Can Yayınları: 1840

O vencedor está só, Paulo Coelho © Paulo Coelho, 2008 © Can Sanat Yayınları Ltd. Şti., 2009 Bu eserin Türkçe yayın hakları Sant Jordi Asociados (Barselona, İspanya) aracılığıyla alınmıştır. www.paulocoelho.com

1. basım: Eylül 2009 E-kitap 1. sürüm Ocak 2014, İstanbul 2009 tarihli 1. basım esas alınarak hazırlanmıştır.

Yayına hazırlayan: Ayça Sabuncuoğlu

Kapak tasarımı: Erkal Yavi Kapak düzeni: Semih Özcan Dizgi: Gülay Yıldız Düzelti: Fulya Tükel

ISBN 9789750721274

CAN SANAT YAYINLARI YAPIM, DAĞITIM, TİCARET VE SANAYİ LTD. ŞTİ. Hayriye Caddesi No: 2, 34430 Galatasaray, İstanbul Telefon: (0212) 252 56 75 / 252 59 88 / 252 59 89 Faks: (0212) 252 72 33 www.canyayinlari.com yayinevi@canyayinlari.com Sertifika No: 10758

Paulo Coelho

KAZANAN
YALNIZDIR

ROMAN

Türkçesi
CELÂL ÜSTER

PAULO COELHO’NUN CAN YAYINLARI’NDAKİ DİĞER KİTAPLARI

SİMYACI / roman

PİEDRA IRMAĞININ KIYISINDA OTURDUM AĞLADIM / roman

BEŞİNCİ DAĞ / roman

VERONIKA ÖLMEK İSTİYOR / roman

ŞEYTAN VE GENÇ KADIN / roman

IŞIĞIN SAVAŞÇISININ ELKİTABI / anlatı

ON BİR DAKİKA / roman

ZÂHİR / roman

HAC / roman

PORTOBELLO CADISI / roman

Paulo Coelho,1947’de Brezilya’nın Rio de Janeiro kentinde doðdu. Kendini tümüyle edebiyata vermeden önce tiyatro yönetmenliði, oyunculuk, þarkı sözü yazarlıðı ve gazetecilik yaptı. 1986’da yayımlanan Hac adlı ilk romanının ardından, 1987’de yayımlanan Simyacı ile dünya çapında üne eriþti. Simyacı, 20. yüzyılın en önemli yayıncılık olaylarından biri oldu ve 18 ülkede 30 milyon sattı. Coelho, Piedra Irmaðının Kıyısında Oturdum Aðladım (1994), Beþinci Dað (1996), Iþıðın Savaþçısının Elkitabı (1997), Veronika Ölmek İstiyor (1998), Þeytan ve Genç Kadın (2000), On Bir Dakika (2003), Zâhir (2005) ve Portobello Cadısı (2006) gibi yapıtlarıyla sürekli olarak en çok satanlar listelerinde yer aldı. 150 ülkede, 66 dilde yayımlanan kitaplarının toplam satıþı 100 milyona ulaþtı. Bugüne kadar pek çok ödül ve niþana deðer görülen Coelho, halen Birleþmiþ Milletler Barıþ Elçisi ve Brezilya Edebiyat Akademisi üyesi.

Celâl Üster, 1947’de İstanbul’da doðdu. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde öðrenim gördü. Cumhuriyet gazetesi kültür servisini yönetti, Cumhuriyet Kitap’ın yayın yönetmenliðini üstlendi. 1983’te George Thomson’ın Tarihöncesi Ege adlı yapıtının çevirisiyle Yazko Çeviri dergisinin Azra Erhat Ödülü’ne deðer görüldü. Yaroslav Haþek’ten George Orwell’e, D.H. Lawrence’dan Iris Murdoch’a, Juan Rulfo’dan Jorge Luis Borges’e, Mario Vargas Llosa’dan John Berger’a pek çok yazarın yapıtlarını dilimize kazandırdı.

Ey ana rahmine günahsız düşen Meryem Anamız,

sana sığınan bizlerden dualarını esirgeme.

Amin.

İsa öğrencilerine şöyle dedi: “Bu nedenle size şunu söylüyorum: ‘Ne yiyeceğiz?’ diye canınız için, ‘Ne giyeceğiz?’ diye bedeniniz için kaygılanmayın. Can yiyecekten, beden de giyecekten daha önemlidir.

Kargalara bakın! Ne eker ne biçerler; ne kilerleri ne ambarları vardır. Tanrı yine de onları doyurur. Siz kuşlardan çok daha değerlisiniz! Hangi biriniz kaygılanmakla ömrünü bir anlık uzatabilir? Bu küçücük işe bile gücünüz yetmediğine göre, öbür konularda neden kaygılanıyorsunuz?

Zambakların nasıl büyüdüğüne bakın! Ne çalışırlar ne de iplik eğirirler. Ama size şunu söyleyeyim, bütün görkemine karşın Süleyman bile bunlardan biri gibi giyinmiş değildi…”

Luka 12:22-27

Şimdi beni avcunun içine aldın ya, kim olursan ol,

Her şey boşa gidecek bir şey eksik kalırsa,

Açıkça uyarıyorum seni daha fazla üstüme gelmeden,

O sandığın kişi değilim ben, bambaşka biriyim.

Kim benim yolumdan yürümeye kalkar ki?

Kim talip olur ki benim dostluk ve sevgime?

Yol kuşkulu, sonuç belirsiz, yok edici belki de.

Terk etmen gerekecek başka ne varsa, yalnız ben

umacağım senin biricik ölçütün olmayı,

Çıraklık dönemin bile uzun ve zorlu geçecek o zaman,

Vazgeçmen gerekecek tüm bir yaşam biçiminden

ve çevrendeki yaşamlara uyumundan,

O yüzden bırak beni başın daha fazla belaya girmeden,

çek elini omzumdan,

Beni yere bırak ve kendi yoluna git.

Walt Whitman, Çimen Yaprakları

Bize İyilik Savaşı’nın yolunu

göstermek için Yeryüzü’ne inen

N.D.P. için

Öndeyiş

Kitaplarımdaki değişmeyen temalardan biri de, hayallerinin peşinden koşmanın bedelini ödemenin önemi olmuştur. Ama hayallerimiz nereye kadar yönlendirilebilir? Son birkaç onyıldır, ün, para ve güce ayrıcalık tanıyan bir kültürde yaşıyoruz. Birçoğumuz, perde arkasındaki gerçek yönlendiricilerin adı sanı belirsiz kaldığının ayırdına varmaksızın, izlenmeye değer biricik değerlerin bunlar olduğuna inandırıldı. Bu yönlendiriciler, en etkili gücün, etkisini kimse fark etmeden gösteren güç olduğunu çok iyi biliyorlar – tuzağa düştüğümüzde ise artık çok geç oluyor. Bu kitap, bu tuzak hakkında.

Kazanan Yalnızdır’da, dört ana karakterden üçü hayallerinin yönlendirilmesine izin veriyor.

İnsanın acılarını hafifletmek ya da sevdiği kadını geri almak gibi iyi bir nedenle yapılmışsa, öldürmenin kabul edilebilir olduğuna inanan Rus milyoner İgor.

Büyük bir iyi niyetle yola çıkmasına karşın, sonunda kendini, kullanmaya çalıştığı sistemin kollarında bulan moda kralı Hamid.

Günümüzdeki pek çok insan gibi, ünün kendi başına bir amaç olduğuna; şöhreti, elde edilebilecek en üstün başarı olarak gören bir dünyanın en büyük ödülü olduğuna inanan Gabriela.

Bu kitap bir serüven romanı değil, bugün nerede olduğumuzun yalın bir portresi.

Paulo Coelho

03:17

Beretta Px4, cep telefonundan biraz daha büyük, yaklaşık 700 gram ağırlığında ve on atış yapabilen derli toplu bir tabancadır. Küçük ve hafiftir, cepte taşındığında fark edilmez; düşük kalibreli olmasının en büyük üstünlüğü, merminin kurbanın vücudunu delip geçmek yerine kemikleri parçalaması ve yoluna çıkan her şeyi paramparça etmesidir.

Hiç kuşku yok ki, bu kalibrede bir tabancayla vurulduktan sonra hayatta kalma olasılığı oldukça yüksektir; hiçbir yaşamsal damarın zarar görmediği, dahası kurbanın karşı koyup saldırganın silahını elinden almayı başardığı binlerce vaka vardır. Gel gör ki, silahı ateşleyen kişi yeterince deneyimliyse, kurbanını en kısa yoldan –iki gözünün ortasına ya da kalbine nişan alarak– ya da yavaş yavaş –namluyu belirli bir açıdan kaburgalara yaklaştırıp tetiği çekerek– öldürmeyi seçebilir. Vurulan kişi ölümcül bir yara aldığını bir süre anlayamaz ve karşı koymaya, kaçmaya ya da yardım istemeye çalışır. Bunun en büyük yararı, pek az dış kanaması olan kurbanın gücünü yavaş yavaş yitirip başına geleni tam olarak anlayamadan yere yığılırken, kendisini vuranın yüzünü görebilecek kadar vakit bulmasıdır.

Beretta Px4, uzmanların gözünde ideal bir silah olmaktan çok uzaktır. İlk James Bond filminde, İngiliz Gizli Servisi’nden bir ajan, Bond’a, “Şık ve hafif, ama bir kadının çantasında dursun diye. Hiçbir durdurucu gücü yok,” der ve eski tabancasını alıp yeni model bir tabanca verir. Ama bu öğüt yalnızca profesyoneller için geçerliydi, şimdi İgor’un tasarladığı şey için ise Beretta Px4 biçilmiş kaftandı.

Beretta’yı, izi bulunamasın diye karaborsadan almıştı. Fişek yatağında beş mermi var, ama o bir tek mermi kullanmayı tasarlıyor, merminin ucuna bir tırnak törpüsüyle “X” işareti kazıdı. Böylece, ateşlenip de sert bir nesneye çarptığında dört parçaya ayrılacak.

Beretta’yı ancak son çare olarak kullanacak. Bir dünyayı karartmanın, bir evreni yok etmenin daha başka yolları da var. İlk kurban bulunur bulunmaz, Ewa herhalde mesajı alacak. Onun bunu aşk uğruna yaptığını ve en küçük bir pişmanlık duymadığını, ama onu yeniden elde ettiğinde, aradan geçen iki yıl boyunca ne yaptığı konusunda hiçbir soru sormayacağını anlayacak.

Altı aydır kılı kırk yararcasına hazırladığı planın sonuç vereceğini umuyor, fakat bunu ancak ertesi sabah anlayabilecek. Planı, Eski Yunan mitologyasının öç tanrıçaları Furiaların, kapkara kanatlarıyla, elmaslardan, botokstan ve yalnızca iki kişi binebildiği için kimseye yararı olmayan sürat arabalarından geçilmeyen bu mavi-beyaz diyara inmelerini sağlamak. Yanında getirdiği o küçük nesneyle, güç, başarı, ün ve paraya ilişkin tüm o hayaller bir anda yerle bir edilebilirdi.

Aslında doğruca odasına çıkmış da olabilirdi; gerçi daha da fazla beklemeye hazırdı ama, tanık olmaya hazırlandığı sahne 23:11’de gerçekleşecekti. Adam ve yanındaki güzel kadın –ikisi de gece giysileri giymişti– her önemli akşam yemeğinden sonra her gece düzenlenen ve insanlara Festival’deki tüm film prömiyerlerinden daha çekici gelen o davetlerden biri için çıkageldiler.

İgor, kadına görünmek istemedi. Kadının kendisini görmemesi için yüzünü bir Fransız gazetesiyle kapattı (bir Rus gazetesi kuşku uyandırabilirdi). Oysa böyle bir önleme gerek yoktu: Kendini dünyanın kraliçesi gibi gören tüm kadınlar gibi o da başkalarına asla bakmazdı. Böyle kadınlar çevrelerine ışık saçmak için oradadırlar ve başkalarının ne giydiğine bakmaktan her zaman kaçınırlar, çünkü kendi giysileri ve aksesuarları onlara bir servete mal olmuş olsa bile, başka birinin takıp takıştırdığı elmaslar, hele sırtındaki eşi benzeri olmayan bir giysi onları üzebilir, çileden çıkarabilir ya da kendilerini düşkün hissetmelerine yol açabilir.

Kadının ak saçlı, şık kavalyesi bara giderek şampanya söyledi; yeni bağlantılar, iyi bir müzik, güzel bir deniz kıyısı ve limana demirlemiş yatlar manzarası vaat eden bir gece için gerekli bir aperitifti şampanya.

İgor, adamın, içkilerini getiren kadın garsona teşekkür edip yüklü bir bahşiş verirken ne kadar kibar olduğunu fark etti.

Üçü de birbirlerini tanıyorlardı. İgor, adrenalin kanına karışmaya başlarken, bedenini büyük bir mutluluk dalgasının kapladığını hissetti. Ertesi gün kadının kendisinin orada olduğunu fark etmesini sağlayacak ve sonunda buluşacaklardı.

Bu buluşmadan ne çıkacağını bir Tanrı bilirdi. İnançlı bir Katolik olan İgor, Moskova’daki bir kilisede Maria Magdalena’nın1 kutsal emanetleri (inananların ibadet etmeleri için bir haftalığına Rusya başkentine getirilmişlerdi) önünde söz vermiş ve yemin etmişti. Beş saate yakın bir süre sırada beklemiş ve en sonunda kutsal emanetleri gördüğünde, bunun rahiplerin düşlerinde yarattıkları bir şey olduğundan kuşkusu kalmamıştı. Yine de sözünden dönmeyi göze almak istemediğinden, Maria Magdalena’nın koruyuculuğuna sığınmış, çok fazla özveride bulunmadan hedefine ulaşabilmek için ondan yardım dilenmişti. Ayrıca, her şey olup bittiği ve en sonunda anayurduna dönmeyi başardığı zaman, Novosibirsk’teki bir manastırda yaşayan ünlü bir ressama altın bir ikona sipariş edeceğine söz vermişti.

Sabahın üçünde Hotel Martinez’in barı sigara ve ter kokusundan geçilmiyor. Jimmy (her zaman farklı renkte ayakkabılar giyer) artık piyano çalmayı bırakmış, kadın garson bitkin düşmüş, ama bardakiler hâlâ gitmeye yanaşmıyorlar. Hiç değilse bir saat daha, hatta bütün gece bir şey oluncaya kadar orada kalmak istiyorlar!

Dört gündür Cannes Film Festivali’ndeler ve hâlâ bir şey olduğu yok. Masalardaki tüm müşterilerin kafalarında bir tek şey var: güç sahibi biriyle tanışmak. Güzel kadınlar bir yapımcının kendilerine âşık olmasını ve yeni filminde önemli bir rol vermesini bekliyorlar. Birkaç aktör, bu işleri hiç umursamıyormuşçasına kahkahalar atarak çene çalıyor – ama gözleri kapıda.

Biri gelmek üzere. Biri gelmeli. Fotoğraf sanatı ve senaryo yazarlığı konusunda yazılmış ne varsa yalayıp yutmuş genç yönetmenler, kafalarında fikirleri, ceplerinde üniversitede çektikleri videoların sıralandığı CV’leriyle, başlarına devlet kuşu konmasını bekliyorlar. Belki de, az önce bir partiden ayrılmış, bir kahve söyleyip sigarasını tüttüreceği boş bir masa arayan biriyle, hep aynı yerlere gitmekten sıkılmış, yeni bir serüven arayan biriyle tanışabilmeyi umuyorlar.

Ne kadar da saflar!

Böyle biri oraya gelse bile, dinlemek isteyeceği en son şey, beylik bir konuyla ilgili “yepyeni fikirler” olurdu; ama çaresizlik yanıltır insanı. Buraya ara sıra uğrayan güç sahibi insanlar şöyle bir bakınıp odalarına çıkarlar. Kaygılı değildirler. Korkacakları bir şey yoktur. Süpersınıf ihanetleri bağışlamaz ve onlar kendi sınırlılıklarını bilirler – efsane ne derse desin, bulundukları yere başkalarının sırtına basarak gelmemişlerdir. Öte yandan, sinema, müzik ya da moda dünyasında yeni bir büyük keşif bir otelin barında değil, ancak uzun araştırmalardan sonra ortaya çıkacaktır.

Süpersınıf şimdi partiye davetiyesiz girmeyi başaran ve eline düşen kızla sevişiyor. Makyajını siliyor, yüzündeki kırışıkları inceliyor ve yeni bir estetik ameliyatın vaktinin geldiğini düşünüyor. Gündüz yaptığı açıklamanın medyada yer alıp almadığını görmek için internet haber sitelerine bakıyor, onsuz edemediği uyku haplarını alıyor ve kilo verdirttiği söylenen çaylardan içiyor. Oda servisinin getireceği kahvaltı için mönüdeki kutucukları işaretleyip “Rahatsız etmeyin” levhasıyla birlikte kapıya asıyor. Süpersınıf gözlerini kapıyor ve şöyle düşünüyor: “Umarım çabucak uyurum. Yarın onda toplantım var.”

Yine de, Hotel Martinez’in barının güç sahibi insanların takıldığı bir yer olduğunu bilmeyen yok; bu da her zaman onlarla karşılaşılabileceği anlamına geliyor.

Umut içinde bekleşenlerin aklına bile gelmiyor: Güç Sahipleri yalnızca Güç Sahipleriyle konuşurlar, sık sık bir araya gelip öğle ve akşam yemekleri yemekten, büyük festivalleri daha akıl çelici kılmaktan, lüks ve şan şöhret dünyasının bir fikrin peşine düşmeyi göze alan herkes için erişilebilir olduğu hayalini körüklemekten, kazançlı olmayan her türlü çatışmadan kaçınmaktan ve kendilerine daha fazla güç ve para sağlayacağını umdukları durumlarda ülkeler ve şirketler arasında saldırganlığı beslemekten, artık kendi başarılarının tutsağı oldukları halde mutlu oldukları sanısını uyandırmaktan, servet ve nüfuza fazlasıyla sahip olsalar bile her ikisini de artırmak için mücadele etmeyi sürdürmekten başka bir şey düşünmezler, çünkü Süpersınıf’ın kibirliliği her zaman zirvenin zirvesinde olmak için kendi kendisiyle yarışmaktan ibarettir.

Hayallerdeki dünyada, Güç Sahipleri, artık bitkin düşmüş, uykusuzluktan gözleri kapanan, ertesi gün bir sürü ricada bulunmayı, gerekli randevuları ayarlamayı ve her an her türlü hizmete hazır olmayı gerektiren maratona yeniden başlayabilmek için, bir an önce uzak kasabalarda kendileri için tutulmuş odalarına dönmekten başka bir şey düşünmeyen oyuncular, yönetmenler, tasarımcılar ve yazarlarla konuşurlar.

Gerçek dünyada ise, Güç Sahipleri, şu anda odalarına kapanmışlar, gelen e-postalara bakıyorlar, bu Festival partilerinin hep birbirinin aynı olduğundan, dostlarından birinin kendilerininkinden daha iri bir mücevher takmış olmasından yakınıyorlar ve yarışmacılardan birinin yeni aldığı yatın nasıl olup da bu kadar güzel dekore edilmiş olduğunu merak ediyorlardır.

İgor’un konuşacağı kimse yok, konuşmak istediği de yok. Kazanan yalnızdır.

İgor, başarılı bir işadamı, Rusya’daki bir telefon şirketinin sahibi ve yönetim kurulu başkanı. Geçen yıl Martinez’in (burada, ne kadar kalacağınıza bakılmaksızın en az on iki gecelik ücret peşin alınır) en iyi süitini tuttu; bugün öğleden sonra özel jetiyle geldi, arabayla alınarak otele götürüldü, banyosunu yaptıktan sonra, beklediği sahneye tanık olma umuduyla aşağıya indi.

İlk başta, aktrisler, aktörler ve yönetmenler tarafından canından bezdirildi, ama sonunda hepsini başından savacak kusursuz yanıtı buldu:

“İngilizce bilmiyorum, özür dilerim. Ben Polonyalıyım.”

Ya da:

“Fransızca bilmiyorum, özür dilerim. Ben Meksikalıyım.”

Biri İspanyolca bir şeyler söylemeye kalktığında ise, İgor bir başka hileye başvurdu. Gazeteci (çünkü herkes gazetecilerle tanışmak ister) gibi de, film şirketi patronu gibi de görünmemek için bir deftere birtakım rakamlar karalamaya başladı. Yanında, kapağında asık suratlı bir şirket yöneticisinin fotoğrafı bulunan bir Rus ekonomi dergisi (pek çok insan Rusça’yı Lehçe ya da İspanyolca’dan ayırt edemez) duruyordu.

İnsan sarrafı olmakla övünen bar müdavimleri, yeni bir sevgili bulmak için Cannes’a gelen milyonerlerden biri olduğunu düşünerek, İgor’a ilişmiyorlar. Başka yer olmadığı bahanesiyle masasına oturup bir maden suyu söyleyen beşinci kişiden sonra, en azından barda dolaşan dedikodu onun bir milyoner olduğu yönünde. İgor böylece “parfüm” sınıflamasına havale edildi.

“Parfüm”, aktrislerin (ya da Festival’deki adlarıyla “yıldız adayları”nın) kendi aralarında kullandıkları bir terim; hani parfümde sık sık marka değiştirilir de, sonunda biri çok uygun düşebilir ya. Eğer söz konusu aktrisler sinema sanayiinde işlerine yarayacak bir şey ya da birini bulamamışlarsa, Festival’in son iki gününde “parfümler”in peşine düşerler. Bu durumda, bu tuhaf, zengin görünüşlü adam şimdilik bekleyebilir. Aktrisler bilirler ki, Festival’den (sonradan bir film yapımcısına dönüşebilecek) yeni bir erkek arkadaşla ayrılmak her zaman en iyisidir; işte o zaman bir sonraki hamleye geçilir ve o bildik, alışılmış gösteri yaşanır – içer, gülümser (hep gülümsemek gerekir) ve kimseyi aramıyormuş gibi yaparsınız, ama bu arada kalbiniz küt küt atar, zaman hızla geçip gider ve sizin davetli olmadığınız, ama “parfümler”in davetli olduğu gala geceleri sizi bekler.

“Parfümler” her zaman aynı şeyleri söylerler; aktrisler de bunu bilirler ve onlara inanıyormuş gibi yaparlar.

(a) “Bütün hayatını değiştirebilirim senin.”

(b) “Pek çok kadın senin yerinde olmak ister.”

(c) “Şimdi gençsin, ama birkaç yıl sonra ne olacağı bilinmez. Daha uzun vadeli bir yatırım yapmayı düşünmelisin.”

(d) “Ben evliyim, ama karım…” (Böyle başlayan cümle çeşitli biçimlerde tamamlanabilir: “…hasta”, “…onu terk edersem intihar edeceğini söylüyor” vb.)

(e) “Sen bir prensessin ve prensesler gibi yaşamayı hak ediyorsun. Meğer bugüne kadar senin gibi birini bekliyormuşum da haberim yokmuş. Rastlantılara inanmam, bence bu ilişkiye bir şans tanımalıyız.”

Hep aynı hikâye. Tek değişen, kaç hediye alacağınız (hediyenin mücevher olması tercih edilir, çünkü sonradan satılabilir), kaç yat partisine davet edileceğiniz, kaç kartvizit toplayacağınız, aynı lafları kaç kez dinlemek zorunda kalacağınız ve aynı sınıftan insanların arasına karışıp “büyük fırsat”ı yakalayabileceğiniz Formula 1 yarışlarına bir bilet kapıp kapamayacağınızdır.

“Parfüm” sözü, genç aktörler tarafından da geçkin kadın milyonerler için kullanılır. Ama vücutları estetikten ve botokstan geçilmeyen bu kadınlar hiç değilse erkek milyonerlerden daha zekidirler. Hiç vakit kaybetmezler: Onlar da Festival’in son günlerinde çıkagelirler ve tek çekim güçlerinin para olduğunun farkındadırlar.

Erkek “parfümler” kendilerini aldatırlar: Uzun bacaklı, körpe kızların kendilerine gerçekten kapıldığını ve onları parmaklarında oynatabileceklerini sanırlar. Kadın “parfümler” ise yalnızca elmaslarının gücüne bel bağlarlar.

İgor’un bütün bunlardan haberi yok. Bu, Festival’e ilk gelişi. Burada bardakiler dışında hiç kimsenin filmlerle doğru dürüst ilgilenmediğini büyük bir şaşkınlıkla yeni fark etti. Birkaç dergi karıştırdı, şirketinin, en seçkin partilerin davetiyelerini koyduğu, ama içinde tek bir film prömiyeri davetiyesinin bile bulunmadığı zarfı açtı. Fransa’ya gelmeden, hangi filmlerin gösterileceğini öğrenmeye çalışmışsa da, bilgi edinmekte büyük güçlük çekmişti. Tam o sırada bir dostu şöyle demişti:

“Boş ver filmleri. Cannes aslında bir moda gösterisidir.”

Moda. İnsanlar ne düşünüyor olabilirler? Modanın mevsime göre değişen bir şey olduğunu mu sanıyorlar? Dünyanın dört bir yanından gerçekten de giysileri, mücevherleri ve ayakkabı koleksiyonlarıyla gösteriş yapmak için mi geldiler? Anlamıyorlar. “Moda”, aslında, “Ben sizin dünyanızdanım. Sizin ordunuzla aynı üniformayı giyiyorum, onun için beni vurmayın,” demenin bir biçimidir.

Erkekler ve kadınlardan oluşan toplulukların mağaralarda ilk kez birlikte yaşamaya başladıklarından bu yana, moda herkesin, hatta tümden yabancıların bile anlayabildiği tek dil olmuştur. “Aynı biçimde giyiniyoruz. Ben sizin kabilenizdenim. Haydi, varlığımızı sürdürebilmek için güçsüzlerin üstüne çullanalım.”

Ama bazıları “moda”nın her şey olduğuna inanırlar. Zenginlere özgü kabileye üyeliklerini sürdürebilmek için altı ayda bir ufacık bir ayrıntıyı değiştirmek uğruna bir servet harcarlar. Bilgi teknolojisi sanayisinin milyarderlerinin plastik saatler takıp eski püskü blucinler giydikleri Silikon Vadisi’ne gitseler, dünyanın değiştiğini anlayacaklardır; orada artık herkes aynı toplumsal sınıftanmış gibi görünüyor; artık hiç kimse bir elmasın büyüklüğünü, bir kravatın ya da deri çantanın markasını umursamıyor. Aslında dünyanın bu yöresinde kravatlar ve deri çantalardan eser yok; oysa, düşüşte olsa da bir bakıma daha güçlü bir çarkı döndüren ve masumları hâlâ haute couture giysilere, zümrüt gerdanlıklara ve dev limuzinlere inandırmayı başaran Hollywood hemen yanı başında. Ve tüm dergilerde hâlâ bunlar yer aldığına göre, reklamları, işe yaramaz nesnelerin piyasaya sürülmesini, tümden gereksiz yeni akımların icat edilmesini ve farklı markaların hepsi de birbirine benzeyen yüz kremlerinin üretilmesini kapsayan milyarlarca dolarlık bir sanayiyi yok etmeyi kim göze alabilir ki?

Ne kadar saçma! İgor, onurlu bir yaşam süren, sağlıklı olmaktan, bir yuvalarının olmasından, ailelerinin sevgisinden hoşnut, dürüst ve çalışkan milyonlarca insanın yaşamını kararlarıyla etkileyen kişilere duyduğu nefreti gizleyemiyor.

Ne kadar sapkınca! Tam her şey yolunda görünürken ve aileler akşam yemeği için bir masanın başında bir araya gelmişken, Süpersınıf’ın hayaleti beliriverir ve gerçekleşmesi olanaksız hayaller satar: lüks, güzellik, güç. Ve aile paramparça olur.

Baba, oğluna en son çıkan spor ayakkabısından alabilmek için fazla mesai yapar; yoksa oğlu okulda dışlanacaktır. Karısı, arkadaşlarının sırtındaki son moda giysileri para olmadığı için alamadığından için için ağlar. Yeniyetme çocukları, inanç ve umudun gerçek değerlerini öğreneceklerine, yalnızca şarkıcı ya da film yıldızı olmanın hayallerini kurarlar. Taşra kasabalarındaki genç kızlar, bir türlü gerçek kimliklerini edinemezler ve büyük kente gitmeyi düşünmeye başlarlar: Bir mücevher sahibi olabilmek için her şeyi, ama her şeyi yapmaya hazırdırlar. Adalete yöneltilmesi gereken bir dünya, tam tersine, altı ay geçmeden hiçbir değeri kalmayacak ve yenisi alınması gerekecek maddi şeylere odaklanmaya başlar; işte, Cannes’da toplanan aşağılık yaratıkların yığının en tepesinde kalmalarını sağlayan tüm çark böyle döner.

İgor bu yıkıcı güçten etkilenmiyor, çünkü dünyada en imrenilecek işlerden birine sahip. Bir günde kazandığı para, akla gelebilecek yasal ve yasadışı her türlü zevke dalsa bile bir yılda harcayabileceği paradan daha fazla. Kadın bulmakta hiç zorluk çekmiyor; ne kadar çok parası olduğunu bilip bilmemeleri önemli değil – bunu en azından birkaç kez sınadı ve şimdiye kadar hiç yanılmadı. Kırkına yeni bastı ve bayağı yakışıklı sayılır; yıllık check-up sonuçlarına bakılırsa hiçbir sağlık sorunu olmadığı gibi, hiçbir borcu da yok. Marka giysiler giymek, seçkin bir restorana gitmek, tatillerini “herkes”in gittiği bir plajda geçirmek ya da tanıtımını başarılı bir sporcunun yaptığı bir saati almak zorunda değil. Önemli sözleşmeleri ucuz bir tükenmezle imzalayabiliyor, ofisinin bitişiğinde küçük bir dükkânı bulunan bir terzinin diktiği, marka etiketi olmayan, rahat ve şık ceketler giyebiliyor. Canının istediğini yapabiliyor, zengin olduğunu kimseye kanıtlamak zorunda değil; ilginç bir işi var ve yaptığı işi çok seviyor.

Belki de sorun burada: Yaptığı işi hâlâ çok seviyor. Birkaç saat önce bardan içeri giren kadının şimdi masasında onunla birlikte oturuyor olmamasının nedeninin bu olduğundan emin.

Düşünmeyi sürdürerek vakit geçirmeye çalışıyor. Kristelle’den bir içki daha istiyor – garson kızın adını biliyor, çünkü bir saat önce bar bu kadar dolu değilken (herkes akşam yemeğindeyken) bir kadeh viski istediğinde, kız keyifsiz göründüğünü, bir şeyler yerse moralinin yerine geleceğini söylemişti. Ruh haliyle ilgilenilmesi hoşuna gitmiş, gösterdiği ilgiden dolayı kıza teşekkür etmişti.

Kendisine hizmet eden garson kızın adını belki de bir tek o biliyor; ötekilerin tek derdi, masalarda ve koltuklarda oturanların adlarını –bir de, mümkünse, ne iş yaptıklarını– öğrenmek.

Düşünmeyi sürdürmeye çalışıyor, ama saat sabahın üçünü geçti, güzel kadın ve –kendisine çok benzeyen– kibar kavalyesi yeniden görünmediler. Belki de doğruca odalarına çıktılar, sevişiyorlar ya da ancak bütün öteki partiler sona ererken yatlarda başlayan partilerden birinde hâlâ şampanyalarını yudumluyorlar. Belki de yataklarına uzanmış, birbirleriyle ilgilenmeden dergilerini okuyorlar.

Ne önemi var ki. İgor yalnız ve yorgun, uyumak istiyor.

1 Mecdelli Meryem diye de bilinir. Hz. İsa’nın ünlü müritlerindendir. Markos ve Yuhanna İncillerine göre, İsa’yı dirildikten sonra ilk gören kişidir. Dört İncil’e göre de, İsa’nın çarmıha gerilmesinde ve gömülmesinde hazır bulunmuştur. İlk Hıristiyanlar tarafından gizli bir vahyin aracısı olarak kabul edilmiştir. Doğu Kilisesi geleneğine göre, Havari Aziz Yuhanna’yla birlikte Ephesos’a (Efes) gitmiş, orada ölmüş ve gömülmüştür. (Ç.N.)

07:22

07:22’de, vücudunun istediğinden çok daha erken uyanıyor; henüz kendini Moskova ile Cannes arasındaki zaman farkına uyduramadı. Şimdi işte olsa, yöneticileriyle çoktan iki-üç toplantı yapmış, yeni bir müşteriyle buluşacağı öğle yemeğine hazırlanıyor olurdu.

Burada yapması gereken başka bir iş var: Aşk adına kurban edeceği birini bulması gerekiyor. Bir kurban bulmalı ki, Ewa daha o sabah mesajını alsın.

Banyo yaptıktan sonra aşağıya iniyor, henüz kimselerin gelmediği restoranda kahvesini içiyor, sonra belli başlı lüks otellerin neredeyse tümünün bulunduğu Croisette Bulvarı’nda yola koyuluyor. Hiç trafik yok, caddenin bir yönü trafiğe kapatılmış, yalnızca resmî izni olan arabalar geçebiliyor. Caddenin öteki yönü ise bomboş, kentte yaşayan insanlar bile yeni yeni işe gitmeye hazırlanıyorlar.

Artık hiç öfke duymuyor. Acıdan ve nefretten gözüne uyku girmediği o en zor aşamayı aşmış. Ewa’nın duygularını anlayabiliyor artık: Ne de olsa, tekeşlilik, insanlara nicedir dayatılmış bir masal. Bu konuda çok şey okudu İgor. Tekeşli olamamak hormonların fazla çalışmasıyla ya da kendini beğenmişlikle ilgili bir sorun değil, tüm araştırmaların ortaya koyduğu gibi, hemen tüm hayvanlarda bulunan genetik bir olgu.

Kuşlar, maymunlar ve tilkilere uygulanan babalık testleri, bu türlerin evliliğe çok benzeyen bir toplumsal ilişki geliştirmiş olmasının ille de birbirlerine sadık kaldıkları anlamına gelmediğini gösteriyor. Vakaların yüzde yetmişinde, dünyaya gelen yavruların babalarının eşler değil, başka erkekler olduğu görülüyor. İgor, Seattle’daki Washington Üniversitesi’nin psikoloji profesörlerinden David Barash’ın yazdığı bir yazıyı hatırladı. Doğada, zina yapmayan ve yüzde yüz tekeşliliğin görüldüğü tek türün Diplozoon paradoxum denilen bir cins yassısolucan olduğunu söylüyordu Barash. Erkek ve dişi solucanlar henüz erişkin olmadan birleşiyorlar, gövdeleri birbirinin içine geçip kaynaşıyordu.

İgor bu yüzden Ewa’yı hiçbir şeyle suçlayamıyor; onun insana özgü içgüdülerini izlediği kanısında. Ne var ki, doğal olmayan toplumsal alışkanlıklara inandırılarak yetiştirilmiş olan Ewa, İgor’un kendisini artık sevmediğini ve asla bağışlamayacağını düşünerek kendini suçlu hissediyor olsa gerek.

Aslında İgor her şeyi yapmaya, sırf onu yeniden kabul etmeye hazır olduğunu, hatta geçmişi seve seve silip atacağını ve hiçbir soru sormayacağını Ewa’nın anlaması için, birinin dünyasını yok ettiğini gösterecek mesajlar göndermeye bile hazır.

İgor, kaldırıma elyapımı objeler, garip takılar dizmekte olan bir genç kadın görüyor.

Evet, kurban bu işte. Göndermesi gereken mesaj bu, gideceği yere ulaşır ulaşmaz anlaşılacak bir mesaj. İgor, genç kadının yanına gitmeden, onu sevecen bakışlarla izliyor; kadın, her şey yolunda giderse, birazdan başının göğe ereceğinin, hayallerinin gerçek olmasını asla sağlamayacak bu aptalca işten sonsuza dek kurtulacağının farkında değil.

İgor, “Ne kadar?” diye soruyor kusursuz bir Fransızca’yla.

“Hangi parçayı istiyorsunuz, efendim?”

“Hepsini.”

Genç kadın –en fazla yirmisinde olmalı– gülümsüyor.

“Hepsini almak istediğini söyleyen ilk siz değilsiniz. Hemen ardından şöyle derler genellikle: ‘Şöyle bir gezintiye ne dersiniz? O kadar güzelsiniz ki, burada bunları satmakla uğraşmamalısınız. Ben…’”

“Hayır, ben onlardan değilim. Film işinde çalışmıyorum, sizi bir aktris yapıp hayatınızı değiştirecek de değilim. Sattıklarınızla da ilgilenmiyorum. Konuşmaya ihtiyacım var, o kadar; bir yere gitmemize gerek yok, burada da konuşabiliriz.”

Genç kadın gözlerini kaçırıyor.

“Bu şeyleri annemle babam yapıyorlar, ben de yaptığım işten gurur duyuyorum. Bir gün bunların değerini anlayacak biri çıkacak. Lütfen, gidin şimdi. Anlatacaklarınızı dinleyecek başka birini bulacağınızdan eminim.”

İgor cebinden bir tomar kâğıt para çıkarıp usulca genç kadının yanına bırakıyor.

“Kabalığımı bağışlayın. Sattıklarınızla ilgilenmiyorum derken, niyetim fiyat kırmak değildi. Her neyse, benim adım İgor Malev. Dün Moskova’dan uçakla geldim, jet-lag’i hâlâ atamadım üstümden.”

“Benim adım da Olivia,” diyor genç kadın, İgor’un yalanına inanmış gibi yaparak.

İgor, izin almadan, kadının oturduğu banka oturuyor. Kadın hafifçe yana kayıyor.

“Ne konuşmak istiyorsunuz?”

“Önce parayı alın.”

Olivia duraksıyor, sonra, çevresine bakınıp çekinmek için bir neden olmadığını kavrıyor. Artık caddenin trafiğe açık yönünde arabalar ilerliyor, gençler kumsala doğru yürüyorlar, yaşlı bir çift kaldırımda onlara doğru geliyor. Olivia parayı saymadan cebine koyuyor; gereğinden fazla olduğunu anlayacak kadar deneyimli.

“Önerimi kabul ettiğiniz için teşekkür ederim,” diyor Rus. “Ne konuşmak istediğimi mi sordunuz? Çok önemli bir şey değil.”

“Burada olmanızın bir nedeni olmalı. Kentin burada yaşayanlar için olduğu kadar turistler için de çekilmez olduğu yılın bu döneminde Cannes’a gelmenizin bir nedeni olsa gerek.”

İgor denize bakıyor. Bir sigara yakıyor.

Olivia, “Sigara sağlığa zararlı,” diyor.

İgor duymazlıktan geliyor.

“Sizce hayatın anlamı nedir?” diye soruyor.

“Aşk.”

Olivia gülümsüyor. Sattığı takıların ya da insanların giydiği giysilerin fiyatlarından daha derin şeyler konuşmak, güne başlamak için biçilmiş kaftan.

“Ya sizce?”

“Evet, bence de aşk. Ama annemle babama başarılı olabileceğimi gösterebilmek için yeterince para kazanmak da önemliydi benim gözümde. Başardım da, şimdi benimle gurur duyuyorlar. Mükemmel kadınla tanıştım, evlendik; Tanrı saygısı ve korkusuyla çocuğumuz olmasını çok istedim, ama bir türlü olmadı.”

Olivia, neden diye sormak istemiyor. Kırklarında görünen adam kusursuz Fransızcasıyla devam ediyor:

“Bir çocuğu evlat edinmeyi düşündük. İki-üç yıl bunu düşünerek geçti, sonra hayat iş gezileri ve partiler, toplantılar ve iş görüşmeleriyle korkunç yoğunlaşmaya başladı.”

“Oturup konuşmaya başladığınızda, sizin de macera arayan o eksantrik milyonerlerden biri olduğunuzu düşünmüştüm, ama böyle şeyleri konuşmak hoşuma gidiyor.”

“Geleceği düşünür müsünüz?”

“Evet, düşünürüm; sanırım benim hayallerim de sizinkilere çok benziyor. Kuşkusuz, çocuğum olmasını ben de isterim…”

Duraklıyor. Bu beklenmedik yeni dostu incitmek istemiyor.

“…tabii becerebilirsem. Bazen Tanrı başka şeyler çıkarıyor karşımıza.”

İgor, Olivia’nın yanıtını duymamış gibi.

“Festival’e yalnızca milyonerler mi gelir?”

“Milyonerler, kendilerini milyoner sananlar, bir de milyoner olmak isteyenler. Festival sırasında kentin bu yöresi tımarhaneye döner. Herkes müthiş önemli biriymiş gibi davranır; gerçekten önemli olanlardan söz etmiyorum tabii, onlar çok daha kibardırlar; kimseye bir şey kanıtlamak zorunda değildirler. Gerçi sattıklarımı her zaman almazlar, ama en azından gülümserler, birkaç hoş laf ederler ve bana saygı gösterirler. Peki, siz burada ne arıyorsunuz?”

“Tanrı dünyayı altı günde yaratmış, ama dünya dediğimiz nedir ki? Senin, benim gördüğümüz şey. Ne zaman biri ölse, onunla birlikte evrenin bir parçası da ölür. İnsanların hissettiği, yaşadığı ve gördüğü şeyler de onlarla birlikte ölür; tıpkı yağmurla akıp giden gözyaşları gibi.”

“‘Tıpkı yağmurla akıp giden gözyaşları gibi’… Bu söz bir filmde geçiyordu. Hangi filmdi, hatırlayamadım şimdi.”

“Buraya gözyaşı dökmeye gelmedim. Sevdiğim kadına mesaj göndermek için geldim, bunu yapabilmem için de birkaç evreni ya da dünyayı yok etmem gerekiyor.”

Olivia, bu son sözlerden ürkeceği yerde gülüyor. Bu yakışıklı, şık, kusursuz Fransızca konuşan adam hiç de delinin tekine benzemiyor. Olivia, hep aynı lafları duymaktan bıkmış: Çok güzelsiniz, bu işten çok daha iyilerine layıksınız, şunu kaça veriyorsunuz, bunu kaça veriyorsunuz, çok pahalı, ben bir düşüneyim, yine uğrarım (tabii asla bir daha uğramazlar), vb. Bu Rus’un hiç değilse mizah duygusu var.

“Neden dünyayı yok etmeniz gerekiyor?”

“Kendi dünyamı yeniden kurabilmek için.”

Olivia onu avutmayı geçiriyor aklından, ama o bildik sözleri duymaktan korkuyor: “Bence hayatıma anlam kazandırabilirsiniz.” O zaman da konuşma kesiliverecek, çünkü Olivia’nın gelecek için başka planları var. Kaldı ki, kendisinden yaşlı ve daha başarılı birine güçlüklerinin üstesinden gelmeyi öğretmeye kalkışmak çok saçma olacak.

Hayatı hakkında bir şeyler daha öğrenmeye çalışmak bir çözüm olabilir. Üstelik, ona ayıracağı zamanın karşılığını ödemedi mi, hem de fazlasıyla.

“Peki, bunu nasıl yapmayı düşünüyorsunuz?”

“Kurbağalar hakkında bilginiz var mı?”

“Kurbağalar mı?”

“Evet, biyolojik araştırmalar, yaşadığı gölden alınmış suyla dolu bir kaba konulan bir kurbağanın, su yavaş yavaş ısıtıldıkça orada hiç kıpırdamadan durduğunu ortaya koyuyor. Kurbağa sıcaklığın giderek artmasına, çevresindeki değişikliklere tepki vermiyor ve su kaynama noktasına vardığında, tombul ve mutlu bir biçimde ölüyor.

“Buna karşılık, kaynar suyla dolu bir kaba atılan bir kurbağa o anda dışarı fırlıyor, haşlansa da hayatta kalıyor!”

Olivia, bunun, dünyanın yok edilmesiyle ne ilgisi olduğunu pek anlayamıyor. İgor devam ediyor:

“Ben de o yavaş yavaş kaynatılmış kurbağa gibiydim. Değişiklikleri fark edemiyordum. Her şeyin yolunda gittiğini, kötü giden şeylerin zamanla düzeleceğini sanıyordum. Ölmeye hazırdım, çünkü hayatımdaki en önemli şeyi kaybetmiştim, ama tepki göstereceğim yerde, gittikçe ısınan suyun içinde hiçbir şey hissetmeden oturuyordum.”

Olivia, cesaretini toplayıp soruyor:

“Neyi kaybetmiştiniz?”

“Doğrusunu isterseniz, hiçbir şey kaybetmemiştim. Hayat bazen insanları, birbirleri için ne kadar çok şey ifade ettiklerini anlasınlar diye ayırır. Mesela, dün gece karımı başka bir adamla gördüm. Bana dönmek istediğini, beni hâlâ sevdiğini biliyorum, fakat ilk adımı atacak cesareti yok. Bazı kurbağalar kaynarken bile, geçerli olanın harekete geçmek değil, boyun eğmek olduğunu sanıyorlar: Harekete geçebilenler öne geçer, hiçbir şey hissetmeyenler boyun eğer. Öyleyse doğrusu nedir? Bir durumdan, biraz haşlanmış da olsanız, sağ ve eyleme geçmeye hazır olarak çıkmak daha iyidir. Bence bu işte bana yardım edebilirsiniz.”

Olivia, yanı başındaki adamın kafasından neler geçtiğini kestirmeye çalışıyor. İnsan bu kadar ilginç birinden, kendisinin aklının ucundan bile geçmemiş şeylerden söz edebilen birinden nasıl ayrılabilir ki? Demek, aşkın mantığı olmadığını bir kez daha kabul etmek gerekiyor. Olivia, çok genç olmasına karşın, bunu biliyor. Örneğin, erkek arkadaşı çok kabalaşabiliyor, bazen hiçbir neden yokken kendisine vuruyor, ama Olivia bir gün bile ondan ayrı kalamıyor.

Tam olarak neden söz ediyorlardı? Kurbağalardan ve Olivia’nın ona nasıl yardım edebileceğinden. Kuşkusuz ona yardım etmesi olanaksız, o yüzden konuyu değiştirse iyi olacak.

“Peki, dünyayı yok etmeye nasıl başlamayı düşünüyorsunuz?”

İgor, Croisette Bulvarı’nın trafiğe açık yönünü gösteriyor.

“Diyelim, sizin bir partiye gitmenizi istemiyorum, ama bunu açıkça söylemeyi göze alamıyorum. Trafiğin en sıkışık olduğu zamanı bekler ve arabamı yolun tam ortasında durdurursam, on dakikaya kalmaz, bulvar kumsal boyunca tıkanır. Sürücüler, ‘Herhalde bir kaza oldu,’ deyip sabırla beklemeye koyulurlar. On beş dakika sonra polis bir çekiciyle arabayı götürmeye gelecektir.”

“Bu tür şeyler hep olur.”

“Evet, olur tabii, ama ben bu arada –büyük bir dikkatle ve kimseye fark ettirmeden– arabamdan çıkıp yola çiviler ve başka sivri nesneler dökerim. Hepsini de siyaha boyamış olurum ki, asfaltta fark edilmesinler. Oraya yaklaşan çekicinin lastikleri patlar. Artık bir değil, iki sorun vardır ve araba kuyruğu bu küçük kentin banliyölerine, belki de sizin yaşadığınız banliyölere kadar uzamıştır.”

“Doğrusu hayal gücünüz müthiş, ama yine de beni ancak bir saat kadar geciktirmiş olursunuz.”

Gülümseme sırası İgor’daydı.

“Ohoo, durumu daha da kötüleştirmek için yapmayacağım şey yok. Mesela, millet yardım etmek için oraya toplanmaya başlayınca, çekicinin altına küçük bir sis bombası gibi bir şey atabilirim. Herkes korkuya kapılır. Ben de paniğe kapılmış gibi yaparak arabaya atlayıp motoru çalıştırırım. Bu arada da, arabanın içine biraz çakmak benzini dökerim. Araba alev alır almaz hemen kendimi dışarı atar, sahneyi seyretmeye başlarım: Yavaş yavaş arabayı saran alevler benzin deposuna ulaşır, patlama arkadaki arabayı da etkiler ve bir zincirleme reaksiyon meydana gelir. Üstelik bütün bunları bir araba, birkaç çivi, bir dükkândan kolayca satın alınabilecek bir sis bombası ve azıcık çakmak benziniyle yapabilirim…”

İgor, cebinden, içinde sıvı bulunan küçük bir kap çıkarıyor.

“…işte bu kadarcık. Aslında bunu Ewa’nın beni terk etmek üzere olduğunu sezdiğim zaman yapmalıydım; belki kararını ertelemesini, biraz durup sonuçlarını enine boyuna düşünmesini sağlayabilirdim. İnsanlar almak üzere oldukları kararlar üstünde düşünmeye başladılar mı, genellikle fikir değiştirirler – bazı adımları atmak epeyce cesaret ister.

“Ama çok gururluydum. Bunun geçici bir durum olduğunu, Ewa’nın çok geçmeden hatasını anlayacağını sandım. Dediğim gibi, benden ayrıldığına pişman, geri dönmek istiyor. Ama geri dönebilmesi için benim birkaç dünyayı yok etmem gerekiyor.”

İgor’un yüzündeki ifade değişti, Olivia da artık bu hikâyeden sıkıldı. Ayağa kalkıyor.

“Eveet, benim biraz işim var.”

“Ama beni dinlemen için sana para verdim. Bütün bir işgününü karşılayacak kadar para ödedim.”

Olivia parayı geri vermek için elini cebine atıyor, ama tam o anda yüzüne doğrultulan tabancayı görüyor.

“Otur.”

İlkin kaçmak geçiyor aklından. Yaşlı çift hâlâ ağır ağır yaklaşıyor.

İgor, aklından geçeni okumuşçasına, “Kaçma,” diyor. “Oturup beni dinlersen, ateş etmeyeceğimden emin olabilirsin. Sorun çıkarmaz, dediğimi yaparsan, yemin ederim, ateş etmeyeceğim.”

Olivia’nın kafasından hızla bir sürü şey geçiyor; ilki kaçmak, zikzaklar yaparak karşı kaldırıma koşmak, ama birden dizlerinin bağının çözüldüğünü fark ediyor.

Adam, “Otur,” diyor yeniden. “Söyleneni yaparsan, ateş etmem. Söz.”

Evet, arabaların vızır vızır geçtiği, insanların kumsala gittiği, trafiğin gittikçe yoğunlaştığı, kaldırımda yürüyen yayaların gitgide çoğaldığı pırıl pırıl sabah vakti İgor’un ateş etmesi çılgınlık olur. Olivia açısından da en iyisi adamın dediğini yapmak; kaldı ki, başka bir şey yapacak hali de yok, bayılmak üzere.

İgor’a boyun eğiyor. Şimdi yapması gereken, onun kendisine güvenmesini sağlamak, bu terk edilmiş kocanın yakınmalarını dinlemek, kimseye bir şey söylemeyeceğine söz vermek, sonra da, devriye gezen polis görünür görünmez kendini yere atarak imdat diye bağırmak.

Adam, Olivia’yı yatıştırmaya çalışarak, “Ne hissettiğini çok iyi biliyorum,” diyor. “Korkunun belirtileri ezelden beri değişmemiştir. Belirtiler, insanoğlu vahşi hayvanlarla ilk kez karşılaştığında nasıl idiyse bugün de öyle: Yüzden ve vücudu koruyan deriden kan çekilir, o yüzden insan sapsarı kesilir. Bağırsaklar gevşer ve her şeyi koyverir, böylece organizmaya bulaşacak hiçbir toksik madde kalmaz. Ani bir hareketle karşısındaki vahşi hayvanı kışkırtmamak için beden ilk başta put kesilir.”

Olivia, “Bu bir rüya olsa gerek,” diye düşünüyor. Bu sabah onunla birlikte burada olmaları gereken, ama bugünün iş bakımından canlı geçmesi beklendiğinden sabaha kadar takı yaptıkları için gelemeyen annesiyle babası geliyor aklına. Daha birkaç saat önce, arada sırada kendisine vursa da hayatının erkeği olarak gördüğü sevgilisiyle sevişiyordu; uzun süredir ilk kez birlikte orgazm olmuşlardı. Kahvaltıdan sonra, kendini özgür, dinç ve keyifli hissettiğinden, her sabahki duşunu yapmamaya karar vermişti.

Hayır, gerçek olamaz bu. Sakin görünmeye çalışmalı.

“Konuşalım. Zaten bütün takılarımı konuşalım diye satın almıştınız. Kaldı ki, yerimden kalkarken kaçmak gibi bir niyetim yoktu.”

İgor tabancanın namlusunu usulca kızın kaburgalarına dayıyor. Yaşlı çift, olup bitenin farkına varmadan, bakıp geçiyor yanlarından. “Şu Portekizli kız,” diye geçiriyorlar akıllarından, “kara kaşları, çocuksu gülümseyişiyle bir erkeğin aklını çelmeye çalışıyor yine.” Onu yabancı bir adamla ilk görüşleri değil, üstelik giysilerine bakılırsa bu seferki paralı biri.

Olivia, olup biteni sırf bakışlarıyla anlatmak istercesine, gözlerini onlara dikiyor. Yanındaki adam neşeli bir sesle, “Günaydın,” diyor.

Yaşlı çift hiçbir şey söylemeden uzaklaşıyor. Yabancılarla konuşmak ya da sokak satıcılarıyla selamlaşmak gibi bir alışkanlıkları yok.

Rus, sessizliği bozarak, “Evet, konuşalım,” diyor. “Trafiği sahiden allak bullak etmek niyetinde değilim. Örnek veriyordum, o kadar. Karım mesajları almaya başlayınca burada olduğumu anlayacak. Doğruca gidip karşısına dikilmek istemiyorum. O bana gelmeli.”

Bu, Olivia için bir kurtuluş olabilir.

“İsterseniz mesajları ben götürebilirim. Hangi otelde kaldığını söyleyin, yeter.”

Adam gülüyor.

“Gençlik kusuru işte, kendini herkesten zeki sanıyorsun. Buradan doğruca polise gidersin sen.”

Olivia’nın kanı donuyor. Bütün gün bu bankta mı oturacaklar? Artık yüzünü tanıdığına göre, adam onu vuracak mı acaba?

“Ateş etmeyeceğinizi söylemiştiniz.”

“Evet, söz vermiştim, ama daha olgun davranırsan ve zekâmı aşağılamazsan.”

Adam haklı. En akıllıcası, ona biraz kendinden söz etmesi olacak. Doğru olmasa da kendisinin benzer bir durumda olduğunu söyleyerek, bir delinin yüreğinde her zaman var olan sevecenliği uyandırabilir.

Bir oğlan, kulaklarında iPod’la, koşarak yanlarından geçiyor. Dönüp bakmıyor bile.

“Hayatımı cehenneme çeviren bir adamla yaşıyorum, ama onu bir türlü terk edemiyorum.”

İgor’un bakışı değişiyor.

Olivia, tuzaktan kurtulmanın bir yolunu bulduğunu düşünüyor. “Kafanı kullan. Hemen umudunu kesme; yanında oturan adamla evlenen kadını düşün. Dürüst ol.”

“Arkadaşlarımdan kopardı beni. Kendisi istediği kadınla birlikte oluyor, ama kıskançlıkta üstüne yok. Ne yapsam eleştiriyor, hırslı değilmişim. Buradan kazandığım azıcık paraya bile el koyuyor.”

Adam hiçbir şey söylemeden denize bakıyor. Kaldırım kalabalıklaşıyor; yerinden fırlayıp kaçsa ne olur? Vurur mu? Elindeki tabanca sahici mi acaba?

Olivia, adamın ilgisini çekecek bir konuya değindiğini seziyor. Adamın nasıl konuştuğunu, birkaç dakika önce kendisine nasıl baktığını hatırlayarak, en iyisi aptalca bir şey yapmamak diye düşünüyor.

“Yine de bırakamıyorum onu. Karşıma dünyanın en iyi, en zengin, en cömert adamı da çıksa, sevgilimi kimselere değişmem. Sakın sürekli aşağılanmaktan hoşlanan bir mazoşist olduğumu sanmayın, âşığım ona.”

Silahın namlusunu yine kaburgalarında hissediyor. Yanlış bir şey söyledi.

Adam, nefret dolu bir sesle, “Ben senin o aşağılık sevgilin gibi biri değilim,” diyor. “Elimdekileri kazanmak için çok çalıştım. Gece gündüz demedim, canla başla çalıştım, birçok tersliğe göğüs gerdim. Gerçi acımasız ve amansız davrandığım da olmadı değil, ama işimi hep dürüstçe yaptım. Her zaman iyi bir Hıristiyan oldum. Nüfuzlu dostlarım var, onlara olan gönül borcumu her zaman ödedim. Senin anlayacağın, her şeyi doğru yaptım.

“Yoluma çıkan kimseye zarar vermedim. Dilediğini yapması için karıma her zaman arka çıktım. İşte sonucu: Burada tek başınayım. Evet, çarpışmak için gönderildiğim o aptalca savaşta insanları öldürdüm, ama hiçbir zaman kendimi kaybedip sapıtmadım. Bir lokantaya dalıp içeridekileri makineli tüfekle tarayan, aklını oynatmış savaş eskilerinden değilim. Terörist falan da değilim. Hiç kuşkusuz, hayatın bana haksızlık ettiğini ve en önemli şeyi, aşkı elimden aldığını söyleyebilirdim. Ama başka kadınlar da var ve aşk acısı her zaman geçer. Benim harekete geçmeye ihtiyacım var, yavaş yavaş kaynayarak ölecek bir kurbağa olmaktan bıktım.”

“Madem başka kadınlar da olduğunu ve aşk acısının geçeceğini biliyorsunuz, neden o kadar sarsıldınız?”

Evet, daha olgun davranıyor artık, yanındaki kaçıkla uğraşırken gösterdiği serinkanlılığa kendisi de şaşırıyor.

İgor duraksamış gibi.

“Gerçekten bilmiyorum. Belki bir zamanlar çok sık terk edildiğim için. Belki sırf neler yapabileceğimi kendime kanıtlamaya ihtiyacım olduğu için. Belki de yalan söylediğimden, aslında benim için tek bir kadın olduğundan. Bir planım var.”

“Ne planı?”

“Daha önce söyledim ya. Benim için ne kadar önemli olduğunu, onu geri almak için her türlü riski göze almaya hazır olduğumu anlayıncaya kadar dünyaları yok etmeyi sürdüreceğim.”

Polis!

İkisi de polis arabasının yaklaştığını görüyor.

“Özür dilerim,” diyor adam. “Biraz daha konuşalım istiyorum. Hayat sana da pek o kadar adaletli davranmamış.”

Olivia, sonuna geldiklerini anlıyor. Artık kaybedeceği bir şey olmadığı için bir kez daha yerinden doğruluyor. O sırada, onu sevgiyle kucaklamak istercesine yabancının elini sağ omzuna attığını fark ediyor.

Samozaşçita Bez Orujiya ya da Ruslar arasında daha çok bilinen adıyla Sambo, karşındakini yalnızca ellerini kullanarak çabucak öldürme sanatıdır; kurbanın ne olduğunu bile anlayamaz. Halklar ya da kabilelerin istilacılarla silahsız dövüşmek zorunda kaldıkları yüzyıllar öncesine uzanan Sambo, Sovyet devleti tarafından insanları iz bırakmadan yok etmek amacıyla yaygın bir biçimde kullanılmıştı. Bir savaş sanatı olarak 1980 Moskova Olimpiyatları’na alınması istenmiş, dönemin Komünistleri yalnızca kendilerinin yaptıkları bu sporun Olimpiyatlar’a alınması için büyük çaba harcamışlar, ama bu öneri Sambo’nun çok tehlikeli olduğu gerekçesiyle reddedilmişti.

Çok iyi. Böylece, bu sporu pek az kişi biliyor.

İgor, sağ elinin başparmağını Olivia’nın şahdamarına bastırıyor, kızın beynine kan gitmesini önlüyor. Öteki eliyle de kızın koltukaltına yakın bir noktaya bastırarak kasların kasılıp kalmasını sağlıyor. Hiçbir zorlama yok, iki dakika beklemek yeterli.

Olivia, İgor’un kollarında uykuya dalmış gibi. Polis arabası, arkalarından, caddenin trafiğe kapalı yönüne dönüyor. Polisler birbirine sarılmış çifti fark etmiyorlar bile; bu sabah işleri başlarından aşkın, neredeyse olanaksız bir işin üstesinden gelmek, trafiği açmak için çabalayıp duruyorlar. Polis radyosu, az önce sarhoş bir milyonerin bir buçuk kilometre kadar ileride arabasını çarptığını bildiriyor.

İgor, kızı yere bırakmadan, zevksiz objeleri sergilemek üzere bankın önüne serilmiş örtüyü eğilip alıyor. Yastık olacak biçimde ustaca katlıyor.

Ortalıkta kimsenin olmadığını anlayınca, kızın hareketsiz vücudunu usulca bankın üstüne bırakıyor. Olivia uykuda sanki; rüyasında, eskiden yaşamış olduğu çok güzel bir günü ya da zorba sevgilisiyle ilgili kâbuslar görüyor belki de.

Onları bankta otururken yalnızca o yaşlı çift gördü. Ve suç ortaya çıkarsa –ki gözle görülür hiçbir iz olmadığı için İgor bundan kuşkulu– onu polise besbelli doğru dürüst tarif edemeyecekler. Kaygılanmak için en küçük bir neden yok; insanlar çevrelerinde olup bitene hiçbir zaman fazla dikkat etmezler.

İgor, oradan ayrılırken, uyuyan güzelin alnına bir öpücük kondurup mırıldanıyor:

“Gördüğün gibi sözümü tuttum. Ateş etmedim.”

Birkaç adım attıktan sonra başına korkunç bir ağrı giriyor. Bu da son derece normal: Beyne kan hücum ediyor; az önce aşırı gerilim altında olan biri için anlaşılır bir tepki.

Baş ağrısına karşın kendini çok iyi hissediyor. Evet, tasarladığını gerçekleştirdi.

Demek, yapabiliyormuş. Üstelik, ruhu o kırılgan bedenden kurtardığı, kendini zorba bir korkağa karşı savunamayan bir ruhu kurtardığı için daha da iyi hissediyor kendini. Eğer erkek arkadaşıyla ilişkisi sürseydi, kızcağız iyice bunalıma girecek, yüreği kararacak, kendine saygısını yitirecek, sonunda tümden sevgilisinin boyunduruğu altına girecekti.

Ewa’yla hiçbir zaman böyle olmamıştı. Her zaman kendi kararlarını kendisi veren bir kadın olmuştu Ewa. Kendi haute couture butiğini açmaya karar verdiğinde, İgor ona hem manevi hem de mali bakımdan arka çıkmıştı; üstelik onun gezip tozmasına, istediği zaman seyahate çıkmasına da hiç karışmamıştı. Örnek bir erkek ve koca olmuştu. Buna karşın bir hata yapmıştı Ewa: İgor’un sevgisini de, bağışlayıcılığını da anlayamamıştı. Yine de, İgor, onun bu mesajları alacağını umuyordu; daha kendisini terk ettiği gün, onu geri almak için dünyaları yıkacağını söylemişti Ewa’ya zaten.

Kısa bir süre önce aldığı ve olabilecek en az kontörü yüklediği, kullanılıp atılan cep telefonunu çıkarıyor. Bir mesaj atıyor.

11:00

Her şeyin, 1953 Cannes Film Festivali’nde, kimsenin tanımadığı on dokuzluk bir kızın, yapacak daha iyi bir işi olmayan fotoğrafçılara bikiniyle poz vermesiyle başladığı söylenir. Genç kız bir anda yıldız olmuş, adı efsaneleşivermişti: Brigitte Bardot. Şimdi herkes aynı şeyi yapabileceğini sanıyor. Bir aktris olmanın önemini kimse anlamıyor; tek geçerli şey güzellik.

Uzun bacaklı ve saçları boyalı kadınların, bu dünyanın sahte sarışınlarının, sırf bütün gün plajda boy göstererek görülmek, fotoğrafçılara poz vermek ve keşfedilmek umuduyla yüzlerce, hatta binlerce kilometre uzaklardan Cannes’a akın etmelerinin nedeni de bu. Bütün kadınları bekleyen o tuzaktan kurtulmak; her akşam kocasına yemek yapan, her gün çocukları okula götüren, arkadaşlarıyla oturup sırf dedikodu olsun diye komşularının tekdüze hayatını çekiştiren bir ev kadını olmaktan sıyrılmak istiyorlar. Bu kadınların istediği, şan, şöhret ve parıltılı bir hayat; kasabalarında yaşayanları da, onları çocukluklarından beri hep çirkin ördek yavruları olarak gören, bir gün büyüyüp çiçek gibi açacaklarını, herkesin kıskanacağı dünya güzeli bir kız olacaklarını düşünemeyen kızlar ve oğlanları da çatır çatır çatlacak biri olmak. Göğüslerine silikon taktırabilmek ya da yeni ve seksi giysiler edinebilmek için borç almak zorunda kalsalar bile, hayaller dünyasında yükselmek isterler. Oyunculuk okulu mu? Boş versene, güzellik ve doğru bağlantılardan başka bir şey gerekmez. Sinema mucizeler yaratabilir, yeter ki o dünyaya kapağı atabilesin. Taşra kentinin hapishanesinden, o geçmek bilmeyen, sıkıcı, tekdüze hayattan kurtulabilmek için her şeyi yapmaya değer. Böyle yaşamaya aldırmayan milyonlarca insan, bırak bildiği gibi yaşamayı sürdürsün. Ama Festival’e geliyorsan, gözünü budaktan esirgememeli, her şeyi yapmaya hazır olmalısın: Anında kararlar vermeli, gerektiğinde yalan söylemeli, olduğundan genç görünmeli, nefret ettiğin insanlara gülümsemeli, seni sıkan insanları bile ilginç buluyormuş gibi davranmalı, sonuçlarını hiç düşünmeden “Seni seviyorum” demeli ya da bir zamanlar sana destek olmuş, ama artık istenmeyen bir rakip haline gelmiş arkadaşını sırtından bıçaklamalısın. Pişmanlık ya da utanç, yolunu kesmemeli. Elde edeceğin ödül, her türlü özveriye değer.

Şan. Şöhret. Parıltılı hayat.

Gabriela bu düşünceleri ürkütücü buluyor. Yeni bir güne başlamanın en iyi yolu olmadığı kesin. Daha da kötüsü, akşamdan kalma.

Yine de avunabilir. Hiç değilse, beş yıldızlı bir otelin odasında, film satmak ya da satın almak gibi çok önemli bir işi olduğu için bir an önce giyinip gitmesini söyleyen bir adamın yatağında uyanmadı.

Kalkıp arkadaşlarından biri hâlâ evde mi diye etrafa bakınıyor. Tabii ki hiçbiri yok. Çoktan kendilerini Croisette Bulvarı’na atmışlar; şimdi ya bir yüzme havuzunda, ya bir otelin barında ya da bir yattalar, belki biriyle öğle yemeğinde buluştular, belki de birine rastlarız umuduyla plajda dolaşıyorlar. Bir süreliğine çok pahalıya ortaklaşa kiraladıkları küçük apartman dairesinde, yere beş şilte serilmiş. Şiltelerin çevresi, kimsenin yeniden gardıroba yerleştirme zahmetine katlanmadığı giysiler, ayakkabılar ve askılardan geçilmiyor.

Gabriela, “Burada giysiler insanlardan daha çok yer kaplıyor,” diye geçiriyor içinden.

Elie Saab, Karl Lagerfeld, Versace ya da Galliano marka giysiler giymeyi hayallerinden geçirmeleri bile mümkün olmadığından, evin içi yalnızca bikiniler, mini etekler, tişörtler, yüksek topuklu seksi ayakkabılar ve bir yığın makyaj malzemesiyle dolu.

“Bir gün ben de canımın çektiğini giyeceğim, yeter ki bir şans tanınsın bana da.”

Peki, o şansı neden istiyor?

Çok basit. Çünkü okulda yaşadıklarıyla annesiyle babasını hayal kırıklığına uğratmış olmasına ve güçlüklerin, bunalımların, yenilgilerin üstesinden gelebileceğini kendine kanıtlamaya kalkıştığından beri karşısına dikilen engellere karşın, kendisinin en iyi olduğunu biliyor. O kazanmak ve ünlü olmak için yaratılmış, bundan hiç kuşku duymuyor.

“İstediklerimi elde ettiğimde, biliyorum ki kendime şu soruyu sormak zorunda kalacağım: Beni sevmeleri, bana hayranlık duymaları ben olduğum için mi, yoksa ünlü olduğum için mi?”

Sahnede üne erişenleri tanıyor, sandığının tersine kendileriyle barışık değiller; sahneden iner inmez kendilerini güvensiz hissediyorlar, kuşkular içinde kıvranıyor, mutsuzluğa kapılıyorlar. Kendileri olmak zorunda kalmamak için oyuncu olmak istiyorlar ve yanlış bir adım atıp kariyerlerini sona erdirmenin korkusuyla yaşıyorlar.

“Ama ben farklıyım. Ben hep kendim oldum.”

Gerçekten öyle mi? Yoksa onun konumundaki herkes aynı mı düşünüyor?

Kalkıp bir kahve yapıyor. Mutfak darmadağınık, arkadaşlarının hiçbiri tabakları yıkama zahmetine girmemiş. Neden böyle karamsar ve kaygılı uyandığını bilmiyor. İşini iyi biliyor, işine yürekten bağlı, yine de insanlar onun yeteneğini keşfetmeye yanaşmıyorlar sanki. İnsanların, özellikle erkeklerin nasıl olduklarını da biliyor – erkekler, bir an önce kazanması gereken bir savaştaki olası müttefikleri; savaşı bir an önce kazanmalı, çünkü çoktan yirmi beşine geldi, hayal âleminde yaşanan yaşı geride bırakıyor artık. Üç şey biliyor:

(a) Erkeklerin kadınlardan daha az ihanet ettiklerini;

(b) Kafalarında kadını hep soydukları için bir kadının ne giydiğine hiç dikkat etmediklerini;

(c) Memeleriniz, kalçalarınız, poponuz ve göbeğiniz baştan çıkarıcı olduğu sürece dünyayı fethedebileceğinizi.

Bu üç şeyden dolayı ve rekabet ettiği bütün öteki kadınların da kendi özelliklerini ortaya koymaya çalıştıklarını bildiği için, yalnızca listesindeki (c) maddesine önem veriyor. Egzersiz yaparak formunu korumaya çalışıyor, diyetlerden kaçınıyor ve mantıksız görünse de son derece edepli giyiniyor. Bu şimdiye kadar işe yaradı, genellikle yaşından genç görünüyor. Cannes’da da işe yarayacağını umuyor.

Memeler, popo, kalçalar. Varsın şimdilik gözleri bunlardan başka bir şey görmesin, gerçekten neler yapabileceğini görecekleri günler de gelecek.

Kahvesini içerken, karamsarlığının nedenini anlar gibi oluyor. Çevresi dünyanın en güzel kadınlarıyla dolu! Elbette kendini çirkin bulduğu yok, ama onlarla yarışması da olanaksız. Ne yapacağına karar vermek zorunda. Bu yolculuğa çıkmadan önce çok düşündü; parası bitti bitecekti, bir an önce bir sözleşme kapmalıydı. İlk iki gün bir sürü yere giderek insanlara CV’sini ve fotoğraflarını verdi, ama önceki gece ucuz bir restoranda verilen o gümbürtülü partilerden birine davet edilmekten başka bir şey elde edemedi; üstelik Süpersınıf’tan bir tek kişiyle bile tanışamadı. Rahat davranabilmek için, sonunda nerede olduğunu, orada ne aradığını bile unutuncaya kadar içtikçe içti. Her şey tuhaf göründü gözüne: Avrupa, insanların giyinişleri, konuştukları farklı diller, sahte neşeleri. Aslında o anlamsız yerden, durmadan çalan o aynı müziği dinlemekten, başkalarının hayatları ve güçlülerin güçsüzlere yaptığı haksızlıklar hakkında bağıra bağıra konuşmak zorunda kalmaktan kimse hoşnut değil, herkes keşke daha önemli bir davete çağrılsaydım diye geçiriyor aklından.

Gabriela, bu sözümona haksızlıkları konuşmaktan bıkmış artık. Bu iş böyle işte. Seçmek istedikleri insanları seçerler ve bunun nedenini açıklamaya gerek görmezler. O yüzden, Gabriela’nın bir plana ihtiyacı var. Aynı hayalle yaşayan (ama hiç kuşkusuz onun kadar yetenekli olmayan) başka birçok genç kadın da ellerinde CV’leri ve fotoğraflarıyla ortalıkta dolanıp duracak; Festival’e gelen yapımcılar portfolyolar, DVD’ler ve kartvizitlerle donatılmalı.

Peki, onların arasından nasıl sıyrılacak?

Düşünmesi gerekiyor. Biriktirdiği tüm parasını bu yolculuğa harcadığından, bir daha böyle bir fırsat yakalaması çok zor. En fecisi ise, yaşlanıyor. Yirmi beş yaşında. Bu onun son şansı.

Kahvesini içerken küçük mutfağın penceresinden aşağıdaki çıkmaz sokağa bakıyor. Ortalıkta karşıdaki tütüncüyle çikolata yiyen küçük bir kızdan başka bir şey görünmüyor. Evet, bu onun son şansı. Bu kez ilk seferkinden çok farklı olacağını umuyor.

Aklına, daha on bir yaşındayken Chicago’nun en pahalı okullarından birinde sahneye çıktığı ilk oyun geliyor. Sonradan kapılacağı başarıya ulaşma arzusu, ana babalar, akrabalar ve öğretmenlerden oluşan seyircilerden aldığı alkışlardan kaynaklanmadı. Çok başka bir nedeni var. Alice Harikalar Diyarında’da Çılgın Şapkacı’yı oynuyordu. Bu rolü –oyundaki en iyi rollerden biriydi– bir sürü kız ve oğlanın arasından sıyrılarak kapmıştı.

Oyundaki ilk repliği, “Saçını kestirmen gerekir,” idi. Alice de şu yanıtı veriyordu: “Başkaları hakkında yorum yapmaya kalkmamalısın, büyük kabalıktır bu.”

Günlerdir beklediği, kim bilir kaç kez provasını yaptığı an geldiğinde, o kadar büyük bir heyecana kapılmıştı ki, cümleyi yanlış söylemiş, “Saçını yıkaman gerekir,” demişti. Alice’i oynayan kız ise buna hiç aldırmadan kendi cümlesini söyleyivermişti. Hata yaptığını anlayan Gabriela’nın birden dili tutulmasaydı, seyirci bir yanlışlık olduğunun farkına varmayacaktı. Sahnenin devamı açısından Çılgın Şapkacı önemli bir karakterdi, ayrıca çocuklar gerçek yaşamda hemen bir şeyler uydurma konusunda çok becerikli olsalar da sahnede doğaçtan konuşma konusunda deneyimli olmadıklarından, herkes afallayıp kalmıştı. Oyuncular birbirlerine bakakalmışlar, asırlar gibi gelen birkaç dakikalık bir duraklamadan sonra öğretmen alkışlamaya başlamış, bir ara verileceğini söyleyerek herkesin sahneden inmesini istemişti.

Gabriela sahneden inmekle kalmamış, gözyaşlarına boğularak okuldan çıkıp gitmişti. Ertesi gün, Çılgın Şapkacı sahnesinin oyundan çıkarıldığını, oyuncuların doğruca Kraliçe’yle kroket2 oynanan sahneye geçeceklerini öğrenmişti. Öğretmen, Alice Harikalar Diyarında zaten saçmasapan bir öykü olduğu için bu değişikliğin hiç önemli olmadığını söylediyse de, teneffüse çıktıklarında kızlar ve oğlanlar hep birlikte Gabriela’nın üstüne çullanıp onu dövmeye başlamışlardı.

Aslında bu hiç de garipsenecek bir durum değildi, sık sık rastlanıyordu böyle olaylara. Gabriela kendini var gücüyle savunmayı öğrenmişti; kaldı ki o da kendinden zayıf çocuklara az saldırmamıştı. Ama bu kez üstüne çullandıklarında hiç sesini çıkarmamış, hiç ağlayıp sızlanmamıştı. Tepkisi o kadar şaşırtıcıydı ki, dövüş çabucak sona ermişti; bağırıp çağırmasını bekleyen sınıf arkadaşları ağzını bile açmadığını görünce onu kendi haline bırakmışlardı. Çünkü Gabriela dayak yerken şöyle düşünüyordu:

“Bir gün büyük bir oyuncu olacağım, işte o zaman hepiniz pişman olacaksınız.”

Kim demiş çocuklar hayatta ne yapmak istediklerine karar veremezler diye?

Tabii ki yetişkinler.

Büyüyüp birer yetişkin olduğumuzda, her zaman haklı olan akıllı insanlar olduğumuza inanırız. Hiç kuşku yok ki, pek çok çocuk Çılgın Şapkacı, Uyuyan Güzel, Alaaddin ya da Alice rolünü oynarken aynı deneyimi yaşamış, sahne ışıkları ve alkışlardan oracıkta vazgeçmeye karar vermiştir. Gabriela ise daha önce hiçbir savaştan yenik çıkmamıştı; okulun en güzel ve en zeki kızıydı, her zaman sınıfın en yüksek notlarını alıyordu. Pes edecek olursa, dünyasının tümden kararacağını sezebiliyordu.

Okul arkadaşlarından dayak yemek o kadar da önemli sayılmazdı, istediği zaman karşılık verebilir, kendisi de dayak atabilirdi; ama böylesi bir yenilgiyi ömrü boyunca sırtında taşımak aynı şey değildi. Hepimiz yaşamışızdır; bir okul oyununda yanlış replik vermek, herkes kadar iyi dans edememek, çöp bacaklı ya da koca kafalı diye alay edilmek tüm çocukların korkulu rüyasıdır. Böyle durumlarda birbirinden tümüyle farklı iki tutumdan birini benimserler.

Bazıları hesaplaşmayı seçerler ve başaramadıkları sanılan işi çok iyi yapmak için çaba harcarlar. “Bir gün hepiniz beni kıskanacaksınız,” diye geçirirler kafalarından.

Çoğu ise yetersizliklerini kabullenmeyi seçer; işte o zaman işler daha da kötüye gider. Bir gün özgür olacakları ve canlarının istediğini yapabilecekleri hayaliyle yaşasalar da, büyüdüklerinde güvensiz ve ezik olurlar; hâlâ öteki çocukların dediği kadar çirkin olduklarına inansalar da, çirkin olmadıklarını kanıtlamak için evlenirler; zaten çocuk istedikleri halde, sırf çocuğu olmuyor damgası yememek için çocuk yaparlar; herkesin kötü giyindiklerini söyleyeceğini bildikleri halde, kimse böyle diyemesin diye iyi giyinirler.

Oyunda meydana gelen olayı ertesi hafta okuldaki herkes unutmuştu, ama Gabriela bir gün çevresinde sekreterlerin, korumaların, fotoğrafçıların ve hayranlarının koşuşturduğu, dünyaca ünlü bir aktris olduğunda okuluna geri dönmeye karar vermişti. Muhtaç çocuklar yararına Alice Harikalar Diyarında’yı sahneye koyacak, bütün gazeteler kendisinden söz edecek ve okul arkadaşları, “Bir zamanlar ben de onunla aynı sahneyi paylaşmıştım!” diyeceklerdi.

Annesi kimya mühendisliği okumasını istiyordu, o yüzden liseyi bitirir bitirmez Illinois Teknoloji Enstitüsü’ne göndermişlerdi. Gündüzleri protein zincirleri ve benzenin yapısını inceliyor, akşamlarını ise Ibsen, Coward ve Shakespeare’le geçiriyordu; ana babasının giysi ve ders kitabı alması için yolladığı parayla bir oyunculuk kursuna gidiyordu. En iyi profesyonellerle çalışıyordu ve mükemmel hocaları vardı. İyi eleştiriler ve tavsiye mektupları alıyor, evdekilerden habersiz olarak bir rock grubuna geri vokal, Arabistanlı Lawrence’la ilgili bir oyunda ise göbek dansı yapıyordu. Önerilen her türlü rolü kabul etmekte her zaman yarar vardı. Seyirciler arasında her zaman kendisini ilk gerçek denemesine davet edebilecek önemli biri olabilir, işte o zaman tüm o sınanma günleri, sahnede bir yer edinmek için verdiği tüm o mücadeleler son bulabilirdi.

Yıllar geçti. Gabriela TV reklamlarında, diş macunu reklamlarında oynadı, arada sırada mankenlik yaptı; ABD’deki belli başlı tüm manken ve oyuncu ajanslarına göndermek üzere şık bir portfolyo hazırlamak için fena halde paraya ihtiyacı olduğundan, bir ara az kalsın işadamlarına eskort kızlar sağlayan bir şirketin davetine olumlu yanıt veriyordu. Neyse ki, inancını hiç yitirmediği Tanrı imdadına yetişti. Aynı gün, bir Japon şarkıcının Chicago El viyadüğünün altında çekilecek video klibindeki ufak bir rol için teklif aldı. Bu işten umduğundan çok daha fazla kazandı (anlaşılan, yapımcılar yabancı oyunculara ödenecek ücretler için bir servet istemişlerdi) ve bu parayla o hayati fotoğraf albümünü (dünyanın her dilinde bilinen adıyla “portfolyo”yu) sandığından çok daha pahalıya patlasa da hazırlatmayı başardı.

Günler, aylar hızla geçip gidiyor olsa da, hep kariyerinin henüz başında olduğunu söyleyip duruyordu kendine. Oyunculuk kursuna gittiği günlerde pekâlâ Hamlet’te Ophelia’yı oynaması için bir teklif de alabilirdi, gel gör ki hayat çoğu zaman yalnızca deodoran ve güzellik kremi reklamlarını çıkarmıştı karşısına. Ne zaman portfolyosunu ve hocaları, dostları, meslektaşlarından aldığı tavsiye mektuplarını göstermek üzere bir ajansa gittiyse, bekleme odasının kendisine çok benzeyen, hepsi de gülümseyen ve birbirlerinden nefret eden, profesyonellerin deyişiyle kendilerine “görünürlük” sağlayacak küçücük bir fırsat yakalayabilmek her şeyi yapmaya hazır kızlarla dolu olduğunu görmüştü.

Meditasyon ve pozitif düşünceyle ilgili kitaplar okuyarak sırasının gelmesi için saatlerce beklemiş, sonunda kendini tavsiye mektuplarını bir yana bırakıp doğruca fotoğraflara bakan, ama fotoğraflar hakkında bile en küçük bir laf etmeyen birinin –kadın ya da erkek– karşısında bulmuştu. Adını bir kenara yazmakla yetinirlerdi. Bazen deneme çekimi için çağrı alır, on çekimden ancak birinden olumlu sonuç çıkardı. O zaman tüm yeteneğiyle (ya da ona öyle geliyordu) kameranın karşısına geçer ve, “Gevşe, gülümse, sağa dön, çeneni biraz indir, dudaklarını ıslat,” deyip duran bir sürü kaba adama katlanmak zorunda kalırdı. Tüm bu eziyet, yeni bir kahve markası fotoğrafı içindi.

Ya çağrı almadığı zamanlar? Kendini dışlanmış hissederdi, ama bir süre sonra buna alışmış, gerekli bir deneyim, kararlılık ve inancının sınanması olarak görmeye başlamıştı. Oyunculuk kursunun, tavsiye mektuplarının, önemsiz tiyatrolarda üstlendiği küçük rollerin listesini içeren CV’sinin hiçbir işe yaramadığını kabullenmeye yanaşmıyordu…

Cep telefonu çaldı.

…evet, asla yanaşmıyordu.

Telefon hâlâ çalıyordu.

Camdan tütüncüyle çikolata yiyen küçük kıza bakarken hâlâ geçmişte geziniyordu; sonunda dalıp gittiği düşüncelerden sıyrılıp kendine geldi ve telefonu açtı.

Telefondaki ses, iki saate kadar bir denemeye beklendiğini söylüyordu.

Denemeye bekleniyordu!

Cannes’da!

Demek, okyanusu aşarak tüm otellerin dolu olduğu bir kente geldiğine, havalimanında kendisiyle aynı konumda olan öteki genç kadınlarla (bir Polonyalı, iki Rus ve bir Brezilyalı) buluştuğuna, şu paylaştıkları, aşırı pahalı katı kiralayıncaya kadar onca kapıyı çaldığına değmişti. Şansını yıllarca Chicago’da denedikten, ajansların, reklamların peşinde ikide bir Los Angeles’a gidip geldikten, kim bilir kaç kez geri çevrildikten sonra, artık bu şansı Avrupa’da yakalıyordu demek!

İki saate kadar mı?

Bir otobüse atlayıp gidemezdi, çünkü hatları bilmiyordu. Kaldığı yer dik bir tepedeydi ve yalnızca iki kez aşağıya inmişti – portfolyosunun dağıtımını yapmak için, bir de önceki gece o salak partiye gitmek için. İkisinde de, aşağıya indiğinde otostop yapmış, hiç tanımadığı erkeklerin görkemli spor arabalarıyla gitmişti. Cannes güvenli bir yerdi ve otostop yapmak söz konusu olduğunda güzelliğin işe yaradığını bütün kadınlar bilirdi, ama bu sefer hiçbir şeyi şansa bırakamazdı, sorunu kendi başına çözmek zorundaydı. Denemeler müthiş hızlı bir programa göre yürütülürdü, her oyunculuk ajansında ilk öğrenilen şeylerden biriydi bu. Gabriela daha Cannes’a geldiği ilk gün trafiğin hemen her zaman yoğun olduğunu fark etmişti, o yüzden giyinip kendini hemen dışarı atmaktan başka çaresi yoktu. Oraya bir buçuk saatte varabilirdi; yapımcının kaldığı oteli hatırlıyordu, çünkü bir gün önce bir fırsat yakalarım, bir açılışa rast gelirim diye yürüdüğü “hac yolu” üzerindeydi.

Şimdi, ne giyeceğine karar vermesi gerekiyordu.

Yanında getirdiği bavulunu açtı, Chicago’daki bir işportacıdan gerçek fiyatının beşte birine aldığı, Çin yapımı bir Armani blucin çıkardı. Hiç kimse sahte olduğunu söyleyemezdi, çünkü değildi; herkes biliyordu ki, Çinli imalatçılar ürettiklerinin yüzde seksenini Armani mağazalarına gönderiyorlar, geri kalan yüzde yirmi ise fazladan satışa sunuluyordu. Diyelim, stok fazlası olarak.

Sırtına, blucinden daha pahalıya aldığı, DKNY marka beyaz bir tişört geçirdi. Açılıp saçılmamanın daha iyi olacağını biliyordu. Kısa etek giymeye, göğüslerini dışarı fırlatmaya gerek yoktu; denemeye başka kadınlar da çağrıldıysa, onlar mutlaka böyle giyineceklerdi.

Makyajına hemen karar veremedi. Sonunda, çok hafif bir fondöten ve daha da hafif bir dudak parlatıcısında karar kıldı. Daha şimdiden çok değerli bir on beş dakika kaybetmişti.

2 Çimde ya da kortta oynanan bir açık hava oyunu. Oyuncuların uzun saplı tokmaklarla vurulan topları bir dizi kale ya da çemberden geçirmelerine dayanır. Fransızların 13. yüzyılda oynadıkları benzer bir oyundan türemiş, 16. yüzyılda İngiltere’de de oynanmaya başlamıştır. (Ç.N.)

11:45

İnsanlar hiç tatmin olmazlar. Ellerindeki azsa, daha fazlasını isterler. Ellerindeki çoksa, daha da çoğunu isterler. Daha da çoğunu elde ettiklerinde ise, keşke azla mutlu olabilseydik derler, ama bu yönde küçücük bir çaba bile harcayamazlar.

Mutluluğun ne kadar basit bir şey olduğunu anlayamadıkları için mi acaba? Az önce buradan koşarak geçen blucinli, beyaz tişörtlü kız ne istiyor olabilir? Onu biraz durup bu pırıl pırıl güzelim günü, mavi denizi, arabalarındaki bebekleri, plaj boyunca sıralanan palmiyeleri seyretmekten alıkoyacak kadar ivedi ne olabilir?

“Koşma, çocuk! Her insanın yaşamındaki en önemli iki varlıktan, Tanrı ve ölümden asla kaçamazsın. Tanrı attığın her adıma eşlik eder ve yaşamın mucizesine aldırmadığını gördüğü için kızar. Ya da ölüme aldırmadığını. Az önce koşarak bir cesedin yanından geçtin de fark etmedin bile.”

İgor, cinayet yerinden birkaç kez geçti. Bir süre sonra, gelip gidişlerinin kuşku uyandırabileceğini fark etti, temkinli davranıp olay yerinin iki yüz metre kadar uzağında kalmaya karar verdi, plaja bakan korkuluğa yaslandı. Siyah gözlük takmış, ama yalnızca güneşli bir gün olduğundan değil, Cannes gibi bir ünlüler kentinde siyah gözlük statüyle eşanlamlı olduğu için de, bunun kuşku uyandıracak bir yanı yok.

Vakit öğleye gelmesine karşın, yılın bu mevsiminde tüm dünyanın ilgi odağı haline gelen bir kentin ana caddesinde ölü yatan birini kimsenin fark etmediğini görmek onu şaşırttı.

Bankın oraya bir çift yaklaşıyor; sinirli görünüyorlar. Uyuyan Güzel’e bağırmaya başlıyorlar; bunlar kızın annesiyle babası, anlaşılan çalışmıyor diye kızdılar. Adam kızı şiddetle sarsalıyor. Sonra kadın üstüne eğilerek İgor’un görüş alanını kapatıyor.

İgor az sonra neler olacağını biliyor.

Kadın haykırıyor. Adam cebinden telefonunu çıkararak biraz öteye gidiyor; belli ki yüreği yerinden oynamış. Kadın kızının kımıltısız bedenini sarsıp duruyor. Yoldan geçenler başlarına toplanıyorlar; İgor artık siyah gözlüğünü çıkarabilir, yeni bir meraklı seyirci gibi aralarına karışabilir.

Anne, kızının üstüne kapanmış, ağlıyor. Genç bir adam kadını nazikçe geri çekip kıza ağızdan ağıza suni solunum yaptırmaya kalkışıyor, ama çok geçmeden vazgeçiyor; Olivia’nın yüzü daha şimdiden hafifçe morarmış.

“Biri bir ambulans çağırsın!”

Bir sürü insan aynı anda aynı numarayı tuşluyor, hepsi de ne kadar yararlı, önemli ve vicdanlı biri olduğunu geçiriyor aklından. Çok geçmeden İgor uzaktaki ambulansın siren sesini duyuyor. Annenin çığlıkları yeri göğü inletiyor. Genç bir kadın onu yatıştırmak için kolunu omzuna dolamaya çalışıyor, ama anne kadının kolunu itiyor. Biri cesedi kaldırıp oturtmaya kalkınca, başka biri yeniden yatırmasını, artık yapacak bir şey kalmadığını söylüyor.

İgor’un yanında duran adam, “Aşırı dozda uyuşturucu herhalde,” diyor. “Şimdiki gençler iyice yoldan çıktılar.”

Bu sözleri duyanlar olanca ciddiyetleriyle başlarını sallıyorlar. İgor, yerinden kımıldamadan, aygıtlarıyla ambulanstan inip Olivia’nın kalbine elektrik şoku uygulayan sağlık görevlilerini izliyor. Daha deneyimli bir doktor ise, yapılacak bir şey kalmadığını bildiği halde, meslektaşlarının sonradan ihmalle suçlanmalarını istemediği için, hiç sesini çıkarmadan bir kenarda duruyor. Olivia’nın cansız bedenini sedyeye yatırıp ambulansa götürüyorlar; anne, kızına sımsıkı sarılmış, bırakmıyor. Aralarında konuştuktan sonra annenin de gelmesine izin veriyorlar ve ambulans hızla yola koyuluyor.

Anneyle babanın cesedi bulması ile ambulansın olay yerinden ayrılması arasında beş dakika geçti geçmedi. Baba hâlâ şokta, nereye gideceğini, ne yapacağını bilemeden öyle duruyor orada. Aşırı dozda uyuşturucu yorumunu yapan adam, kim olduğunu umursamadan kızın babasının yanına gidip kendince bir gerçeği vurguluyor:

“Üzülmeyin, efendim. Bu tür şeyler burada her gün oluyor.”

Baba yanıt vermiyor. Cep telefonu hâlâ elinde, boşluğa bakıyor. Ya söyleneni duymuyor ya her gün olanın ne olduğu konusunda en küçük bir fikri yok ya da şoka girdiği için acının duyulmadığı bir başka boyutta şimdi.

Kalabalık toplandığı gibi hızla dağılıyor. Yalnızca iki kişi kaldı: Baba, telefonuna yapışmış, elinden bırakmıyor; adam ise siyah gözlüğünü çıkarmış, elinde tutuyor.

“Kızı tanıyor muydunuz?” diye soruyor İgor.

Yanıt yok.

En iyisi herkesin yaptığını yapmak, Croisette Bulvarı’nda yürüyüşe çıkıp bu pırıl pırıl Cannes sabahında başka neler olup bittiğine bakmak. Kızın babası gibi, İgor da neler hissettiğinin pek farkında değil: Dünyanın tüm gücüne sahip olsa bile bir daha asla geri getiremeyeceği bir hayatı yok etti. Ewa bunu hak ediyor muydu? O genç kadının, Olivia’nın –adını bilmesi İgor’a kaygı veriyor, çünkü artık onun için herhangi bir yüz değil– rahminden, ileride kanserin tedavisini bulabilecek ya da sonunda tüm dünyanın barış içinde yaşamasını sağlayacak bir anlaşma kaleme alabilecek bir dâhi gelebilirdi dünyaya. Yalnızca tek bir kişiyi değil, onun soyundan inebilecek tüm gelecek kuşakları da yok etti. Nasıl yapmıştı bunu? Aşk, ne kadar büyük ve şiddetli olursa olsun, bunu haklı çıkarmaya yeter miydi?

İlk kurban olarak yanlış kişiyi seçmişti. Olivia’nın ölümü hiçbir zaman duyulmayacak ve Ewa mesajı anlamayacak.

Takma kafanı, oldu bir kere. Bundan çok daha ötesine hazırlamıştın kendini, onun için devam et. Kız boş yere ölmediğini, daha büyük bir aşk uğruna kurban edildiğini anlayacaktır. Çevrene göz gezdir, kentte neler olup bittiğine bak, normal bir vatandaş gibi davran. Bugüne kadar hayatta çektiklerin yeter; artık biraz olsun huzur ve rahata kavuşmayı hak ediyorsun.

Festival’in tadını çıkar. Nicedir beklediğin buydu.

Yüzmek için gerekli her şeyi yanında getirmiş olsa da, deniz kıyısına erişebilmek hiç de kolay değildi. Öyle görünüyordu ki, büyük oteller, plajda haklarını ele geçirdikleri geniş alanları şezlongları, logoları, garsonları ve korumalarıyla doldurmuşlardı; bütün giriş noktalarını tutmuş olan korumalar, gelenlerden oda anahtarlarını ya da kimlik belgelerini göstermelerini istiyorlardı. Öteki alanlar ise kocaman beyaz çadırlardan geçilmiyordu; bir yapım şirketi, bir bira ya da kozmetik firması bu çadırlarda verdiği yemekte son ürününün tanıtımını yapıyordu. Buradaki insanlar normal giyinmişlerdi; “normal”den kasıt, erkeklerde beyzbol kepi, parlak gömlek ve açık renk pantolon, kadınlarda incik boncuk, göğsü aralık bluz, Bermuda şort ve alçak topuklu ayakkabılar ise tabii.

Siyah gözlük her iki cinsin de olmazsa olmazıydı ve çıplak ten pek az sergileniyordu, Süpersınıf bunun için çok yaşlıydı, böylesi bir gösteri gülünç kaçabilir, hatta acıklı bile bulunabilirdi.

İgor bir şey daha fark etti: Cep telefonu, giyimin en önemli parçasıydı.

Birbiri ardı sıra durmadan mesaj almak ya da aranmak, ikide bir karşındakiyle konuşmayı keserek hiç de ivediliği olmayan bir aramaya yanıt vermek, telefonu hızlı hızlı tuşlayarak bitmek bilmeyen SMS’ler geçmek, Tanrı’nın buyruğuydu. Hepsi de SMS’in Short Message Service3 anlamına geldiğini unutmuşlardı, tuşlara basarak makale yazıyorlardı sanki. Varsın ağır ve zor olsun, isterse başparmağa ciddi zararlar varsın, ne önemi vardı ki? O anda, yalnızca Cannes’da değil, bütün dünyada gökyüzü, “Günaydın, aşkım, uyanır uyanmaz seni düşündüm, hayatımda olduğun için çok mutluyum”, “On dakikaya kadar evdeyim, lütfen yemeğimi hazırla ve giysilerimin çamaşırhaneye gönderilip gönderilmediğini kontrol et” ya da “Buradaki parti çok sıkıcı, ama gidecek başka yer yoktu, sen neredesin?” gibi mesajlardan geçilmiyordu. Söylenmesi yalnızca on saniye, yazılması beş dakika sürecek şeyler, ama dünya böyle işte. İgor bütün bunları çok iyi biliyor, çünkü telefonun artık yalnızca bir iletişim aracı olmaktan çıkması, bir umut bağı, yalnız olmadığınıza inanmanın, ne kadar önemli olduğunuzu başkalarına göstermenin bir yolu haline gelmesi sayesinde yüz milyonlarca dolar kazandı.

Cep telefonu dünyayı tam bir çılgınlığa götürüyordu. Ayda sadece beş Euro’ya, Londra’da oluşturulan dâhiyane bir sistem aracılığıyla, bir çağrı merkezi size üç dakikada bir standart bir mesaj gönderebiliyor. Etkilemek istediğiniz biriyle konuşacağınızı bildiğiniz zaman, sistemi harekete geçirmek belirli bir numarayı tuşlamanız yeterli. Telefon çalınca hemen açarsınız, mesajı görüntülersiniz, hızla okursunuz ve “Haa, bu bekleyebilir,” dersiniz (elbette bekleyebilir, ısmarlama bir mesajdır zaten). Böylece, konuşmakta olduğunuz kişi kendini önemli biri gibi hisseder ve işler daha hızlı çözülür, çünkü işleri başından aşkın biriyle konuştuğunu sanır. Üç dakika sonra konuşma bir başka mesajla kesilir, baskı artar ve servisi kullanan kişi telefonunu on beş dakikalığına kapatmayı seçebilir ya da yalan atıp telefona mutlaka yanıt vermesi gerektiğini söyleyerek, konuşmakta olduğu münasebetsizden kurtulmaya karar verebilir.

Tüm cep telefonlarının kapatılmasını gerektiren tek bir durum vardır. Ne ki, resmî yemeklerde, bir oyunun ortasında, bir filmin en önemli sahnesinde ya da bir opera şarkıcısı en zor aryalardan birine başlarken değil; böyle anlarda cep telefonlarının çaldığını hepimiz duymuşuzdur. Hayır, insanların, cep telefonlarının tehlikeli olabileceğine inandıkları biricik an, uçakta şu alışılmış yalanı duydukları andır: “Uçuş güvenliğini tehlikeye sokabileceği için tüm cep telefonlarının kapatılmasını rica ederiz.” Buna hepimiz inanırız ve uçuş görevlilerinin isteğini yerine getiririz.

İgor bu efsanenin ne zaman yaratıldığını biliyordu: Yıllar önce, havayolu şirketleri yolcuları koltuklarına takılı telefonları kullanmaya ikna etmek için ellerinden geleni yapıyorlardı. Dakikası on dolara gelen bu konuşmalar cep telefonlarıyla aynı transmisyon sistemiyle yapılıyor. Bu oyun tutmadı, ama efsane varlığını sürdürdü; uyarıyı, kalkıştan önce uçuş görevlisinin okuması gereken yasaklar listesinden çıkarmayı unutmuşlardı. Kimsenin bilmediği ise, her uçuşta en az iki-üç yolcunun cep telefonlarını kapatmayı unuttuğuydu; kaldı ki, laptop’ların internete bağlanmasında cep telefonlarıyla aynı sistem kullanılıyordu. Üstelik bugüne kadar dünyanın hiçbir yerinde hiçbir uçak bu yüzden düşmedi.

Şimdi yolcuları fazla ürkütmeden ve fiyatı düşürmeden uyarıyı değiştirmeye çalışıyorlardı. Uçuş moduna geçirilebiliyorsa cep telefonunuzu kullanabiliyordunuz. Bu tür telefonlar ise dört misli daha pahalı. Bugüne kadar hiç kimse “uçuş modu”nun ne olduğunu açıklamış değil, ama insanlar böyle kandırılmaya ses çıkarmıyorlarsa kendileri bilirler.

İgor yürümeye devam ediyor. Kızın ölmeden önceki son bakışı onu altüst etti, ama düşünmemeyi yeğliyor.

Plaj korumalardan, siyah gözlüklerden, bikinilerden geçilmiyor, “öğle yemekleri” açık renk giysiler ve mücevherlerden geçilmiyor, insanlar o sabah yapacak çok önemli bir işleri varmış gibi koşturuyorlar, dört bir yanı tutmuş fotoğrafçılar olağandışı bir şey yakalamak için bekleşiyorlar, Festival’de olup bitenleri yazan dergiler ve bedava gazeteler elden ele dolaşıyor, beyaz çadırlardaki öğle yemeklerine davetli olmayan zavallı ölümlülere el ilanları; her şeyden uzak, Croisette Bulvarı’nda yaşananların pek az duyulduğu, mankenlerin hayatlarını bir anda değiştirecek bir denemeye çağrılmayı umdukları Festival boyunca apartman daireleri kiraladıkları tepedeki restoranların el ilanları dağıtılıyor.

Şaşırtıcı hiçbir şey yok. Her şey beklendiği gibi. İgor şimdi şu çadırlardan birine girmeye kalksa kimse kimlik sormayı göze alamaz, çünkü henüz çok erken ve yemeği düzenleyenler kimsenin gelmemesinden korkuyorlar. Oysa yarım saate kadar, duruma bakılacak ve güvenlik görevlilerine içeriye yalnızca bir başlarına gelmiş, güzel kızları almaları için emir verilecek.

Neden denemesin ki?

İçinden gelen dürtüye uyuyor; ne de olsa, görev başında. Plaja değil de, plastik pencereleri olan, büyük beyaz bir çadıra giden basamakları iniyor; klimalı çadır beyaz iskemleler ve masalarla dolu, henüz pek kimse yok. Güvenlik görevlilerinden biri davetiyesi olup olmadığını soruyor, olduğunu söyleyerek ceplerini yokluyor. Danışmadaki kırmızılı kız nasıl yardımcı olabileceğini soruyor.

İgor, telefon şirketinin logosunun bulunduğu, üzerinde “İgor Malev, Yönetim Kurulu Başkanı” yazan kartvizitini uzatıyor. Davetiyesinin otelde kaldığını, arka arkaya toplantılara girdiği için yanına almayı unuttuğunu, ama adının listede bulunduğundan emin olduğunu söylüyor. Danışmadaki kız da onu içeri buyur ediyor; insanları giyimlerinden tanımayı öğrenmiş, hem “Yönetim Kurulu Başkanı” dünyanın her yerinde aynı anlama geliyor. Üstelik bir Rus şirketinin yönetim kurulu başkanı! Zengin Rusların gösteriş yapmaya meraklı olduklarını kim bilmez ki. Listeye bakmaya gerek yok.

İgor içeri girer girmez doğruca bara gidiyor –çadır çok iyi donatılmış; bir dans pisti bile var– ve ortama uygun düşer diye bir ananas suyu söylüyor; minik, mavi bir Japon şemsiyesiyle süslü ananas suyu siyah bir kamışla birlikte geliyor.

Boş masalardan birine oturuyor. Şimdiden gelmiş birkaç kişi arasında ellilerinde bir adam var, saçlarını kızıl kahverengiye boyatmış, solaryumda yanmış, vücuduna bakılırsa, ebedi gençlik vaat eden o spor salonlarından birinin müdavimi. Sırtında eski püskü bir tişört var, çok şık takım elbiseli iki adamla birlikte oturuyor. İki adam dönüp İgor’a bakıyor, İgor o anda hafifçe başını çeviriyor, ama siyah gözlüğünün ardından onları incelemeyi sürdürüyor. Takım elbiseli adamlar bir süre bu yeni gelenin kim olduğunu çıkarmaya çalışıyorlar, sonra ilgileri dağılıyor.

İgor’un ilgisi ise tersine artıyor.

Adamın masada cep telefonu bile yok, iki asistanı ise gelen telefonlara sürekli yanıt veriyor.

Bu kötü giyimli, kibirli adamın çadıra alındığına, cep telefonunun kapalı olduğuna, garsonun durmadan yanına gelip bir şey isteyip istemediğini sorduğuna, onun da yanıt vermeye bile tenezzül etmeden eliyle savuşturduğuna bakılırsa, mutlaka önemli biri olmalı.

İgor, cebinden elli Euro’luk bir banknot çıkarıp masaya henüz örtü sermekte olan garsona uzatıyor.

Öteki masaya doğru bakarak, “Şu soluk mavi tişörtlü bey kim?” diye soruyor.

“Javits Wild. Çok önemli bir adam.”

Harika. Plajdaki kız gibi sıradan birinden sonra Javits Wild gibi biri ideal olur – ünlü değil, ama önemli biri. Kimin spot ışıkları altında olacağına karar veren ve kendinin kim olduğunu çok iyi bildiği için kendi görünüşüne pek önem vermeyen insanlardan biri. İpler onun elindedir, kuklalar ise kendilerinin dünyanın en ayrıcalıklı, en kıskanılacak kişileri olduklarını sanırlar, ta ki bir gün şu ya da bu nedenle kuklacı ipleri kesmeye karar verinceye ve kuklalar cansız yere yıkılıncaya kadar.

Bu adam belli ki Süpersınıf’tan biri; demek, sahte dostları ve pek çok düşmanı var.

“Bir soru daha. Büyük bir aşk uğruna bir evreni yok etmek kabul edilebilir mi?”

Garson gülüyor.

“Siz Tanrı mısınız, yoksa sadece gay mi?”

“Hiçbiri, ama yanıtın için teşekkür ederim.”

İgor, bu soruyu sormaması gerektiğini fark ediyor. Her şeyden önce, yapacağı şeyi haklı göstermek için kimsenin desteğine ihtiyacı olmadığından; herkes bir gün nasıl olsa öleceğine göre, birilerinin daha yüce bir şey uğruna ölmesi gerektiğine inanıyor. Kabilelerinin varlığını sürdürebilmesi için insanların kendilerini kurban ettikleri, canavarların ve tanrıların gazabını yatıştırabilmek için bakirelerin rahiplere teslim edildikleri çok eski günlerden beri böyle olagelmiş. Soruyu sormaması gerektiğinin ikinci nedeni, böylece dikkati üstüne çekmiş ve yan masadaki adamla ilgilendiğini açığa vurmuş olması.

Garson bunu mutlaka unutacak, ama lüzumsuz yere riske girmenin hiç gereği yok. Böyle bir Festival’de insanların başkaları hakkında bilgi edinmek istemeleri son derece olağan, böyle bir bilgiyi ödüllendirmeleri ise daha da olağan, diye geçiriyor aklından. Şimdiye kadar aynı şeyi dünyanın dört yanındaki restoranlarda yüzlerce kez yaptı, kuşkusuz başkaları da yapmıştır. Garsonlar, birinin adını öğrenmek, daha iyi bir masaya oturmak ya da gizli bir mesaj göndermek için kendilerine para verilmesine alışıktırlar, dahası bunu beklerler de.

Evet, garson hiçbir şey hatırlamayacak. İgor, bir sonraki kurbanının karşısında durduğunu biliyor. Eğer bu işi başarır da garson sorguya çekilirse, o gün meydana gelen tek tuhaf olayın, bir adamın büyük bir aşk uğruna bir evreni yok etmenin kabul edilebilir bir şey olup olmadığını sorması olduğunu söyleyecek. Bu kadarını bile hatırlamayabilir. Polis, “Nasıl biriydi?” diye soracak, garson da, “Doğrusu pek dikkat etmedim, ama gay olmadığını söylediğini hatırlıyorum,” diye yanıt verecek. Polis –bara gelip ortaya tuhaf görüşler atan, film festivallerinin sosyolojisi gibi anlaşılmaz analizlerden dem vuran Fransız entelektüellerine alışık olduğu için– fazla uzatmadan dosyayı kapatacak.

Aslında İgor’un canını sıkan başka bir şeydi.

Ad ya da adlar.

Daha önce de öldürmüştü – ülkesi adına silah kullanarak. Kaç kişiyi öldürdüğünü bilmiyordu, ama öldürdüklerinin yüzlerini pek görmediği gibi, hiç kuşkusuz adlarını da hiçbir zaman sormamıştı. Birinin adını bilmek, onun bir insan olduğunu, “düşman” olmadığını bilmek demekti. Birinin adını bilmek, onu geçmişi ve geleceği olan, soyu sopu olan biricik ve özel bir bireye, başarılar ve başarısızlıklar yaşamış birine dönüştürüyordu. İnsanlar adlarıdırlar; adlarıyla övünç duyarlar; yaşamları boyunca adlarını binlerce kez tekrarlarlar ve adlarıyla özdeşleşirler. Adları, “anne” ve “baba”dan sonra öğrendikleri ilk sözcüktür.

Olivia. Javits. İgor. Ewa.

Oysa bir insanın ruhunun adı yoktur; ruh, saf hakikattir, belirli bir süre belirli bir bedende yaşar ve bir gün o bedeni terk eder; Son Yargı günü geldiğinde, Tanrı ruha, “Senin adın ne?” diye sormaz. Yalnızca, “Hayattayken sevdin mi?” diye sorar. Çünkü yaşamın özü, pasaportumuzda, kartvizitimizde, kimliğimizde taşıdığımız ad değil, sevme yeteneğidir. Büyük mistikler adlarını değiştirmişler, bazen de adlarından tümüyle vazgeçmişlerdi. Vaftizci Yahya,4 kim olduğu sorulduğunda, “Ben boşlukta ağlayanın sesiyim,” demekle yetinmişti. İsa, On İki Havarisinin önderini bulduğunda, onun yaşamı boyunca taşıdığı Simon adını bir yana bırakmış, ona Petrus adını vermişti. Musa, Tanrı’ya adını sorduğunda, “Ben kimsem oyum,” yanıtını almıştı.

Belki de bir başka kurban aramalıydı, adını bildiği bir kurban yeterliydi: Olivia. Ne var ki, şu anda geri dönemeyeceğini hissediyor ve yok edeceği bir sonraki yaşamın adını sormamaya karar veriyor. Geri dönmesi olanaksız, çünkü plajdaki bankta oturan o yoksul, güçsüz kıza, o tatlı, kolay kurbanına haksızlık etmiş olmak istemiyor. Bu seferki –çevresine sıkıntılı sıkıntılı bakan ve çok güçlü biri olduğu anlaşılan terli, sözümona atletik yapılı, saçları boyalı adam– çok daha zor bir kurban. Takım elbiseli iki adam ise belli ki yalnızca asistan değil; ikide bir çadırın çevresine bakınıyorlar, sürekli etrafı kolaçan ediyorlar. Eğer Ewa’ya layık olmak, Olivia’ya haksızlık etmemek istiyorsa, cesur olması gerekecek.

Kamışı ananas suyunun içinde bırakıyor. Millet gelmeye başlıyor artık. Çadırın dolmasını beklemesi gerekiyor, ama çok sürmüyor. Bir yaşamı güpegündüz, Cannes’da Bulvar’ın orta yerinde yok etmeyi önceden tasarlamamıştı, şimdiki tasarısını nasıl gerçekleştireceğini de bilemiyor. Yine de, içinden gelen bir ses ona en uygun yeri seçtiğini söylüyor.

Artık plajdaki zavallı genç kadını düşündüğü yok; adrenalin hızla vücuduna yayılıyor, kalbi daha hızlı atmaya başlıyor, heyecanlı ve mutlu artık.

Javits Wild, her yıl davet edildiği binlerce partiden birine öylesine gelmiş olamaz, bedava yemek yemeye gelecek değil ya. Belirli bir nedenle ya da belirli biriyle buluşmak için gelmiş olmalı. O neden ya da kişi, hiç kuşkusuz, İgor’un çok işine yarayacak.

3 (İng.) Kısa Mesaj Servisi. (Ç.N.)

4 Hıristiyanlığın Hz. İsa’nın habercisi saydığı Yahudi peygamber. Son Yargı’nın yaklaştığını bildirerek ona hazırlanmak üzere tövbe edenleri suyla vaftiz ettiği inancı nedeniyle “Vaftizci” sıfatıyla anılır. (Ç.N.)

12:26

Javits gelmekte olan konukları izliyor. İçerisi gittikçe kalabalıklaşıyor ve her zamanki şeyler geçiyor Javits’in aklından:

“Burada ne işim var benim? Buna muhtaç değilim. Aslında kimseye muhtaç değilim – istediğim her şeye sahibim. Sinema dünyasında ünlü biriyim, kötü giyiniyor da olsam istediğim her kadını elde edebilirim. Aslında kötü giyinmemin bir anlamı var. Tek bir takım elbisemin olduğu, Süpersınıf’tan aldığım ender davetlere (onca dalkavukluktan, yalvarıp yakarmadan sonra) giderken hep o giysiyi giydiğim, kendimi böylesi bir öğle yemeğine hayatımın en önemli fırsatıymış gibi hazırladığım günler artık çok geride kaldı. Artık değişen tek şeyin bu öğle yemeklerinin verildiği kentler olduğunu biliyorum, hepsi de son derece sıkıcı ve sıradan.

“İnsanlar yanıma gelip yaptıklarıma hayran olduklarını söylerler. Bazıları benim bir kahraman olduğumu söyleyip sinemanın uyumsuzlarına şans tanıdığım için bana teşekkür ederler. Görünüşe aldanmayan güzel, zeki kadınlar, masamın çevresine toplananları fark edip garsona benim kim olduğumu sorarlar ve ilgilendiğim tek şeyin seks olduğundan kuşku duymayarak hemen bana yaklaşmanın bir yolunu bulurlar. Her biri benden bir iyilik bekler. O yüzden de, beni göklere çıkarıp yaltaklanırlar, istediğimi sandıkları şeyi sunarlar bana. Oysa tek istediğim, yalnız bırakılmaktır.

“Bugüne kadar buna benzer binlerce partiye gittim. Şimdi bu çadırda olmamın belirli bir nedeni yok; Fransa’ya, Kaliforniya’dan Cannes’a kadar benzin ikmali yapmadan otuz altı bin feet yükseklikte uçabilen bir teknoloji harikası olan özel jetimle geldiğim halde uyuyamıyorum, o kadar. Kabinin özgün biçimini değiştirttim. Rahat rahat on sekiz yolcu alıyordu, ama koltuk sayısını altıya indirttim ve dört mürettebat için ayrı bir kabin yaptırttım. Son anda mutlaka, ‘Ben de seninle gelebilir miyim?’ diyen biri çıkar. Artık mükemmel bir bahanem var: ‘Kusura bakma, hiç yer yok.’”

Javits, yaklaşık kırk milyon dolara mal olan yeni oyuncağını iki yatak, bir toplantı masası, bir duş, Miranda marka bir ses sistemi (Bang & Olufsen’in harika bir tasarımı ve iyi bir de tanıtım kampanyası vardı, ama onlar artık biraz tarih olmuştu), iki kahve makinesi, mürettebat için bir mikrodalga fırın ve kendisi için de bir elektrikli fırınla (çünkü yeniden ısıtılmış yemeklerden nefret ediyordu) donatmıştı. Javits yalnızca şampanya içiyordu, bir şişe Moët & Chandon 1961’i isteyenle seve seve paylaşmaya her zaman hazırdı. Ama uçaktaki “mahzen”de konukların aklına gelebilecek her türlü içkiyi bulmak mümkündü. Ayrıca, en yeni filmlerin, hatta henüz sinemalarda gösterilmeye başlamamış filmlerin bile izlenebileceği, yirmi bir inçlik iki LCD ekran emre amadeydi.

Jet, dünyanın en gelişmiş uçaklarından biriydi (Fransızlar Dassault Falcon’un daha iyi olduğunda diretseler de), ama ne kadar çok parası olursa olsun Javits Avrupa’daki saatleri değiştiremezdi. Şimdi Los Angeles’ta saat 03:43’tü ve Javits kendini gerçekten yorgun hissetmeye başlamıştı. Sabaha kadar uyumamış, her sohbette sorulan iki aptalca soruyu yanıtlayarak parti parti dolaşmıştı:

“Yolculuğunuz nasıl geçti?”

Javits bu soruya hep bir başka soruyla karşılık veriyordu:

“Neden?”

İnsanlar ne diyeceklerini bilemiyorlar, zoraki gülümseyip bir sonraki soruya geçiyorlardı:

“Burada uzun kalacak mısınız?”

Javits yine aynı soruyla yanıt veriyordu: “Neden?” Sonra da cep telefonu çalmış gibi yaparak özür diliyor, yanından ayrılmayan, takım elbiseli iki arkadaşıyla birlikte oradan uzaklaşıyordu.

İlginç birine rastlamamıştı. Ama paranın satın alabileceği hemen her şeye sahip olan biri kimi ilginç bulabilirdi ki? Dostlarını değiştirmeye ve sinema dünyasıyla hiçbir ilgisi olmayan insanlarla; filozoflar, yazarlar, jonglörler, gıda şirketlerinin yöneticileriyle arkadaşlık etmeye çalışmıştı. İlk başta her şey çok iyi gitmişti, ta ki o kaçınılmaz soru soruluncaya kadar: “Yazdığım bir senaryo var, okumak ister misiniz?” Ya da ardından gelen daha da kaçınılmaz soru: “Hep oyuncu olmak istemiş bir arkadaşım var. Tanışmak ister miydiniz?”

Hayır, istemezdi. Hayatta iş dışında yapacağı başka şeyler vardı. Ayda bir kez Alaska’ya uçuyor, ilk bara girip sarhoş oluyor, pizza yiyor, yabanıl doğada gezintilere çıkıyor, küçük kasabalarda yaşayan insanlarla sohbet ediyordu. Günde iki saat kendi jimnastik salonunda çalışıyordu, ama doktorlar yine de kalp sorunlarıyla karşılaşabileceği konusunda uyarmışlardı. Bedensel bakımdan sağlıklı olmayı pek o kadar dert edinmiyordu; asıl istediği, günün her dakikası yaşadığı gerilimden bir ölçüde kurtulmak, biraz meditasyon yapmak ve ruhunun yaralarını sarmaktı. Kentten uzaklara gittiğinde rastladığı insanlara hep “normal yaşam”ın nasıl bir şey olduğunu soruyordu, unutmuştu nasıl bir şey olduğunu. Yanıtlar farklıydı. Giderek, çevresinde bir sürü insan olduğu zamanlar bile bu dünyada bir başına olduğunu fark etmişti.

İnsanların ne söylediklerinden çok ne yaptıklarına dayanarak, normal tutum ve davranışları nelerin oluşturduğunun bir listesini çıkarmaya karar vermişti.

Javits çevresine bakınıyor. Meyve suyu içen siyah gözlüklü bir adam var. Çevresiyle hiç ilgilenmiyormuş gibi görünüyor, çok uzaklarda bir yerden gelmişçesine denize bakıyor. Şık giyinmiş, yakışıklı bir adam, saçları hafifçe ağarmış. Çadıra ilk gelenlerden biri, Javits’in kim olduğunu biliyor olmalı, ama henüz gelip kendini tanıtmış değil. Böyle tek başına oturmak cesaret ister. Cannes’da yalnız olmak aforoz demektir; kimsenin seninle ilgilenmediği, önemsiz biri olduğun ya da kimseyi tanımadığın anlamına gelir.

Javits, hep cebinde taşıdığı “normal” davranışlar listesine pek uymadığı anlaşılan bu adama imreniyor. Kendini bu kadar yorgun hissetmese, son derece bağımsız ve özgür görünen bu adamla konuşmak çok hoşuna gidecek.

“Arkadaşlar”ından birine dönüyor.

“Normal olmak ne demek?”

“Vicdanın seni rahatsız mı ediyor? Yapmaman gereken bir şey mi yaptın?”

Javits belli ki yanlış adama yanlış bir soru sordu. Dostu belki de hayatta yaptıklarından pişman olduğunu, her şeye yeni baştan başlamak istediğini düşünecek, oysa hiç de öyle değil. Kaldı ki, pişmanlık duysa bile, her şeye yeni baştan başlamak için artık çok geç; oyunun kurallarını biliyor.

“Normal olmanın ne demek olduğunu sordum sana!”

“Arkadaşlar”dan biri şaşırmış görünüyor. Öbürü çadırı gözden geçiriyor, geleni gideni izliyor.

İlk “arkadaş” sonunda, “Her türlü hırstan yoksun bir biçimde yaşamak,” diyor.

Javits listeyi cebinden çıkarıp masanın üstüne koyuyor.

“Bunu hep yanımda taşırım ve sürekli eklemeler yaparım.”

“Arkadaş”, şimdi bakamayacağını, çevrelerinde olup biteni kaçırmaması gerektiğini söylüyor. Daha rahat ve güvenli görünen öbürü ise listeyi yüksek sesle okuyor:

1. Normal, bize kim olduğumuzu ve ne istediğimizi unutturan her şeydir; böylece üretmek, yeniden üretmek ve para kazanmak için çalışabiliriz.

2. Savaşın kurallarını koymak (Cenevre Sözleşmesi).

3. Yıllarca üniversitede okuduktan sonra işsiz kalmak.

4. Her gün dokuzdan beşe hiç zevk almadığın bir işte çalışıp otuz yıl sonra emekli olmak.

5. Emekli olduktan sonra artık hayattan zevk alacak gücünün kalmadığını keşfetmek, birkaç yıl sonra da sıkıntıdan ölüp gitmek.

6. Botoks kullanmak.

7. Gücün paradan, paranın da mutluluktan çok daha önemli olduğuna inanmak.

8. Paradan çok mutluluğun peşinde koşan herkesle alay etmek ve onları “hırstan yoksun olmak”la suçlamak.

9. Araba, ev, giysi gibi nesneleri kıyaslamak ve yaşamanın gerçek nedenini keşfetmeye çalışmak yerine, yaşamı bu tür kıyaslamalara göre tanımlamak.

10. Yabancılarla hiç konuşmamak. Komşular hakkında kötü konuşmak.

11. Ana babanın her zaman haklı olduğuna inanmak.

12. Evlenip çocuk yapmak, çocukların iyiliğini düşündüğünü söyleyerek aşk bittikten sonra da uzun süre birlikte kalmak (belli ki, sürekli edilen kavgalara çocukların kulakları tıkalı).

13.Farklı olmaya çalışan herkesi eleştirmek.

14. Her sabah, başucundaki komodinin üstünde duran çalar saatin isterik sesiyle uyanmak.

15. Basılı olarak görülen her şeye inanmak.

16. Hiçbir yararlı amaç taşımadığı halde, sırf adına “kravat” dendiği için, boynuna renkli bir bez parçası takmak.

17. Karşındaki insan ne öğrenmek istediğini kestirebildiği halde, hiçbir zaman doğrudan bir soru sormamak.

18. Gözyaşlarına boğulmak üzereyken bile gülümsemeyi sürdürmek. Duygularını açığa vuran insanları küçümsemek.

19. Sanatın ya bir servet ettiğine ya da hiçbir değeri olmadığına inanmak.

20. Özveriyi gerektirmemişse hiç kuşkusuz sahip olmaya değmeyeceği için, kolay elde edilen her şeyi küçümsemek.

21. Ne kadar gülünç ve rahatsız olursa olsun, moda akımlarını takip etmek.

22. Tüm ünlü insanların birikmiş tonlarca parası olduğuna inanmak.

23. Dış güzelliğe çok fazla zaman ve para ayırmak ve iç güzelliği pek umursamamak.

24. Yalnızca sıradan biri olduğun halde, öteki ölümlülerden çok üstün olduğunu göstermek için elinden geleni yapmak.

25. Toplu taşıtlarda yolculuk ederken, yanlış anlaşılır kaygısıyla asla kimsenin gözünün içine bakmamak.

26. Asansörde kapıya dönük durmak ve içerisi ne kadar kalabalık olursa olsun, oradaki tek kişiymişsin gibi davranmak.

27. Yapılan espri ne kadar harika olursa olsun, bir restoranda asla çok yüksek sesle gülmemek.

28. Kuzey yarıkürede, her zaman mevsime uygun giyinmek: ilkbaharda (ne kadar soğuk olursa olsun) kısa kollular; sonbaharda (ne kadar sıcak olursa olsun) yün ceket.

29. Güney yarıkürede, kış mevsiminin İsa’nın doğumuyla hiçbir ilgisi olmadığı halde Noel ağacını yapay karla kaplamak.

30. Neyin doğru, neyin yanlış olduğunu bilecek kadar yaşamamış olsan da, yaşlandıkça bu dünyada erdemin koruyucusu senmişsin gibi davranmak.

31. Hayır kurumlarının çay partilerine katılarak, dünyadaki toplumsal eşitsizliğe son verme konusunda üstüne düşeni yaptığını sanmak.

32. Acıkmasan da günde üç öğün yemek yemek.

33. Başkalarının her zaman senden daha iyi –daha güzel, daha yetenekli, daha zengin, daha zeki– olduğuna, kendi sınırlarının dışına çıkmanın çok tehlikeli olduğuna inanmak, o yüzden de en iyisi hiçbir şey yapmamaktır diye düşünmek.

34. Arabanı bir silah olarak ve delinmez zırh olarak kullanmak.

35. Trafik sıkıştığında küfretmek.

36. Çocuğunun yanlış yaptığı her şeyin tümüyle arkadaşlarından kaynaklandığını düşünmek.

37. Sana toplumda düzgün bir konum sunan ilk kişiyle evlenmek. Aşk bekleyebilir.

38. Gerçekte hiç denemediğin halde, hep “Denedim” demek.

39. Hayattaki gerçekten ilginç şeyleri yapmayı, artık o gücü bulamayacağın daha sonraya ertelemek.

40. Depresyonu her gün aşırı dozda televizyon izleyerek bastırmak.

41. Elde etmiş olduğun her şeyi sağlama alabileceğini sanmak.

42. Kadınların futboldan hoşlanmadığını, erkeklerin de ev dekorasyonu ve yemek pişirmeye ilgi duymadığını varsaymak.

43. Meydana gelen kötü şeylerin hepsi için hükümeti suçlamak.

44. İyi, dürüst ve saygıdeğer biri olursan, herkesin seni zayıf, savunmasız ve kolayca yönlendirilebilecek biri olarak göreceğini düşünmek.

45. Saldırgan ve kaba biri olmanın, “güçlü bir kişiliğe” sahip olmakla eşanlamlı olduğuna inanmak.

46. Endoskopi yapılmasından (erkeksen) ve doğum yapmaktan (kadınsan) korkmak.

“Arkadaş” gülüyor.

“Bu konuda bir film yapmalısın,” diyor.

“İşte yine aynı şey,” diye düşünüyor Javits. “Hiçbir şeyin farkında değiller. Sürekli yanımdalar, ama benim ne yaptığımı hâlâ anlamıyorlar. Ben film yapmıyorum ki.”

Bütün filmler sözümona bir yapımcının kafasında başlar. Ya bir kitap okumuştur ya da Los Angeles’ın (aslında kent olmanın peşinde büyük bir banliyödür) çevre yollarında araba sürerken aklına parlak bir fikir gelmiştir. Ne yazık ki, hem arabasında hem de o parlak fikri beyazperdede seyredilebilir bir şeye dönüştürme arzusunda yalnız başınadır.

Kitabın film haklarının hâlâ boşta olup olmadığını soruşturur. Eğer yanıt olumsuzsa, başka bir kitabın peşine düşer – ne de olsa, yalnızca Amerika Birleşik Devletleri’nde her yıl altmış binden fazla kitap yayımlanmaktadır. Yok eğer yanıt olumluysa, yazara telefon eder ve mümkün olan en düşük teklifte bulunur; bu teklif genellikle kabul edilir, çünkü hayal makinesiyle ilişki kurmak için yanıp tutuşanlar yalnızca oyuncular değildir. Her yazar, yazdığı sözcükler imgelere dönüştürüldüğünde kendini daha önemli hisseder.

Bir öğle yemeğinde bir araya gelirler. Yapımcı, “bir sanat yapıtı olan kitabı son derece sinematografik bulduğunu”, yazarın “üne kavuşmayı hak eden bir dâhi olduğunu” söyler. Yazar, kitaba beş yılını verdiğini anlatır ve senaryonun yazımına katılmasına izin verilmesini ister. “Hayır, olmaz, senaryo yazmak tamamen farklı bir iştir,” diye bir yanıt gelir, “ama sonucu çok beğeneceğinden eminim.” Sonra da ekler: “Film kitaba bütünüyle sadık kalacak.” İkisi de, bunun kuyruklu bir yalan olduğunu bilir.

Yazar, içinden, gelecek sefer böyle olmayacak, diyerek koşulları kabul etmesi gerektiğine karar verir ve kabul eder. Yapımcı bu kez, proje için mali desteğe ihtiyaçları olduğundan büyük stüdyolardan birini ortak etmeleri gerektiğini söyler. Başroller için kuyrukta beklediklerini ileri sürdüğü birkaç yıldız adı sayar – gerçi bu da bir başka kuyruklu yalandır, ama her zaman ortaya atılır ve her zaman da bir ayartma yöntemi olarak işe yarar. Kitabın “opsiyon”unu satın alır, yani film haklarını üç yıllığına elinde tutmak için yaklaşık on bin dolar öder. Peki, sonra ne olur? “Sonra bu paranın on katını ödeyeceğiz ve net kârdan yüzde iki alacaksın.” Böylece görüşmenin mali bölümü son bulmuş olur, çünkü yazar kârdan alacağı payın kendisine bir servet kazandıracağına inanmıştır.

Oysa biraz soruşturacak olsa, çok geçmeden Hollywood’daki muhasebecilerin filmi kâr etmemiş göstermenin bir yolunu her zaman bulduklarını öğrenecektir.

Öğle yemeği, yapımcının yazarın önüne kocaman bir sözleşme koymasıyla sona erer: Yazar şimdiden imzayı atsa iyi olacaktır, böylece stüdyo yapımın kesinlikle kendilerine ait olduğunu bilecektir. Gözlerini (var olmayan) yüzdeden ayıramayan, adını ışıklı yazılarda görmenin hayallerini kuran (oysa asla böyle bir şey olmayacak, olsa olsa tanıtımlarda “…’ın kitabından yararlanılarak” diye bir satır yer alacaktır) yazar fazla düşünmeden sözleşmeyi imzalar.

Hz. Süleyman’ın üç bin yıldan fazla bir zaman önce söylediği gibi, her şey boş, bomboş ve güneşin altında yeni bir şey yok.

Yapımcı çeşitli stüdyoların kapısını çalmaya başlar. Sinema endüstrisinde tanınmış biri olduğundan kapılardan bazıları açılır, ama önerisi her zaman kabul görmez. Bu durumda, yazara telefon açıp onu yeniden öğle yemeğine davet etmek aklının ucundan bile geçmez; yalnızca bir mektup yazarak, proje konusunda kendisinin çok istekli olmasına karşın sinema endüstrisinin henüz bu tür bir hikâyeye hazır olmadığını, o yüzden sözleşmeyi (tabii kendisi imzalamamıştır) geri gönderdiğini söyler.

Ama teklif kabul edilirse, yapımcı hiyerarşideki yüksek ücretlerin en düşüğünü alan senaryo yazarına, özgün hikâye ya da beyazperde uyarlamasını kim bilir kaç kez yazmak için günlerce, haftalarca, bazen aylarca uğraşacak olan kişiye gider. Senaryo yapımcıya gönderilir (yazara asla gönderilmez), o da her zamanki alışkanlığıyla, senaristin her zaman daha iyisini yapabileceğini bildiğinden ilk taslağı hiç düşünmeden geri çevirir. Genç yetenek (ya da yaşlı kurt – ikisinin arası yoktur) senaryoyu bol kahveli ve uykusuz haftalar, aylar boyunca yeniden yazar, ama bu yeni senaryo da yapımcı tarafından ya geri çevrilir ya da yeniden biçimlendirilir. (Senarist önce şöyle düşünür: “Madem bu kadar müthiş yazabiliyor, o zaman neden tümünü kendisi yazmıyor?” Ama çok geçmeden, alacağı parayı hatırlar ve yeniden kuzu kuzu bilgisayarının başına oturur.)

En sonunda, senaryo artık neredeyse hazırdır. İşte bu aşamada yapımcı bir dizi istekte bulunur: Daha tutucu bir seyirci kitlesini tedirgin edebilecek politik göndermeler çıkarılmalı; kadınlar bu tür şeylerden hoşlandıkları için daha çok öpüşme sahnesi konmalı; hikâyenin bir başı, ortası ve sonu, fedakârlığı ve sadakatiyle herkesi gözyaşlarına boğan bir kahraman bulunmalı; sevgilisini filmin başında kaybedip sonunda ona yeniden kavuşan bir karakter olmalıdır. Aslına bakılırsa, film senaryolarının çoğu şöyle özetlenebilir: Adam kadını sever. Adam kadını yitirir. Adam kadını yeniden elde eder. Tüm filmlerin yüzde doksanı aynı temanın çeşitlemeleridir.

Bu kuralı çiğneyecek filmler ya çok fazla şiddet içermeli ya da kitlelerin hoşuna gidecek bir sürü özel efekt kullanmalıdır. Ama bu denenmiş formül garantili olduğuna göre, neden gereksiz risklere girilsin ki?

Yapımcı, iyi yazıldığına inandığı bir hikâyeyi elde ettikten sonra nereyi arar? Projeye destek veren stüdyoyu. Oysa stüdyonun elinde, bütün dünyada sayıları gittikçe azalan sinemalarda gösterime sokulacak bir sürü film vardır. Yapımcının önce bir başka devasa sözleşme (“Gezegen’in ötesindeki” tüm hakları bile içeren) imzalayıp harcanan tüm paranın bütün sorumluluğunu üstlenmesini sağlarlar, sonra da ondan biraz beklemesini ya da bağımsız bir dağıtımcı bulmasını isterler.

İşte Javits gibiler tam da bu noktada devreye girerler! Bağımsız dağıtımcı kimse tarafından tanınmadan sokakta elini kolunu sallayarak dolaşabilir, ama tüm medyanın izlediği bu tür festivallerde herkes onun kim olduğunu bilir. O, ne fikri ortaya atmıştır ne senaryo üzerinde çalışmıştır ne de bir kuruş para yatırmıştır.

Javits aracıdır – dağıtımcıdır!

Yapımcıyı küçük bir ofiste kabul eder (büyük uçak, yüzme havuzlu ev, dünyanın dört bir yanındaki partilere davetler sırf onun zevki içindir – yapımcıya bir maden suyu ikram etmeye bile değmez). DVD’yi alır, eve götürür. İlk beş dakikasına bir bakar. Beğenirse sonuna kadar seyreder, ama bu, kendisine verilen her yüz yeni filmin yalnızca birinde olur. Sonra yapımcıya telefon açar, lafı uzatmadan şu gün, şu saatte gelmesini söyler.

Yapımcıya büyük bir iyilikte bulunuyormuşçasına, “İmzalayacağız,” der. “Filmin dağıtımını alıyorum.”

Yapımcı, görüşüp bilgi almaya çalışır. Filmin kaç ülkede, kaç sinemada, hangi koşullarda gösterileceğini öğrenmek istemektedir. Oysa bütün bu sorular boşunadır, çünkü dağıtımcının, “Bu, ön gösterimlerde alacağımız tepkilere bağlı,” diyeceğini o da bilmektedir. Film, piyasa araştırma şirketlerinin toplumun tüm kesimlerinden özel olarak seçtiği seyircilere gösterilir. Sonuçlar profesyoneller tarafından incelenir. Sonuç olumluysa kısa bir telefon konuşması daha yapılır ve ertesi gün Javits yapımcının önüne yeni bir kapsamlı sözleşmenin üç kopyasını koyar. Yapımcı sözleşmeyi avukatına okutmak için zaman ister. Javits ise, buna en küçük bir itirazı olmadığını, ama o sezonun programını bir an önce bağlaması gerektiğini ve bu arada başka bir filmi seçmeyeceğinin garantisini veremeyeceğini söyler.

Yapımcı, yalnızca kaç para kazanacağının yazılı olduğu maddeyi okumakla yetinir. Okuduğu hoşuna gider ve imzayı atar. Böyle bir fırsatı kaçırmak istemez.

Yazarla oturup kitabından yapılacak filmi tartışmayalı yıllar olmuştur ve artık yazarın durumundan hiçbir farkı olmadığını neredeyse unutmuştur.

Hz. Süleyman’ın üç bin yıldan fazla bir zaman önce söylediği gibi, her şey boş, bomboş ve güneşin altında yeni bir şey yok.

Javits, konukların doldurduğu çadıra göz gezdiriyor ve bir kez daha, burada ne aradığını soruyor kendine. ABD’de beş yüzden fazla sinemanın denetimi onun elinde, dünyanın dört bir yanındaki beş bin kadar sinemanın tekel hakkını da elinde tutuyor; sinemacılar, her zaman iş yapmasa da onun önerdiği her filmi satın almak zorundalar. Bir filmin gişe başarısının, kalabalıkları salona çekemeyen beş filmin parasını fazla fazla karşıladığını biliyorlar. Bağımsız megadağıtımcı Javits’e, büyük stüdyoların tekelini kırmayı başaran ve film dünyasında bir efsane olan bu kahramana güveniyorlar.

Bunu nasıl yaptığını bugüne kadar ona kimse sormuş değil, ama her beş başarısız filme karşılık bir büyük başarıyı (büyük stüdyolarda ortalama, her dokuz fiyaskoya karşılık bir gişe rekorudur) gerçekleştirmeyi sürdürdüğüne göre, bunun hiç önemi yok.

Ne var ki, Javits, bu kadar büyük bir başarıyı nasıl elde ettiğini çok iyi biliyor; o yüzden, şu anda durmadan telefonlara cevap vermekte, randevular ayarlamakta ve davetler almakta olan iki “arkadaş”ı olmadan hiçbir yere gitmiyor. İkisi de öyle gösterişli adamlar değil, kapıda bekleyen iriyarı fedailere benzemiyorlar, ama ikisi bir orduya bedel. İsrail’de eğitilmişler ve Uganda, Arjantin ve Panama’da görev yapmışlar. Biri telefonlara cevap veriyor, öbürü sürekli olarak çevreyi izliyor, herkesi, her hareketi, her davranışı belleğine kaydediyor. Bu görevleri nöbetleşe üstleniyorlar, çünkü tıpkı simultane çeviri yapanlar ve havaalanı kontrolörleri gibi, on beş dakikada bir ara vermeye ihtiyaçları var.

Javits’in bu “öğle yemeği”nde ne işi var? Otelde kalıp biraz uyumaya çalışabilirdi. Çevresini saran dalkavuklar ve yağcılardan, her dakika gülümsemek zorunda kalmaktan, kendisine kartvizitlerini verenlere boşuna yorulmamalarını, çünkü sonradan hepsini kaybettiğini söylemekten bıktı zaten. Çok ısrar ederlerse, sekreterlerden biriyle konuşmalarını rica ediyor (Croisette Bulvarı’ndaki başka bir lüks otelde kalan sekreterler, uyku nedir bilmeden, aralıksız çalan telefonlara bakmak ve tüm spam filtrelerinden sızmayı başaran penis büyütme ya da orgazm sayısını artırma vaatlerinin yanı sıra dünyanın dört bir yöresindeki sinemalardan yağan e-postalara yanıt vermek zorundalar). Asistanları, Javits’in başını nasıl salladığına bakarak, o kişiye ya sekreterin adresini ve telefonunu veriyorlar ya da ne yazık ki ellerinde kartvizit kalmadığını söylüyorlar.

Evet, bu “öğle yemeği”nde ne arıyor? Bir partiden eve çok geç dönmüş de olsa, şimdi Los Angeles’ta uyuyor olacaktı. Javits bu sorunun yanıtını biliyor, ama kabullenmek istemiyor: Yalnız kalmaktan korkuyor. Daha önce gelip oturan, meyve suyunu yudumlarken uzaklara dalıp giden, işi başından aşkın ya da önemli biri gibi görünmeye çalışmadan, sakin sakin oturmakta olan adamı kıskanıyor. Onu bir içkiye davet etmeye karar verdiğinde, adamın artık orada olmadığını fark ediyor.

Tam o sırada sırtını bir şeyin soktuğunu hissediyor.

“Sivrisinekler! Plaj partilerinde en nefret ettiğim şey!”

Sırtındaki ısırığı kaşımaya çalışırken eline küçük bir iğne geliyor. Aptalca bir şaka olsa gerek. Arkasına bakıyor; iki metre kadar ileride, aradaki öteki konukların arkasında, saçları örgülü Siyah bir adam kahkahalar atıyor, kadınlar saygı ve arzunun birbirine karıştığı bakışlarla onu izliyorlar.

Javits, bu kışkırtmaya tepki gösteremeyecek kadar yorgun. Madem insanları ancak böyle etkileyebiliyor, varsın maskaralık etsin.

“Salak.”

Javits’in iki dostu, korumak için günde 435 dolar aldıkları adamın durumundaki ani değişiklik üzerine harekete geçiyorlar. Biri, elini, ceketinin altında hiç belli olmayan kılıfta otomatik bir tabancanın bulunduğu sağ omzuna götürüyor. Öbürü, usulca ayağa kalkıyor (ne de olsa bir partideler) ve Siyah adam ile patronunun arasına giriyor.

Javits, “Bir şey yok,” diyor. “Eşek şakası işte.”

Adamlara iğneyi gösteriyor.

Bu iki aptal, ateşli silahlar ve bıçakla yapılacak saldırılara, patronlarını öldürmeye yönelik fiziksel saldırı ya da girişimlere karşı hazırlıklılar. Javits’in oteldeki odasına ilk önce onlar girerler, gerekirse ateş etmeye hazırdırlar. Birinin silah taşıdığını (artık dünyanın birçok kentinde sık rastlanan bir durum) sezebilirler ve zararsız olduğundan emin oluncaya kadar gözlerini üzerinden ayırmazlar. Javits bir asansöre bindiğinde, onu aralarına alır, gövdeleriyle duvar oluştururlar. Javits onların silahlarını çektiklerini hiç görmemiştir, çünkü çekerlerse kullanacaklardır. Genellikle her türlü sorunu bir bakışla ya da sessizce bir şeyler söyleyerek çözerler.

Sorun mu? Javits iki “arkadaş”ını tuttuğundan beri hiçbir sorunla karşılaşmamıştır, sanki onların varlığı bile kötü ruhlar ve kötü niyetleri uzak tutmuştur ondan.

“Şu hani ilk gelenler arasındaki,” diyor adamlardan biri, “şuradaki masada tek başına oturuyordu. Silahı vardı, değil mi?”

Öteki, “Muhtemelen,” gibisinden bir şeyler mırıldanıyor, ama adam bir süre önce partiden ayrılmıştı. Siyah gözlüğünün ardından tam olarak nereye baktığını anlayamadıklarından, oturduğu sürece gözlerini ondan ayırmamışlardı.

Rahatlıyorlar. Biri yeniden telefonları yanıtlamaya başlıyor, öbürü gözlerini Jamaikalıya dikiyor, Jamaikalı da dik dik ona bakıyor. Bu adamda bir tuhaflık var, ama yanlış bir hareket yapacak olsa dişlerini eline verecek. Plajda böyle işler meraklı bakışlardan uzakta, gizlice yapılmalı; üstelik yalnızca biri yapmalı bu işi, öbürü parmağı tetikte beklemeli. Kaldı ki, böyle kışkırtıcı hareketler bazen korumayı asıl kurbandan uzaklaştırmak için bir hile olabilir. Onlar bu tür numaralara alışkınlar.

“Temiz…”

“Hayır, temiz falan değil. Ambulans çağırın. Elimi oynatamıyorum.”

12:44

Ne şans!

O sabah, yaşamını değiştirecek –bundan emindi– adamla tanışacağını rüyasında görse inanmazdı. Ama orada işte, iki arkadaşıyla oturuyor, her zamanki gibi gösterişsiz giyinmiş; güç sahibi insanlar ne kadar güçlü olduklarını göstermeye gerek duymazlar, korumalara bile gerek duymazlar.

Maureen’in, Cannes’daki insanlar iki sınıflamaya ayrılabilir diye bir görüşü var:

(a) Sabahtan akşama kadar güneşin altında kalan (onlar kazananlardır zaten) ve Festival’in herkese açık olmayan belirli alanlarına girmek için gerekli belirtkelere sahip olan yanık tenliler. Bunlar otellerine geldiklerinde, çoğunu çöpe atacakları bir sürü davetiyeyle karşılaşırlar.

(b) Oyuncu sınavları için kasvetli ofisler arasında mekik dokuyan, ya sunulan pek çok başka film arasında kaybolup gidecek bazı gerçekten iyi filmler izleyen ya da yapımcıları doğru insanları tanıdığı için turnayı gözünden vurabilecek (yanık tenliler arasında) bazı gerçekten dehşetengiz filmlere katlanmak zorunda kalan solgun yüzlüler.

Javits Wild, hiç kuşkusuz, kıskanılası yanık tenliler arasında.

Fransa’nın güneyindeki bu küçük kenti on iki gün boyunca, fiyatları yükselterek, caddelerde yalnızca izin verilmiş arabaların dolaşmasını sağlayarak, havalimanını özel jetlerle, plajları da mankenlerle doldurarak teslim alan Festival, yalnızca çevresini fotoğrafçıların aldığı, büyük yıldızların üzerinde yürüyerek Kongre Sarayı’na girdiği bir kırmızı halı olayı değildir. Cannes modayla ilgili değil, sinemayla ilgilidir!

Gerçi gözünüze en çok çarpan, lüks ve görkemdir; ama Festival’in gerçek özü, film endüstrisinin dev paralel pazarıdır: Dünyanın dört yanından gelen alıcılar ve satıcılar burada toplanırlar ve çekilmiş filmler için pazarlık ederler ya da yeni girişimleri ve tasarıları konuşurlar. Festivalin sonuna kadar kiralanmış, insanların yatakların üstüne tıkış tıkış tünedikleri, sıcaktan yakındıkları, her kaprislerinin yerine getirilmesini istedikleri, maden suyu şişelerini kafalarına diktikleri apartman dairelerinde her Allahın günü dört yüz film gösterilir; filmleri gösterenler sinirden deliye dönseler de o donuk gülümseyişi yüzlerinden eksik etmezler, çünkü muhtemelen yıllarını verdiğin bir filmi gösterme fırsatını bulmuşken her şeye razı olmak, her isteği kabul etmek zorundasındır.

Ne var ki, bu 4 bin 800 yeni yapım o otel odasından kurtulup düzgün bir sinemada gösterilme şansını yakalamak için cebelleşirken, hayaller dünyası bambaşka bir yönde ilerliyor: Yeni teknolojiler gelişmekte, insanlar kendilerini güvende hissetmedikleri, işten başlarını alamadıkları için ya da neredeyse hiçbir şey ödemeden günde beş yüz kadar film seçilebilen o kablo TV şebekeleri yüzünden artık eskisi kadar evlerinden çıkmıyorlar.

Daha da kötüsü, internet yediden yetmişe herkesi film yönetmeni yaptı. Belirli konulara ayrılmış kanallar, emekleyen bebekleri, savaşlarda kafaları uçurulan insanları, sırf kendilerini seyreden kişinin o anda kendi başına zevk aldığını bilmekten haz duydukları için bedenlerini sergileyen kadınları gösteren filmler, Büyük Merkez Garı’nda “donmakta olan” insanları, trafik kazalarını, spor klipleri ve moda defilelerini gösteren filmler, oradan geçmekte olan zavallı masum insanları gülünç durumlara düşürmek için gizli video kameralarıyla çekilmiş filmler sunuyor.

Hiç kuşkusuz, insanlar hâlâ dışarı çıkıyorlar, ama paralarını restoranlarda yemek yemeye ve marka giysilere harcamayı tercih ediyorlar, çünkü bunlar dışında her şeye yüksek çözünürlüklü televizyon ekranlarında ya da bilgisayarlarında erişebiliyorlar.

Altın Palmiye’yi kimin kazandığını herkesin bildiği günler çok geride kaldı. Artık, Altın Palmiye’yi geçen yıl kimin kazandığını sorduğunuzda, o sırada Festival’de bulunanlar bile hatırlayamıyorlar. “Galiba bir Rumen’di, yoksa yanılıyor muyum?” diyor biri. Bir başkası, “Emin değilim, ama sanırım bir Alman filmiydi,” diyor. Sonra da, gizlice kataloğa bakıyorlar ve ödülü, anlaşıldığı kadarıyla, filmleri yalnızca sanat sinemalarında gösterilen bir İtalyan yönetmenin kazandığını keşfediyorlar.

Sinemalar, kiralık video filmleriyle yoğun bir rekabet döneminden sonra yeniden yükselişe geçmeye başladı, ama şimdi de öyle görünüyor ki, internetteki kiralık filmler, korsan filmler ve gazetelerin bedava verdiği eski filmlerin DVD’leriyle rekabet etmek zorunda kaldığından yeni bir düşüş dönemine giriyor. Bu da dağıtımı daha da vahşi bir iş haline getiriyor. Büyük stüdyolardan biri, yeni bir filmi büyük bir yatırım olarak tasarlıyorsa, filmin en çok sayıda sinemada aynı anda gösterime girmesini sağlamaya çalışacak, böylece pazara girmeye kalkışan diğer yeni filmlere pek az sinema kalacaktır.

Uyarılara kulak asmayıp riski göze almaya karar veren birkaç maceraperest ise, nitelikli bir yapım gerçekleştirmenin yeterli olmadığını anladıklarında iş işten geçmiş olur. Gazete ve dergilere verilmesi gereken tam sayfa ilanlar, davetler, basın görevlileri, tanıtım gezileri, son derece pahalı ekipler, gelişmiş film donanımı ve gittikçe az bulunan set emekçileri düşünüldüğünde, bir filmi dünyanın büyük başkentlerindeki sinemalara sokmak çok pahalıya patlar. İşin en zor yanı ise, filmin dağıtımını yapacak birini bulmaktır.

Ama yine de her yıl sürüp gider: oradan oraya koşuşturmalar, randevular, beyazperdede neyin gösterildiği dışında her şeyle ilgilenen Süpersınıf, sırf bir film yönetmenine yapıtının televizyonda gösterilmesi “onur”unu kazandırmak için akla uygun olanın onda birini ödemeye hazır şirketler, aileleri küstürmemek için filmin yeniden elden geçirilmesi ricaları, filmin kısaltılması yönündeki talepler, senaryo değiştirilerek tümüyle belirli bir konuya odaklanacak olursa seneye bir sözleşmenin imzalanacağı vaatleri (her zaman tutulmasa da).

İnsanlar dinler ve kabul ederler, çünkü başka bir seçenekleri yoktur. Süpersınıf dünyaya hükmeder; onların ileri sürdükleri görüşler zekice, sesleri yumuşak, gülümseyişleri ölçülü, ama kararları kesindir. Onlar bilirler. Kabul eder ya da reddederler. Güç onlardadır. Ve güç, kimseyle görüşmez, yalnızca kendisiyle görüşür. Ne ki, her şey yitirilmiş değildir. Hayal dünyasında ve gerçek dünyada her zaman bir kahraman vardır.

Şimdi Maureen gururla bu kahramanlardan birine bakıyor! Neredeyse üç yıllık bir çabadan, hayallerden, telefonlardan, Los Angeles yolculuklarından, armağanlardan, İltimaslar Bankası’ndaki dostlarından istediği iltimaslardan, bir zamanlar onunla sinema okulunda okumuş, sonra da hem aklını hem de parasını kaybetme riskine girmektense önemli bir sinema dergisinde çalışmanın daha güvenli olduğuna karar vermiş eski bir erkek arkadaşının nüfuzunu kullanmasından sonra, büyük buluşma en sonunda iki güne kadar gerçekleşecek.

Eski erkek arkadaşı, “Ben Javits’le konuşurum,” demişti. “Ama onun kimseye, yapımlarını vezir de edebilecek, rezil de edebilecek gazetecilere bile ihtiyacı yoktur. Böyle şeyler ona vız gelir. Bir keresinde, onca sinema sahibinin onun eline bakmasını nasıl sağladığını ortaya çıkaracak bir yazı hazırlamaya kalkışmıştık, ama Javits’le çalışan hiç kimsenin ağzından tek bir laf alamamıştık. Javits’le konuşurum, ama ona hiçbir baskı yapamam.”

Onunla gerçekten de konuşmuş ve Mahzenin Sırları’nı seyretmesini sağlamıştı. Ertesi gün Maureen’e bir telefon gelmiş, Javits’in onunla Cannes’da görüşeceği bildirilmişti.

O sırada Maureen Javits’in ofisine taksiyle sadece on dakika uzaklıkta olduğunu söyleyememişti; Fransa’nın bu uzak kentinde randevu vermişlerdi. Paris’e bir uçak bileti almış, trene atlayıp bütün gün süren bir yolculuktan sonra Cannes’a varmış, ucuz bir otelin huysuz müdürüne kimliğini gösterdikten sonra kendini, tuvalete bavullarının üstünden atlayarak ulaşabildiği tek kişilik bir odaya atmış ve (yine eski erkek arkadaşı sayesinde) birkaç sıradan olaya –yeni bir votka markasının tanıtımı ya da yeni bir tişört koleksiyonunun lansmanı– davetiye koparmıştı; ama Festival ve Kongre Sarayı’na girme izni için başvurmakta geç kalmıştı.

Fazla dökülüp saçıldı, yirmi saatten fazla yolculuk yaptı, ama hiç değilse on dakika görüşebilecek. Oradan elinde bir sözleşmeyle çıkacağından, kendisini parlak bir geleceğin beklediğinden emin. Evet, sinema endüstrisi krizde, ama ne fark eder ki? Filmler (az film çekiliyor olsa da) hâlâ para yapmıyor mu? Büyük kentler yeni filmleri tanıtan afişlerden geçilmiyor. Boyalı basın film yıldızlarıyla ilgili dedikodularla dolu! Maureen, sinemanın ölümünün daha önce birçok kez ilan edildiğini, ama yine de varlığını hâlâ sürdürdüğünü biliyor ya da böyle olduğuna inanıyor. Televizyon ortaya çıktığında “sinema ölmüştü”. Kiralık video filmler ortaya çıktığında “sinema ölmüştü”. İnternet korsan sitelere girilmesine olanak vermeye başladığında “sinema ölmüştü”. Ama sinema, ününü hiç kuşkusuz Festival’e borçlu olan bu küçük Akdeniz kentinde hâlâ yaşıyor ve dimdik ayakta.

Şimdi bu cennetin nimetlerinden sonuna kadar yararlanmak gerekiyor. Bir de her şeyi, ama her şeyi kabullenmek. Javits Wild burada. Filmini gördü. Filmin konusu çok güncel: Gönüllü ya da zorla cinsel sömürü, bir dizi olay bütün dünyada gazetelerin başlıklarına taşındıktan sonra, medyanın büyük ilgisini çekiyordu. Mahzenin Sırları’nın, Javits’in kontrolü altındaki dağıtım zinciri tarafından afişlere çıkarılmasının tam zamanı.

Javits Wild, sinema endüstrisinin asi çocuğuydu, filmlerin çok geniş bir kitleye ulaşmasında devrim yapan adamdı. Bir tek oyuncu Robert Redford, bağımsız yönetmenler için düzenlediği Sundance Film Festivali’yle, onun yaptığına benzer bir şey denemişti, ama yine de, onca yıldır uğraşmasına karşın Redford ABD, Avrupa ve Hindistan’da yüz milyonlarca doların döndüğü bir dünyanın önündeki engelleri hâlâ aşamamıştı. Oysa Javits hep kazananlardandı.

Javits Wild, sinemacıların babası, büyük efsane, tepedeki azınlığın dostu, sanatçıların arkadaşı, dünyanın dört bir yanındaki sinema salonlarına ulaşmak için hiç kuşkusuz çok zekice bir yöntem kullanan (Maureen’in bu yöntemin ne olduğu konusunda en küçük bir fikri yoktu, ama işe yaradığını biliyordu) yeni patron.

Javits Wild, iki gün sonra kendisiyle on dakika görüşebileceğini bildirmişti. Demek projesini kabul etmişti, geri kalan her şey ayrıntıdan ibaretti.

Maureen, “Her şeyi, ama her şeyi kabul edeceğim,” diye yineliyor.

Hiç kuşku yok ki, o on dakikada, sonunda filmini çektiği sekiz yıl içinde (evet, yaşamının dörtte biri) başından geçenler hakkında tek bir söz söyleme fırsatı bile bulamayacak. Javits’e sinema okuluna gittiğini, birkaç reklam filmi yönettiğini, çeşitli küçük kentlerin sinemalarında ya da New York’taki alternatif barlarda hararetle izlenen iki kısa film çektiğini söylemenin hiçbir anlamı olmayacak. Profesyonel bir yapım için gereken milyonlarca doları toparlamak amacıyla, ailesinden kalan evi ipotek ettirdiğini; ipotek ettirecek bir evi daha olmadığından, bunun tek şansı olduğunu anlatmak hiçbir anlam taşımayacak.

Okuldaki arkadaşlarının, uzun uğraşlardan sonra reklam filmlerinin rahat dünyasına atıldıklarına ya da TV dizileri çeken pek çok şirketten birinde güvenli ama sıradan bir işi seçtiklerine tanık olmuştu. Kısa filmlerinin coşkuyla karşılanmasından sonra daha büyük filmlerin hayalini kurmaya başlamıştı, artık onu hiçbir şey durduramazdı.

Bir misyonu olduğuna inanıyordu: dünyayı gelecek kuşaklar için daha iyi bir yer haline getirmek; kendisi gibi düşünen insanlarla bir araya gelip sanatın sadece yitik bir toplumu eğlendirmenin ya da avutmanın bir yolu olmadığını göstererek; dünya liderlerini bütün kusurlarıyla teşhir ederek; Afrika’da açlıktan ölmekte olan çocukları kurtararak; çevre sorunlarını gözler önüne sererek; toplumdaki adaletsizliğe son vererek.

Hiç kuşkusuz, çok iddialı bir projeydi bu, ama bildiğinden şaşmazsa gerçekleştireceğinden emindi. Bunu yapmak için ruhunu arındırmaya ihtiyacı vardı, o yüzden de ona her zaman yol göstermiş olan dört güce başvurdu: sevgi, ölüm, güç ve zaman. Tanrı tarafından sevildiğimiz için sevmeliydik. Yaşamı doğru bir biçimde kavramak istiyorsak, ölümün bilincine varmalıydık. Gelişmek için mücadele etmeliydik, ama mücadele ederken kazandığımız gücün tuzağına düşmeden, çünkü böyle bir gücün değeri olmadığını biliyorduk. Son olarak da, ilahî ruhumuzun, tüm fırsatları ve sınırlamalarıyla zamanın ağına takıldığını kabullenmeliydik.

Zamanın ağına takılmış olabilirdi, ama yine de ona zevk veren ve yüreğini coşkuyla dolduran uğraşı sürdürebilirdi. Yaptığı filmlerle, gözünün önünde çözülüp dağılmakta olan dünyaya kendince katkıda bulunabilir, gerçekliği ve insanları değiştirmeye çalışabilirdi.

Babası, yaşamı boyunca hep hayal ettiği şeyi yapma fırsatını bir türlü bulamamaktan yakındıktan sonra öldüğünde, Maureen çok önemli bir şeyi fark etmişti: değişimlerin her zaman bunalım anlarında gerçekleştiğini.

Yaşamının babasınınki gibi son bulmasını istemiyordu. Kızına, “Yapmak istediğim bir şey vardı, onu yapabileceğim bir noktaya da gelmiştim, ama riski göze alacak cesareti bulamadım kendimde,” demek zorunda kalmak istemiyordu. Payına düşen mirası aldığında, bunun kendisine tek bir nedenle verildiğini anlamıştı: kaderini kendisinin belirlemesini sağlamak için.

Savaşmayı göze almıştı. Hep ünlü bir oyuncu olmayı hayal eden genç kızların tersine, onu hayali, sonraki kuşakların izleyebileceği, gülümseyebileceği ve hayaller kurabileceği hikâyeler anlatmak olmuştu. Hayranlık duyduğu örnek, Yurttaş Kane’di. Amerikalı bir basın imparatorunun yaşamını gözler önüne sermek isteyen bir radyo programcısının bu ilk filmi, yalnızca öyküsüyle değil, dönemin etik ve teknik sorunlarını yaratıcı ve yenilikçi bir yaklaşımla ele alışıyla da bir klasik olmuştu. Tek bir film, ebedi ün getirmeye yetmişti.

“İlk filmi.”

İlkinde doğrusunu yapmak mümkün olmuştu. Filmin yönetmeni Orson Welles bir daha o kadar iyi bir film yapamamış olsa da. Ortalıktan yok olmuş (olur böyle) ve artık yalnızca sinema derslerinde okunuyor olsa da, biri onun dehasını er geç “yeniden keşfedecekti”. Onun ardında bıraktığı bir tek Yurttaş Kane değildi; ilk adım iyi atıldığında çağrıların hep birbirini izleyeceğini herkese kanıtlamıştı. O çağrılar Maureen’e de gelecekti. Yaşadığı zorlukları hiçbir zaman unutmayacağı ve yaşamıyla insan yaşamının saygınlığına katkıda bulunacağı konusunda kendi kendine söz vermişti.

Ve her zaman ancak bir tek ilk film olabileceğinden, tüm fiziksel çabalarını, tüm dualarını, tüm duygusal enerjisini bu projeye vermişti. Senaryoları, önerileri, fikirleri hiçbir zaman ciddiye almayıp sonunda bir sürü işi aynı anda yapan, ama hiçbirini doğru dürüst yapamayan arkadaşlarının tersine, kendini her şeyiyle Mahzenin Sırları’na, bir seks manyağı tarafından ziyaret edilen beş rahibenin öyküsünü anlatan bu filme adamıştı. Rahibeler adamı Hıristiyanlığa yönelterek kurtarmak yerine, onunla iletişim kurabilmenin tek yolunun onun sapkın dünyasının ölçütlerini benimsemek olduğunu fark ediyorlar ve Tanrı’nın yüceliğini aşktan geçerek anlayabilmesi için bedenlerini ona teslim etmeye karar veriyorlardı.

Maureen’in planı basitti. Hollywood aktrisleri, ne kadar ünlü olurlarsa olsunlar, genellikle otuz beşine geldiklerinde oyuncu listelerinden silinirler. Sosyete dergilerinin sayfalarında görünmeyi sürdürürler, hayır derneklerinin müzayedeleri ve büyük partilerde boy gösterirler; kendilerini insancıl davalara adarlar ve yıldızlarının gerçekten de sönmek üzere olduğunu fark ettiklerinde, evlenmeye ya da gürültüler koparan boşanma davaları ve skandallarla ortalığı birbirine katmaya başlarlar – sırf namları birkaç ay, birkaç hafta ya da birkaç gün daha yürüsün diye. İş bulamamaktan unutulmaya doğru giden bu dönemde para hiç önemli değildir. Her türlü rolü kabul etmeye hazırdırlar, yeter ki beyazperdede görünebilsinler.

Maureen, on yıl kadar önce zirvede olan, ama artık gözden düşmekte olduklarını sezinleyen ve eski ünlerine yeniden kavuşmak için ne yapacaklarını bilemeyen aktrislere yönelmişti. Elinde iyi bir senaryo vardı; senaryoyu aktrislerin menajerlerine göndermiş, olmadık ücretler istediklerini görünce de hiç düşünmeden hayır yanıtını vermişti. Daha sonra her aktrisi tek tek aramıştı. Onlara proje için gerekli parayı bulduğunu söylemiş, onlar da neredeyse hiç para almadan çalıştıklarını nasıl olsa kimsenin bilmeyeceğini düşünerek kabul etmişlerdi.

Film endüstrisi gibi bir alanda, alçakgönüllü olmanın bir anlamı yoktu. Orson Welles’in hayaleti bazen Maureen’in rüyalarına girerdi: “Olanaksızı olanaklı kılmaya çalış. Aşağılardan başlama, çünkü şu anda oradasın. Birileri merdiveni çekip almadan basamakları hızla tırman. Korkuyorsan, bir dua oku, ama devam et.” Elinde mükemmel bir senaryo, birinci sınıf bir kadro vardı ve nitelikten ödün vermeden büyük stüdyolar ve dağıtımcıların kabul edebileceği bir film yapması gerektiğini biliyordu. Sanat ile ticaretin el ele yürümesi mümkün olduğu kadar zorunluydu da. Geri kalanına gelince; eh, geri kalanı çok değişik şeylerden oluşuyordu: zihinsel mastürbasyon yapan ve kimsenin anlamadığı filmlerden hoşlanan kimi eleştirmenler; hep aynı beş-on kişinin gösterimlerden çıkıp kendilerini barlara attığı, sabahlara kadar sigaralarını tüttürerek (anlamı büyük olasılıkla çekilirken amaçlanandan çok farklı olan) tek bir sahneyi tartıştığı küçük alternatif çevreler; seyirciye neyin verilmesi gerektiğini açıklayan nutuklar çeken yönetmenler; yerli sinemaya daha fazla devlet desteği çağrılarında bulunan sendika toplantıları; hükümetin sanatı desteklemedeki ilgisizliği konusunda hep aynı şikâyetlerin ortaya atıldığı bitmez tükenmez toplantılar sonunda entelektüel dergilerde yayımlanan bildiriler; arada sırada ciddi gazetelerde yayımlanan ve genellikle yalnızca ilgili taraflar ya da ilgili tarafların aileleri tarafından okunan mektuplar.

Dünyayı kim değiştiriyor? Süpersınıf. Bu işi becerenler. En geniş kitlelerin davranışını, yüreğini ve aklını değiştirenler.

Maureen de bu yüzden Javits’i, bir Oscar kazanmayı, Cannes’ı istiyordu.

Ve bunları “demokratik” bir biçimde elde edemediğinden –başkaları öğüt vermekte çok istekli olmakla birlikte, hiçbir riske omuz vermeye asla yanaşmıyorlardı– kendini ateşe atmıştı. Erişebildiği herkese başvurmuş, senaryoyu yazabilmek için aylarca uğraşmış, mükemmel –ama tanınmamış– sanat yönetmenleri, tasarımcılar ve yardımcı oyuncuları hemen hiç para sözü vermeden, yalnızca ileride daha bir tanınacakları vaadiyle ikna etmişti. Başrolleri üstlenen beş aktrisin adlarını görünce hepsi de çok etkilenmiş (“Bütçe muazzam olsa gerek!”) ve ilk başta yüksek ücretler istemiş, ama sonunda, böyle bir projede yer almanın CV’lerinde gerçekten çok iyi görüneceğine ikna olmuşlardı. Maureen bu proje konusunda o kadar coşkuluydu ki, coşkusu tüm kapıları açıyordu sanki.

Artık sıra atılacak son adıma gelmişti, asıl farkı yaratacak adıma. Bir yazar ya da müzisyenin nitelikli bir şey üretmesi yeterli değildir, o yapıtın bir raf ya da çekmecede tozlanıp gitmemesini de sağlamak gerekir.

Gö-rü-nür-lük-tür gerekli olan!

Maureen filmini tek bir kişiye, Javits Wild’a göndermişti. Tüm ilişkilerini kullanmış, reddedilmiş, ama yılmayıp yoluna devam etmişti. Görmezden gelinmiş, ama cesaretini yitirmemişti. İtilip kakılmış, küçük düşürülmüş, dışlanmış, ama hayatını koyduğu bu işin gerçekleşeceğine olan inancını kaybetmemişti. İşte o sırada eski sevgilisi devreye girmiş ve Javits Wild filmini seyretmeyi ve onunla görüşmeyi kabul etmişti.

Maureen, iki gün sonra buluşacakları anı aklından geçirerek yemek boyunca gözlerini Javits’ten ayırmıyor. Birden Javits’in kaskatı kesildiğini, gözlerinin kaydığını fark ediyor. Javits’in yanındaki arkadaşlarından biri önce arkaya, sonra yana bakıp elini ceketinin içine atıyor. Öteki adam ise kendini kaybetmişçesine cep telefonunda bir numara tuşlamaya başlıyor.

Yoksa bir şey mi oldu? Yok canım. Javits’in yakınında oturanlar hâlâ sohbet ediyor, içkilerini yudumluyor, bir Festival gününün, partilerin, güneşin ve güzel vücutların keyfini çıkarıyorlar.

Adamlardan biri Javits’i ayağa kaldırıp yürütmeye çalışıyor, ama Javits hareket edemiyor gibi. Ciddi bir durum olmasa gerek. İçkiyi fazla kaçırdı belki de. Yorgunluk. Stres. Yok, ciddi bir durum olamaz. Maureen işi buraya kadar getirmişken, bu kadar yaklaşmışken…

Uzaklardan bir canavar düdüğü duyuyor. Polis olmalı, önemli birine ulaşmak için her zamanki yoğun trafikte yolu açmaya çalışıyor herhalde.

Adamlardan biri Javits’in kolunu omzuna atıp onu kapıya doğru sürüklüyor. Canavar düdüğü gittikçe yaklaşıyor. Öteki adam, eli hâlâ ceketinin içinde, dört bir yanı kolluyor. Bir noktada gözleri buluşuyor.

Arkadaşlarından biri Javits’i eğimli yolda sürüklerken, Maureen, böylesine çelimsiz biri bu kadar iriyarı bir adamı nasıl bu kadar rahat taşıyabilir, diye geçiriyor içinden.

Canavar düdüğü çadırın hemen dışında susuyor. Javits artık arkadaşlarından biriyle gözden kayboldu; ama öteki adam, bir eli hâlâ ceketinin içinde, Maureen’e doğru yürüyor.

Maureen, korkuyla, “Ne oldu?” diye soruyor, çünkü yıllardır oyuncuları yönetmekten edindiği deneyimle, bu adamın yüzünün profesyonel bir katilin yüzü olduğunu sezinliyor, buz gibi bir bakışı var adamın.

Adam, Maureen’in çıkaramadığı bir şiveyle, “Biliyorsun ne olduğunu,” diyor.

“Onun kötüleşmeye başladığını gördüm, peki ama ne oldu?”

Adamın eli hâlâ ceketinin içinde; Maureen o anda, bu önemsiz olayı büyük bir olanağa dönüştürme şansını yakalayabileceğini geçiriyor aklından.

“Yardım edebilir miyim? Onunla birlikte gitsem?”

Ceketin içindeki el gevşer gibi oluyor, ama gözler Maureen’in hiçbir hareketini kaçırmıyor.

“Ben de sizinle geleyim. Javits Wild’ı tanıyorum. Arkadaşıyım onun.”

Adam, hiç bitmeyecekmiş gibi gelen bir anlık bir duraksamadan sonra, hiçbir şey söylemeden dönüp dışarı çıkıyor, Bulvar’a doğru yürüyor.

Maureen’in beyninde şimşekler çakıyor. Bu adam neden onun ne olduğunu bildiğini söyledi? Ve neden birden onunla ilgilenmekten vazgeçti?

Öteki konuklar, canavar düdüğünün sesi dışında hiçbir şey fark etmediler, sokakta bir şeyler olduğunu sandılar herhalde. Canavar düdüklerinin neşeyle, güneşle, içkiyle, bağlantılarla, güzel kadınlar ve yakışıklı erkeklerle, soluk yüzlüler ve yanık tenlilerle hiçbir ilgisi yoktur. Başka bir dünyaya aittir canavar düdükleri, kalp krizlerinin, hastalıkların, cinayetlerin dünyasına. Buradaki insanları zerre kadar ilgilendirmezler.

Maureen’in başı fır fır dönmeye başlıyor. Javits’in başına bir şey geldi ve bu büyük bir fırsat olabilir. Maureen kapıya koşuyor ve Bulvar’ın trafiğe kapatılmış tarafında canavar düdüklerini öttüre öttüre hızla uzaklaşan bir ambulans görüyor.

Çadırın girişindeki korumalardan birine, “O benim arkadaşım,” diyor. “Onu nereye götürüyorlar?”

Adam ona hastanenin adını söylüyor. Maureen hiç düşünmeden, bir taksi yakalamak için kendini sokağa atıyor. On dakika sonra, yüklüce bir bahşiş alma umuduyla otel kapıcılarının çağırdıkları dışında kentte hiçbir taksi olmadığını fark ediyor. Çantasında hiç para olmadığından, bir pizzacıya girip yanındaki haritayı gösteriyor ve hastaneye ulaşmak için en az yarım saat koşması gerektiğini öğreniyor.

Kendini bildi bileli koşuyor zaten, yarım saat daha koşsa ne olur ki.

12:53

“Günaydın.”

“Herhalde ‘Tünaydın’ demek istiyorsun,” diye karşılık veriyor kızlardan biri. “Çoktan öğlen oldu.”

Her şey Gabriela’nın tahmin ettiği gibi. Beklemekte olan öteki beş kadın da en azından fiziksel olarak ona benziyor. Ama hepsi de boyacı küpüne girmiş gibiler, etekleri kısa, göbekleri açıkta, ya cep telefonlarıyla uğraşıyorlar ya da ellerindeki metinlere bakıyorlar.

Hiçbiri konuşmuyor, çünkü aynı güçlükleri yaşadıklarını, hiç yakınmadan aynı zorluklarla karşılaştıklarını, aynı darbelere boyun eğdiklerini biliyorlar. Hepsi de hayallerin bir gün gerçek olabileceğine, hayatın her an değişebileceğine, doğru anın bir yerlerde kendilerini beklediğine ve bunun irade güçlerinin sınanmasından başka bir şey olmadığına inanmaya çalışıyorlar.

Hepsi de, kızlarının sonunda bir fahişe olup çıkacağına inanan aileleriyle kavga etmişlerdi belki de.

Hepsi de sahneye çıkmış ve seyirciyle yüz yüze gelmenin, bütün gözlerin üzerlerinde olmasının azabını ve coşkusunu yaşamıştı; havadaki elektriği hissetmiş ve sonunda alkışları duymuştu. Bir gece Süpersınıf’tan birinin seyirciler arasında olacağını, oyundan sonra kendilerini soyunma odasında ziyaret ederek, bir akşam yemeğine davet etmekten, telefon numaralarını istemekten ya da kuru kuruya kutlamaktan çok daha önemli bir şey söyleyeceğini yüzlerce kez hayal etmişlerdi.

O davetlerden birkaçını kabul etmişler, ama her seferinde kendilerini, zaferlerine bir zafer daha eklemekten başka bir şey düşünmeyen, güçlü ve yaşlıca bir adamın –bütün “enteresan” erkekler gibi evli– yatağında bulmuşlardı.

Hepsinin de kendi yaşlarında bir erkek arkadaşı olmuştu, ama evli mi, bekâr mı oldukları sorulduğunda hep aynı yanıtı vermişlerdi: “Serbestim, hiçbir bağım yok.” İplerin kendi ellerinde olduğunu sanıyorlardı. Kendilerine hep –belki yüzlerce kez– gerçekten yetenekli oldukları söylenmişti, yeter ki yeteneklerini gösterebilecekleri fırsatı yakalasınlar, hayatlarını değiştirecek insan karşılarındaydı işte. Zaman zaman buna inandıkları da olmuştu. Kendilerine aşırı güvenmenin ve iplerin kendi ellerinde olduğunu sanmanın tuzağına az düşmemişlerdi, ta ki ertesi gün, kendilerine verilen telefon numarasını aradıklarında, karşılarına patronuyla asla konuşturmayan aksi bir sekreter çıkıncaya kadar.

Başlarına geleni, nasıl aldatıldıklarını magazin gazetelerine satacaklarını söyleyerek tehditler savurmuşlar, ama hâlâ, “Sinema dünyasıyla köprüleri atmamalıyım,” diye düşündükleri için bunu hiçbir zaman yapmamışlardı.

Belki birkaçı Gabriela’nın Alice Harikalar Diyarında deneyimini de yaşamıştı, şimdi de ailelerine sandıklarından çok daha yetenekli olduklarını kanıtlamak istiyorlardı. Aileleri, hiç kuşku yok ki, kızlarını reklam filmlerinde, kentin çeşitli yerlerindeki afişler ve billboardlarda birçok kez görmüşler ve ilk başta biraz karşı çıksalar da, kızlarının o “parıltılı şan şöhret dünyası”na adım atmak üzere olduğuna inanmışlardı.

Buradaki kızların hepsi de hayallerinin gerçekleşmesinin mümkün olduğuna, yeteneklerinin bir gün mutlaka anlaşılacağına inanıyordu. Yine de tek bir sihirli kelime vardı – “bağlantılar”. Fotoğraflarının bulunduğu albümlerini Cannes’a gelir gelmez her yere dağıtmışlardı, şimdi gözleri cep telefonlarındaydı, açılışlara davet edilmeyi bekliyorlar, davet edilmedikleri açılışlara girebilmek için ne mümkünse yapıyorlardı; birinin kendilerini akşam partilerinden birine çağırmasının hayalini kuruyorlardı, ama en büyük hayalleri ödüllerin en büyüğünü elde etmek, Kongre Sarayı’ndaki kırmızı halının üstünde yürümeye davet edilmekti. Ne var ki, belki de gerçekleşmesi en güç hayal buydu. O kadar güçtü ki, akıllarından geçirmeye bile çekiniyorlardı; düş kırıklığına uğrayacak olurlarsa, en mutsuz anlarında bile mutlu görünme yeteneğini yitirmekten korkuyorlardı.

Bağlantılar.

Pek çok yanlış insandan sonra, işlerine yarayacak bağlantıyı buldular, o yüzden buradalar. Böyle bir bağlantı Yeni Zelandalı bir yapımcının onları çağırmasını sağlamıştı. Hiçbiri neden çağrıldığını sormamıştı; tek bildikleri, tam zamanında orada olmaları gerektiğiydi, çünkü kimsenin kaybedecek vakti yok, hele film endüstrisi işindekilerin hiç. Kaybedecek vakti olanlar, bekleme odasındaki beş genç kadın; cep telefonlarına ve mecmualarına dalmışlar, daha sonraki saatlerde bir yere davet edilip edilmediklerini anlamak için mesajlara bakıyorlar, durmadan arkadaşlarını arıyorlar ve her seferinde de, bir film yapımcısıyla önemli bir randevuları olduğu için o anda rahat konuşamayacaklarını söylemenin bir yolunu buluyorlar.

Gabriela, içeri çağrılan dördüncü kişi. Odadan çıktıklarında hiçbir şey söylemeyen ilk üç adayın bakışlarından sonucu kestirmeye çalışmıştı ama, ne de olsa onlar da, sevinseler de üzülseler de duygularını gizleyebilecek kadar oyuncuydular. Üçü de kararlı adımlarla kapıya doğru ilerlemişler ve sanki, “Dert etmeyin, kızlar, kaybedecek bir şeyiniz yok. Rol benim,” dercesine, kendilerinden son derece emin, “İyi şanslar” dilemişlerdi.

Kattaki duvarlardan biri siyah bir örtüyle kaplı. Yerde bir yığın elektrik kablosu ve metal başlıklı lambalar, önüne beyaz bir örtü serilmiş bir tür şemsiye, ses aygıtları, ekranlar ve bir video kamera. Odanın köşelerinde maden suyu şişeleri, metal çantalar, tripodlar, kâğıt parçaları ve bir bilgisayar. Otuz yaşlarında, gözlüklü bir kadın yere oturmuş, Gabriela’nın portfolyosunu karıştırıyor.

“Berbat,” diyor, başını kaldırmadan. “Berbat.”

Gabriela ne yapacağını bilemiyor. Belki de duymazdan gelmeli ve bir köşede sigara üstüne sigara yakarak çene çalan teknisyenlerin yanına gitmeli ya da olduğu yerde kalmalı.

Kadın, “Berbat bu,” diyor yine.

“O benim.”

Gabriela kendini tutamıyor. Cannes’ın yarısını koşarak aşıp gelmiş, neredeyse iki saat beklemiş, yine de hayatının tümden değişmek üzere olduğunu hayal etmiş (artık bu tür hayallere gittikçe daha az kapılmasına ve eskisi kadar heyecanlanmamasına karşın) ve artık kesinlikle daha fazla üzülmeye niyeti yok.

Kadın, gözlerini fotoğraflardan ayırmadan, “Biliyorum,” diyor. “Bunlar sana bir servete mal olmuş olmalı. Millet böyle portfolyolar hazırlayarak, CV’ler yazarak, oyunculuk kursları açarak köşeyi dönüyor, senin gibi kendini beğenmişlerin sırtından para kazanıyor.”

“Bu kadar berbat olduğumu düşünüyorsanız, beni neden çağırdınız?”

“Berbat birini arıyoruz da ondan.”

Gabriela gülüyor. Kadın sonunda başını kaldırıp Gabriela’yı tepeden tırnağa süzüyor.

“Giysilerin hoşuma gitti. Pespaye insanlardan nefret ederim.”

Gabriela yeniden umutlanır gibi oluyor. Kalbi daha hızlı atıyor.

Kadın ona bir kâğıt uzatıyor.

“İşaretli yere git.”

Sonra ekibe dönüyor.

“Şu sigaraları söndürün, camı da kapatın. Ses girsin istemiyorum.”

Yerde sarı bantla yapılmış bir çarpı işareti var. Oyuncunun ışıklar ve kamera karşısında duracağı yeri gösteriyor.

“Burası çok sıcak, terliyorum. Banyoya gidip biraz fondöten sürsem, biraz makyaj yapsam hiç değilse?”

“Tabii, istediğini yapabilirsin, ama geri döndüğünde kayıt yapacak vakit kalmamış olur. Bu mereti akşamüstüne kadar teslim etmek zorundayız.”

Odaya giren öteki kızlar da aynı soruyu sormuş ve aynı yanıtı almış olsalar gerek. İyisi mi, vakit kaybetmemeli. Gabriela cebinden bir kâğıt mendil çıkarıyor, işaretin bulunduğu yere doğru ilerlerken kâğıtla yüzünün terini alıyor.

Gabriela zamana karşı yarışarak kâğıtta yazanları okumaya çabalarken, asistanlardan biri kameranın başına geçiyor.

“Deneme çekimi yirmi beş, Gabriela Sheery, Thompson Ajansı.”

“Yirmi beş mi?!” diye içinden geçiriyor Gabriela.

“Başla!” diyor gözlüklü kadın.

İçerisi sessizliğe bürünüyor.

“Hayır, söylediklerine inanamıyorum. Hiç kimse durup dururken cinayet işleyemez.”

“Baştan başla. Erkek arkadaşınla konuşuyorsun.”

“Hayır, söylediklerine inanamıyorum. Hiç kimse durup dururken böyle bir cinayet işleyemez.”

“Senaryoda ‘böyle bir’ diye bir laf yok. Bu senaryonun üstünde aylarca çalışan senaristin bu sözleri düşünmüş, ama sonradan yararsız, yapay, gereksiz bulduğu için kullanmamaya karar vermiş olabileceği hiç aklına gelmiyor mu?”

Gabriela derin bir soluk alıyor. Sabrından başka kaybedeceği bir şey yok. Artık elinden gelenin en iyisini yapacak, sonra da çıkıp plaja gidecek ya da eve dönüp biraz uyuyacak. Akşamki kokteyllerde formda olmak için dinlenmeye ihtiyacı var.

Tuhaf, tatlı bir rehavet çöküyor üzerine. Birden, korunduğunu, sevildiğini hissediyor, yaşadığına şükrediyor. Kimse onu orada olmaya, bir aşağılanmaya daha katlanmaya zorlamıyor. Yıllardır ilk kez gücünün, daha önce var olduğu aklından bile geçmeyen bir gücün farkında.

“Hayır, söylediklerine inanamıyorum. Hiç kimse durup dururken cinayet işleyemez.”

“Sonraki satır.”

Kadının bunu söylemesine ne gerek var ki? Gabriela nasıl olsa devam edecek.

“Bir doktora gitsek iyi olacak. Bence senin yardıma ihtiyacın var.”

Gözlüklü kadın, erkek arkadaşın rolünü üstlenerek, “Hayır,” diyor.

“Peki, doktora gitmeyelim öyleyse. Şöyle bir yürümeye ne dersin, belki neler olup bittiğini anlatırsın bana. Biliyorsun, seni seviyorum, bu dünyada seni düşünen hiç kimse yoksa bile ben varım.”

Başka satır yok. Yine bir sessizlik. Odaya tuhaf bir enerji doluyor.

Gözlüklü kadın oradakilerden birine dönüp, “Dışarıda bekleyen kıza gidebileceğini söyleyin,” diyor.

Bu, Gabriela’nın sandığı anlama mı geliyor?

“Croisette Bulvarı’nın sonunda, Palmiye Yolu’nun karşısındaki marinaya git. Tam 13:55’te bir tekne seni oradan alıp Bay Gibson’a götürecek. Videoyu ona hemen gönderiyoruz, ama Bay Gibson birlikte çalışabileceği insanlarla tanışmak ister.”

Gabriela gülümseyiveriyor.

“‘Birlikte çalışabileceği’ dedim, ‘çalışacağı’ demedim.”

Gabriela hâlâ gülümsüyor. Bay Gibson!

13:19

Müfettiş Savoy ile patolog arasındaki paslanmaz çelikten masanın üzerinde, yirmi yaşlarında çok güzel bir kadın yatıyor. Çırılçıplak. Ve ölü.

“Emin misiniz?”

Patolog paslanmaz çelikten lavaboya gidiyor, lastik eldivenlerini çıkarıp çöp tenekesine atıyor ve musluğu açıyor.

“Kesinlikle. Uyuşturucudan eser yok.”

“Öyleyse ne olabilir? Bu kadar genç bir kadın kalp krizi geçirmiş olabilir mi?”

Odada yalnızca akan suyun sesi duyuluyor. Patolog, “Hep apaçık olanı ortaya atarlar,” diye geçiriyor içinden, “uyuşturucular, kalp krizi…”

Ellerini uzun uzadıya yıkıyor – biraz gerilim hiç fena olmaz. Kollarına dezenfektan sürüyor ve otopside kullanılan malzemeyi çöpe atıyor. Sonra müfettişe dönüp cesedi incelemesini istiyor.

“Yok, iyice bakın. Utanmayın. Ayrıntıları görmek işinizin bir parçası, öyle değil mi?”

Savoy cesedi dikkatle inceliyor. Bir ara, kızın bir kolunu kaldırmak için elini uzatıyor, ama patolog engel oluyor.

“Dokunmanıza gerek yok.”

Savoy, kızın çıplak vücuduna göz gezdiriyor. Hakkında epey şey biliyor artık – Olivia Martins, annesiyle babası Portekizli, son zamanlarda belirli bir işi olmayan, Cannes’ın gece hayatını hızlı yaşayan ve şu sıralar yakınlardaki bir emniyet merkezinde sorguya çekilmekte olan genç bir adamla çıkıyor. Genç adamın mahkeme kararıyla aranan evinde, birkaç küçük THC (marihuanadaki etken halüsinojen madde olan, susam yağında eritilerek alındığında hiçbir koku bırakmayan ve sarılarak içilmesinden çok daha güçlü bir etkisi olan tetrahidrokannabinol) şişesi bulundu. Evde ayrıca, her birinde bir gram kokain bulunan altı zarf ve üstünde kan lekeleri bulunan bir çarşaf ele geçti; çarşaf incelenmek üzere laboratuvara gönderildi. Genç adam muhtemelen küçük bir satıcı. Poliste kaydı var, bir-iki kez hapse girmiş, ama hiçbir zaman şiddet uygulamaktan tutuklanmamış.

Olivia ölüyken bile çok güzel. Siyah kaşları, çocuksu havası, göğüsleri… Savoy, “Hayır, kendimi kaptırmamalıyım,” diye düşünüyor. “Ben bir profesyonelim.”

“Hiçbir şey göremiyorum,” diyor.

Patolog gülümsüyor; Savoy onun kendini beğenmişliğine sinir oluyor. Uzman, genç kızın sağ omzu ile gırtlağı arasındaki küçük, morumsu, belli belirsiz bir izi işaret ediyor. Sonra da, kızın gövdesinin sol tarafında, iki kaburgasının arasındaki bir başka benzer izi gösteriyor Savoy’a.

“Size teknik ayrıntıları vermekle başlamalıyım. Ölüm, şahdamarına ve karotis atardamarına baskı uygulanması sonucunda meydana gelmiş, aynı anda benzer bir baskı da belirli bir sinir ağına uygulanmış, ama o kadar ustaca uygulanmış ki vücudun yukarısının tümüyle felç olmasına yol açmış…”

Savoy hiçbir şey söylemiyor. Patolog, bilgisini göstermenin ya da şaka yapmanın sırası olmadığını fark ediyor. Kendini kötü hissediyor. Her gün ölümle uğraşıyor ve sabahtan akşama kadar cesetler ve yüzleri morarmış insanlar arasında çalışıyor. Çocukları babalarının ne iş yaptığını kimseye söylemiyorlar; akşam davetlerinde anlatacak hiçbir şey bulamıyor, çünkü insanlar ölümle ilgili konuları konuşmaktan nefret ediyorlar. Zaman zaman, yanlış meslek seçtiğini düşünmüyor değil.

“…sözün kısası, boğularak öldürülmüş.”

Savoy hâlâ bir şey söylemiyor. Hızla düşünüyor: Bir insan Croisette Bulvarı’nın ortasında güpegündüz nasıl boğulabilir? Kızın annesiyle babası sorguda, kızlarının o sabah satacağı malları alıp evden çıktığını söylemişlerdi – aslında yasadışı malları demek gerekirdi, hiç vergi ödemedikleri için sokak satıcılarının satış yapmaları yasaktı. “İyi de, şimdi bunun ne ilgisi var?” diye geçiriyor aklından.

Patolog, “Bu vakadaki tuhaflık,” diyor, “normal bir boğma vakasında her iki omuzda izler olur, yani saldırgan kurbanın boğazını iki yandan yakalar, kurban da kurtulmaya çabalar. Bu vakada, kanın beyne gitmesi tek bir elle, hatta tek bir parmakla engellenmiş, başka bir parmak da vücudu felç ederek kızın karşı koymasını engellemiş. Bu, çok ince bir tekniği ve insan vücudu konusunda ayrıntılı bilgiyi gerektirir.”

“Kız başka bir yerde öldürülmüş, sonra da onu bulduğumuz banka taşınmış olabilir mi?”

“Öyle olsa, vücudunda başka izler de olurdu. Tek bir kişi tarafından öldürüldüğünü varsayarak ilk başta bu izleri aradım. Hiçbir iz bulamayınca da, kol ya da ayak bileklerinden tutulduğuna dair bir belirti olup olmadığına baktım; olsaydı, o zaman birden fazla katilin söz konusu olduğunu düşünebilirdik. Ama bu yönde hiçbir belirti yoktu; daha fazla teknik ayrıntıya girmek istemiyorum, ölüm anında meydana gelen ve vücutta iz bırakan bazı şeyler vardır. İdrar mesela…”

“Ne demek istiyorsunuz?”

“Demek istediğim, kız onu bulduğumuz yerde öldürülmüş, vücudundaki parmak izlerine bakılırsa tek bir kişi söz konusu; kızın kaçmaya çalıştığını gören olmadığına göre de, katilini tanıyormuş ve katil kızın solunda oturuyormuş; katil bu konuda çok deneyimli ve savaş sanatlarını çok iyi bilen biri olmalı.”

Savoy başıyla teşekkür ediyor ve hızla kapıya ilerliyor. Çıkarken, kızın erkek arkadaşının sorguya çekilmekte olduğu emniyet merkezini arıyor.

“Uyuşturucu işini unutun,” diyor. “Bir cinayetle karşı karşıyayız. Erkek arkadaşının savaş sanatlarını bilip bilmediğini öğrenmeye çalışın. Hemen oraya geliyorum.”

Telefondaki ses, “Gelmeyin,” diyor. “Doğruca hastaneye gidin. Sanırım başka bir sorun var.”

13:28

Martı, plajın üstünde uçarken bir fare görmüş. Hemen alçalıp fareye sormuş:

“Kanatların nerede senin?”

Her hayvan kendi dilini konuşur, o yüzden fare soruyu anlamamış. Karşısındaki yaratığın gövdesine takılı o iki tuhaf, iri şeye bakıp, “Bir hastalığı olsa gerek,” diye düşünmüş.

Farenin, kanatlarına baktığını fark eden martı, “Zavallıcık,” diye geçirmiş içinden. “Birtakım canavarların saldırısına uğramış herhalde; hem kulaklarını sağır etmişler hem de kanatlarını alıp gitmişler.”

Fare için çok üzülen martı, hayvancağızı gagasıyla tutmuş, göklerde bir gezintiye çıkarmış. Ama gökte uçarlarken, “Evini özlemiştir belki,” diye düşünmüş ve fareyi büyük bir özenle yeniden yere indirmiş.

Aradan aylar geçmiş, farenin yüreğine bir hüzün çökmüş; yükseklerden baktığında ne kadar engin ve güzel bir dünya gördüğünü anımsamış. Gelgelelim, zamanla yeniden sıradan bir fare olmaya alışmış, yaşadığı o mucizenin bir düşten başka bir şey olmadığına inanmaya başlamış.

Ewa’nın çocukluğunda dinlediği bir masal bu, ama şimdi kendisi göklerde: Camgöbeği rengindeki denizi, lüks yatları, aşağılarda karıncalar kadar küçük insanları, plajdaki çadırları, tepeleri, soluna baktığında, ötesinde tüm sorunlarıyla Afrika’nın uzandığı ufku görebiliyor.

Yer hızla yaklaşıyor. Ewa, “İnsanlığa yükseklerden bakmak en iyisi,” diye düşünüyor. “Ancak o zaman ne kadar küçük olduğumuzu görebiliyoruz.”

Sıkılmış görünüyor, belki de sinirleri bozuk. İki yıldan fazla bir zamandır birlikteler, ama Hamid karısının kafasından geçenleri hâlâ çözemiyor. Evet, Cannes herkes için zor bir yer, ama Festival’i planlanandan erken terk etmesi olanaksız. Kaldı ki, Ewa bütün bunlara alışık olmalı, eski kocasının hayatı da çok farklı değildi ki, gidilmesi gereken akşam yemekleri, düzenlenmesi gereken toplantılar, durmadan değişen ülkeler, kıtalar, diller.

“Acaba Ewa hep böyle miydi, yoksa artık ilk başlardaki kadar sevmiyor mu beni?”

Ürkütücü bir düşünce. Başka şeyler düşünsen iyi edersin.

Motorun gürültüsünden konuşulmuyor, mikrofonlu kulaklığı takmalı. Ewa, kendi kulaklığını koltuğunun yanındaki askıdan almamış bile. Ona hayatının en önemli kadını olduğunu ve ilk kez geldiği Cannes Festivali’nin bir hafta boyunca tadını çıkarması için elinden geleni yapacağını söyleyebilmesi için kulaklığını takmasını istemenin bir anlamı yok. Helikopterdeki ses sistemi pilotun bütün konuşmaları dinleyebileceği biçimde düzenlenmiş, Ewa ise herkesin içindeki sevgi gösterilerinden nefret ediyor.

İçinde bulundukları cam balon yere inmek üzere. Hamid, kocaman beyaz arabayı görebiliyor; bir Maybach, dünyanın en pahalı ve en donanımlı arabası. Rolls-Royce’tan bile daha benzersiz. Az sonra içinde oturuyor, dinlendirici bir müzik dinliyor, soğutulmuş şampanya ya da maden suyu içiyor olacaklar.

Hamid, Schaffhausen kasabasındaki küçük bir atölyede üretilmiş ilk modellerin sertifikalı bir örneği olan platin saatine bakıyor. Kadınlar elmaslara servet harcayarak göz kamaştırabilirler, oysa saat zevk sahibi bir erkeğin tek mücevheridir ve boyalı dergilerde pek ender reklamı çıkan bu saatin önemini yalnızca erbabı bilir.

Seçkinliğin tanımı şöyle olmalı: başkalarının hiç haberi olmasa bile en iyisini nerede bulacağını bilmek ve başkalarının ne diyeceğine bakmaksızın en iyisini yapmak.

Saat öğleden sonra ikiye geliyor, Hamid’in borsa açılmadan New York’taki borsa danışmanıyla konuşması gerekiyor. Vardıklarında telefon edip –tek bir telefon– günün talimatlarını verecek. “Kumarhane”de para kazanmak dediği yatırım fonları, onun en sevdiği oyun sayılmaz; yine de, müdürleri ve mali yöneticilerinin neler yaptıklarını denetliyormuş gibi davranmak zorunda. Şeyhin korumasına, desteğine ve uyanıklığına güvenebilir, ama yine de olup biteni günü gününe izlediğini göstermesi gerekiyor.

Sonunda, iki telefon etmek zorunda kalsa da, neyin alınıp neyin satılacağı konusunda hiçbir talimat vermeyebilir. Şimdi başka bir şeye odaklanmış durumda: Öğleden sonra en az iki aktris –biri ünlü, biri pek tanınmamış– onun giysileriyle kırmızı halıdan geçecek. Elbette her şeyle yakından ilgilenen asistanları var, ama sırf her ayrıntının önemli olduğunu ve imparatorluğunun temeliyle bağını koparmadığını kendisine hatırlatmak için de olsa, her şeyle bizzat ilgilenmeyi seviyor. Ayrıca, Fransa’da kaldığı sürece, Ewa’yla birlikte olmanın tadını çıkarmak, onu ilginç insanlarla tanıştırmak, plajda yürüyüşlere çıkmak,