© 2014, Can Sanat Yayınları Ltd. Şti. Tüm hakları saklıdır. Tanıtım için yapılacak kısa alıntılar dışında yayıncının yazılı izni olmaksızın hiçbir yolla çoğaltılamaz.

Düzenboz, 1. basım: Geniş Kitaplık, 2012 Çıktığınız Hevesle İniniz, 1. basım: Doğan Kitap, 2004 Getirin O Günleri Yakalım Bu Öyküleri, 1. basım: Doğan Kitap, 2003 Bize Umut Gerek adı altında Can Yayınları’nda 1. basım: Şubat 2014, İstanbul

Yayına hazırlayan: Faruk Duman

Kapak tasarımı: Utku Lomlu / Lom Tasarım (www.lom.com.tr) Kapaktaki fotoğraf: Başar Başarır

ISBN 978-975-07-2932-4

CAN SANAT YAYINLARI YAPIM, DAĞITIM, TİCARET VE SANAYİ LTD. ŞTİ. Hayriye Caddesi No: 2, 34430 Galatasaray, İstanbul Telefon: (0212) 252 56 75 / 252 59 88 / 252 59 89 Faks: (0212) 252 72 33 www.canyayinlari.com yayinevi@canyayinlari.com

BAŞAR BAŞARIR

BİZE UMUT
GEREK

ÖYKÜ

Başar Başarır’ın Can Yayınları’ndaki diğer kitabı:

Teklifinizle İlgilenmiyorum , 2013

BAŞAR BAŞARIR, 1970’te İstanbul’da doğdu. İstanbul Erkek Lisesi’ni ve Boğaziçi Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü’nü bitirdi. Londra’da City University Sosyoloji Bölümü’nde yüksek lisans yaptı. 1995 yılından itibaren televizyon yayıncılığı alanında çalışıyor. 2004 yılında Sait Faik Hikâye Armağanı’nı kazandı. Yayımlanmış öykü kitapları: Kent Kitabı (1992), Eski Şehrin Ayazı (1996), Nedir Hayat (2000), Getirin O Günleri Yakalım Bu Öyküleri (2003), Çıktığınız Hevesle İniniz (2004), Düzenboz (2012), Teklifinizle İlgilenmiyorum (2013).

Bu kitaptaki olayların ve karakterlerin tamamı elbette ki kurgusaldır.

Ancak, anlatılanların gerçek hayattaki olay ve karakterlerle benzerlikleri hiç de tesadüfi değildir.

DÜZENBOZ

ben

Fırıncı Musa

Bi ticari durdu kapıda. Görmemiş gibi yapıyorum. Buralarda takılacaksan racon böyle. Astına da, üstüne de görmemiş gibi yapacaksın. Ki bahçene atlamasınlar. Direksiyondaki cıvık tam bir bitirim. İt, haza it. Dat dat kornaya basıyor. Terbiyesi kıt tipsizin teki, belli.

Buralarda takılıyoruz dediysek, mahallenin kibar abileri, ablaları gibi değilim ben. Biraz yerliyim, biraz da yersiz. Misal, golf oynamıyorum. Kışın kayak, yazın sörf yapmıyorum. Sonbaharda safarim yoktur pek. Konyaktan, şaraptan, köpükten anlamam. Arabam ağır, kulağım sağır, yuvarlanıp giderim. Tekneyle de çıkmıyorum hafta sonları. Zaten sudan tamamen çıkmışım. Balık olmaktan da, oltadan da, ağdan da... Ekmek yapıyorum. Odun, tava, salamura...

Kapıya kadar gitmek, ticarinin ayağına çömelmek olmaz. Evlere servis yapılır, lakin arabaya servisimiz yoktur abiler. Çıraksak köle değilik ya. Adam gibi insin, gelsin alsın ekmeğini. Çopur!

Misal, mahalleye yeni bir artist taşınmış, gençten. Sipariş versinler diye dört göz oldum, bekliyorum kaç gündür. Genç artistin genç sevgilisi olur. Sabahları kapıya çıkar. Saçı başı dağılır, yakası paçası açılır. Bacakları görünür.

Ekmeklerin arkasında mutlaka bir gazete sayfası. Muhafız alayının tamamını içeri atmışlar. İyi bok yediniz abiler. Oturup namusunuzla yapsaydınız ya işinizi, keriz mi bu millet, keriz miyiz biz?! diye başlıyorum. Ama içerdeki bu ağalara, beylere kızgınlığımı muhafaza edemiyorum ben. Derken aklıma demir parmaklıklar geliyor. Hoşafımın yağı kesiliyor o dakka. Üzülüyorum. Vay be, diyorum, ayrı gayrı düştüler çiftten çubuktan. Tarlası, harmanı dağılmıştır her birinin. Ne bela!

Var ya, büyük toprak ustası Osman Efendi’ye de kızamıyorum, ormandan emekli. Nutuklarına filan sözüm yok. Konuşsun. Tek darıldığım, dünyanın en gürültülü motosikletine binip uça uça giderken kalın kafasına takmadığı kırmızı miğferidir. Bir de bir türlü vurdurmadığı şu tetanos iğnesi. 8 numaradaki doktor dediydi. Olmak lazım gelirmiş. Ya tetanos ya kemoterapi, öyle bir şey tehlikesi. Topraktan geçermiş.

Vallahi olmaz yenge. Haybeye zorlama beni. Bir ekmek için pazarlık eden böyle müşteri bile var. Fırıncılar odasının tarifesiyle bağlıyız biz. Daha ucuza veremiyoruz. Askı da boş, kimsenin gönlünden kopmamış şuncacık somun. Hadi başka kapıya yenge, patron görürse başımız belaya girer, anında jandarma biter, jandarma karşında. Ondan sonra anlat derdini boktan yahut da sikten bir adama. Ne desem yalan. Yengemde ekmek parası nanay ama çene hiç durmuyor. Helal paraymış, vereceği de ne, üç kuruş. Altı yok pabuç gibi geziyor bütün gün dükkân dükkân. Ucuza ekmek peşinde. Lafı öyle bir uzatıyor, uzatıyor ki, sonunda içimden çıkan bir el, ah o el var ya o el, tuttuğu gibi ekmekleri dolduruyor hanımın torbasına. Bu da benden olsun yenge, ziyanı yok. Ama kaybol şimdi. Enselenmeyelim sabah sabah.

Ticarideki cıvık, camını indirmiş, el ediyor. Artık kapıya çıkıyorum, mecbur. Göt kispetten çıkınca uçkur dokuz yerinden patlarmış.

— Hişt bilader, diyor, sen oryantal biliyo musun?

Fesuphanallah. Geri dönüp tezgâhın altındaki keseri alacağım. Omuz başına indirmeden kompresör yapmaz artık bu zonta. Contasını yakmak lazım kısa yoldan.

Lafa eziyet etmeden, harbi harbi konuşmayı pek severim. Mahallenin hiçbir şeyi benden sorulmaz. Ben, Ekmekçi Hüseyin’in çırağı Musa. Ramazan pidesi gibi yayılmışım olduğum yere. Göt göbek salmışım. Gözüm bir şeycikler görmüyor. Önü üç milim, arkası yedi milim eşyaları önemseyemiyorum. Dört çeker mevzulara kafam basmıyor. Ekmek yapıp satıyoruz.

Ha eğri büğrü bir un çuvalı –ağzına kadar dolsa da dik duramayan bir un çuvalıdır bu–, ha çuvallamış bir ben. Ekmekçi Hüseyin’in çırağı Musa.

Janti adamdır patron. Ekmek katiyen yemez, kahvede kumar oynar. Beyaz mendil, mendil cebinde. Musa oğlum, aç gözünü, fırın sana emanet!

Belli bir maaşım yok, kapıdan verilen bahşişler sayılmazsa. Saymadan alırım onu da, ihtiyacım yokmuş gibi. Yok zaten. Pazen gecelik hafifçe sıyrılır bazen. Parayı ararken cüzdanda, yukarıdan dikiz, manzara nefis. Patron da biliyor avantaları tabii. Salak mı? Bu yüzden kesiyor arpamızı. Bir ay bir maaş vermiyorsa, ertesi ay iki maaş vermiyor. Bi tek, bi çift almıyoruz yani. Olsun, sağlık olsun be Osman Usta! İğneni vurdur, miğferi tak. Sen bize lazımsın.

Cıvık zonta sırıtıyor taksiden. Sesleniyorum:

— Sen ne diyosun usta yaaa?

Sesim gür çıkıyor. Elimde keser var ya, artık bi zahmet dayılanıyorum.

Birden dördüncü vitesten ikiye takıyor muhabbeti. Kompresör diye buna derler:

— Ne bozuluyorsun fırıncı abi, şakacıktan sordum vallahi.

Yumuşuyorum. Arka koltuktaki süt beyazı ablayı anca görüyorum. Nefesim kesiliyor. Hacıosman bayırında dikilen enkazlardan değil bu. Yeni gelmiş anlaşılan. Kuzey’den.

— Ondörtlü ister misin? diye soruyor cıvık taksici. Güney’den gelme.

Amerikalılar hibe etmiş. Onlar da memleketin taksicilerine hibe ediyorlar ister istemez. Sırıtıyor.

— İstemem silah filan. Neme lazım.

Her ay en az bir çeyrek altın artıyor gırtlağımdan. Ayıp mı söylemesi? Öğleden önce açmamayı âdet edinmiş veyahut da marifet sayan çarşının yegâne sarrafı, kırışık suratlı kalfadan alıyorum çeyreği. Hediye mi? diye soruyor. İllaki soruyor uyuz. Yok, diyorum, değil hediye. Kadife kese istemez. Doğrudan elime say. Aldım mı çeyreği? Aldım. Ama çeyreği verecek kimsem var mı? Yok. Kimsem yoksa, hediye verecek kadar bile kimseyi tanımıyorsam, sen düşün artık, tembel kalfa. Biriktirip, biriktirip bir tam yapsam, o zaman çıkar mı şöyle tam kafama göre bi yoldaş? Nerdee!

Geçen gün gittim istikbal caddesine. Serseri dostum fukaralığın takendisiyle buluşmaya. Oturup çay içtik bir, iki, üzüm. Eski günleri yâd eder gibi, numaradan ağlaşarak. Kimler kimler gelip geçti, hepsini andık, bir, iki, üç buçuk. Ayrılırken çıkarıp cebine birkaç kuruş koymaya kalktım. Beceremedim. Karşılıklı reziller olduk. O nasıl lakırdıymış öyle Musa, diye çıkıştı. Beni kucakladığında karnımdaki çayın lıkırtısını duydum. Vay benim köse sakalım. Bunu da yapamadın be Musa.

Düşün düşün, boktur işin tembel kalfa. Yapacak bir şey yok. Haybeye istif benimkisi. En olmadı atıcam hamur kazanına çeyrekleri, işte geldik gidiyoruz, şen olsun Halep şehri.

Ticari hâlâ kapıda.

— Fırıncı, ondörtlü istemezsin, onsekizlik ister misin peki? (Gözüyle çaktırmadan arka koltuğu işaret ediyor.) Kiralık falan değil ha, evladiyelik. Al tepe tepe kullan, sıkıldın mı, sen de sat gitsin, son sahibi olma sakın. Elden çıkarmayı bileceksin. Yoksa elinde patlar.

İyice yaklaşıp sözde çaktırmadan camdan içeri bakıyorum, eteği de pek kısaymış. Süt beyazı, bacakları hele süt beyazı.

Bu cıvık ticariyi şimdi katlayıp cebine koyabilmeli insan. Oyuncak bir araba gibi. Sonra çıkarıp oynarsın. Böylece hemen karar vermek zorunda kalmazsın. İyice bi düşün taşın, di mi? Buldun bir koyun, demiş, ye de doyun. Nene lazım oyun moyun. Çengi mi olucan be kör olası? Lazım mı şimdi sana on sekizlik bi abla?

Gözümün önünde çocukken isteyip de alamadığım bütün oyuncak arabalar... Hiçbirinin içinde beyazın beyazı bir kız hatırlamıyorum, hayret.

Ne demeli şimdi bu cibilliyetsize? Pazarlık mı etmeli? Yüz mü, bin mi, peşin mi? Ah Osman Usta ah, şimdi olsaydın yanımda, biraz akıl verseydin o koca kafandan çıkarıp. Adı batsın Giresun’un, bekleseydi gölgede. Neden gittin memlekete?

— Adı ne? diye soruyorum. Adını bilip ne yapacaksam?

— Olga! Telefona da Tolga diye kaydedersin, yenganım uyanmaz.

Pis pis sırıtıyor. Lan taksici, belanı sikeyim taksici.

Hususi Abiler geçiyor bazen. Hususi Abiler, fırından ekmek alalım, diyorlar hep geçerken.

Önlerine düşüyorum. İçeri giriyoruz. Sıcak yüzümüze vuruyor. Kasalar bomboş. Vay anasını sayın seyirciler! Nerede usta bu somunlar? Bitti mi? Yok. Çıkmamış. Hiç çıkmamış. Hamur tutmamış dün gece. Mayalanmamış.

Bayağı bir saydırdım kürekçilere. Nasıl çıkmaz bu fırından ekmek diye.

Fırının tam arkasında odam. Hatice karısının horozuyla bakışık. Kışın iyi de, yazın erkenden bastırıyor odun ateşi. Cehennem gibi ısınıyor duvarlar, ısınıyor tavan, karşıda horozun ibiği. Bir de kürekçilerin bitmez türküleri gece boyu. Dinle ki için açılsın. Yetmiş iki milletin derdi bu türkülerde.

Kapı sabahın beşinde güm güm. Her nasılsa uyuyakalmışık koyun koyuna.

— Musa, aç Musa!

Jandarma mı? diye soruyor süt beyazı. Gözleri faltaşı gibi kocaman. Ne jandarması iki gözüm, jandarma mı kaldı memlekette? Polistir bu saatte gelen.

Sonradan duydum ki o gece, şehirdeki hiçbir fırında hamur mayalanmamış. Biz tabii bilmiyoruz.

sen

Çikolata

İstasyondan adımını dışarı attığın anda çaldı telefonun. Kâinatın sınır kapısında yapılan standart bir sorgu gibi. Önce birkaç sorumuza yanıt vermeniz gerekecek hanımefendi.

— Yeşim?

— Efendim anne...

Evden çıkalı henüz üç çeyrek saat geçmişken bu ne telaş anne, diye kasıldın. Yine ne oldu acaba?

— Yeşim, iyi misin?

— Taş gibiyim anne. Ne oldu? Özledin mi beni yoksa?

Bu dalga geçişlerin, müstehzi yorumların, laf sokmaların... Annen sessizce katlanır hepsine. Yeter ki nefesin eksik olmasın.

— Bilmiyorum. İçimde bir şey hop etti sen çıktıktan sonra. Sesini duymak için aradım. Her şey yolunda değil mi? İki saattir “ulaşılamıyor” diyordu...

— Metrodaydım anne. Sadece 45 dakika geçti evden çıkalı. Sakin ol. Her şey yolunda. Kapatıyorum, akşama görüşürüz.

— Geç kalma lütfen.

İşyerinin kapısından girerken herkese özenle günaydınlarını sunuyorsun. Ama onlar mobilyanın sabit parçaları sanki. İfadeleri değişmiyor, dudakları oynamıyor, görüntüleri bozulmuyor. Resepsiyonistler, güvenlik görevlileri, teknisyenler... Seni mazur görüyorlar. Müdürler geçerken ayağa kalkmaları gerekiyor halbuki. O komik “hazır ol”da bekleyişler... İşyeri değil, toplama kampı sanki. Subaylara saygıda eksik olmasın sakın. Bunun acısını da senin gibi rütbesizleri görmezden gelerek çıkarıyorlar. Güvenlik görevlisi kardeşler, hey siz! Size sesleniyorum.

Oysa sen de onlardan birisin. Onlar da senden biri. Bordro kardeşliği. Sabahtan akşama, masanın başında görevlisin. Maşasın. Maaşlı maşa.

Tam sırt ağrıtan şık koltuğuna yerleşirken, yine çalıyor telefon. Bu kez o.

— Günaydın hanımefendi.

— Günaydın efendim. Hizmet kalitemizi en üst düzeyde tutmak için bundan böyle aramızdaki bütün konuşmaları elektronik olarak kayıt altına almaya karar verdik. Bilgilerinize sunarım.

— Formundasın bakıyorum aşkım. Her şey yolunda mı?

— Anlaşılan değil. Çünkü herkes beni merak ediyor bu sabah.

— Herkes?

— Az önce annem aradı. Metrodayken çekmeyen telefonumun hesabını vermek zorunda kaldım.

— İyi ya. Hayat belirtisi bunlar.

— Ama nasıl bir hayat Orhan Bey?

Bizi nasıl bir hayat bekliyor... Biliyor musun?

Soruyu Orhan’a mı, yoksa sadece kendine mi sordun? Ayrıca, annenin dedikodusunu yapmak (gündelik ve çok moda söyleyişle “yapıyor olmak”), rahatsız etmiyor mu seni? Bunu düşünecek kadar incelik biriktirememiş miydin ana-kız birlikte geçirdiğiniz otuz yılın sonunda? Yeşim, hiç mi çekmedin sen anana?..

— Orhan, kapatmam lazım. Öğlen ararım ben seni.

— Kayıtlara bu vaadinizi de aldıysanız sorun yok. Mahkemede aleyhinize delil olarak kullanılacaktır.

— Öpüyorum seni.

Bu yaz ya evlilik olacak ya ayrılık olacak, demiştin annene. Sessizce karşıladı bu açıklamanı. Onaylamadığı her şeyi yaptığı gibi. İşine karışmıyor. Baskı yapmıyor. Serzeniş, ima, sinir harbi... Hepsinden itinayla uzak duran, tertemiz kalpli, gerçek bir hanımefendi. Sadece görünüşte değil, gerçekten karışmıyor. Evet öyle. Ama sen, sen Yeşim, eşek gibi biliyorsun ki istiyor. Bütün kalbiyle, bütün hücreleriyle bir an önce evlenmeni, yuva kurmanı, çoluk çocuğa karışmanı istiyor. Ancak bu sayede huzur bulup rahatlayabilir. Yani hikâyeniz –maalesef– çok klasik: Evde kalmandan korkuyor annen. Başına bir şey gelmesinden. Şu acımasız, sert dünyada yalnız kalmandan. İşte bu yüzden fark etmiyor onun gözünde, Ahmet-Mehmet, Orhan-Morhan, İsmet-Kısmet. O nazik ve pasif duruşun, o sessizliğin altında mutat bir mürüvvet hasreti yatmakta, büyük bir itinayla bastırdığı.

Mı? Acaba mı? Emin misin?

Sonrasını düşünmediğini mi sanıyorsun? Hiç sanmıyorsun. Sen çekip giderken, yıllardır sözde sana çaktırmadan biriktirdiği ve topluca çeyiz adı verilen onca ıvır zıvırı alıp giderken, arkanda bırakacağın kadın ne olacak?

“Yeşim’in Bir Özgürlüğü Başka Bir Özgürlük Adına Feda Edişinin Ardından.” Filmin adını böyle koyarsan kimse izlemez tabii...

Hayattaki son gayesinin gerçekleşmesiyle birlikte tutunduğu son dalın da kopması... Mutlu sonun mutlak sona dönüşmesi. Mutluluk bazen felakettir Yeşim. Annen mutlu olduğunda ölen kadınlardan. Önce baban, sonra sen. Sen de gidince ona kalan, sadece ona kalan çiçekler ve çeşmibülbüller ve koltuk takımları ve dört duvar... Bundan korkmuyor mu sanıyorsun? Sanmıyorsun, hiç sanmıyorsun.

Peki ya bu mu senin derdin? Emin misin Yeşim?

Öğlen arasında kapıdan çıkarken yine görünmez oluyorsun. Dr. Tarak bekliyor seni. Randevun var.

Tahlil sonuçları, testler. Mühim bir şey değil. Herkes bulur, herkes biliyor. O kadar çok rastlanıyor ki. Literatürde “çikolata kisti” olarak adlandırılan, istenmeyen kitleler yahut kütleler bunlar. Yumurtalığa damlayan kan. Pıhtılaşıp, çirkinleşen kırmızı. Pek çok genç hanımda görülen zararsız şeyler. Ama alınmalıymış, yakılmalıymış, ya da ona benzer bir şey, küçücük bir operasyon, zararsız, öyle diyor Dr. Tarak. Ha, bir de... Çikolata kistlerinin özellikle doğurmamış olmakla bir ilgisi yokmuş amma, öyle diyor doktor, özellikle kelimesinin altını özellikle çizerekten... Amma, bunu söylemek ona düşmezmiş elbette, bir başka çözüm de varmış, sıkı dur Yeşim, doğurmalıymışsın! O sırada, doğum masasında yapılacak birkaç küçük hamleyle bütün dertlerden, hepsinden bir kerede kurtulurmuşsun. Bir yumurtalık temizliği gerekiyormuş kısacası. Rahimden başlayan bir iç temizliği, bir bahar temizliği, büyük arınma. Dertlerden kurtulursun yatsan doğum masasına.

Madem düşmez, neden söylüyor bunları Dr. Sünepe?

— Hangisini yapacağıma bakmam lazım doktor bey. Bu yaz karar versem çok geç olur mu acaba? Erken rezervasyona indirim mi uyguluyorsunuz yoksa?

— Anlamadım Yeşim Hanım?

Adam doktor. Onunla anlayacağı dilden konuş lütfen Yeşim. Ya da sus. Makara, istihza, ironi çalışmaz burada. Lüzumsuz esprinizi kayıtlardan çıkarıyoruz. Sağlık, sıhhat mevzuları şakaya gelmez. Az sonra Orhan arayacak nasılsa. Soğukluklarını ona saklayarak ilerle. Her zaman ve hepsini! Aramaya söz verip de aramayan, sözünü yine tutmayan sen değil misin, sen o değil misin Yeşim Hanım?

İşyerinin kapısında günün en iyi haberi bekliyor seni. Öğleden sonra mesai iptal-miş. Bilgisayar sisteminde çözülemeyen bir arıza nedeniyle erken paydos-muş. Haydi, volta tahir.

Pırıl pırıl bir nisan gününde insanların arasına karışıp şuursuzca yürümek için mükemmel bir fırsat. Telefonu kapatmak için seferberlik emri gibi bir şey. Yürü Yeşim. Çıkalım buradan. Kapıdan geçelim. Güvenlikten kaçalım. Sokaklara açılalım. Fotosentez yapalım. Oksijen çikolata kistlerini küçültmez, belki içindeki dargınlığı kısaltır.

“Peki senin derdin ne Yeşim?” diyesiydi eğer baban sağ olsaydı. Bir türlü yerine oturmayan o son parçayı –örneğin mutfak dolabıydı monte ettiği, ya da plastik bir panjur kapağı– işte onu yerine oturtmak için gereken tatlı sert darbeyi, ayasının altıyla vurmak için avucunu bir çekiç gibi kullanaraktan. Biraz zorlama, azıcık şiddet, ama gerektiği kadar, sadece önceden yeri belli olan, oturması gereken parçanın inadını kırabilmek için. Neredeyse nazikçe, kararlı, kararında. Pat diye. Taşı gediğine koyan baban. Vakit kaybetmeksizin meselenin özüne inen, tak diye sorulması gereken asıl soruyu soran baban. Her durumda, her zaman.

Yeşim, kızım, bak otuz yaşına geldin. O körpecik bedenin pörsümek üzere. Ve fakat küçükken karanlıktan kaçtığın gibi kaçıyorsun gerçeklerden. Yeter. Birazcık mı benzemedin rahmetli bana?

Annenin derdi belli. Orhan’ın derdi de belli. Dr. Tarak’ın, kapıda dikilen güvenlik görevlilerinin, hatta onların iş arkadaşı, yoldaşı, tombul kollu, balıketi kalçalı, senin şu iş yeri halin Yeşim Hanım’ın derdi de –az çok– belli. Ama ya senin, senin derdin ne Yeşim? Sorasıydı.

Uzun yürüyüşün sonunda hiç yorulmadığına şaşarak, masum bahar güneşinden hafifçe kızarmış yanaklarla eve ulaştığında yine de normalden erkendi saat. Erkendi ama annen, ah o her şeyi bilen, her şeyi gören annen, her zamankinden biraz daha telaşlı.

“Neredeydin kızım, aklım çıktı” demeyecek.

“Telefonlar da çalışmıyor, ne olur beni böyle habersiz bırakma” diye sızlanmayacak.

Bakarak yahut da sadece bakmayarak anlatmayacak bütün bunları.

Türk söylemez, söylenir. Söylenerek dahi işine karışmayacak. Yapmaz öyle şeyler. Gülümser, acıktın mı der, insanın içine iyilikle siner o. Ne iyi bir kadın.

Ama bugün, sabahki telefonun da gösterdiği gibi durum biraz farklı. Yüreği hoplamış kadıncağızın, daha ne olsun. Anneler hisseder Yeşim Hanım, anneler kül yutmaz.

— Ne var anne? Bir şey mi oldu?

— Aradım, ulaşamadım.

— Ne oldu ki?

— Orhan da açmıyor.

— İyi ama ne oldu?

— Hiç. Merak ettim.

Şu meşhur hop! İşte ana yüreği böyle mükemmel bir şeydir Yeşim. Kızı evden çıkar çıkmaz hoplamaya başlar ve geri dönene kadar asla durulmaz. Var mı diyeceğiniz, ekleyeceğiniz anne yüreğine?

Bu noktadan sonra herkes kendi bölgesine dağılıyor. Sen bir türlü genç odası dekorundan kurtaramadığın çalışma masalı, kütüphaneli, yatak odana yollanıyorsun. Annen elindeki tığ işiyle göz ucuyla sokağı kolaçan edeceği fiskoslu oturma köşesine dönüyor.

Aha. Küçük bir sürpriz daha. Buradaki bilgisayar da çalışmıyor.

İşte senin uzmanlık alanın Yeşim. Tam bir Yeşim alanı. İktidarın. Her şeyin tıkır tıkır işlediği, en ufak bir uyumsuzluğa yer olmayan, hiçbir şeyin şansa bırakılmadığı o mutlakıyet.

Güç kablosu prize takılmış mı, evet. Kasaya elektrik geliyor mu, ön panelde yanan ışıklara bakılırsa evet. Ekran bağlantısı yerinde mi, o da tamam. Peki neden hâlâ simsiyah bu ekran? Pat, küt. Bir iki küçük darbe, babadan kalma usullerin en birincisi. Olmuyor. Karanlık sabit kalıyor ekranda. Kaçııın! Karanlıktan kaçın!

Peki senin derdin ne Yeşim? Orhan iyi çocuk işte. Annen de gözünün içine bakıyor, dünya evine giresin diye. Dr. Tarak’a bakılırsa çikolata kistlerinin çikolatalı bir düğün pastasına dönüşmesi en temiz çözüm, hatta an meselesi. Peki senin derdin ne? “Senin” kelimesinin üstüne basa basa, altını çize çize soruyor, sorasıydı.

Çalışmıyor işte. Bir bilgisayarın çalışmaması, bir telefonun açılmaması, yeri yurdu belli son parçanın bir şekilde yerine oturmaması... Ve senin Yeşim, yanıtlaman gereken asıl soruyu hatırlamamak için, ihmal etmek için türlü çeşitli yollarla sıkıntıyla ironiyi harmanlayarak dudağının ucuna iliştirdiğin o sabit, o çokbilmiş gülücük.

Bal gibi, şerbet gibi, çikolatalı pastanın tadını bildiğin gibi biliyorsun ki, baban sağ olsaydı, olasıydı, seni karşısına alıp, montajın bitişini ilan ederek, son parçayı yerine koyardı, koyasıydı. Onu bunu bırak kızım, kimin ne istediğini bırak, el âlemin ne dediğini, ne diyeceğini bırak, pat diye son darbeyi vurarak tak diye sorardı baban: Sen bu çocuğu seviyor musun, yoksa sevmiyor musun Yeşim?

Ama bilmiyorsun ki, an itibarıyla bütün ekranlar karanlık, çünkü şehirdeki hiçbir bilgisayar işlemiyor.

o

Açılmıyor

Küçük şehrin bir tane ana caddesi var. Her şey bu caddede dönüyor. Caddede devletin bir tane bankası var. Herkes bu bankayla cilveleşiyor. Küçük şehrin ana caddesindeki devletin tek bankasının bir tanecik kapısı var. Herkes bu kapıdan geçip giriyor, çıkıp gidiyor. Herkesin geçtiği bu kapının bir tane de bekçisi var. O da şimdi mıh gibi önünde duruyor kapının. Bekçinin kapıyı açan bir anahtarı var. Onu da tam şu anda sağ elinde tutuyor.

Sağ elinin serçeparmağı kısa, ama biraz kısa. Askerden ıskat olacak kadar değil, fakat kısa. Çok büyük talihsizlik, diyorlar. Serçeparmağı kısa olanın çükü de kısa olurmuş çünkü. Tam kısa değil, uzundan kısa.

Sağ elinin serçeparmağı birazcık kısa olan bekçi, sımsıkı kavradığı anahtarını, ki bu anahtar denen gizemli nesne kuşkusuz ki bir nevi varlık sebebidir bütün asil ruhlu bekçilerin, her sair sabahın sekizinde yaptığı gibi, küçük şehrin ana caddesindeki devletin –Allah başımızdan eksik etmesin– güzide bankasının güvenlikli kapısının anahtar deliğine sokuyor. Bismillah diyerekten. Şu güzel, şu hatırlı salı sabahı. Kapı... açılmıyor.

Zorla. Zorla, zorla da içinde kırılsın anahtar, hiç giremeyin içeri. Yalvardı: Yapma bana bunu kilit. Benimle şaka yapma. Ekmeğimle oynama.

Açılmıyor.

Karıştı mı acaba anahtar? Bozuldu mu yoksa anahtar? Eğrildi mi yoksa anahtar? Akşam oğlanın elinde şıngır mıngır sallanıyordu deste. Oynatma hanım, dedim. Devletin malıyla oyun mu olurmuş?

Çıkarıp yeniden sokuyor deliğe. I-ıh. Açılmıyor. Bak gördün mü ulan, aklıma gelen başıma geldi. Dinini bilmem ne yaptığımının karısı! Oyuncak mı yok veledizinanın eline verecek?

Dur yahu dur. Bi sakin ol. Olacak iş mi? Dün açan anahtar bugün ne diye açmaz? Sövdü: İnsafına sokayım kilit! Yapılır mı benim gibi adama?!

İşkilli göt dingilder, diyor kendi kendine bekçi. Yüce devletin asil ruhlu memuru. Kafayı topla. Haybeden panik yapma. Şıngırdatmayla anahtar mı bozulurmuş? Olacak iş mi? Çocuk oynadı, orasına, burasına soktu diye, tövbe tövbe. Her sair sabah açtığı kapıyı birdenbire açmayıverirse bir demir anahtar, o işte bir iş vardır. Dünyanın çivisi çıkmış demektir. Dudu Nine’nin dediği gibi. Binayla zina çoğaldı mı, anla ki olanlar kıyamet alameti. Delikli para çıkmadı mı? Kızıl mangır basılmadı mı?

Çıkarıp tekrar deniyor. Devletin kapısının kıtıpiyos kilidi tekrar ve ısrarla geçit vermiyor devletin kapısının bekçisine. Hasbinallah! Sordu: Başka işin mi yok kilit? Benimle uğraşıyorsun.

Salı sabahının saati salı sabahının dokuzunu vuruyor. Küçük şehrin ana caddesinin yegâne bankasının biricik kapısının önünde dikilen asil ruhlu bekçisi boncuk boncuk terliyor. Donunun ağına kadar ıslanıyor devletin memuru. Salı sallanıyor, zangır zangır sallanıyor.

Bir dakika sonra, ki o sırada saat tam dokuzu bir geçmektedir, küçük şehrin bir tanecik ana caddesindeki devletin yegâne bankasının o tek kapısının önünde müdür bey beliriveriyor. Sair sabahların en mühim şahsiyeti.

Hadi açsana bekçi efendi. Açılmıyor müdürüm. Ne demek açılmıyor? Açılmıyor işte, açmıyor bendeki anahtar. Çekil bakayım kenara.

Devletin anlı şanlı müdürü ve devletin en bir mütevazı memuru, kırtıpil kilidin karşısında işi sıraya bindirip o mendebur anahtarı kahpe deliğe rastlatarak zorluyorlar. Mümkün değil. Vay gidinin domuzu! Dönmüyor. Kıpırdamıyor bile yerinden. Alla-allah. Dün akşam oğlan oynuyordu sayın müdürüm, ağızına neyin sokmuştu anahtarı. Müdür bir an, olur mu öyle şey ulan, gibisinden bakıyor. Olmaz. Olmaz ama, çocuk faslından doğan fırça hakkını da veresiye vermek istemiyor, sonraya saklayaraktan.

Nerde bunun yedeği? Veznedar Kâzım’da. Nerde Kâzım? Gelmek üzeredir müdürüm. Gelsin de ben onun hakkında bir tahkikat açayım görsün. Burası bir şehrin bir bankası. Adam gibi erkenden gelip oturacaksın veznene. Millet senin afyonunun patlamasını beklemeye mecbur mu bekçi efendi? Hakk-ı âliniz var müdürüm. Gelsin Kâzım kardeşimiz, açıversin kapıyı. Tahkikat kime lazım?

Kâzım’ın kafası akşamdan beri bi dünya, mabadında pireler. Bitmeyen işin anasını yatmak sikermiş Kâzım. Ne kalkıcan. Yat sen, yat. Üşürsün felan. Bişeyli baba tekkesinin en has müridi sensin. Falan filan hanımla adın çıkmış bu sefer de. Ama ne kalça var be kadında. Bak Kâzım. Ben bunca yıllık yoğurtçuyum, öyle kâse görmedim. Ye Kâzım, ye.

Ve çoğa kalmadan küçük şehrin ana caddesindeki devletin bankasının henüz ve nedense açılamayan kapısının önüne kalabalık birikmektedir. Saat dokuzu yirmi bir geçiyor. Para getirenler. Para götürecekler. Alacaklar. Verecekler. Keçinin sakalı, ineğin memesi, dananın kuyruğu...

Dua edin henüz grup arabası gelmedi. Bir de o gelirse seyreyleyin siz rezilliği. Merkez şubeden para gelecek, yani devlet bize resmen para gönderecek, ama biz, ama biz, sayıp döküp, kasaya koyamayacağız o güzelim banknotları. Tahkikat açacaklar. Hepimizi yakacaklar.

Endişelenmeyin müdürüm. Şimdi gelecek Kâzım. Hemencecik açacak kapıyı.

Nerdesin oğlum Kâzım? Geldim ya işte müdür bey. Saat çalınca basıp kapatmışım, beş dakka daha yatayım diyerekten, üzerinize afiyet üşütmüşüm biraz biliyor musunuz. Dalış o dalış.

Kestirme cevap, salı günü bayram. Ah Kâzım, ah! Kimi kandırıyorsun ulan uyuz! Üçten dokuza şart olsun attıracağım seni bu memuriyetten. Ondan sonra devir götünü, uyu istediğin kadar. Bu Kâzım var ya bu Kâzım, şimdi bi hohlasa, evvel Allah bankanın bodrum katındaki bütün fareleri tek seferde iki seksen yere serer. O derece kötü kokar nefesi. Ama izzetinefsiyle daha fazla oynamamak için susuyor müdür. Yedek anahtar sende mi? Belimde. Aç bakalım şu kapıyı. Derhal açayım.

Beline astığı anahtar destesini çıkarıp, küçük şehrin bütün ticaretinin ve siyasetinin merkezi olan ana caddesinde, tek başına sıradağlar gibi yükselen devletin gözbebeği bankasının o heybetli kapısının mızıkçı kilidine sokuyor Kâzım. Bir sağ, bir sol. Nah açarsın Kâzım! Falan filan hanımın kopçası mı sandın.

Mekaniğin kelekçi melekleri, küçük şehrin bütün küçük esnafını ters köşeye yatırıyor.

Ne yapacağız müdürüm? Merkez şubeye haber vermek lazım, göndermesinler grup arabasını. Nasıl olur? Para gelmezse, paramız olmazsa, halimiz nicedir? Bal gibi olur. Bugün de göndermeyiversinler. Herkes alacağını, vereceğini bir gün bekletsin.

Olur mu hiç müdürüm? Ahali para ister. Ahali hizmet bekler devletten. Sen karışma Kâzım!

Kalabalık uğuldanıyor, kıpırdanıyor. Yürümeyi söktürememiş bir bebe gibi salınıyor sağa sola, ha düştü ha düşecek, bir yandan da tıpkı bir bebe gibi mızıldanıyor. İlçede, haddi zatında, hiçbir zaman beğenilmedi bu müdür. Nereliydi hamşo? Hanımköylüydü, hanım.

Basit bir fikir: Çilingir Şevki’yi çağıralım! Di mi ya, çağıralım Şevki’yi, açıversin bok yiyen kapının kilidini. Buna ne buyurulur müdürüm? Müdür suskun. Yeni gelin gibi nazlanıyor işte. Sanki teminatsız bir kredinin altına çakacak o meymenetsiz imzasını da, elli kere düşünüyor. Ne de olsa bir devletin bir memurudur o.

Bankanın malına halel gelsin istemeyor, değ mi? İstemeyor emme, parasız nassı olacak bu işler müdürüm? Ahalinin hali nicedir böyle gaymesiz, mangırsız?

İyi o halde bekçi efendi, git getir bari çilingir Şevki’yi de açsın şu soysuz, şu namussuz kilidi.

Bankanın kapısı da, odası da, parası da devletten. Bir tek şu alçak kilidin kökü belirsiz. Garanti, Çin malıdır.

Kâzım araziye uymuş, salı pazarına inmiş köylülerle müdürü çekiştiriyor. Her götten boru olsa, benimkinden de zurna olurdu, deyo ahali. Bu müdür de ne poh yediğini bilemedi bi türlü, deyo. Geldi gelesiye bir uğursuzluk, bir tatsızlık... Heç bi halttan anlameyon emme, bizim kredinin faizini elifi elifine hesapleyon be kör olası müdür, deyo köylüler. Milletin efendisi gülüşüyor.

Faizden şikâyet etmeyin sakın. Lafa karışıyor veznedar Kâzım ve bi sigara daha yakıyor. Siz hele hiç konuşmayın faiz hakkında. Götünü kiraya veren acısına katlanır ağalar. Hasat zamanı sapı sapanı kaldırıp ofise kaktırdınız. Peşin peşin aldınız paraları, düğündü, güğümdü afiyetle bi güzel çitilediniz. Üstüne bi de devlet kapısına gelip en ucuzundan krediyi cebe indirdiniz. Onu da motordu, traktördü derken kediye yüklediniz. Eeee, yazın yediğiniz hurmalar, kışın kıçınızı tırmalar ağalar. Şimdi geldi sıra yediğiniz paranın hesabını görmeye. Faizini de tıpış tıpış yatıracaksınız elbet. Bu da devletin bir bankasıdır en nihayet. Matbaa değil a!

Bekçi de bir kenara durmuş, her zamanki gibi yalnız, şansına küsüyor, bahtına sövüyor. Nerden geldi benim başıma bu küçük kıyamet? Ah salı, kahpe salı. Sallanan salı. Müdür taktı mı da takar adama. Dudu Nine derdi de inanmazdık vallahi, asıl kıyamet hakkaten bir salı günü kopacakmış. Yoksa cuma mıydı o kız? Cuma mıydı, salı mıydı?

Nihayet geliyor çilingir Şevki. Sanayide dükkânı olanların kirden örülme o tek tip üniforması sırtında. Ayağında tokyo, elinde alet çantası, perişan çilingir.

Açılın, kalabalık etmeyin de görsün adam. Şevki eğiliyor. Sıkışmış bu kilit müdürüm. Yağlasan açılmaz mı? Açılmaz müdürüm. Mecburen kıracağız fişeği. Fişek de devletin fişeği, lakin ahali hizmet ister.

Koy götüne rahvan gitsin be Şevki! Veznesinden, yani bir şekil krallığından bu sabahlık mahrum kalan Kâzım, köylülerin arasına karışmış, veriyor gazı. Sana ne der sıkışmış kilit! Senin elinden alimallah her iş gelir Şevki Usta!

Keskiyi dayayıp kilit köküne, çekici ustalıkla indiriyor Şevki. Keskin, net bir darbe. İcap ettiği üzere. Ait olduğu üzere. Çat diye düşüyor devletin fişeği arkaya.

Mutlu son. Hep beraber içeri giriliyor.

Bekçinin donunu ağı da kurumaya başlıyor: Mutlu don.

Aferin lan Şevki. Kedi olalı bir fare tuttun. Şevki mahcup, gülümsüyor, sağ olun müdürüm.

Müdür makamına kurulacak evvel Allah, gelsin sabah kahvesi, gazeteler, muhaberat, sohbet, muhabbet.

Kâzım kasaya gidiyor doğruca. Bekçi de yanında. Şifreli çarkları sağa sola çevirirken –artık rahatlar ya– yeniden insan eti çiğnemeye geliyor sıra.

Baldız baldan tatlıdır, diyor Kâzım, imalı. Bekçiyi olduğu yere bir dal gibi dikiyor bu söz.

Altta kalır mı hiç bekçi; senin falan filan hanım var ya, diyor, onun yediği hıyarları doğrasan bütün Marmara’ya cacık olur be Kâzım. Aşk olsun sana.

Tıkır tıkır dönüyor şifreli çarklar. Dünden azıcık para kalmıştı, onlar da kasada be Kâzım, aziz mudilerimizin işini görmek lazım. Açalım kasamızı, dolaşalım limanları sıra sıra vay.

Lakin... Ve haydaaa. Döndür, döndür, boşa dönüyor. Açılmıyor kasa. Bunun da kilidi takılmış herhalde müdür bey.

Ne demek açılmıyor Kâzım? Ben de anlamadım müdür bey. Açılmıyor işte. Ulan hepiniz mi cenabetsiniz bu sabah, sen bana sabır ver. Bizim ne günahımız var müdürüm? Bekçi efendi bi sus, bi sus Alla’nı seversen. Çıldıracağım yahu, neredeyse gelecek grup arabası, bir de günlerden salı, ilçenin biricik pazarı.

Rivayet o ki, o faziletli salı sabahı,

küçük büyük bütün şehirlerin

bilumum caddelerine kondurulmuş

cümle cinsten bankaların

demir-çelik kasalarındaki

eğri büğrü, haram helal, yekpare kulağı kesik, her bir türlü paralar,

yerlerinde kalakalmış.

Hiçbir kilit açılmamaktaymış o sabah.

biz

Boğazlı Kazak

Şimdi bu yağmur var ya. Yağmıyor da sanki boşanıyor mübarek. Boşanmak mı dedik, aksiliğe bakın. Boşanma lafı nereden çıktı şimdi, duyan da evlilikle, boşanmakla ilgili bir derdimiz var sanacak. Hiç alakası yok. Ne yapalım, dilimiz lastiklidir abilerimiz, ablalarımız. Nereye çekerseniz oraya gider. Evet ne diyorduk, yağmur diyorduk. Evet şimdi bu yağmur var ya, filmlerde çok kullanıyorlar bunu. En önemli sahnede. Karanlık gece ve yağmur, ikiz kardeş gibidirler, hemen hiç ayrılmazlar. Ayrılmazlar tabii. Beraber daha etkili olurlar da o yüzden. Ayrılanlar ezilir de o yüzden.

Beraber olamayanlar... Tek başına kalanlar...

Biz şimdi bu yağmura yakalandıysak da, sahnemiz pek film gibi değil değerli abiler. Bildiğiniz akşam trafiği. Köprüden çıkıp rıhtıma döndük mü trafik duruyor bu saatte. Ondan sonra adım adım. Yokuş olsa balatayı yakarsın, o derece. Mümkün olsa şu vakitte buradan hiç geçmemek lazım, ama acelemiz de yok ki. Hiç bi haneye hiç bi bok yetiştirmiyoruz. Zaten alışığız. Şimdi alışığız dedik de aklımıza geldi, Sadri Alışık vardı ya, onun soyadı alışmaktan mı geliyordu? Yoksa şu karşımızda duran ve hiç sönmeyen kırmızı ışıktan mı? Kırmızı yanınca dur, sarı yanınca bekle, yeşil yanınca geç be hanım teyze. Onun değil miydi bu şarkı? Yok, değildi. Abilerim, ablalarım filan derdi de, teyzelerim demezdi.

Zaten ecnebiler böyle sağanaklı sahneleri çekerken yağmursuz havaları tercih ediyorlarmış. Hiç akıl alır mı, yağmur sahnesi çekmek için yağmurun dinmesini bekliyorlarmış. Önceleri işleri zormuş. Hortumla filan su tutuyorlarmış artizlerin üstüne. Sonra adamın biri çıkmış, yağmur makinesini icat etmiş, iyi mi. Basıyorlarmış düğmeye kendiliğinden yağmur yağıyormuş. Vay be!

Az kaldı, akademi sapağını geçtik mi de vardık sayılır. Bizim için hadise gayet basit. Ev şehrin göbeğinde. Her yere yakın. Uzakta oturanlar düşünsün.

O ne oradaki? Kızın biri bize el etti gibi geldi. Hani dur gibisinden. Otostopçu mu? Değil mi? El etmedi mi yoksa? Dursak mı ayıp olur, yoksa durmasak mı? Yazık, yağmurda sıçan gibi de ıslanmış. Akademinin önünde durduğuna göre öğrencidir bu, ressamın küçüğü, soğanın cücüğü. Akademi civcivi, henüz kuluçkada, yazık. Sucuk gibi olmuş. Ama taze sucuk. Acılı mıdır acep, tadına baktırır mı?

Biz üniversitedeyken nasıldık be. Delifişek, deli. Nerde akşam, orada sabah. Her gün fakülteye ayrı istikametten giderdik. Adımız çıkmıştı, adımız. Namlıydık, anlayacağınız. E yakışıklıydık biraz. Uçanla kaçan hesabı. Hem sükse yapardık hem seks.

Fakülte demişken, o ne biçim kitaplık adıydı yahu: Fakülte Behçet Kitaplığı??? Neden böyle saçma bir isim koymuşlardı ki? Anlayamadık, gittik. Tıpkı “fizyolojik serum” demek yerine “serum fizyolojik” dememiz gibi. Fransızların halt etmesi işte. İsim tamlamalarında bir başka boyut.

Okuldayken iyiydik be. Aklımıza yatmayan her şeye muhalefet ederdik. Aynı hatunla üst üste iki kere yatmayı da düzenle işbirliği yapmak sayardık. Laf tabii. Birtakım standart numaralarımız vardı. Bir hatun kişiyle ilk merhabadan sonra aşama aşama uyguladığımız bir planımız vardı. Plansız olmaz ki, nasıl olacak plansız? Beş evreye ayrılmış, ayrıntılı bir harekât planıydı bizimkisi. Örneğin ilk evreye, ne derdik yahu ilk evreye, hah, “kafa karıştırma” evresi. Çok ve karmaşık konuşup sahte bir derinlik hissi yaratmak, bilgiçlik taslamak, bundan da bir hayranlık çıkartmaya çalışmak. Maça bir sıfır galip başlamak için. Eski numara. Sonra? Bak ikincisini hatırlayamıyoruz. Vay be, bizden geçmiş bu işler. Sonuncusu kolay ama, onu asla unutmayız, onu kimse unutamaz, son evre daima “şiddetle kaçınız” evresi. Yok yahu, o değildi, o dördüncü evreydi. Beşinci ve son evrenin asıl adı “saygıyla anma” evresiydi. Şiddetle kaçarız, saygıyla anarız. Ne günlerdi efendi, ne günlerdi...

Kimseye eyvallahımız yoktur bizim hanımefendi. Bakın şu araba var ya, tamı tamına 70 model. Onca yıldır tık dememiştir. General motor bu. Koldan vites. Isındıkça kaçar. Tıpkı bizim gibi. Konuştukça açılır. Bozdoğan Kemeri’nin dibinde bir Yüksel Usta vardı. Ona götürürdük eskiden. Rekordcu Yüksel. Bize demişti ki, vites kolunu kız arkadaşınızın elini tutar gibi tutacaksınız. Nazik nazik. Vay be Yüksel Usta. Motoru bi dinledi mi sesinden tanırdı adam. Suyuna yağına bakar, sonra havasını atardı. Kaputu açtırıp motor bloğunun üzerine bir fincan köpüklü kahve koydurup marşa bastırmalar filan. Haninin Yüksel’i. Tık demedi bizim general, bak hâlâ nasıl kaçıyor.

Çok mu ıslandınız? Yazık size. Boyalarınız da akmış. Ressam hanım, boyalarınız akmış iyi mi. Ay ne kötü espri oldu be. Hadi, buyrun bize gidelim. Kendimizi size affettirelim. Dolapta eskiden kalma birkaç parça eşya olacak. Muhakkak bir şeyler uydururuz üzerinize. Geldik geldik, evet, bu kadar yakın Boğaz’a. Merkezî ev başka oluyor canım. Uzaktakiler için her gün git gel Konya altı saat. Aslında o lafı Antalyalılar çıkarmış. Faytonlar varmış Konyaaltı Plajı’yla meydandaki saat arasında işleyen. Sonra böyle hepsi şehir dışına taşındılar. Aldılar boylarının ölçüsünü.

Tabii, tabii, garajımız da var. Eğri burunlu kapıcıyı saymazsak havamız bin beş yüz. Hele bir de yukarıdaki manzarayı görün siz. Bir balkon var bizde, manzara Cebelitarık’tan Bering Boğazı’na kadar. İki tarafta iki saray duruyor, o kadar söyleyelim, susalım. Asansör mü? Yok. Yani var da biz kullanmıyoruz. Binmiyoruz. Bir süredir asansör olayını bitirdik biz, prensip olarak binmiyoruz. Tatsız bir hadise oldu. Sonra bıraktık. Hem ne olacak altı kat. Yürürüz nefesimiz açılır. Altı üstü altı kat. Kötü oldu gene değil mi, yapmasak şu kötü esprileri iyi de, duramıyoruz. Tutamıyoruz kendimizi. Hiç tutamadık.

Eveeet, yiyecek bir şeyler hazırladık, atıştırmalık, bakın biz aslında yemek işinden çok iyi anlarız ressam hanım. Ama malzeme olacak. Hazırlık olacak. Şöyle bir havaya gireceğiz, ondan sonra görün siz soframızı. Ama bu akşamlık böyle olsun, atıştırmalık. Aa, nereden buldunuz o kazağı? Funda’nındı o. Hep böyle boğazlı ve kolsuz şeyler giyerdi. Tuhaf değil mi? A be kadın, üşüyorsan kolların niye açık? Sıcaksa neden boğazına kadar kapatıyorsun? Bize hiç gelmez bu kazaklar. Sıkıntılı işler. Boğazlı kazakta boğuluyoruz gibi oluyor. Daralıyoruz içinde, hafakan basıyor. Denizi geçip, Boğazlı kazakta boğulmayalım, değil mi? Kötü mü oldu yine? İdare edin canım siz de.

Ama doğruya doğru, bu kazak pek yakışmış size ressam hanım. Siyah mıymış rengi? Siz renkleri çok daha iyi bilirsiniz bizden. Bedeni de tam uymuş. Hay gidi Funda hay!

Funda gitti ya. Boşadı bizi gitti vallahi. Parayı da aldı. Onu da aldı, bunu da aldı. Ama bize koymaz. Ne olacak. O kaybeder ressam hanım. Sonunda babayı da aldı zaten. Bize ne olur ki? Yel kayadan ne alır? Babayı alır. Nerede olduğumuza aldırmadığımıza göre kaybolmuş sayılmayız. Okuldayken söylerdik. Bir de şey vardı, paranoyak olmamız takip edildiğimiz gerçeğini değiştirmez. Sen lügati boş ver bize sor. Ahanda acı biber. Balkondan bunlar. Saksıdan. Küçükken hiç sevmezdik, şimdi acı olmadan, içine acı katmadan hiçbir şeyin tadını alamıyoruz, ne tuhaf. Demek yaş ilerledikçe insanın acıya toleransı artıyor. Ne toleransı, canımız düpedüz acı çekiyor vallahi.

Biz küçükken çok meşhur bir şarkı vardı, sabah akşam radyoda çalardı. Sevmek korkulu rüya, yalnızlık büyük acı. Hangi kapıyı çalsak, karşımızda buruk acı. Ne hüzünlü şeydi be. Biz harbiden üzüm üzüm üzülürdük duyduğumuzda. Ama anlamazdık, neden üzüldüğümüzü. “Burukacı” diye bir adam olduğunu sanırdık, buruka satan adam. Buruka da, belki yeniyordu, simit gibi bir şeydi. Ya da bir müzik aletiydi, kolay taşınan, rahat çalınan, cebe sığan bir alet, armonika gibi bir şey olmalıydı. Sormaya korkardık. Hangi kapıyı çalsak karşımızda burukacı.

Amma yağdı be. Büyük halamız Nahide severdi böyle yağmuru. Derler ki, Arnavutköy Kız Koleji’nde okurken yağmuru gözlermiş Nahide. Sene teee milattan önce. Yağsın da ata bineyim diye. Çok severmiş yağmurda gezinmeyi. Tepeden tepeye uça uça gidermiş. Atı beyazmış. Üzerinde de bembeyaz bir gömlek, tamamen ıslanmış, filmlerde filan olur ya, o genç kız vücuduna yapışırmış herhalde, hatları ortaya çıksın diyerekten, zatürreye davet. Pnömoni diyorlar onlar o zaman kolejde tabii, kibarcası. Göksu’ya bülbül dinlemeye gitmeler, daha neler, daha neler...

Bir arkadaşımız vardı eskiden, o söylerdi, kitaptan okumuş, kadın güzelliğinin üç büyük şartı varmış ressam hanım. Birincisi bu şehirli olmakmış. İkincisi Boğaz’da yetişmekmiş. Üçüncüsü de, galiba üçüncüsü musikiyle ilgili bir şeydi. Çok kitap okurdu bizim o arkadaş, biraz üşütmüştü zaar. Babası buna tatillerinde her gün bütün bir kitabı zorla okuturmuş, iyi mi. On beş tatilde on beş kitap. Yaz tatilinde tam doksan kitap. Doksan günde doksan kitap. Ne bir fazla, ne bir noksan. Düşünün, pazartesi Kırmızı Pazartesi, salı Vahşetin Çağrısı, çarşamba Siyah İnci, perşembe Tatlı Perşembe, cuma Robinson Crusoe, cumartesi “Yaramazoff Kardeşler”. Şaka, şaka. Kitapların adını şimdi biz uydurduk işkembeden atarak. Uysun diye. Yoksa yine mi uymadı ressam hanım, bu da mı uymadı?

Bize sorarsanız kadın güzelliği öyle ölçülmez efendim. Yani şartla şurtla olmaz bu işler, değil mi? Tabii illaki bir şart koşulacaksa, yani olayı öyle koyuyorsanız, asıl şart örneğin Fransız edebiyatından ve İtalyan sinemasından anlamak olmalı. Edebiyat fransez yani, onlar gibi söylersek. Bir de cinema italiano. Üçüncü olarak da, mesela, Betty Blue gibi içebilmek derdik. Ne içiyordu kadın be. Fransız filmiydi galiba. Demek Fransız sineması da lazımmış. Gördünüz mü, her şeyi birbirine karıştırdık yine.

Biz Funda’yla bir olmuştuk, Funda’yla biz olmuştuk. Gece ve yağmur gibi.

Bakın, aklımızda hâlâ Funda var sanki. Şaka, şaka, yok, yok. Durmadan eski defterleri karıştırmak da hiç yakışık almaz canım, hele sizin gibi böyle, nasıl desek, hoş bir hanımefendinin yanında, yapmayız biz öyle şeyler. Yapardık da, bıraktık.

Biraz daha şarap? Şarap içmeyiz biz, ama gelen giden olursa diye duruyor bunlar işte. Şarap deyince aklımıza hep şey gelir, Kasabanın Sırrı’nı bilir misiniz? Müthiş bir filmdir, müthiş. İtalya’da geçiyor. O yüzden herkes İtalyan aksanıyla konuşuyor İngilizceyi. Belediye Başkanı Bombolini! Ah, Anthony Quinn, tam bir başrol. Bir milyon şişe şarabı saklıyor, ressam hanım, düşünebiliyor musunuz? Sineması değil, şarabı İtalyan. Bombolini de onların Sadri’sidir bize sorarsanız. Bakın ne çok şey biliyoruz. Kafanız mı karıştı?

Yağmur dindi galiba, bu sahne de böylece bitti, çıkalım mı balkona? Oh be dünya varmış, niye tıkıldık ki içeriye. İşte şu da Dolmabahçe. Saat kulesiyle filan tam bir saray. Bir Sadri Alışık filmi vardı. Adını bir türlü çıkartamıyoruz. Hani adam fakirdi, kız zengindi. Hep öyle olur ya. Sonra piyangodan Sadri’ye Dolmabahçe Sarayı çıkıyordu. Yahut da öyle bir şey. O filmde şöyle bir replik vardı ressam hanım, Sadri diyordu ki, ahmaklığa rütbe verilse, bizi padişah yapmaları lazım gelirdi. E güzel laf, değil mi ama. Kızı elinden kaçırdığı için söylüyordu, kız başkasını mı seviyordu ne. Sonra gerçekten padişah oluyordu galiba, saray çıkıyor işte piyangodan. Kesin o lafı senaryoya senarist yazmamıştır, Sadri kendi eklemiştir repliklerine. Laf çok esaslı lakin, ne çare, hiçbir boka yaramıyor. Kız kaçıp gidiyordu. Öteki herif maalesef daha yakışıklıydı. Kız Sadri’yi bırakıyor, atına biniyordu beyaz, tepeleri, tepeleri dolaşıyordu. Sonra en ağırından bir zatülcenp, küt mezara. Nahide miydi o kız yoksa?..

Ne demek istediğimizi anlıyorsunuz değil mi? Barış Manço’nun da öyle bir şarkısı vardı mesela, bir resmin kalmış bizde, hani siyah kazaklı, anlıyorsun değil mi? Tam ortadan yırtılmış... Kazak mı yırtılmış, resim mi yırtılmış? Orası biraz karışık, sanat yapmış. Resim derken hemen üstünüze alınmayın ressam hanım, bizimkiler fotoğrafa da resim derler ya. İkimizin resmini çıkarsınlar yan yana, derler. Çıkarsınlar, çıkarsınlar. Siz yana, biz yana. Dünya bir yana, biz Funda’yla bir yana.

Dolmabahçe gerçekten dolma bir bahçenin üzerine kuruluymuş, biliyor muydunuz? Yani boşmuş eskiden burası, daha doğrusu hiç yokmuş. Hiç olmamış. Biz şimdi varmış sanıyoruz ya, aslında yokmuş. Boşluğu doldurarak Boğaz’dan kazanmışlar sarayın yerini. Hani hiçbir şey yoktan var olmazdı ressam hanım? Akademide öğretmiyorlar mı bunları? Pabucumun akademisyenleri. Gelsinler biz öğretelim onlara.

Aman ressam hanım, yaslanmayın parmaklıklara sakın. Sağlamdır sağlam olmasına da insanın aklına kötü şeyler geliyor. Biz sevmeyiz öyle. İçimiz bir fena oluyor. Bu balkonda, bu parmaklıkların kıyısında neler yaşandı, siz biliyor musunuz? Anlatırdık ama, bizim balkonun yaptıkları bu sahneye yakışmaz.

Hem şimdi kalkıp tutsak sizi böyle belinizden sıkı sıkı, dayasak arkanızı o parmaklılara, sonra yaslansak yavaşça üzerinize... Abansak, abansak.

Ne o, yüzünüz mü kızardı?

Havasızlıktandır ressam hanım. Bu renk çok yakışıyor yanaklarınıza. Al al olmuş suretiniz. Sadri’nin ışık rengi. Nefes mi alamıyorsunuz yoksa? Alırsınız, alırsınız.

Eyvah. Funda’nın kazağı boğazınızı kavramış. Sıktıkça sıkmıştır. Morartmış. Ah işte bu mor renk var ya, boğulan bir insanın yüzüne oturan bu morumsu renk, biz bu rengi çok kullanırdık eskiden, lisede resim dersinde, kılkuyruk hocamızın en çok bu rengi sevdiğine hükmederek.

Pekâlâ, biraz su için ressam hanım, ne o bizi duyamıyor musunuz? Ah bu kazak, ah bu kazak! Hiç Funda’nın kazağına güven olur mu? Funda adamı ne yapar? Nerden buldunuz, neden geçirdiniz onu üzerinize? Biz sizi uyarmaya çalıştık ama ressam hanım. Kelepçe gibidir o boyun örgüsü, sarıldı mı bırakmaz bir daha. Aldınız mı şimdi siz de boyunuzun ölçüsünü?

Funda bir kere yapıştı mı insanın yakasına öyle kolay kolay vazgeçmez. Sıkar, sıkar, canını alır, sonra bakar ki iş bitmiş, artık hayat yok, ancak ondan sonra bırakır. Bırakıp gider.

Bakın gün ışıyor yavaş yavaş ressam hanım. Ne muhteşem renkler, kaçırmayın bunları, kaçırmayın sakın bu manzaraları. Neredesiniz? Dalıp gittiniz bakıyoruz da. Muhabbetiniz de pek bir kofti çıktı. Sustunuz. Ses, söz, kumrucuk. İçi dolu turşucuk. Sanatsal yanlarınız mı ağrıyor ressam hanım? Çürük bünye işte, biraz içince hemen zom, hemen mort.

Kızmak mı? Neden kızalım ressam hanım, bizi Funda’ya verdiler de kızmadık, size neden kızalım? Ama öylece kayıp gittiniz. Sesiniz kesildi. Korkarız ki bizi siz de terk ettiniz.

Kaldıralım sizi yığıldığınız o duvar dibinden. Garaja ineceğiz. Ayakta duramıyor musunuz? Altı üstü altı kat, asansöre binmeyeceğiz. Ama insan eti ağır oluyor ressam hanım. Modellerinize sorun isterseniz akademiye dönünce. Yarım saat hiç kıpırdamadan bir durmayı deneyin, bakın nasıl ağırlaşıyor her yanınız. Şişşt, merdivenlerde sessiz olun bakalım. Gürültü yapmayın sabah sabah, kimseyi uyandırmayalım, değil mi. Eğri burunlu kapıcı kalkmadan bagaja yerleştirelim sizi.

Laf aramızda, biz binmiyoruz ama bu mendebur asansör ekseriyetle çalışmaz. Bakımı eksiktir mutlaka. Funda yaptırmadan gittiydi. Paramızı alıp gittiydi. Kapımızı çarpıp gittiydi.

Garaj uzak değil ki zaten, altı kat, söylenmeyelim lütfen. Eskiden arabaların bagajlarını büyük yapıyorlarmış ressam hanım. 70 model bizimkisi, anlatmıştık ya, bagaj geniş, iki oda bir salon. Hatırlamıyor musunuz? Can kulağıyla dinlemek lazım oysa büyüklerin sözünü.

Nahide Hala’nın da bir vosvosu vardı, koyu yeşil. 63 modeldi, düz camlılardan. Tamirciler savaş arabası der onlara, onun bagajı öndeydi iyi mi, cücük kadar bir şeydi o bagaj, kimi nasıl sığdıracaksın ki oraya? Size soğan cücüğü dediysek o kadar da değilmişsiniz yani. Belimiz koptu, sırtımız tutuldu. Bir de bagaj küçük olsaydı, uğraş dur ondan sonra.

Evet, şu kolunuzu da verin bakalım, bacakları da atalım içeri. Rahat mısınız ressam hanım? Yayıldınız. Bu siyah kazak da pek yakıştı size. Hani siyah kazaklı. Kollarınız üşümesin sakın. Ama boğazınız kapalı. Çok güzel bir natürmort oldunuz böyle. Kelimeyi yanlış kullandığımızın farkındayız efendim. Havayı yumuşatmaya çalışıyoruz burada, ukalalık istemez. “Nefes kesen bir manzara” mı demeliydik yoksa? Daha mı iyi oldu şimdi?

Çok mu gaz verdik acaba? Basıyoruz, basıyoruz almıyor. Çalışmıyor rekord. Motor boğulmuş olmasın? Hayret. Ve felaket. Bu da size nasipmiş ressam hanım. Bizim hiç başımıza gelmedi. 70 model bir rekord, senelerdir jiklesiz tek basışta alan bir motor, nasıl olur da bu sabah boğulur? Bize en çok lazım olduğu anda, birlik ve beraberliğimizi nasıl bozar? Nasıl olur ressam hanım? Onca senedir tıkır tıkır işleyen, bir kerecik olsun tık demeyen, arabaların şahı, moparcıların veliahdı rekord. Motorların kralı general motor. Isındıkça kaçar. Tıpkı bizim gibi.

Kaputu açsak ne fayda, bir derde deva olamayız. Patırtıya kapıcı gelir, abi motorunuz su koyvermiş. Biz anlamadık sanki. Burnu eğri, dili uzun, uykusu hafiftir müzevirin.

Siz iyisi mi burada bekleyin. Biz gidip Yüksel Usta’yı getirelim. Hayır, hayır kaçmak değil bu. Geleceğiz ve sizi alacağız. Merak etmeyin ressam hanım, sizi o daracık yere sıkıştırıp sonra da sıvışmayız. Biz bazılarına benzemeyiz efendim.

Önce bir taksi bulacağız. Tabii bunun için de garajdan dışarı çıkıp şöyle bir bakınacağız. Sokağın tenhalığına –tenha değil canım, düpedüz boş– şaşıracağız. Karşıya geçeceğiz, yolun karşı tarafına yani. Anlayacağız ki hiç taksi yok. Taksi de yok, otobüs de yok. Vesait geçmiyor. Ne gelen var ne giden. İhtilal mi oldu acaba, sokağa çıkma yasağı mı kondu? Her kavşakta arabaları durdurup bagajlarını mı arıyorlar yoksa? Eyvah, sizi bulacaklar mı orada?

İhtilal mi kaldı bu zamanda ressam hanım, sakin olalım, bakın sokaklar insan kaynıyor. Sadece arabalar yok, taşıtlar görünmüyor. Herkes tabanvaya binmiş.

Birkaç adım ötesi Kabataş, işte vapur iskelesi. Kalabalık toplaşmış, iskelede bir vapur. Kımıldamıyor. Çabalama kaptan, ben gidemem, diyor. Şehir Hatları seferlerinin tamamı iptalmiş bu sabah, sayın halkımız, şöyle ki;

Arabalı yüzmüyormuş.

Motosikletlerin motorları sağır olmuş.

Otomobillerin marşları basmıyormuş.

Troleybüslerin boynuzları yolunmuş.

Tramvayların gözleri çıkık.

Uçakların kanadı, kuyruğu kökten kırık.

Birkaç aslan parçası atlamışlar sandala, serseri ki ne serseri, kürek marifetiyle, pazı gücüyle geçmeye çalışıyorlar Üsküdar’a. Hadi oradan! Adamakıllı yağsın da görün siz, dün akşamki gibi, tepenizden bir boşansın. Üsküdar’a gider iken aldı da bir yağmur. Islak kıçınıza baka baka dönersiniz geriye. Hepiniz dönersiniz. Herkes döner. Gidenler gelir, uçanlar konar.

Yel kayadan ne alır? Babayı alır efendim, çok affedersiniz.

siz

Gören Gözler

O cuma sabahı evden çıkarken görüldünüz. Beşer, siz. Sizler. Ocak güneşinde bütün yapraklar şaşkındı ve yolun hemen kıyıcığında geç doğduğu için, kış boyunca bir türlü palazlanamayan bir kedi yavrusu aniden ılınan havaya rağmen can çekişiyordu, siz görmediniz. Bir cigarillo. Bir kibrit. Çakmak değil, ısrarla kibrit.

Sokak iki taraflı işgal altındaydı. Dün akşam geç gelmiştiniz. Park yeri bulamamıştınız. Bu yüzden aracınızı biraz uzakça kalan otoparka bırakmıştınız. Malum otoparka yürüyerek ulaştınız. Beşer, siz, daha sonra otomobilinize binerken görüldünüz. Tam karşıdan, lamba gibi.

Arka camda parmak marifetiyle yazılmış kocaman bir “beni yıka” durmaktaydı ve bu yazıyı yazan bızdırık otopark duvarının arkasına beceriksizce sinmiş, neredeyse yakalanmayı bekliyordu, siz görmediniz.

Yola koyuldunuz. Cevizlibağ’da yoğunluk başladı, cigarillo bitti. Duman çıksın diye daima bir parmak açık bıraktığınız camı bu kez dibine kadar indirip, izmariti olmadığı için neredeyse son gramına kadar içilmiş tütünden arta kalanı, bir cirit atıcısı gibi kendinizden en uzağa fırlatmaya çalıştınız. Bu sırada birkaç defa görüldünüz, siz. Cigarillo, tesadüfe bakın, taze sıçılmış ve henüz soğumamış bir köpek boku yığınına saplanarak kokulu bir duman tüttürdü son nefesinde, görmediniz. Kimse görmedi. Ama bunun etkisiyle günün kalan kısmında ne zaman ağzınızı açsanız bir şeyler söylemek için, inanılacak gibi değil, havladınız.

Beşer, siz her gün ortalama on altı dakikayı helada geçiriyorsunuz. Sağlıklı bir rakam bu, oldukça sağlıklı. Kaba bir hesapla yılda neredeyse dört gün alıyor ömrünüzden bu tuvalet ve taharetlenme işi, sizden, sizlerden. Her yıl ayakyoluna yatırılmış dört tam gününüz var. Yılın ilk ayının 19’u, 20’si, 21’i, 22’si...

Ambarlar mevkiinde yoğun trafik vardı. Trafiğin ta gözüne kadar girip radyoda tarif edilen noktada takıldınız. Uzun süre kıpırdayamadan beklediniz. Direksiyon simidini ısırdınız. Canınız sıkılırken görüldünüz. Beşer, siz. Sizler.

Radyoda konuşulanları dinlediniz. Ayrılık yalanları konulu bir atışma sabah sabah. Telefonla bağlanıp yaratıcı katkılarda bulunuyor trafik mazlumları. İlgilendiniz. “Sorun sende değil bende.” Bir numaralı klasik. Üniversite gençliğinin değişmez tercihi. “Biraz kendimle kalmam lazım,” iki numara.

Beşer, var ya, aslında siz bıktınız bu işlerden. Bu sabahlardan. Bu trafikten. Belli her halinizden.

Her sabah trafikte en az bir saat geçirdiniz, her akşam bir. Yılda tam 30 gün ediyor. Fazlası var, eksiği yok. Yani bir bütün ay gidiyor. Gördünüz mü Beşer, siz her yıl ömrünüzün bir ayını trafikte eziyorsunuz. Heba ediyorsunuz. Diyelim ki bütün bir ocak ayını, çevreden gidip, sahilden dönerek solluyorsunuz.

Çok uzaklardan bir araç kendini emniyet şeridine atarak bütün o kalabalık trafik kuyruğunu sıyırıp önünüze geçmek üzere yaklaşırken görüldü. Üstelik de birkaç değişik açıdan görüldü. Ama siz, her şeyden habersiz, öndeki boşluğu almak uğruna lakayt bir vites hareketiyle az daha ilerleyince... Metrelerdir başarıyla süren o kıvrak ve kurnaz emniyet şeridi operasyonu... Tam da önünüze dalacakken uyanık... Ufak bir sürtüşmeyle son buldu. Sabah sabah ufak bir sürtüşme, büyük bir bela demektir kuşkusuz. Arabalarınızdan inerken görüldünüz. Beşer, siz. Sizler. Bir yumruk, bir yumruk daha, eder iki yumruk. İki etin iki kemik arasında sıkışması acıtır. Apış aranızdaki nadasa çevirdi. Ağızınız burnunuz Çarşamba çanağı. Geri döndüğünüzde, bir diş eksik, fevkalade rahatlamıştınız. Görüldünüz.

Günde ortalama dört dakika harcıyorsunuz dişlerinizi fırçalamaya. Günde dört dakika ayırdığınız her şey, yıla vurulduğunda, 24 saat götürüyor ömrünüzden, yani bir tam gün.

Asansörleri, merdivenleri, kuyrukları, otobüsleri, diğer bütün beklemeleri saymıyorsunuz. Onlardan başlamıyorsunuz. Kim çıkacak bilmiyorsunuz.

Beşer, siz. Sizler. Şüphesiz ki ilelebet görülüyorsunuz. Görünüyorsunuz ve görülüyorsunuz. Her şeyinizle görülüyorsunuz. Hiçbir şeyiniz gizli kalmıyor. Gizli, açık, aydınlık, karanlık... Neyiniz varsa görülüyor. Şüphesiz ki yapmakta olduklarınız ve yapmamakta, hepsi noksansız görülüyor. Her açıdan. Size şahdamarınızdan daha yakın duran bir gözle, bir izanla görülüyor. İstatistiklere göre günde ortalama 70 defa. Ve her defasında ortalama 10 saniye görülüyorsunuz.

Acıkan farelerin deliklerinden çıktığı gibi, sokağa adımınızı attığınız an ordasınız işte, siz, Beşer. Bu kıpırdayan siz değil misiniz? Şehrin orta yerinde, çırılçıplak. Gayet net. Kapana giriyorsunuz, mektebe kaydediliyorsunuz.

Sokakta yürürken, taşıtlarda ilerlerken, alışverişte, okulda, hastanede, yolda, köprüde, kavşakta, havaalanında, asansörde, hatta ve hatta helada, hacetinizi görürken. Ömrünüzün yılda dört gününü kuburlara bırakırken bile görülüyorsunuz, siz.

Otomobili o yeni açılan, lüzumundan çok fazla büyük yapılmış alışveriş merkezinin otoparkına bırakıp ana cadde boyunca Taksim’e doğru yürürken de görüldünüz şu mübarek cuma sabahı. Eşkıya zoruyla kâğıt mendil satan şoparlar önünüzde uçuşmaya başladığında cüzdanı sağlama almak gerekiyordu. İçlerinden en anasının gözü olanı, en küçüğü, o en küçüğü daima kan kırmızıydı, korkusuzca pardösüye daldırdı elini, siz o eli görmediniz.

Zaten acemi bir dişçinin aceleyle çenenize çarpık çurpuk dizmiş olduğu incileriniz döküldü. Dişçiye gidip çeneyi düzelttirmek vardı. Beşer, siz misiniz? Ne için teşrif etmiştiniz muayenehanemizi? Kaporta, boya, rektifiye. Muayyen bakım. Eee, bir yaştan sonra lazım. Lazım da, bütün Halaskâr’ı, gürül gürül atan o nabzı, bu yaşta baştan sona yürüyerek geçmek de lazım. Yürümekle değil, adeta yüzerek, kaçarak.

Yanınızdan akıp giden, avara kasnak dolaşmaktan bıkmayan o manasız kalabalığa karışmamak için itinayla kenarlara çekildiniz. Yoksulluğun iğrenç elleri paçalarınıza, eteklerinize yapışmasın diye dikkatle kaçındınız. Sidik kokan kartonlara yayılmış bir evsizin bakışlarınızı yakalamasından maharetle sakındınız. Siz zaten onları ekseriyetle görmediniz. Ama yine de görüldünüz, Beşer, siz. Siyah şapkalarınızla, gözlerinizi koruyan o şık siperliklerle, kara gözlüklerle, onlara rağmen gayet net görüldünüz.

Kimsenin bakmadığına hükmedip, burnunuzu karıştırıverirken, pislik demeyin lütfen, asıl siz yapıyorsunuz pisliği, tatakları, evet tatakları, artık ne kadar rast geldiyse çıkarıp, top top yapıp kuytu köşelere doğru fırlatırken de görüldünüz. Sizden epey küçük, besbelli evladınız yaşında var yok bir çift kalçaya göz dikerken de görüldünüz. İnsaf ediniz! İşinize gelince, önünüze geleni basbayağı görebilirken görüldünüz. Patates kızartmasının içinde yüzdürüldüğü sıvıyağın ister istemez bulaştığı beyaz parmaklarınızı duvarlara, arka ceplere hatta ve maalesef, saçlara sürüp temizlerken de görüldünüz. Beşer, siz.

O sırada babasının elini kaybetmiş küçük kız çocuğu, sümük gibi ayaklarınıza dolanıyordu, siz görmediniz.

O sırada salyasını tutamayacak kadar yaşlanmış, üstelik de kambur bir emekli, Şişli Postanesi’nden çektiği üç aylık maaşını göğsüne bastıra bastıra, gözüne giren kış güneşine inat, durağa yaklaşan otobüsün Mevla’sına yan bakan tabelasındaki hat numarasını söktürmeye çalışıyordu, siz görmediniz.

O sırada ürkek adımlarından ve her halinden şehrin yabancısı olduğu aşikâr beyaz bereli bir genç, heyecandan titreye titreye arkadan yaklaşıyordu, siz görmediniz.

O sırada, ayakkabısının altı delik, canı sıkkın, içinde büyük bir boşlukla caddeye yeni inmiş gazeteci cigarasını yakmak için durmuş, rüzgârı kolluyordu, siz görmediniz.

Hemen önünüzde olup biten onca kepazeliğe durup bir an bile bakmazken görülüyorsunuz. Ama siz görmediniz. Beşer, siz. Sizler.

Beyaz bereli siyah tetiği çektiğinde, canı uçmuş gazetecinin çelimsiz bedeni kuş gibi kaldırıma düştüğünde, acemi bir işçinin döşediği çarpık taşlar üzerinde birikip gölleşen o kan kıpkırmızıydı, siz görmediniz. Beşer, siz. Hiçbiriniz.

Hayatta üç şeye güven olmazmış. Bir tanesi şems-i şita, kış güneşi.

“Kamera kayıtlarına bakmamız lazım” dedi olay yeri incelemeden gelen görevli. “Çevredeki bütün kameraları tarayalım, hepsini toplayın.”

Harekete geçtiler. Sallanmadılar. Oyalanmadılar.

Ne var ki, o kış günü, o kış güneşinde, şehirdeki hiçbir kamera, ne hikmetse, kaydetmiyordu.

Görmüyordunuz. Siz, Beşer.

onlar

Şehzadenin Sünneti

Ne hazin sevgili izleyiciler, ne hazin! Bu kadar latif, bu kadar incelikli planlanmış bir programın böyle berbat olması... Haftalardır prova yapıyorduk. Bu yayının sizlere ulaşmasında emeği geçen tüm ekip arkadaşlarım ve mikrofon başındaki ben de pek üzülüyoruz ama elden ne gelir? Vazifemiz olan biteni olduğu gibi sizlere nakletmekten, ekranlara yansıtmaktan öteye götürmüyor bizleri. Şov devam etmeli.

Şu anda meydan tamamen karanlık sayın seyirciler. Neler yaşandığı hiç anlaşılmıyor. Arada sırada bazı gölgeler seçiliyor, ancak bizim bulunduğumuz noktadan bir hüküm vermek imkânsız. Meydanın üzerini kesif bir duman bulutu kaplamış durumda. Göz gözü görmüyor. Gece görüşü dürbünlerimiz çalışmıyor. Ay mehtabı da inadına buluta girdi sanki. Karanlığı aydınlatmıyor.

Gelin bu fırsattan istifade edelim, törenin ilk saatlerine dönelim. Neler yaşandı, nasıl bir rüzgâr esti hep beraber bakalım. Kısa bir aradan sonra...

REKLAM ARASI 1

Sinyal müziği. Beş, dört, üç, iki, yayındayız.

Bugün çok güzel olacaktı sayın seyirciler. Neden mi? Padişahımız, yeryüzünün efendisi, güzel olsun istemişti de o yüzden. Halife-i rûy-i zemin (HRZ) Efendimiz üç şehzadesine sünnet düğünü yapacaktı. Meydan kuruldu. Tesisat açıldı. Kablolar çekildi. Havai fişekler kundaklarına yerleştirildi. Her şey mükemmel başladı.

Atmeydanı baştan aşağı donatılmıştı. Asrımızın en son teknolojisiyle aydınlatılmıştı. Koca koca kolonlar, her biri otuz bin beş yüz vat... Tam 36 kamera, tamamı HD yayın kalitesinde, 3D tadında. Dillere destan bir sünnet düğünü olacaktı.

Davetliler valide sultan eliyle tek tek seçilmiş, bayağılığa katiyen müsaade edilmemişti. Yarabbim, ne uygun, ne nezih bir kalabalıktı, görmeliydiniz sayın seyirciler.

Bu düğüne davet edilmeyen nice hırslı kadın, hasedinden çatır çatır çatladı. Hatta bazısı üzüntüden öldü, Allah taksiratını affetsin.

Davetsiz misafirler meydana çıkamasın diye bostancıbaşı tarafından mütenasip tedbir alınmıştı. Divanyolunda parmak iziyle geçilebilen barikatlar vardı. Çatladıkapı istikametini kendi adamları, bostancılar tutmuştu. Kuş uçurtulmuyordu. Ayrıyeten, başkentin fukara mahallelerinde, özellikle de oralarda, çok sıkı tertibat alınmıştı. Duyduğumuz kadarıyla hapishaneden çıkarılan yüz kadar arsız, yüzsüz, pirsiz, kısacası bir bölük çapulcu tayfası ibretiâlem için idam edilmiş, cesetleri sokak köşelerine, elektrik direklerine astırılmıştı.

Ne yazık ki bu zekice tedbirler dahi yetmedi, yeterli olmadı sayın seyirciler.

Elbette bu uygunsuz zevatın cesetleri ekranlara yansımadı, yayınlarda size gösterilmedi. Zaten, izlediğiniz gibi, ekranda fukara sureti hiç göstermiyoruz sevgili seyirciler. Neden? Bostancıbaşı emriyle külliyen yasak da, ondan. Canlı da olsa yasak, mevta da olsa yasak. Çekimlerde araya karışırlarsa da montajda onların üzeri kapatılıyor. Neyle mi? Neyle olacak, birer tatlı kelebek resmiyle tabii ki.

Eskiden böyle değilmiş. Eskiden cep telefonu konurmuş. Ondan evvel de futbol topu. Kelebek fikrini bendeniz icat etti. Artık her fakir bir kelebek.

Hadi bu böyle. Şuna ne buyurulur sayın seyirciler, en son arife günü Şeyhülislam Mithad Efendi’nin haşin bir fetvasıyla kitap göstermek de yasaklandı:

“TV’de, mobilde, internette kitap sureti gösterilmeye...”

Yatsıdan sonra nara, hoş geldin Bayram Ağa! Olacak iş miydi bu? Lakin, fetvanın şakaya gelir yanı da yoktur aziz izleyiciler. Şimdi işi gücü bıraktık, bütün kurum oturduk, eski filmlerdeki zararlı sahneleri ayıklıyoruz. Kitapları montajlıyoruz, kapatıyoruz, kesiyoruz. Şeriatın kestiği montaj acımazmış. Kitapları kesemediğimiz zaman da sahneleri olduğu gibi atıyoruz. Sıkıysa atmayalım. Götürürler merkeze, öptürürler herkese sevgili seyirciler.

Padişahımız (HRZ) Efendimiz’in tahtı Atmeydanı’nın baş tarafına, yüksekçe bir platforma kurulmuştu. İner kalkar bu platform bir asansörle donatılmıştı. O taht ki, hilafetin ve saltanatın tahtıdır, nefis taşlarla süslenmiş, LED ışıklarla aydınlatılmıştı. Efendimiz’in bir yanında, elbette ki çok daha alçak olmak şartıyla, lalası Veziriazam Tabanıyassı Cüneyd Paşa; diğer yanında ise saray bahçesinde yetiştirdiği, çok affedersiniz, siklamenlerle meşhur Şeyhülislam Mithad Efendi. Ve diğer vüzera, ümera, saygın kişiler, sakalı değirmende ağartmışlar...

Efendimiz’in hemen önünde şehzadelerin ve sultanların locası kuruluydu. Üç şehzade, üçü de farklı anadan, üçü de aynı yaştaydı. Sultanlar ayrı iklimlerden getirilmiş birer çiçek. Başka diyarların havası, kokusu, kukusu. Hepsi saltanatın hizmetinde.

Yalnız sayın seyirciler, şunun da altını çizmeliyiz ki, locada tören boyunca iki şehzade gördük. Saray kethüdalığından yapılan resmî açıklamada, üçüncünün sünnet sırasında rahatsızlandığı söylendi. Sünnetçibaşı altın usturasını çıkarınca, cinnet geçirmiş, bayılmış güya. Tabii bu resmî açıklama. Tören alanındaki muhabirlerimizin saray ahalisiyle yaptığı röportajlardan öğrendiğimize göre, kaçıp saklanmış da olabilir kerata. Annesi Yadigâr Hatun tören boyunca gözyaşı döktüğüne göre, sorun bir türlü çözülemedi. Yadigâr Hatun, ki kendisi pek fettandır, buğday tenli bir voyvoda kızı sayın seyirciler. Başkent sosyetesinde moda tasarımları ve mücevher dizaynlarıyla ünlüdür. Kolay kolay pes etmez. Oğlu da tam anası gibi diyorlar. Soydur çeker, boktur kokar. Anlaşılan, değerli izleyiciler, tahta çıkma yarışında daha çok heyecanlı dakikalar bizi bekliyor.

Locadaki şehzadelerin biri durma yok ağlıyordu. Çok tuhaf bir şikâyeti varmış. Muhabirimizin öğrendiğine göre çükünün eğri kesildiğini söylüyormuş. Sünnetçibaşı gelen bu havadise pişkin pişkin sırıtarak şu cevabı vermiş, inanır mısınız aziz seyirciler, demiş ki, eğri gemi doğru sefer yaparmış! Devran dönüp de Leh Yahudisi Muazzez Sultan’ın oğlu bu şehzade tahta çıksaydı, sünnetçibaşının çekeceği vardı aşikâr.

Şehzadelerin locasının hemen önünde de diğer harem kadınları dizilmişti. Hasekiler ve cariyeler. Sütnineler. Şehzadelerin ebesi. Manikürcübaşı. Sarayın nüfuzlu hizmetkârları. Hepsinin tamamı elliden eksik, kırktan fazlaydı.

Boş kalan koltuklara da valide sultanın davetlileri oturdu. Kibarlar, kibarlar... Ah ne manzaraydı sevgili izleyiciler, ne manzaraydı! Kibarlar, hepsi ellerinde son model cep telefonları, HD formatında çektikleri film ve fotoları derhal internette kendi adlarıyla açtıkları hesaplarına yüklüyor, görücüye çıkarıyorlardı. Tık üstüne tık, beğenen beğenene... Sosyal medya tam anlamıyla yıkılıyordu.

Kibarlar belli ki gym’den çıkıp gelmişlerdi, hepsi cillop gibiydi. Pürüzsüz tenleri, tertemiz yüzleriyle lavaboya kusup gelmişlerdi. Havyar mı balıktan çıkar, balık mı havyardan, diye tartışmaktaydılar. Üzerlerinde çakma saatler, yanlarında sahte çantalar yoktu. Ciplerine binip gelmişlerdi sayın seyirciler, ah ne arabalar vardı iç avluda. Ama bilhassa Range Rover SUV’lerin hepsinin arkasında birer labrador cinsi köpek havlamaktaydı. Ne de olsa iki marka birbirlerine çok yakışıyordu.

Kısa bir aradan sonra, o leziz, o keyifli dakikaları hatırlatmaya devam edeceğiz, sakın bizden ayrılmayın sevgili seyirciler.

REKLAM ARASI 2

Sinyal müziği. Beş, dört, üç, iki, yayındayız.

Sevgili seyirciler, bundan birkaç saat önce yaşananları hatırlatmaya devam ediyoruz. Sonbaharın yazdan ödünç aldığı pırıl pırıl güneşli bir günün akşamındaydık. Saha ve zemin düğün/dernek için son derece elverişliydi.

Devletin ve memleketin sahibi Padişahımız (HRZ) Efendimiz, alaturka saatle tam on ikide gelip tahtlarına kuruldular. Hani “bir güneş battı, bir güneş doğdu” desek yeridir sevgili seyirciler! O derece ihtişam, heybet oldu.

Ve Padişahımız’ın gelişleriyle, güneşin batışıyla beraber, akşamdan yatsıya kadar sürecek dillere destan törenin de startı verildi.

Başlangıçta her şey normaldi. Evvela ocaklar geçiş yaptı sayın seyirciler. Tören alanına kafilelerle girdiler. Piyadeler, süvariler. Yeniçeriler, sipahiler. Kılıçları ve bıyıkları uzundu.

Mehteran yeri inletirken gökten de jet uçakları, fantomlar, efonaltılar geçtiler. Arkalarında renkli ve ahenkli gazlar bırakarak geçtiler. Gürültüden müezzinler ezanlarını şaşırdı. Bu bölümleri en son teknoloji kameralarımızla çok iyi yakaladık, hiç titretmeden nefis zumlar yaptık sevgili izleyiciler. Umarız o anları dijital uydu alıcılarınıza kaydetmişsinizdir.

Leşkerden sonra sıra sivillere geldi. Önce cana en yakın gelenler, varyeteciler geçti. Köçekler, Karagözler, hokkabazlar, cambazlar. Hepsi sadık kölelerdir, hepsi birer kamber. Bunlar yetmez. Bırakınız şehzade sünnetini, bunlarsız kibar bir düğün bile olmaz.

Bu şen kalabalık takla tulumba ilerleyip geçtikten sonra esasa, sadede gelindi. Esnaf loncaları, ticaret erbabı, işbilenler. Sıra geldi, kaymak tabaka arzıendam eyledi.

Ve sayın seyirciler, gerçekten abartmıyoruz, erbabın geçişi muazzam bir geçiş oldu. Her bir işkolu kendine has marifetler sergiledi. Mesela kozmetikçiler mütemadiyen havaya misk-i amber sıktı. Değnekçiler ellerindeki kızılcık değneklerini birbirinin poposuna değdirdi. Sefa pezevenkleri ve sermayeden sayılan cıvırlar göz süzerekten nazlanarak yürüdüler. Kızlar bonbon şekeri gibiydiler.

Topçular, top sektirdi. Kafa yapıcılar burunlarına banknot taktı.

Ve diğerleri, sevgili seyirciler, ah o diğerleri...

Kule dikiciler. Hat çekiciler. Yanlış anlayıcılar. Gaz maskesiyle çiçek koklayanlar.

Yalan düzücüler, koyun yüzücüler. Beyazpeynir mafyası. Hepsi aynı anda ceplerinden kehribar tespihlerini çıkarıp taht istikametinde şıngırdatıyordu. Bu para demekti.

Simyagerler, hap yutturucular. Uyutubecular. Hesap/kitapçılar. Cihazcılar. Kart dağıtanlar, kredi açanlar. Dinleyiciler, kaydediciler, deşifreciler.

Kafes dövüşçüleri. Tellallar, reklamasyoncular, mal aldırıcılar. Hizmet verdiriciler. Hiç kimsenin ihtiyacı olmayan şeyleri herkese haldır haldır aldıranlar. Eskimo’ya buzdolabı satanlar.

Panayırcılar. Kariyerciler. Terapistler. Ve cins cins diğerleri.

Muntazam saflar halinde meydanda zekâ, bilgi ve beceri akıyordu değerli seyirciler, sizden iyi olmasın. Hepsinin en aşağı bir mastır derecesi vardı, doktora sahipleri de az değildi. Ellerinde çil altınla dolu sandıklarla geçtiler (haslar, zeametler, dirlikler hep onların elindedir). Bu sandıklardan memleketin kibarlarına ulufe attılar. Kibarlar tenezzül bile etmedi, düşünebiliyor musunuz, ayağının dibine düşen çil altını eğilip almadı kibar kızlar. Super slow motion kameralarımızla, yavaş çektik, yavaş gösterdik o anları. Tarihe altın harflerle yazdırdık. Memleketin gurur vesikasıydı. Kayda geçirdik.

Ezcümle, törenin başından beri görülen şaşaa, sergilenen nezaket anlata anlata bitmedi sevgili seyirciler. Dilimizde tüy bitti, törenin letafeti berdevamdı.

İlle velakin zurnanın zırt dediği delik yaklaşmıştı. Bu en muhteşem, en nezih, internette en yüksek hit alan düğüne bile fitne karıştı. Önce fitne fesat, sonra galeyan, nihayet tepeleme karıştı.

Onlarsız düğün olur zannetmiştik sayın seyirciler. Yanılmışız. Yırtık dondan çıkar gibi geldiler.

Kısa bir aradan sonra yeniden birlikteyiz. Bütün gelişmeler, hasar raporu, mevta listesi, kaçıp kurtulanlar, kayıp şehzadenin akıbeti, hepsi az sonra...

REKLAM ARASI 3

Sinyal müziği. Beş, dört, üç, iki, yayındayız.

Onlarsız düğün olur zannetmiştik sayın seyirciler. Yanılmışız. Yırtık dondan çıkar gibi geldiler. (Bu kadarını söylemiştik amma affınıza sığınarak tekrar ediyoruz, usta yönetmenimiz yeni bir format deniyor zira.)

Onlar davetli değildi. Bir anda meydanın kapılarına dayandılar. Barikatları aştılar. Sayılamayacak kadar çoktular. Bostancıbaşı kaçtı, canını zor kurtardı. Bostancılar da dağılınca ortalıkta heyecan oluştu. Leşker ricat etti.

Kibarların aklı başından gitti. Biraz aklı erenler öne çıktı. Onlarla konuşmak istendi. Makul sözler söylendi. Pazarlık denendi. Mamafih fayda etmedi. Zaten daima böyledir. Kibarlar akıllı oldular, onlar hiç olamadılar.

Ne kadar da kalabalıktılar.

Dağdan gelip bağdakine hizmet edenler. Dişini tırnağına geçirmişler. Hamallar. Bordro mahkûmları. Mülksüzler. Marabalar. Benzi sararmışlar. Şafağı atmışlar. Nevri dönmüşler. Siniri oynamışlar. Maşallahı olmayanlar. Onlar. Asabı bozuklar. Tahtası eksikler. Zenginleşmeleri için eşleri tarafından kafası ütülenenler. Avradı boklular. Dünya durdukça üzülenler, döndükçe düzülenler. Lastik gibi uzayanlar, fiyakası bozulanlar. Pompayı basanlar, lastiği patlatanlar. Ölüsü kandilliler. O kapı senin, bu kulp benim, tabanı yanık kedi gibi gezenler. Boş gezenin boş kalfası olanlar. Fakir fukara, garip gureba... Hepsi geldi.

Düşünebiliyor musunuz sevgili izleyiciler, onlar devletin şu meydanına babalarının evine girer gibi girdiler. Yalınayak, başı kabak girdiler. Kibarlar gerçi bu işe razı değildiler. Ama onlar dinlemediler.

Pamuk yansın, şenlik olsun, dediler. Başkent baştan eteğe harap oldu, onlar ettiler. Danışıksız dövüş oldu, onlar yaptılar.

En sonunda olmayacak bir şey kalmıştı o da oldu, ay tutuldu. Mehtap kayboldu. Spotların, lambaların ışığına kaldık. Yayın kalitesi bozuldu.

Genel planda çok can sıkıcı resimler ortaya çıkmaya başlamıştı. Yönetmenimiz, yılların tecrübesi, büyük usta İsa Süzen, derhal yakına kesmeye başladı. Tören alanından bir muhabir onlardan biriyle ayaküstü röportaj yaptı. Mutfak tutuşmuş, yanıyormuş meğer. Canları çok sıkıkmış. Aynen şöyle konuştu eleman:

— Artık elaman yok kimseye! Bugüne dek bize ne kadar aman verdiler, o kadar aman aldık. Ne kadar zaman verdiler, o kadar zaman aldık. Ama bitti. Tükendi. Devir değişecek. En kötü günümüz böyle olacak.

Onlar kızmışlar, bir şeylere bozulmuşlardı sevgili seyirciler. Onlar fena halde tahrik olmuşlardı. Meğer yayınımıza başladığımız dakikalarda Yedikule Zindanları’nda toplanmışlar, oradan harekete geçmişler. Organize olmuşlar, el ele vermişler. Sosyal medya üzerinden haberleşmişler. Birbirlerine şifreli mesaj atmışlar, yakalanmamışlar.

Bu normalde olacak iş değildir. Başlarına biri geçmiştir. Komuta etmiştir. Başka türlüsünün mümkünatı yok.

Uzun süre meydanın altından uğultulu sesler duyuldu. Sonra büyük bir kıyametle patladı. Meğer lağım kazmışlar. Lağımı bir patlattılar, yerin altından alev kaynadı. Ortalık önce zelzele olur gibi sallandı, sonra da bütün meydan çöktü, duvarlar yıkıldı. Kibarların tribünü ve hemen bütün tören alanı can pazarı ambiyansına büründü. Kızlar ağladı, kadınlar çığlık attı. Ekranlara istenmeyen görüntüler yansıdı.

Başımıza taş yağacak diyenler haklı çıktı sevgili izleyiciler. Bizans’ın köhne taşları birer birer göğe uçtu, hepsi gökten düşen üç elma gibi şehzadelerin başına üşüştü. İki şehzadenin taş altında kalıp canlarının çıktığı yere Şehzadebaşı dendi. Bu ikisi olmayan diyara gitti, üçüncüsü hâlâ kayıptı.

Meydanın üzerini bembeyaz bir pazen çarşaf gibi duman bulutu örtedurdu. Medyanın kameraları çekemez oldu. Ay tutulmuşken üstüne bir de elektrikler kesildi. Işıklar söndü. Minare şerefeleri birer birer karardı. Beyazıt kulesindeki lambalar kapandı. Vatan-Millet, bütün caddeleri zifiri zindan tuttu. İnternet bağlantısı koptu. 3G’li cihazlar çalışmaz oldu, bulut iletişimi fosladı. Kredi kartları çekilmiyor.

Padişahımız (HRZ) Efendimiz’in emriyle derhal tutuşturulan kandillerin yağı az sonra bitti. Tosbağaların üzerine dikilen mumlar hemencecik eridi. Mukadderat, cep telefonlarının bataryaları son dilimine kadar geriledi. Kimsenin direnecek hali kalmadı. Filmin en heyecanlı yerine gelindi.

Kısacık bir aradan sonra yeniden birlikteyiz sevgili seyirciler, sakın son bölümü kaçırmayın.

REKLAM ARASI 4

Hüzünlü sinyal müziği. Katliamın görüntülerinden ağır çekim bir klip. Beş, dört, üç, iki, yayındayız.

Sevgili seyirciler. Onlar kimselere aman vermiyor. Şimdi de başlarında kayıp şehzadenin olduğu söyleniyor. Fettan voyvoda kızı Yadigâr Hatun’un dölü memleketi kılıçtan geçiriyor.

Bastıbacak şehzade koltuğunun altına sıkıştırdığı 9,7 inçlik bir tablete çeşitli uygulamalar indiriyor, onları coşturuyormuş. Rivayete göre, fettan anasından aldığı bir akılla, “özgürlük” diye bir şey vaat ediyormuş. Onlar için bu çok kıymetliymiş. Hep bir ağızdan bağırıyorlarmış. Bu lakırdıyı duyan Mithad Efendi muhterem de “selamünkavlen, evlerden ırak” diye söyleniyormuş.

Şu esnada jeneratörlerimizin de yakıtı bitmek üzere değerli izleyiciler. Yayınımızın sonuna geliyoruz. Uydu bağlantımız parazitleniyor.

Faizci uzmanların dediğine göre vade dolmuş bulunuyor. Artık standart haciz işlemleri uygulanıyor.

Saltanat çadırı dağıldı. Ocak ağaları kayıplara karıştı. Tutulanlar can derdine düşerek, başının korkusuna durmadan yalan söylüyor. Merhamet dileniyor. Kameralar iyiden iyiye kör oldu. Ekiplerimiz merceklere sıçrayan kan zerrelerini ellerinin tersiyle siliyor.

Onlar halen tutuğunu kesiyor, baş bir gövde ayrı koyuyor. Onlar çok kötü, çok acımasız çıktı sayın seyirciler.

Canla başla çalışan muhabir arkadaşlarımız kayıp şehzadeyi canlı yayına almaya uğraşıyor. Mazotumuz bitmeden günün adamı bize konuşursa reytingler tavan yapacak. “Özgürlük” konusunda danıştığımız uzmanlar duruma henüz bir anlam veremiyor. Bir kısım “bu bir ihtilaldir” diyor, diğerleri ise “devrim” tanımlamasını tercih ediyor. İnternete bağlanamadığımız için Google’dan bakamıyor, ikisinin farkını sizlere iletemiyoruz sevgili izleyiciler.

Şurası kesin ki henüz yedi yaşında babasına isyan edip idareyi ele alan şehzade hikâyesi çok tutuluyor. Bacaksızın VPN aracılığıyla bağlandığı bazı zararlı internet sitelerinden etkilendiği söyleniyor. Günün manşetini almak için konuştuğumuz editörlerse değişik başlıklar öneriyor:

“Mübalağa cenk olundu.”

“Onlar kazandı.”

“Kaçanın anası ağlamadı.”

“Şehzadenin gözdesi.” (Hemen yanında harem kızlarından birinin gülümseyen yüzü.)

Padişahımız (HRZ) Efendimiz yurtdışına çıkmadan önce kameraların önünde son bir kez ilendi. Epeyi sunturlu bir küfür etti. “Sülalemi sikeyim” dedi. Sonra bütün malını mülkünü, tahtını ihtişamını geride bırakarak Eğrikapı’ya yanaşan saltanat motoryatına atlayarak Üsküdar’a geçti. Geçti ne kelime, uçtu, uçtu. Yolda kendisini deniz tuttu. Eğri gemilerin son seferi, doğru seferi de bu oldu.

Ay tutulması bitti. Ortalık aydınlandı. Müezzinler yatsıyı nicedir ilk kez hoparlörsüz okudu. Elektrikler hâlâ gelmedi ama şehzadenin cülus bahşişi geldi, cüzdanlar yeşerdi. Onlar balyayı cebe koydular, evlerine dağıldılar, gece rahat uyudular.

Jeneratörün motoru da durdu değerli dinleyiciler. Artık izlenecek bir şey kalmadığına göre ekranlarınızın başından kalkabilirsiniz. Huzurlarınızdan ayrılırken yapımda ve yayında emeği geçen tüm ekip arkadaşlarım adına hepinize aydınlık geceler diliyor, başka kimselere itibar edip reyting vermeyin de haftaya yine aynı gün aynı saatte buluşalım diyorum. Esen kalın.

Sabit kare flulaşırken, üzerine final jenerik akıyor.

ÇIKTIĞINIZ HEVESLE İNİNİZ

AĞAÇ SEYRETME BAYRAMI

Adada kış boyunca sınıflarda yanan odun sobaları çıtırtı ve kokularıyla eşlik ederdi anlatılan derslere. Okulun her sınıfının kapısı ayrı bir renge boyalıydı ve öğrenciler geçen yıllarla birlikte renk değiştirmek, yeni bir renge taşınmak için birbirleriyle yarışırlardı. Beyazdan başlardı herkes. Ertesi yıl sarı sınıfa, sonra yeşile, sonra maviye, ordan da nihayet kırmızıya gelirler ve en sonunda da ellerinde diplomalarıyla bitirirlerdi bu renk cümbüşünü.

Oturdukları sıralar da, her biri başka bir köylünün maharetli elinden çıktığından, birbirine benzemezdi, başka başka renk ve şekildeydiler. Kimse babasının yaptığı sıraya oturmak için ısrar etmezdi. Herkesin aklı kırmızı sınıfta.

Erkenci kış akşamları tükenip de nihayet bahar uzatınca yumuşak başını pencereden, öğretmenler sınıfları tutamaz olurdu bu rengârenk boyanmış kapıların ardında. Böyle ışıklı, güneşli erkenyaz günlerinde çocukların hepsi pür heves çantaları toplar, dersler okulun hemen bahçesinden başlayarak köye dek sımsıkı uzanan koruluğa taşınırdı.

Kış boyu kozalaklarıyla, dallarıyla, kökleriyle sınıfları ısıtan ağaçlar bu kez doğrudan doğruya küçüklerin kalbine uzanır, hemen oracıkta ateşe boğardı bu heyecanlı kalabalıkları. Okulun kapısının önünde duran Atatürk büstü, az ötesinde dikilen ve her on beş günde bir patlayan trafo ve trafonun ardından düzenli aralıklarla çalan kilisenin çan kulesi, hepsi daima gölgesinde kalırdı bu ulu ağaçların.

Yeşil sınıfın öğretmeni baharın başlarında bir günü bütün dersleri bir kenara bırakarak “ağaç seyretme bayramı” ilan ederdi. Mühimdir o gün. Çünkü öğrenciler okula gelip giderken altlarından geçtikleri, ama bir türlü durup alıcı gözle bakmayı akıl etmedikleri ağaçları seyretmekle geçirecek bütün günü.

Ayrıca ağaç dikme bayramı, ağaç süsleme bayramı, ağaçlara şarkı söyleme günü gibi gelenekleri de vardı yeşil sınıfın. Yılda birkaç gün kütük ezberleme, kuş yuvası gözleme, yaprak sayma, kovuklara gizlenme, köklere dokunma işiyle meşguldüler. Ama ağaç seyretme bayramı en önemlisi, en eğlencelisiydi bunların.

Bakın bu anlayış zeytini. İnsanların birbirlerini dinleyip anlamasını öğütlüyor yanından geçenlere. Meyveleriyle karnımızı doyuruyor, kokusuyla gönlümüzü hoş tutuyor, görünümüyle de düşünceye ilham veriyor. Ufacık, tefecik, anlayış dolu turşucuk.

Bu da kader meşesi, dallarını hiç durmadan sallamasının nedeni de üzerindeki deli neşesi. Buraların en eski ağacı, bir büyükbaba. Kökünden en üst dalına tam yüz yetmiş bir yılda gidilir. Sakın o günleri kaçırdık diye üzülmeyin. Çünkü bu uzun yolun bütün hatıraları yapraklarında gizlidir. Kader meşesinin yapraklarını alıp okuyabilirsiniz dilerseniz. Kitap sayfalarına da bu yüzden yaprak diyoruz ya zaten. Meşe yapraklarını doldurunca aşağıya bırakır, okuyalım diye yazdığı mektuplardır bunlar.

İşte ardıç ağacı. O bir perdedir. İnsanları tabiat ananın öfkesinden korur. Rüzgâr perdesi, kar perdesi, toz, toprak, gürültü perdesi olur. Çok iyi sır saklar. Sırdaşı oldun mu, koku, ses ve his perdesidir, kanat gerer sevdiğine. Ama en iyi dostu bir kuştur, ardıçkuşu. Ardıçkuşu olmasa ardıç ağacı büyüyemez çünkü. Bu kuşlar her baharda gelip ağaçların çekirdeklerini yutar. Zarlarını sindirip çekirdeğin özünü damlatırlar toprağa. Tıp, tıp diye düşer yavru ardıçlar. Kış biterse yeşillenir, bitmezse uykuda bekler. Bu yüzden de çok iyi dosttur bu ikisi.

Yeşil sınıfın öğrencileri gördükleri küçük kuşa özenerek kanatlanıp ardıç dalına konma hayali kuruyorlar bu derste. Her biri birer ardıçkuşudur artık. Daldan dala uçarken, kader birliği ettikleri bu güzel ağacın sırlarına ortak oluyorlar. Kadife bir perdenin sıcaklığına ilk defa sarınma hissi.

Ağaç seyretme bayramında yeşil sınıfın öğretmeni hayat ağacının dallarında birer birer gezdirir sınıfını. Ağaçtan anlayan, insandan da anlayacaktır çünkü. Koruluğun bütün sakinleri gün boyunca çocuklara neşeyle şarkı söyler. Şiirlerini rüzgârın delişmen sayfasına yazarlar. Öğlen vakti uykuya dalan kulaklara gizli masallar fısıldar, üzerlerine ince örtüler gerer.

Öğleden sonra iyiyi kötüden ayırma ağacına gelir sıra. Güzel söz söyleme ağacı, tatlı dil, iyi huy, cömertlik ağacı. Paylaşma, dinleme, yalan söylememe. Doğru gözle bakmasını bilene herkesi ve her şeyi güzel gösteren ağaç, bilgelik ağacı en sonra.

Tek başına bir kütüğün bile ne büyük bir mucize olduğunu o gün bütün öğrenciler kavrayacaktır. İnsanlar altlarında rahat dolaşsın diye alçak dalları budanmış arkadaşlarının yanından her geçişlerinde özür dileyecek ve teşekkür edecekler bundan sonra.

Köyün kuytu çamaşırhanesinde kaynayan suda çamaşırlar yıkanmakta, şaraphanede üzümler, preslerde zeytinler sıkılmaktadır bu bayram gününde. Ağaçlar ve insanlar mavi göğün altında paylaştıkları hayatı sonsuza dek sürdürmek için birbirlerine söz vermektedir.

Ama bazılarının hikâyeleri sadece vahşi ahlata dair. Ağaç tanımayanlar bozmak, koparmak, ayırmak için var. Darağacı da var, meyvesi ölüm. Vakvak ağacı, her dalında bir insan kellesi. İhanet ağacı, gölgesi cehennemden sıcak.

Yeşil sınıf bunları bilmiyor daha. Fırtına mevsimi kapıdadır oysa.

...

Fırtına gelecekti, geldi.

Bir yaz sonu ada halkı aklındanzoruolanların hışmına uğradı. Meşenin altında toplandılar. Ölçtüler biçtiler, bir yolunu aradılar. Bulamadılar.

Gidilecektir, ada terk edilecektir.

Mecbur bir göç zamanı. Denkler kurulur, kapılar demirlenir, preslerde yağlar donar, çamaşırhanede sular soğur. Sınıflar boşalır, her biri başka bir renkteki kapıların boyası karanlığa teslim olur. Trafo son defa ve onarılmamak üzere patlar.

Yeşil sınıf gurbete düştü. Yeşil sınıf kendinden önceki ve sonraki ve başka pek çok diyardaki sınıfların akıbetine. Yeşil sınıf toplanıp gitti, mavileşemeden, kırmızıya eremeden.

Kuş uçumu çizgisinde toplanan kara bulutlar, adadaki bütün ardıçkuşlarını sürüp götürürken, ufacık yürekler güneşin battığı yöne kanat çırparak hıçkırıklarını rüzgârda boğar. Koruluktaki ağaçlar azap içindedir.

Köyün toprağına gazap dökülünce insanlar gider.

İmroz’da okullar terk edilmişliğin ıstırabıyla ağaçların yüzüne bakamaz olmuşlar. Geriye bir tek yeşil sınıfın öğretmeni kalmış, ormanda kayboldu diyorlar. Ağaçlara tek tek sarılıp, ağlayarak özür diliyormuş hâlâ.

KARANTİNA GECELERİ

Gece saat üçü geçti mi bütün Karantina halkı iskeleye toplaşır, sessizce beklemeye başlar. Çok geçmeden balıktan dönen gırgırlar önce sesleriyle, sonra da bir görünüp bir kaybolan ışıklarıyla belirir. Uyku sersemi ahali yaklaşan gemileri mangallarda tutuşturdukları çıtırtılı çam kömürleriyle selamlar. Süpürgeler, faraşlar gecenin sakinliğinde durmayok inip kalkarken, harlanan alevlerin içinde patlayan kozalaklar küçük havaî fişekler gibi şenlendirir iskeleyi. Her şey bir rüyada gibidir. Herkes aynı rüyayı görmekte.

Hayatımın ilk yazından beri buralıyım ben. Teyzemlerin bahçe içindeki küçük yazlık evi yıldan yıla yeni yüzlerle dolup taştıkça ben de büyüyorum. Güneye giden asfaltın üst tarafındayız biz. Bu da hepimize kim olduğumuzu, nereden gelip, nereye kadar gidebileceğimizi gayet açık bir biçimde söylüyor. Hiç durmadan söylüyor, ama dinleyen kim. Hele benim küçük kalbim, asla takmıyor bu keskin öğütleri. Aklım Çakarların ben yaşlardaki torunu Ayşe’de.

Çakarların devasa yalısı bizim küçük evimizin tam karışısında ama, yolun deniz tarafında. Yani bir dünya kadar uzak. Ayşe orada oturuyor, dedesinin kucağında. Aramızdan geçen asfalt sonsuza dek ayırıyor belki de bizi, ne ki bu acımasız gerçeği o sıralar ısrarla ihmal etmekteyim. Bakımlı ağaçların set çektiği o derin bahçe yüzünden dört katlı, onlarca, yüzlerce pencereli yalıyı kaldığım misafir odasının camından görmem imkânsız. Çatıya tırmanırsam belki. Ama bu da yasak. Peki ya denizden, denizden bakmak da mı yasak?

Deniz tarafından manzara çok başkadır. Balkonları, salıncakları, kayıkhanesi, tahterevallisi, çiroz dizilen ipleriyle arkasındaki ağaçları gölgede bırakır Çakar yalısı. Çakar yalısı hem yakında hem çoook uzak.

Ayşe’yi görebilmek, ona görünebilmek umuduyla her gün erkenden kumsala fırlıyorum. Boğaz’ın kıyı süsü ince sazlar çıtır çıtır eziliyor ayağımın altında. Fakat ben diğer çocukların aksine ne sazlarla meşgulüm, ne inci çıkarmakla ne de kumdan kalelerle. Aksi, içine kapanık bir istiridye gibiyim o sahillerde, büyüyünce daha çok öyle.

Doğrudan denize atıyorum kendimi. Karantina balıkçılarının barınak tuttukları iskeleden dalıyorum. Çakar yalısının ahşaplarıyla, demirleriyle, merdivenleriyle her zaman muntazam, bakımlı, boyalı müstakil iskelesine gidiyorum. Ne zaman Ayşe kıyıda görünse o taraftayım. O ne zaman kapıların, sinek tellerinin ardında kaybolursa ben de hemen geriye, balıkçı babaların yanına. Bir gidip gelmeyi yaşıyorum iki iskele arasında. Hiç durmadan bir gelgitteyim. Giderken akıntıya karşı, dönerken Boğaz sularının cazibesine teslim.

Bir keresinde Ayşe’ye daha yakın olmak, onu biraz şaşırtmanın getireceği heyecanı paylaşmak, belki de –bir umut– yakınlaşmak için Çakar iskelesinin altına saklanıyorum. Ölü bir balık gibiyim orada. Sazların, zehirli demir midyelerinin arasında, hiç kımıldamadan. Az sonra Ayşe yalının merdivenlerinden inerek iskele ahşaplarında dolaşmaya başlayacak. Saatlerdir suyun içinde titreyerek beklediğim an gelecek. Tam ortaya çıkacağım, adını sesleneceğim an bu işte: “Ayşe!”

Birden sağ yanağımda korkunç bir yanma. Hızla yayılıyor ve çocuk başımı tamamen kaplıyor sızı. Felç oluyorum acıdan, tek kanatlı bir kuş. Sol yanımın olanca gücüyle ama sessizce süzülerek balıkçı iskelesine geri dönüyorum. Ne olduğunu anlamış değilim. Değilim de, gizli planımın geri teptiğini, dahası yaptığım haylazlık için cezalandırıldığımı pekâlâ kavrıyorum. Kimseye görünmeden doğru eve.

Teyzem fasulye ayıkladığı çardağın altından yaklaşmamı seyrediyor. Hiç yüz vermiyorum ona, gidip yatacağım hemen. Olmuş kötülükleri, yaşanmış kötü şeyleri yok etmenin en iyi yolu deliksiz bir uyku değilse, ne? Hele yazın öğleden sonraları. Ayaklarımdaki kumları temizlerken başımda beliriyor teyzem, yüzüme bakar bakmaz da bir çığlık fırlıyor ağzından. Evladım, ne oldu sana böyle? Yanıyor, diyorum, çok yanıyor yanağım. Bir ana kuzusunun cesareti tüketip, gözyaşlarını koyverme saati.

Elimden tuttuğu gibi iskeleye geri götürüyor beni teyzem. Sair zamanda köyün bütün hanımları gibi o da uzak durur bu ispirto kokulu barınaktan. Ama şimdi hışımla dalıyor içeri, kaptanlardan biriyle anlamadığım bir şeyler konuşuyor. Şapkasını geri atarak yüzüme eğiliyor koca reis ve derhal teşhisi koyuyor: Deniz anası öpmüş afacanı! Anneciğim, neler gelmiş başıma – sahi, annem nerede benim?

Neredeyse bir paket dolusu pamuğa amonyak şişesini boca ediyorlar, yanağımdan süzülen acı sağ kolumu da tamamen felç ettiği için sol elimle bastırmaya çalışıyorum yanağıma – nafile çaba. Şimdi uyku saati, diyor teyzem. Ne o itiraz kabul ediyor ne de benim ağzımı açacak halim var. Hayatımın en uzun uykusuna böylece yatıyorum.

Rüyama, geçen yaz İngiltere’den gelen dayımın armağanı olan deniz atı giriyor. Ucunda görkemli bir at başı yükselen bir deniz simidi bu aslında. Yüzmeyi, hem de açıktan geçen yunuslara baka baka yüzmeyi, çoktan söktüğüm için bir işe yaramamıştı. Üstelik kıyıdaki kurumuş sazlar hemen boğazından sokup patlatmıştı atımı, olsun. O şimdi beni dalgaların sırtından aşırarak Çakar yalısına götürüyor. Kaptığım gibi Ayşe’yi iskeleden, doğru karşı kıyıda yükselen Abide’ye uçuyoruz. Elimde pırıltılı bir kılıçla ben de yarıyorum bütün karanlıklarını dibin, yakamozlar omuzlarımıza apolet oluyor...

...

Karantina balıkçıları sardalye getiriyor her gece denizlerin bu karanlığından. Ağlar boşaltılırken kimileri kovalara dolduruyor mezelikleri. Can havlinden vazgeçmeyen sardalyeler bir sıçrayışta kızgın ızgaraların üzerinde buluyor kendini. Yıkanmadan, ayıklanmadan iki tel arasına sıkışarak, bir önden bir arkadan öpüşüyorlar ateşle. Reislerin dilinde “boklu kebap” bu gece ziyafetlerinin adı. Mahmur gözlerin, şuursuz gövdelerin az pişmişi çiğden ayıramayacağı saatlere mahsus bir şölen.

Her zamanki gibi iskeledeyim o gece. Mangaldan mangala geçerek sardalye kapıyorum uçamayan martılar misali. Bir kafasından bir de kuyruğundan tutup şöyle salladım mı, nazlanmadan ayrılıyor balıklar. İyi yerleri yutuluyor, kalanı köyün şımarık kedilerine.

Her nasılsa Çakar evi de iskelede bu gece. Oysa keyif düşkünü Çakar Amca boklu kebap yemez, sardalyeyi ağzına bile sürmez. Torikten başkasına balık demediği anlatılır fukara sofralarında.

Ve Ayşe, o şaşkın Ayşe. Patlayan her kozalakla yeniden uyanıyor derin uykusundan. Yarım kalmış bir rüyanın acısı gözlerinde. Ama merak da eksik değil hani. Meğer geceleri neler oluyormuş bu balıkçı iskelesinde. Yarı çıplak ahali gündüzün sivrilttiği farklılıklarından soyunmuş, hep bir ağızdan iyi geçmiş bir avı kutluyor afiyetle. Akşamdan hızını alamamış babalar rakıya dayanıyor. Mangal işi daha çok hanımların becerikli ellerinde. Uykuya mağlup düşen süpürgesini tutuşturarak alıyor cezasını. Bir yanı yanmış, öbür tarafı pişmemiş sardalyeler de aynı filmin ikinci yarısı.

Şaşkın şaşkın etrafına bakınan Ayşe’ye yaklaşıyorum. Bilgiç bir tavırla ne yapması gerektiğini gösteriyorum ona. Kavradığım sardalyeyi iki ucundan tutup lop etini ayırıyorum fenalıklarından. Alıp ağzına atıyor bana gülümseyerek. Bu gülüşle birlikte bütün yelkenlerim suda.

Yavaş yavaş ustalaşıyor boklu kebap işinde. Tutmasını, sallamasını, ayırıp yutmasını kavrıyor. Ben de onu seyrediyorum, ellerim boşlukta gözlerimden ayrı çalışıyor. Aklım hepsinden uzak.

Ve birden büyük, bümbüyük, tarifsiz bir yanma dudaklarımda. Önce acı bir balık diye düşünüyorum, pislik torbasını bırakmamış iyi pişmediğinden. Ama hayır sardalye değil elimde tuttuğum, bakınca görüyorum nihayet, bir ucu sönmüş, fakat dudaklarıma değen tarafı kor halinde bir kömür parçası. Acıdan kavruluyor körpe, yavru ağzım. Koşup su değil, buz değil, diş macunu hiç değil; bir ayna arıyorum kendime. Aynada dudaklarıma bakıyorum. Ne kadar yandı acaba? İz kalacak mı? Çapraz dudaklarla mı yaşayacağım, henüz hiçbir kızı, henüz hiçbir yerinden öpemeden?

İngiltere’den gelen dayım evdekilere söylemeden alıp götürmüştü beni. Kolumdan tutup, zorla oturtmuştu çarşıdaki berberin koltuğuna. Boyum yetmediği için altıma bir de tabure konmuştu. Bukle bukle saçlarım dökülürken tahta döşemeye, çocuk güzelliğim uçmuş, “adama dönmüştüm”. Çirkin ve erkek olmuştum. Dayımdan aldığım ilk dersti bu: Erkek dediğin kısa saçlı, sert, net ve biraz da çirkin olmalıydı.

Fakat bu başkaydı. Bu ömür boyu silinmeyecek bir izdi. Yarık dudak bir adam, ne kadar sert, ne kadar adam olsa fayda eder miydi? Ayşe beni öper miydi?

...

Ertesi sabah, ne sabahı, öğlene dek deliksiz geçen bir uykudan sonra ancak kalkabildiğimde, bu kez kırma zeytinlerle meşgul teyzem. Sularını değiştiriyor bir yandan, bir yandan da bana öğüt veriyor her zamanki gibi. Gördün mü bak Murat, diyor, yaramazlık yaparsan hemen gelir cezası. Uslu dur e mi, bir daha girme sakın o iskelenin altına.

Dudağımda iz miz yok.

YALAN YAZAN YAZAR

— Tam zamanında geldiniz hanımefendi, ikimizi de ilgilendiren büyük bir proje üzerinde çalışıyorum. Tamamlamak için yardımınız işime yarayabilir.

Fularıyla, robdöşambrıyla, birbirini tamamlayan bütün o ev kostümleriyle tam bir deli saraylı. Muhtemelen büyüklerinden miras kalan bir görünüm ve tavırla oturuyor, kımıldamıyor köşesinde; kanından, genlerinden gelen bir tuhaflık hâkim salona. Aile geleneğini devam ettirmek için pipo içiyor. Hizmetçi çekiliyor.

— Nerden baksan üç senedir görüşmüyoruz. Nasıl bir zamanlama benimki böyle? Ama yine şanslısın bayşeytantüyü, açım ve bütün tekliflere sonuna dek açığım!

— Üç sene mi? Taş çatlasa 12 ay olmuştur sizi görmeyeli azizem, belki de bir yaz. En fazla bir yaz! Bütün yazı aç mı geçirdiniz yoksa?

— Sende yazlar da uzun sürüyor bakıyorum, sabır taşlarını çatır çatır çatlatmaya devam ediyorsun.

İki eski dost, bunca zamandır görüşmeyen –ne zamandır?– ilk karşılaşmada kaldıkları yerden harıl harıl münakaşaya devam... Gerçi misafir hanımda surat saat on bire çeyrek var. Epey kül yutmuş anlaşılan. Çoktandır uğramadığı bu kapıyı çalmasında belli bir maksat olabilir pekâlâ. Bir derdi var, bir çare arıyor belki de. Belki de hiçbiri değil, aylaklığından hepsi.

Ev sahibi, her şeyin sahibi. Tam bir hayat canavarı. Büyük bir iştah ile tüketiyor akıp giden zamanı. Kararmış