımızdaysa yalnızdık.

Bana yetişti, birkaç adım yan yana yürüdük, bana bakıyordu, ben o yokmuş gibi aynı hızla yürüyordum. Onun için neye benzediğimi görmek istiyordum.

Yan gözle yüzünü görebiliyordum, gözleri öne çıkık, dudakları inceydi, nefes alıp verirken ince boğazındaki âdemelması yukarı aşağı oynuyordu, her nefesinde alkol ve nikotine bulanmış sıcaklık, yüzümü yalıyordu.

Konuştu, Burası tekin değil, dedi. Ses tonu görünüşünden beklenmeyecek kadar toktu, konuşması düzgündü, hoş bile denebilirdi. Yanıt vermedim, yürümeye devam ettim. Burası tekin değil, dedi yine, Evet, değil, dedim. Yaklaştı, omzu omzuma değiyordu, Sen ne arıyorsun, diye fısıldadı, aradıklarım bir bir düştü aklıma, hepsi bulanıktı, aslında bir şey aradığım da yoktu, Ne istiyorsun, dedim. Ne istediğini biliyordum. Niçin istediğini de bir an bildiğimi düşündüm. Şuracığa sıkıştırsa beni rahatlayacaktı. Rahatlamak istiyordu. Ben de. Bunaltı.

O, parasızlıktan, güzel bir kadının onu sevmemesinden, sürekli aynı işi yapmaktan, öfkesini çıkaramamaktan bunalmıştı belki. Ben neden bunalmıştım, çıkaramıyordum. Bende bir şeyler ters gidiyordu. Elle tutulur bir şey değildi, anlatılacak bir şey hiç değildi, bir şey gelsin, hayatımı tepetaklak etsin istiyordum.

Ne kadar, dedi. Yüz, dedim. Dediğime yabancılaştım, bir anda, tereddütsüz. Ne yaptın abla sen, dedi. Gerçekten ablası olduğumu ve beni sikmek için pazarlık ettiğini düşündüm. Biri, mutluluktan uçuyorum, dese, sırıtarak uçtuğu gelirdi gözümün önüne, saçmalık.

İyi, dedim, senin için seksen olsun. Onunla niçin pazarlık ettiğimi bilmiyordum. Ona istediğini vermediğimde bu işten nasıl sıyrılacağımı da. O an eğleniyordum, nereye varacağını merak ediyordum.

Durdu, kolumu tutup beni de durdurdu, alıcı gözle süzdü, o paraya değip değmeyeceğimi düşündü belki. Cüzdanına davrandı, ince, yıpranmış, Elli, dedi sonunda, Nerede? Sabırsızlanmaya başladığını burun deliklerinin hareketinden görebiliyordum.

Sokağın başında iki erkek, bir kadın göründü. Konuşuyorlardı, arada bir kadının kahkahası duyuluyordu. Sokak lambasının altına geldiklerinde iki erkeğin de irice olduğunu gördüm. Şişirilmiş gibiydiler. Yukarı mahalleden oldukları her hallerinden belliydi.

Bağırmaya başladım, İmdat, diyordum, a’yı uzatıyordum, filmlerdeki gibi. Böylece bağırmaya devam ettim.

İlerideki adamların bir an etrafa bakınıp sonra bana doğru koştuğunu gördüm. Yanımdaki şaşkınlıkla bana baktı, dudakları aralanmıştı, kolları tetikte, gözbebekleri akının içinde dönüp duruyordu, kafasını iki yana çeviriyordu boyuna. Uzun bir kararsızlıktan, üstüne doğru koşan iki adamın cüssesini kendininkiyle tarttıktan sonra koşmaya başladı. Yetiştiler. İtiş kakış, yumruk aralarında savurduğu küfürler, sonra koca burun deliklerinden kan geldiğini gördüm.

Kadın arkadan yetişti, yanıma gelip sarıldı, sırtımdan hafifçe itip göğsümü göğsüne yasladı. Omzunda ağlamaya başladım.

Neye ağladığımı bilmiyordum ama neye ağlıyorsam bu kadar gözyaşıyla akmış olmalıydı.

GÜZEL KlZ

Onu uzun zamandır görmemiştim. Üniversiteden sonra bir-iki kez buluşmuştuk, sonra araya başka şeyler girdi.

Sonraları çocuğunu aldırdığını, adamın kürtajın hemen ardından