Робин С. Шарма
Суперҳаёт! Ҳақиқий ҳаётга 30 кунда!

Ушбу китоб

илиқ меҳрини аямагани учун миннатдорлик ила беназир рафиқам Алкага;

мени илҳомлантиришганликлари учун иним Санжай ва унинг рафиқаси Сюзенга;

“Суперҳаёт”га элтувчи йўлни кўрсатганликлари учун эса ота-онам Шива ва Шаша Шармага бағишланади.

ЎҒЛИМ КОЛБИГА…

Кимдир бир пайтлар жуда ажойиб нақл қилганди: “Омад бу – сафар, манзил эмас”. Бахтни эса ўша сафар давомида – йўлда излаш лозим, манзилда – сафар тугаб, ҳаммаси учун жуда кеч бўлганида эмас. Бугун, шу соат ва айни дақиқа эса ҳаётимизнинг, унинг барча синовлари, қийинчиликлари билан, янаям ажойиби, айнан шуларнинг ҳисобига гўзал эканлигини ҳар биримиз англаб етишимиз лозим бўлган кун, соат ва дақиқадир.

Роберт Р. Апдеграф

СЎЗБОШИ

Бу инқилобий китоб бутун ҳаётингизни ўзгартириб юборади!

ҲАР БИРИМИЗ бенуқсон ҳаёт учун потенциал – эҳтимолий имкониятга эгамиз. Ҳаммамизда ҳам юксак марраларни забт этишга, қувонч, муваффақияту ёрқин лаҳзаларга бой умр кечиришга замин бўлувчи ўша потенциалимиз бор. Баъзиларимизда ана ўша потенциал ичимиздаги мудроқни уйғотишларига, синаб кўришларига муштоқ бўлиб турибди. Мақсадларнинг энг аълоси эса ичимиздаги ана ўша чўғни алангалатиш ва уни шахсий камолотга, бенуқсон ҳаёт рўёбига йўналтиришдир. Таклиф қилаётганимиз мазкур китоб шу мақсадлар йўлида Сиз эҳтиёж сезадиганингиз биринчи рақамли воситадир.

Бир ривоят бор. Унда улуғ Ҳимолай тоғлари йўлида бир кекса донишмандни учратиб қолган беҳолу бемадор йўловчи ҳақида ҳикоя қилинади. Йўловчи ўша донишманддан кўзлаган манзили – шу тоғнинг чўққисига олиб борувчи йўлни сўрабди. Донишманд бир зум ўйланиб, жавоб берибди: “Сен шунчаки ҳар бир кичик қадаминг чўққига элтажагига амин бўл, шундагина манзилингга етгайсан”.

Ҳар бир ўй-хаёлингиз, ҳар бир хатти-ҳаракатингиз олий мақсадларингизга йўналтирилар экан, Сиз тўхтатиб бўлмас, қатъиятли ва тақдирига буюк муваффақиятлар-у, туганмас саодат ёзилган инсонга айланасиз. Онгингиз, танангиз ва феъл-атворингизни чиниқтирар экансиз, ўз навбатида, ҳаётингиз Сиз тасаввур ҳам қилмаган даражада қудратли жиҳатлар билан бойиб боради. Ушбу китобда ҳаётингизни янаям ҳаётийроқ қилишга хизмат қилувчи ҳамма нарса мужассам.

“Суперҳаёт” китобининг биринчи бўлими шахсий камолот ва омадли ҳаётга эришишнинг асосий қоидаларини ўз ичига олади. Иккинчи бўлим Сизга ҳаётингизни орзулари рўёб ажиб бир тушга айлантиришга хизмат қилувчи 200 та энг асосий сирни очса, учинчи бўлим мукаммал ҳаётга олиб борувчи инқилобий 30 кунлик дастурдан иборатдир. Марҳамат, ўқинг, татбиқ қилинг ва албатта, бўлишинг. Мукаммал ҳаёт – мана, у Сизники, қўл чўзсангиз, бас!

Робин С. Шарма, юридик фанлар доктори

БИРИНЧИ БОБ “СУПЕРҲАЁТ” ФАЛСАФАСИ

БИРИНЧИ БЎЛИМ
СУПЕРҲАЁТ ОНГ, ТАНА ВА ФЕЪЛ-АТВОР КАМОЛОТИГА ЭРИШИШ

Баъзилар нарсаларни бор ҳолича кўришади-да, сўрашади: “Нега?..”

Мен бўлсам ҳеч қачон бўлмаган нарсалар ҳақида ўй сураман-да, дейман: “Ҳа-да, нега йўқ бўлсин?!”

Жорж Бернард Шоу

ЭНГ БУЮК ЧАҚИРИҚ

Шундай одамлар борки, йўқ жойдан бўлдирадилар. Шундайлари борки, бўлдирилганини томоша қиладилар. “Суперҳаёт” дастури ҳаётингизнинг ҳар жабҳасидаги ҳамма нарсани зудлик билан “бўлдириб” юборади. Сиз онг, тана ва феъл-атворингизни такомиллаштиришда қўлланма бўлувчи энг нозик стратегия ва энг аъло услубларни ўзлаштирасиз. Бу китоб ҳаётингизни қандай қилиб янада ҳаётийроқ қилиш мумкинлигини энг гўзал, содда ва самарали йўллар билан кўрсатиб бера олади. Шубҳа йўқки, Сизнинг ичингизда, ичингизнинг ҳам туб-тубида ҳар қандай орзуларингизни рўёбга чиқаришга, ҳамма мақсадларингизга эриштиришга қодир мўъжизавий қувват яширин. Кўзлаган мақсадингиз қандай бўлмасин, бу китоб уларга етиш йўлини аниқ-равшан кўрсатади. Саодатли ва муваффақиятли ҳаёт сирларини ўн йиллаб тадқиқ қилишнинг инқилобий меваси бўлмиш “Суперҳаёт” дастури Сизга юқори самарадорлиг-у, кучли таъсирга эга, аммо шу булан биргаликда, қўллашда қулай воситалар “гулдастаси”ни таклиф қилади.

Бу китоб бир маромга солинган ҳаёт тарзининг энг асосий “калит”ларини ўзида жамлаган. Сизда, ҳеч шубҳасиз, мукаммал ҳаёт кечириш потенциали – эҳтимоли, имконияти мавжуд. Агарда ушбу дастурни амалга татбиқ этиш учун 30 кун вақтингизни аямай, ўзингизни буткул бағишлай олсангиз, қуйидаги натижаларга эришасиз:

а) чуқур мамнуният, ҳаловат ва бахт ҳисси;

б) иллатларга қарши кураш салоҳияти ва ўзига нисбатан юксак ишонч;

в) кўп ва хўб, бир умрлик муносабатлар (дўстлик, муҳаббат ва ҳ.к.);

г) ўз-ўзини назорат қилишга ва имкониятларини тўлиқ намоён қилишга қаратилган ҳалигача кўпчиликка номаълум усуллар;

д) узоқ умр кўриш борасидаги Шарқнинг улуғ тажрибаси сирларини эгаллаш;

е) беадад ҳаётий қувват, завқ ва бенуқсон соғлиқ;

ж) гўзалроқ тавозе, мулойимлик ва “ярқ этувчи” шахсият;

з) давомли барака ва иқтисодий мустақилликка эришиш воситалари;

и) шахсий ҳаёт устидан тўлиқ назоратга эга бўлишнинг синалган усуллари.

Бугун – Сизнинг янгиланган, Сизга уни бирор-бир ҳақиқатда гўзал ва умрбоқий нарсага айлантириб олишингиз учун берилган янги ҳаётингизнинг биринчи кунидир. Ҳеч бир ўтмиш келажакни белгилай олмайди, шундай экан, ҳаётингиздаги ижобий ўзгаришлар, бурилишлар киприк қоққулик муддатда содир бўлиши ҳеч гап эмас (албатта, агар ҳаёт тарзингизни энг юқори даражасигача олиб чиқишга бўлган қатъий қарорга эга бўлсангиз). Қаршингизда – ғолиблар учун дастур. Ғолиблар шундай одамларки, улар ҳаётларининг ҳар дақиқаси катта туҳфа эканлигини англайдилар ва бу туҳфанинг айни пайтда эгаллаб турган саодатлари даражасидан олийроғига муносиб эканлигини тушунадилар. Сизга айтсам, бизнинг дастур билан қизиқаётганингиз ва китобимизни варақлаётганингизнинг ўзи Сизнинг кўпчилик оммадан ажралиб туришингизни исбот қилади. Шу билан бирга Сизда, ҳаётий камолотга эришиш йўлида, ўз онг, тана ва феъл-атворингиз устидан ғолиб ва ҳоким бўлишга қаратилган қатъий қарорингиз борлигини кўрсатади. Ўз-ўзини қайта кашф қилишга чорловчи бу чақириқни “Лаббай!” дея қарши олинг ва шахсий имкониятларингиз, қобилиятларингиз, хуллас, потенциалингиз бойликларига чўминг. Буюк бўлишга ва ниҳоят, журъат қилинг!

Илк қадам

Энди эса кўзларингизни юмиб, беш марта чуқур-чуқур нафас олинг-да, кўп йиллардан кейин, узоқ келажакда содир бўлажак манзарани тасаввур қилинг: Сиз ўз уйингизнинг шоҳона меҳмонхонасида энг яқин инсонларингиз даврасида ўтирибсиз. Ҳар бир столда устига оҳиста пирпираб турган шам қўндирилган шамдонлар қўйилган. Йиғиннинг аҳамияти эса шундоққина ҳаводан “ифор таратиб” турибди. Бу – Сизнинг юбилей оқшомингиз. Ва бу оқшом Сизни ҳаммадан яхшироқ билувчилар учун ажойиб имконият – Сизни шахс сифатида таъриф этиш, яъники эришган натижаларингизни, азиз инсонлар учун қилган жами ишларингизни, умуман, жамиятга қўшган ҳиссангизни эътироф этишлари учун айни палладир. Ўйлаб кўринг-чи, улардан нималар ҳақида эшитишни истаган бўлардингиз? Наҳотки, кексайган чоғингиздаги шундай муҳим оқшом, шундай ажиб зиёфатга ҳаётингизни ҳеч бир таассуротларсиз, муҳаббатсиз ва айтарли натижаларсиз, ютуқларсиз ўтказганингиз ҳақидаги гаплар ярашса?! Аввалбошида шу қадар баландпарвоз бўлган орзуларингизнинг амалга оширилмай, армонга айланиб кетганлиги ҳақидаги гапларни қайси қулоқларингиз билан эшита олардингиз? Ўзингизни олий мақсадларга, сафарбар қилиш ўрнига ҳамиша тўловлар тўлаш билан банд бўлганингиз учун ҳам умрингиз сўнгида шу бемадор аҳволга етиб келганингизга иқрор бўлишга журъат эта олармидингиз?

“Суперҳаёт” дастуридан фойдаланиш орқали ўша – Сизни келажакда кутажак йиғинда эшиттирулувчи эътирофлар ҳақида тўлиқроқ тасаввур ҳосил қилишингиз учун имкониятларингизни сезиларли ошириб оласиз. Зеро, ҳаётдаги энг олий мақсад – барча шахсий имкониятларни тўлиқ намоён қила олишликдир. Ўз-ўзини тарбиялаш ҳаётни бошқаришнинг асосий омилидир. Агар у ёки бу ташкилотни бошқариш ният қилинса, аввало, ўз-ўзини бошқаришни ўрганиш зарур. Агар жамоада ёки оилада иш олиб бориш исталса, аввало, ўз шахсий ишларини олиб бора олиш кўникмаси талаб қилинади. Ташқи ишлардаги муваффақиятингиз ички оламингиздаги зафарларингиздан бошланади ва Сиз ҳақиқатан ҳам ўзингизни ўраб турган оламни тубдан яхшилашни ният қилган бўлсангиз, ҳаммасини ўз ички оламингизни гўзаллаштиришдан бошлашингиз лозим бўлади. Ўз ақлининг чексиз имкониятларидан тўлиқ фойдаланишни ўзлаштириб олишдан ҳам, амалга ошириш учун туғилганингиз мақсадларга мутлақ эришишдан ҳам улуғроқ ғалаба бўлармикан?!

СУНЪИЙ ҒОВЛАРГА ҚАРШИ ҲАЁТ ҚУДРАТИ

Тушуниб олиш лозим бўлган энг олий ҳаёт ҳақиқатларидан бири шундан иборатки, имкониятларимизни чегараловчи ягона ғов бу – ўзимиз ғов деб қабул қилганимиздир. Вазиятлар инсонлар томонидан яратилади, бошқа ҳеч ким томонидан эмас. Омадсизлардан фарқли ўлароқ, ишбилармон инсонлар ўз ҳаётларини ўзлари шакллантирганлар, буни у ёки бу вазиятга ўз ҳолича шакллантириб юборишига қўйиб бермаганлар. Сиз жон-танингиз билан эришишга тиришаётган ҳаётга етиб боришингизга, орзуларингизни рўёбга чиқаришингизга халал бераётган ва бугун олдингизда турган тўсиқлар, ғовлар ҳақида яхшилаб ўйлаб кўринг. Уларнинг ҳар қайсиси ўтиб бўлмас, ечиб бўлмас, енгиб бўлмасдек туюлиши мумкин, аммо ҳеч ҳам ундай эмас.

Омадга эришишнинг энг асосий ва шу билан бирга энг содда стратегияси – бир фактни англаб етишдан бошланади: номақбул вазият деган тушунчанинг ўзи йўқ. Фақатгина, дарс олиш, мактаб олиш мумкин бўлганларигина бор. Ҳаётда хатолар умуман бўлмайди. Биз хато деб атайдиганларимиз, аслида бизнинг ўсишимизга, камолотга эришув йўлидаги марраларни забт этишимизга замин берувчи ДАРСЛАР, сабоқлардир. Агар Сиз ўзингизга турли хил чегаралар қўйишда давом этаверсангиз, чунончи: “Мен миллионер бўлишга жуда ёшлик қиламан”, “Мен жаҳон миқёсида юлдуз бўладиган даражада ҳурлиқо эмасман”, “О, менинг ўз шахсий бизнесимни бошлаш, йўлга қўйишга тоқатим етмайди” ёки “Буни амалга оширишга пулим етмайди”; у ҳолда руҳингиз секин-аста “уйқуга кета бошлайди” ва афсуски, Сиз энг нохуш башоратларда айтилгани сингари бефайз ҳаётга маҳкум бўласиз. Ўтмишингизнинг маҳбуси бўлиш жонингизга тегмадими? Келажагингиз лойиҳачиси – архитектори бўлсангиз-чи! Ҳар бир ҳодиса, албатта, маълум бир ҳикмат билан содир бўлади. Ҳар бир муаммо ўзига яраша синовга эга бўлиб, бу синов бизга кўп сабоқлар беришга ва янги ютуқларни қўлга киритишда йўлимизда кўмак бўлишга қодир. Сиз ундан тўғри ва тўлиқ фойдалана оласизми-йўқми, ҳар бир лаҳза, ҳар бир он ўзига хос эканлигини унутманг. Агар Сиз бу қадимий ҳикматни англаб, уқиб олсангиз, ҳар бир сабоқни катта мамнуният билан қарши олишни ўзлаштирасиз. Ҳар бир ҳодисада, у аввалбошда қанчалик оғир ва мураккаб кўринишидан қатъи назар, мақбул имкониятларни кўришни ўрганасиз. Мабодо бу қоидани тушунмасангиз ёки рад этсангиз, қўрқаманки, манглайингизга битилган бахтли ҳаётни рўёбга чиқаролмай қоласиз.

Инсон онги чексиз потенциалга эга бўлиб, кўпчилик одамларда, негадир, эҳтиёж сезилмасдан ҳам қолиб кетади. Айтишларича, ҳатто энг буюк олиму файласуфлар ҳам мияларининг бор-йўғи 25 фоизидангина фойдаланган эканлар. Унда қолган 75 фоиз қисмда нима содир бўлади? Улуғ Ҳимолай тоғларида яшовчи ҳинд йогалари ўз онгларини шу даражада машқ қилдириб ўрганганларки, улар ҳатто ўзларидаги назорат қилиб бўлмас жараёнлар – юрак уриши, ҳазм қилиш, асаб тизими фаолиятини ҳам бошқара олишга қодирлар. Бу Шарқ донишмандлари, мана, беш минг йилдан зиёд вақт мобайнида онг ости “қудуғи”ни қазиб келмоқдалар ва бугунга келиб уни назорат қилиш санъатини илм-фан даражасида ўзлаштириб улгурганлар. Турли медитация амалиётлари ва нафас олишни назорат қилиш усуллари орқали йогалар ақл бовар қилмас оғриқларга тоқат қилиш, узоқ муддатлаб егулик ёки уйқу нималигини билмай яшай олиш кўникмаларига эга бўлдилар. Кўряпсизми, ҳар биримизда қандай улуғ қудрат яширин?! Дилбандлари автомобиль остида қолганини кўрган оналарнинг асабий талваса исканжасида ўша машинани қўлларида кўтарганликларига гувоҳ бўлинган. Етмишни қоралаб қўйган отахонларнинг марафонларда чопаётганлари, тоғ чўққиларини забт этаётганликларини эшитиб турамиз.

Инсон онги ва ғайрати, агар тўғри йўлга қўйилса ва комиллик даражасигача олиб чиқилса, мўъжизалар яратишга қодир. Шунга қарамай, кўп ҳолатларда инсоний онг парваришлаб ўстирилмаган, татбиқ этиб ўрганилмаган, янаям ачинарлиси, эҳтиёжи сезилмаган ҳолича қолиб кетмоқда. Одатда, ҳар куни инсон тахминан ўртача 60 000 тагача фикр ўйлар экан. Ҳаммасидан ҳам ажабланарлиси шундаки, ўша фикрларнинг 95 фоизини ҳозиргина ўйлаган фикрларимизнинг такрорий мулоҳазаси ташкил қилар экан. Агар шу сингари “қолипли фикрлаш” чегаралари ёриб ўтилса, ақлга сиғмас миқдордаги ақлий қувват – энергияни “озод қилишимиз” ва чек-чегарасиз фикрлашни одат қилиб олишимиз мумкин бўлади. Ўзингизни одатий – “қобиқли” фикрлаш сарқитларидан соқит қилинг. Барча тўкин-сочинликда яшовчи одамлар аллақачон шу ҳақиқатни англаб етганлар: бизнинг олам бу бизнинг ўй-хаёлларимиз, фикрларимиз инъикоси – маҳсулидир ва шунинг учун бир дона бўлсин ёмон фикр, ёмон ўй суриш ҳақида гап ҳам бўлиши мумкин эмас. Мўъжизаларга тўла ҳаёт сари ташланган илк қадамнинг моҳияти бу бизнинг ташқи оламимиз аслида ички оламимиздан бошланажак эканлигини англаб етиш, ҳар бир фикр эса бизни гўзал мақсадларимиз, орзуларимизга элтишга қаратилган бўлиши лозимлигини тушунишдан иборатдир. Ўй-фикрларимиз афсунларга қодир ва биз истаган нарсани бўлдириш хусусиятига эга. Бугунги фикрларимиз эртанги орзуларимиз рўёби демак.

Маҳатма Ганди қотмадан келган, озғингина, аммо қатъиятли инсон, фақатгина сокин қаршилик кўрсатиш эвазига юз миллионлаб ватандошларини оёққа турғизишга ва қудратли бир империяни парчалашга эришди. Ваҳоланки, у бунинг барчасини Жанубий Африкада орттирилган озгинагина ҳуқуқий малакага эга оддий адвокат сифатида бошлаган эди. Айнан ўша оғриқ – адолатсизликлар етказган маънавий жароҳат оғриғи унда атрофидаги оламни тубдан яхшилашга қаратилган қатъий мақсадни, олий истакни алангалатди. Ва Ганди, ҳамма буюк инсонларда бўлгани сингари, ўз устида ишлашни бошлади. У онгу шуурини бойитишга ва ўз ҳаёт йўлини чексиз қатъият билан безашга киришди. У фаолиятининг энг аввалги босқичлариданоқ ҳаётидан музаффар шахслар тушуниши лозим бўлган ҳақиқатни англаган эди: ташқи муваффақиятлар ҳамиша ички муваффақиятлардан улгу олади. Қилаётган ишининг эзгу эканлигига бўлган қатъий ишонч билангина қуролланган бу камтарингина, оқ матога ёпинган киши улуғ мамлакатини мустақилликка олиб чиқа олди.

Арнольд Шварценеггер биринчи марта машғулот залига қадам қўйганида жуда ёш эди. Бунинг устига, унинг оёқлари озғин, кўкраклари суякларига ёпишган, кураклари туртиб чиққан аҳволда бўлиб, буни унинг молиявий имкониятлари ҳамиша фавқулодда камтарона бўлган муҳитда улғайгани билан изоҳласа бўларди. Ҳолбуки, Арнольднинг ички имкониятлари ҳамиша баланд бўлган. Тез орада илк машғулотлар чоғидаёқ атлетлардан бирига ўзининг беш йилда “Мистер Борлиқ” (бодибилдинг бўйича энг олий мусобақа ғолибига бериладиган унвон. – Тарж.) бўлажагини айтади. Албатта, ўртоғи буни эшитиб, кулади, аммо… Арнольдни энди кўринг! Мана, амалга ошира олажак ишларидаги тўсиқларни тан олишдан бош тортган ва ўз омадига элтувчи йўлни пешона терлари билан босиб ўтолган инсонга тирик мисол! Наполеон Хилл ўзининг ажойиб китоби “Ўйла ва бой бўл”да ёзганидек: “Инсон ҳамма нарсага – ўша нарсани ўз миясида тасаввур қила олса, яратолса бас – эриша олади”.

Шунинг учун ҳам ҳозирда Сиз учун биринчи рақамли вазифа бўлиб турган нарса бу чегарасиз фикрлашни одат тусига айлантиришдир. Онг ҳам мушакларга ўхшайди: агар қувватсизланиб қолса, унинг кучини машғулотлар ёрдамида ошириш мумкин. Агар Сиз ҳамиша нимадандир ташвишда, беҳаловат бўлсангиз ёки ўтмишингиз кишанлари билан яшашга маҳкум бўлсангиз, у ҳолда бу иллатлардан халос бўлиш сирларини китоб сўнгида келтирилган 30 кунлик дастур давомида ўзлаштириб олишингиз мумкин. Ҳозир шунчаки ёдингизда тутинг: ҳар сония, ҳар дақиқа, ҳар соату ҳар суткада миянгизни банд қилиб турган ҳар бир фикрга жавобгар бу фақат ўзингиз. Ва агар Сизга у ёки бу фикр ёқмаса, ундан фориғ бўлиш учун барча куч ва имкониятлар мавжуд. “Суперфикр” – Сиз эришажак, эга бўлажак, ҳис қилажак ва Сиз завқ олажак нарсалар ҳақидагина чек-чегарасиз фикрлашнинг қатъий одатга айлантирилган кўриниши бўлиб, босқичма-босқич ва қатъият билан бажарилувчи онг машқлари кетидан ўзлаштирилади. Ижобий фикрлаш салоҳияти бу шунчаки бир одат. Аммо агар онг боғингиз ёввойи ўтлар билан тўлиб-тошган бўлса, бу одатнинг бу боғда “кўкариши” осон кечмайди. Яхшики, ижобий дунёқарашни бошқа ҳар қандай одат сингари ундириб-ўстирса бўлади. Одатни шакллантириш арқон тўқишга ўхшайди: ҳар куни унга янги тола қўшилиб бораверади, арқон эса кундан кунга мустаҳкамланаверади ва бора-бора узиб бўлмас даражада мустаҳкам бўлиб қолади. Мана шу узиб бўлмас, бузиб бўлмас даража Сиз ушбу дастур ёрдамида эришадиган натижангиздир. Эмерсон ёзганидек: “Ортимизда қолган ва олдимизда турган ҳамма нарса ичимиздагига солиштирганда ҳеч бир қийматга эга эмас”.

Келинг, энди Сизни ўтмишда сиқиб қўйган ва фаровон ҳаётга эришиш йўлидаги имкониятларингизни чегаралаган ўша машъум қоидалар ва қолипланган фикрларни бир варақ қоғозга ёзиб чиқамиз. Ҳаётда унча-мунча натижаларга эришган одамларнинг ҳар бири ўзининг нозик жиҳатларини яхши билган ва уларга алмаштирилишга муҳтож арқон толаси, занжир ҳалқаси сифатида қараган. Қайси иқрорларингиз омадга, бахт, севги, камолотга эришишингизга халал берар эди, эслаб кўринг-а! Одатда, қандай хаёллар фикрий ҳаловат топишингизга, керакли алоқалар ўрнатишингиз, борингки, Сиз мутлақо муносиб бўлган бенуқсон саломатлик гаштини суришингизга тўсқинлик қилар эди? Уларни қоғозга туширинг ва миянгиздан чиқариб ташлашга қаратилган қатъий қарорлар қабул қилинг. Бошланишига бу жуда оғир юмушдек туюлиши мумкин. Сизда ҳатто ҳаммасини бас қилиш истаги туғилса ҳам ажаб эмас. Аммо ишонинг, жиндеккина матонат кўрсатиб, яхши маънода қайсарлик қилиб ҳаммасининг уддасидан чиқа бошлаганингизни ҳам билмай қоласиз.

Имкониятларингизни бўғиб турган зарарли ўйларни “фош қилиб”, уларни хаёлан миянгиздан қувганингиздан сўнг, ана энди уларнинг ўрнини уларга қарама-қарши бошқа фикрлар билан тўлдириш лозимлигини унутманг. Фикр бўлгандаям Сизни туганмас қувват – энергия билан тўйинтирадиган, орзуларингизни рўёбга чиқаришга туртки бўладиган ва Сизни умид, муҳаббат билан таъминлаб турувчи фикрлар бўлсин. Агар ўша лаҳзада миянгизнинг каттакон, рангли экранларида намойиши бўлаётган фикр номақбул, нохуш бўлса, уни зудлик билан яхшисига алмаштиринг, бошқача айтганда, тезда “бошқа каналга олинг”. Мана кўрасиз, вақт ўтган сайин нохуш фикрлар камайиб боради. Зеро, улуғ табиат қоидаси шунга далолат қиладики, ижобий ҳамиша салбийни сиқиб чиқара олади. Ўз миянгизда ўзингизни қандай бахтли кўришни истасангиз, шундай тасаввур қилиб кўринг. Ҳаётда эришмоқчи бўлган ҳамма нарсангиз кўрсатилган “орзулар рўйхати”ни тузиб чиқинг. Албатта, бир қарашда бунақанги “аҳмоқона” ва бесамар иш вақт сарфлашга ҳам арзимасдек туюлиши мумкин, айниқса, бугунги кунда, ҳозирги ҳолатда. Аммо мана шундай хаёлий манзаралар, тасаввурларга бўлган ишончда бемисл қудрат яширин.

“СУПЕРҲАЁТ” ВАЪДА ҚИЛАДИ

“Суперҳаёт” онг, тана ва руҳиятни қайта тарбиялашга оид тугалланган, бугунданоқ бошлаб юборса бўладиган дастурни ўзида жамлаган. Сизга бутун борлиғингизнинг чинакам ҳукмдори бўлиш учун ажойиб имконият яратиб берилмоқда. Ҳаётингизни ҳамиша орзу қилганингиз каби чаманзор қилиб юборишингиз мумкин. Сиздан фақат қарор қабул қилиш қоляпти, холос. Агар Сиз чиндан ҳам мана шундай сеҳрли мавжудликни ҳис этмоқчи, унда яшаб кўрмоқчи бўлсангиз, у ҳолда бундай ҳаётга олиб кирувчи “олтин калит” – мана бу ҳақиқатни англаб етишингиз керак: “Ҳар қайси омаднинг, муваффақиятнинг муаллифи бу, ҳамиша ва ҳар қачон, Сизнинг онгингиздир”. Тўғри фикрлашни ўрганиб, онгингиз устидан ҳукмронлик қилишни ўзлаштирасиз. Онг устидан ҳукмронлик эса Сизга ўз ҳаётингиз устидан ҳокимият тақдим этади. Ҳаётингиз тизгини ҳам сизда бўлгач, ўз-ўзидан, тақдир ҳам Сизга, фақат Сизга бўйсунади.

Ўтмишда орттирилган барча аччиқ тажриба – мағлубият ёки омадсизликлар – Сизнинг ичингиздаги ўша потенциалга ҳеч қандай боғлиқ эмас. Улар Сизга беролган нарса фақатгина – тажриба, бундан ташқари билим ва куч – бундай тажрибаларсиз орттириб бўлмас билим ва куч. Оғриқ мураббий демак. Бугун ва бугундан бошлаб ўз ҳаётингизнинг барча масъулиятини, барча юки устидан жавобгарликни тўла-тўкис ўз зиммангизга олинг. Сизга бошқа ҳеч нарса керак эмас. Агар иқтисодий тарафлама қийналаётган бўлсангиз, Сизга маблағ етишмаётган бўлса, ҳаётингизни тубдан ўзгартиришга қаратилган қарорлар қабул қилинг ва орзуларингиз рўёбини таъминловчи аниқ йўналтирилган тадбирларни амалга оширинг. Ёки агар мукаммал соғлиқ ва кўпроқ энергияга эҳтиёж сезсангиз, у ҳолда ич-ичингиздан отилиб чиқувчи ва Сизни янаям ҳаётийроқ, жўшқинроқ бўлишингизга хизмат қилувчи қарорлар қабул қилинг. Агар Сизга атрофингиздагилар билан гўзал, бенуқсон муносабатлар ўрнатиш зарур бўлса, унда ўзингизни шундай муносабатлар ўрнатишга қодир одамга айланишга мажбур қилинг.

Сизга бир нечта саволлар беришимга ижозат берсангиз. Уларга жавоб бериш ҳам, ижозатингиз билан, бироз вақтингизни олади (вақтини аямаганлар, мевасини кўради).

Савол:

1. Ҳаётда ҳаётингиз устидан ғолиб инсон бўлишни истайсизми?

2. Янаям кўпроқ ақлий, фикрий кучга эга бўлишни хоҳлайсизми?

3. Бенуқсон саломатлик истайсизми?

4. Кўпроқ ҳаётий энергия, яшашга иштиёқ эгаси бўлишни-чи?

5. Ҳаётингизга кўпроқ завқ, қувонч қўшишни истармидингиз?

6. Орзуларингизни рўёбга чиқаришни хоҳлармидингиз?

7. Ҳаётингизда кўпроқ хотиржамлик, ҳаловат бўлишини истайсизми?

8. Ҳаётингиз саргузаштларга бой бўлишини-чи, хоҳлармидингиз?

9. Кучли характер – феъл-атвор эгаси бўлишга-чи, нима дейсиз?

10. Узоқ умр кўришни истайсизми?

11. Мукаммалликни, бенуқсонликни излаяпсизми?

Агар берилган саволларнинг биттасига бўлсин “Ҳа!” деб жавоб берган бўлсангиз, у ҳолда Сизга таклиф этилаётган бу дастур фаровон ҳаётга эришишингизда Сизга бебаҳо кўмакчи бўлиши шубҳасиз. “Суперҳаёт” дастури ўзида жисмоний камолотга элтувчи замонамизнинг энг сўнгги, энг янги усуллари ва ақлий камолоту феъл-атвор шакллантирилувига йўналтирилган қадимги Шарқ соғлом турмуш тарзи стратегияларини ўзида мужассамлаштиради.

Ўзингизни шахсий камолот ва ҳаётий муваффақиятлар ишғолига бағишлар экансиз, ўзингиз ҳам бунинг қанчалар осон ва шу билан бирга завқ берар жараён эканлигига амин бўласиз. Майда муваффақиятлар катта ғалабаларга элтади. Ўзингизни олдингидан кўра яшашга иштиёқмандроқ ва ҳаётий қувватга бойроқ ҳис эта бошлашингиз билан эришаётган ютуқларингиз, муваффақиятларингизга ҳам барака кириб келганини сезасиз. Ахир, ўзини аъло сезмагунча, аъло ишларга қодир бўлиш мумкин эканми? Ана шунинг билан омадли ҳаётнинг иккинчи ўта муҳим принципи келиб чиқади: “Биз ўсиб бораётганлигимиз ва ҳаётга у ёки бу йўл билан ҳисса қўшаётганимизни ҳис қилиш билан бахтлимиз!” Яшашдан асосий мақсад бошқаларга керак бўлиш ва ҳар биримиз ич-ичимиздан биздан “фойдали” мерос қоладиган умрни яшаб ўтишни орзу қиламиз. Ўзингизни миянгиз, танангиз ва руҳиятингиз тубидан уларнинг ақл бовар қилмас имкониятларини “кавлаб топиш”га бағишлар экансиз, ўз-ўзидан ҳаётингизнинг ҳар бир жабҳасида унинг ҳар бир дақиқасини мўъжизага айлантириб юборишга қодир қудратни уйғотганингизни, уни “ўйин”га қўшганингизни сезмай ҳам қоласиз. Ўзингизни ўстираётганингиз, камолга етказаётганингизни сезганингиз сари эса Сиздаги ишонч ва иштиёқ ўз мевасини бера бошлайди. Ана ўшанда Сиздаги бор энергия ва муҳаббат ёрқин рангларда гул солиб юборади. Ҳаётий энергия соҳилларига сиғмаётган денгиздек қирғоқларга ўзини ура бошлаганда эса Сизда бирин-кетин ҳаётингизни фаровон этувчи бир-биридан ажойиб имкониятлар туғила бошлайди. Ҳиндистоннинг, менга қолса, энг буюк файласуфи бўлмиш Патанжали юқоридагиларни энг чиройли йўл билан нақл қилганди: “Сизни қандайдир буюк мақсад ёки ғайриоддий гўё илҳомлантиришни бошлаганида, онгингиз сарҳадларни ёриб ўтади, тафаккурингиз барча жабҳалар бўйлаб кенгаяди, Сиз бўлса мутлақо янги, ажойиб, беқиёс оламга тушиб қоласиз. Мудроқ кучлар, жиҳату қобилиятлар жонланиб кетади ва ўзингизни олдинлари фақат орзу қила олган ҳолатингиздан-да буюкроқ ҳис эта бошлайсиз”.

Ушбу китобнинг келгуси бўлимлари ва ҳаётни фаровонлаштиришга қаратилган 30 кунлик “Суперҳаёт” дастури ҳаётингизнинг муҳим ҳисобланувчи ҳар бир жабҳасида ўзининг бемисл натижаларини намоён қилади. Энди ўзингиз севган машғулотларга вақтингиз етмайдигандек туюлмай қўяди. Ўзлаштиражак қобилиятларингизни қўллаш орқали Сизни ўраб турган муҳитни шу қадар ўз измингизга солиб ўзгартира оласизки, пировардида ўзингиз ҳақиқатда муҳим деб ҳисоблаган нарсаларга етасиз, эришасиз. Энди ўзингизни куз шамоли дарахтдан юлиб олиб, вақт ва ҳаёт устидан ҳеч қандай назоратсиз аҳволида учириб бораётган япроқдек ҳис қилмайсиз. Сизга таклиф қилинажак самарали ва содда методларни амалга татбиқ этиб фаолиятингизда шу қадар самарадорликни таъминлайсизки, имкониятларингиз ҳатто Сизни ҳам лол қолдиради. Ахир Сизда ҳам худди уларда бўлганидек энг асосий “зиравор” бор. Агар Сиз орзу қилаётган муваффақиятларга бошқалар эришган, эришаётган бўлсалар, демак, улар шунчаки баъзи нарсаларни бир оз бошқачароқ бажармоқдалар. Балким, улар ўз мияларини жиндек кучлироқ, самаралироқ “юргизмоқдалар” ёки ўз вақтларини тўғрироқ, тартиблироқ тақсимламоқдалар. Шу холос! Ёки бўлмаса, улар мавжуд маълумотлардан, билимлардан унумлироқ фойдаланмоқдалар ёки ҳаётларини кучлироқ интизом устига қурганлар ва ўз қоидаларига қатъий амал қилишда собитқадамлар. Узоқ муддатли ва мустаҳкам омадга эришиш воситаларини ўз ҳаётингизга татбиқ этишни бошлаш билан Сиз ўз мақсадларингизга элтувчи йўлни кўра бошлайсиз. Ўз-ўзини такомиллаштириш аҳамиятини ва ҳаёт Сизга ҳар сонияда тақдим этиб, тўхтамаётгани буюк имкониятларни ўзингиз учун қайта кашф этасиз. Ҳар бир куннинг мўъжиза эканини, ҳаётнинг эса ҳар йўлагидан юриб кўрмаслик гуноҳ бўлган бир ажиб йўл эканини тушуниб етасиз. Бу йўл эса ўз навбатида тиканзор ҳам, чаманзор ҳам бўлиши мумкин – ҳаммаси Сизга боғлиқ. Инглиз шоири Уильям Вордсворт айтганидек: “Бизни тўлдириб турган ҳаммаси ҳамдга лойиқ”.

ДАСТУР ЁРДАМИДА ЎСИШ ВА ЧИНАКАМ ҲАЁТНИ АЛАНГА ОЛДИРИШ

“Суперҳаёт” дастури Сиз учун одат тусига кирар экан, муваффақият ва қувончга элтувчи йўлда ҳеч қандай ғовларга дуч келмайсиз. “Сабр – эркакнинг муҳим жиҳати”, деб ёзган эди Квай Ку Су.

Дастур Сизга тақдим этажак фавқулодда муваффақиятларга эришиш учун қуйида келтирилажак бандларга қатъий риоя қилиш талаб қилинади.

Дастурни кунлик тартибда бажаринг. Шу 30 кун давомида Сизга таклиф қилинажак методларнинг муваффақиятлилик даражасини баҳолашни кейинроққа қолдиринг. “Суперҳаёт” дастури ўз-ўзини такомиллаштиришга оид Ғарб ва кўпчилик учун ҳалигача сирли бўлиб қолаётган Шарқ фалсафасидан сараланган энг самарали ғояларни ўзида уйғунлаштиради. Бунда Сиз танишадиганингиз кўпгина ақлий ва жисмоний тараққиёт воситалари Шарқ донишмандлари томонидан 5 000 йилдан буён ишлатилиб келинмоқда. Қаришни секинлатувчи, танамиздаги янги қувват манбаларини очувчи ва фикрлаш тиниқлигига эриштирувчи баъзи машғулотлар эса улуғ Ҳимолай тоғларида яшовчи йогаларнинг одатларини чуқур ўрганиш натижаси ўлароқ ишлаб чиқилган. Бу методлар Сиз учун бир қарашда ғайриоддийдек туюлиши мумкин, аммо уларни ўзингизда синаб кўришлик билан бемисл фойдаларини бутун танангиз билан ҳис этасиз. Шахсий самарадорликни оширишга қаратилган бошқа машқлар эса чунончи иш кунини режалаштириш ва бошқалар билан муносабатлар қуриш сингари, ғарблик ўқувчиларга таниш туюлса, ажаб эмас. Биринчи кунданоқ ижобий натижаларни пайқамасангиз, руҳингизни туширманг. Тадқиқотларга таянилса, амалиётларга куч сарфлаш бошлангач, ҳаётингиздаги ўзгаришлар сезиларли тус олгунигача 21 кундан кам бўлмаган муддат талаб қилинади. Таклиф қилинган дастурни кунлик тартибда бажариб борар экансиз, ўзингизни яхшироқ сезишни, яхшироқ ишлашни ва яхшироқ ютуқларга эришишни бошлайсиз. Ҳаётингизга унча катта бўлмаган, аммо кунлик ўзгаришларни бир маромда ва узлуксиз аснода олиб кириш билан ўзингиздаги шавқ, иштиёқни оширасиз ва бунинг ижобий натижаларини яққол кўрасиз. Майда муваффақиятлар катта ғалабаларга элтади.

Китоб сўнгида келтирилажак 30 кунлик дастурда белгиланган тартиб ва қоидаларга амал қилинмаган бир кунни, биттагина кунни ўтказиб юборинг-а, тамом… Сизда юксалиш кузатилмайди. Ҳаётингиздан биргина куннинг шахсий натижалар, ютуқларсиз сирпаниб чиқиб кетишига йўл қўйиб берсангиз (майли-да, унда эришилиши мумкин бўлган ютуқлар қанчалик камтарона бўлмасин) ҳаётингизни яхшилаш сари чиққан сафарингизда ачинарли миқдорда ортга тисарилишга маҳкумсиз. Шундай экан, бу инқилобий дастурдан бир кунни ҳам ўтказиб юбормасликка тиришинг – унинг принципларини кунлик тартибда ўзлаштириб, татбиқ қилиб бориш, шубҳасиз, буюк муваффақиятларнинг калити ҳамда мия, тана ва руҳият чиниқувида муҳим воситадир. Бу қатъий интизомдан мақсад барча “самарадорлиги паст” бўлган ёки бошқача айтганда, баракасиз ўтказилган кунларни бир-бир “босиб ўтиш”, камайтириш ва йўқ қилишдир. Тез орада улар анча камайиб қоладилар, қолганлари орасидаги баракали кунлар эса кўпайиб кетишади. Бу натижалар қатъият маҳсулига хос.

Ҳаётни фаровонлаштиришга қаратилган дастур ижроси йўлида қаттиқ тер тўкинг. Бу Сиз ўз ҳаётингизни тубдан қайта қуришингиз ва ҳаёт майдонингизда асосий ўйинчига айланиб олишингиз учун энг зўр имконият. Китоб сўнгида таклиф қилинажак “Муваффақият журнали”дан ўзингизнинг кундалик юксалиш даражангизни ўлчаб бориш, унда ўз ўй-фикрларингиз, истакларингиз ва кундалик муваффақиятларингизни ёзиб қолдиришда фойдаланинг. Бутун кун давомида ўргатилган қоидаларни ёдлаб, такрорлаб боринг ва таклиф этилган стратегияларни амалда қўлланг. Метрода, машинада ва ҳатто душ остида ҳам ҳаётингизнинг ҳамма жабҳасини тубдан яхшилашга қаратилган ўй-фикрларингиз, қарорларингизни хаёлан тинмасдан такрорлайверинг.

“Суперҳаёт”ни бошлаш борасидаги қарорингизни оммалаштиринг. Оила аъзоларингиз ва дўстларингизга шу дастурни қўллаб кўрмоқчи эканингизни ва улар тез орада Сизда содир бўлажак улкан ўзгаришларнинг гувоҳи бўлажакларини маълум қилинг. Уларни ўз олдингизга қўйган мақсадларингиз билан таништиринг. Режаларингиз ҳақида оммавий эълонлар беринг. Бу Сиз учун ўз режаларингиз, мақсадларингиздан тониб кетмаслигингиз, улар ҳақида унутиб қўймаслигингиз учун жуда яхши туртки бўлиб хизмат қилади. Ахир, ўз сўзида туролмайдиган, қўйган мақсадини амалга оширишга матонати етмайдиган одам сифатида ном қолдиришни ким ҳам хоҳлайди, дейсиз?

“Суперҳаёт” дастури принципларини амалда муваффақиятли қўллашнинг асосий калити бу ўз бошидан баланд сакрашга интилишдир. Ўзингизни ҳам, эришган натижаларингизни ҳам ўзгаларники билан солиштирманг. Сиз – алоҳида оламсиз, ўзининг, фақат ўзигагина хос бўлган салоҳият ва камчиликларига эга бўлган олам. Қадимий Шарқ ҳикматида айтилганидек: “Бировдан аълороқ бўлишимизда ҳеч бир самар йўқ. Ҳақиқий фойда аввалроқдаги ўзимиздан аълороқ бўлишимиздадир”.

Ҳар кунлик ўрганажак ғояларингизни ҳаётга татбиқ қилиб бориш ва уни сезилар-сезилмас, аммо доимий ўзгаришлар билан тўлдириш орқали ўз энергиянгиз ва қарор қабул қилиш қобилиятингизни қишда қорни думалатиб ясаган қортўпингиз каби босқичма-босқич улғайтирасиз. Ўз ютуқларингизни “Муваффақият журнали”га қайд этиб бориш билан қизиқиш ва иштиёқларингиз сезиларли равишда ўсганлигига гувоҳ бўласиз. Дастурга қатъий амал қилиш борасидаги қарорингизни оммага ёйиш эса олдингизга қўйган мақсадларингиз рўёби тўкин, бенуқсон ҳаёт ва мутлақ фаровонликка эришиш йўлидаги ҳаракатларингизни сидқидилдан бажаришга ундаб туради.

ИККИНЧИ БЎЛИМ
ОНГИНГИЗНИНГ ЧЕКСИЗ ИМКОНИЯТЛАРИ

ЎЗ-ЎЗИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШГА ҚАРАТИЛГАН ҚАРОРИНГИЗ – “КАЙЗЕН”

“Кайзен” япон тилида абадий, тўхтамас такомиллашувни билдиради. Ўз-ўзини мукаммаллаштириш, ўстириш йўлидан ҳам мақбул ва муҳим йўл бормикин? Кўп йиллар аввал Конфуций айтган сўзларни эслаймиз: “Яхши одамлар тинимсиз ўзларини яхшилайдилар – ўстирадилар”. Доимий ва тўхтовсиз олдинга, шу билан бирга ҳамма тармоқлар бўйлаб ҳаракатда бўлиш асл имкониятларимизни намоён қилишда жуда муҳимдир. Ҳаётида унча-мунча ютуқларга эришган одамларнинг деярли ҳар бири “ташриф қоғози”, бошқача айтганда, уларнинг муштарак жиҳатлари сифатида тинимсиз ва ҳар кунлик тартибда ишлашларини санаш мумкин (ишлаш хоҳ шахсий сифатларни сайқаллашга қаратилган бўлсин, хоҳ профессионал жиҳатлар). Бенжамин Франклиндан то Маҳатма Гандигача, Мартин Лютер Кингдан то Иван Лендлгача, Нелсон Манделадан то Тереза онагача – барча буюк шахслар ўз олдиларига қўйган мақсадлари ва орзулари рўёби томон одимлаш учун ҳар куни тинимсиз ўз кучларини сарфлаганлар.

Сиз, шунингдек “Кайзен принципи”ни кундалик ҳаётингизда, онгингизнинг ўз имкониятларини тўлиқ намоён қила олишини таъминлашда фойдаланишингиз мумкин. Кимдир пайқаб қолибди: онг деганлари жуда ёмон ҳукмдор ва шу билан бирга жуда одобли хизматкор ҳам экан. Онгингизни такомиллаштириш ва уни энг олий фикрлар чўққисигача олиб чиқишга киришиш билан Сиз ўз қарамоғингизда шундай ажойиб хизматкорга эга бўласиз. Ва бу хизматкор, шубҳасиз, Сизга ўзингиз эришишга интилаётганингиз – ҳаловат, фаровонлик ва қувончга тўла олам эшикларини очажак.

Исталган буюк муваффақиятлардан бирининг тарихига назар солиб кўринг. Ҳеч шубҳа йўқки, унинг музаффари айнан “Кайзен” принципи бўйича ҳаракат қилганлигига гувоҳ бўласиз. Бу шахслар ўз ҳаётларнинг ҳар бир муҳим жабҳасини, майли, майда бўлсин, аммо ҳар кунлик – сурункали муваффақиятлар билан таъминлаб борганлар. Шунинг учун ҳам улар ўзларидан имконлари етган жами нарсанинг энг аълоларини сиқиб чиқара олганлар. Шахсий такомиллашув банкдаги ҳисоб рақами демак (келинг, уни шахсий муваффақият ҳисоб рақами деб атайқоламиз). Ўзингизни ҳар кунлик такомиллаштирув, вақтингизни машғулотлар, ўқиш, тафаккур ёки мустаҳкам алоқалар ўрнатишга сарфлаш билан ўз ҳисоб рақамингизга омонат қўйиб бораверасиз. Ҳар ойда, масалан, Сиз ўз оламингиз сифати даражаси ва бойлиги миқдорини ҳеч бўлмаганда 30 фоизга ўстирасиз. Бир йилдан сўнг эса Сизнинг оламингиз аввалгига қараганда 365 фоиз, ҳатто унда ҳам кўпроққа (омонат фоизи ҳисобига) бойийди, яхшиланади. Аммо агарда Сиз ҳаддан ортиқ миқдорда уйқуни “тортаверсангиз”, арзимаган нарсалар устида беҳаловат бўлиб бошингизни қотираверсангиз ёки ёнбошлаб олиб телевизор кўриш, овқат ейиш билан умр ўтказсангиз… Унда шахсий муваффақият ҳисоб рақамингиздаги бойликларингизни бефойда совураётган бўласиз.

Буюк бўлиш учун буюк ишлар қилиш лозим. Тўхташдан бош тортаётган одамни ҳеч бир куч тўхтата олмайди. Шундай бўлса-да кўпгина одамлар ҳалигача ушоқдеккина муваффақиятга олам-олам муаммо ва қийинчиликлар эвазига эришиб келмоқдалар, гўё уфқдан-уфққача осмонни тўсиб қўйган қуюқ қора булутлар орасидан онда-сонда мовий осмонни кўриб қолиш умидида яшаётганлардек. Бундай одамлар ҳеч қачон асл муваффақиятнинг сеҳрли сирини англаёлмайдилар: қуёш нури ва мовий осмондан баҳра олиш учун уларни ердан туриб қўл билан ҳайдашга уриниш эмас, шунчаки ўша булутлардан юқорироққача кўтарилиш кифоя.

Булутлар ҳамиша ўзларига тақдир қилинган жойдалар ва ҳеч қаёққа жилмайдилар. Аммо кимки ўз онги ва танини энг мақбул “парвоз қиялиги”га тўғрилай билса, булутлардан юқорироққа кўтарилишнинг ва саодатнинг мовий осмони остида яшашнинг уддасидан чиқиши мумкин. Ўзингизни мана шундай қатъийликка бағишланг ва бу ҳиссиётни ҳаётингизнинг ҳар бир кунида туйинг. Ғолиб бўлинг, чемпион бўлинг. Эсланг, бахт бу ўша ажойиб саёҳатнинг, сафарнинг ўзи деб айтган эдик, келажакда етиб борадиган манзилингиз – сўнгги нуқта эмас. Сўзсиз, вақти келади, шахсиятингиздаги гўзал хислатларингиз Сизни мутлақ эркинлик ва қувончни ҳис қила оладиган гўшага элтади. Бу шундай гўшаки, у ерда барча орзулар рўёга кўчади. Ана ўша гўша шахсий КАМОЛОТдир. Ана ўша гўша – “Суперҳаёт”.

Шахсий камолот афзаллиги

Миянгиз ҳеч бўтқа билан тўлдирилган жомни эслатиб юборганми? Сизни йўлдан оздириб қўйиш ёки бутун диққат-эътиборингиз ва ҳафсалангиз талаб қилинадиган юмушдан чалғитиш қанчалик осон? Сиз ўзингизда қатъият кучи ёки шахсий интизом етишмаслигини сезасизми? Ўша машъум ва ҳалокатли фикрий қолипларга қайта-қайта мурожаат қилиб қўявераётганингизни пайқаб қоласизми? Агар шундай бўлса, ўзингиздаги жамики қатъият кучини (шубҳа йўқки, у ҳалигача ич-ичингизда мудрамоқда) онгингизни чиниқтириб, уни боп формага солишга сафарбар қилишингиз лозим. Юқорида билиб олганингиздек, онг мушакларни эслатади: агар ундан фойдаланмас, уни ҳар куни иш билан банд қилиб – чарчатиб турмас экансиз, у юмшоқ ва бўшанг бўлиб, ҳеч юмушга ярамай қолади. Бўшанг миядан ҳам – заиф фикрлар чиқади. Заиф фикрлар эса, ўз навбатида, сиздаги энергияни сўриб олади ва ҳаракатларингизни чегаралайди. Чегараланган, самарадорлиги паст бўлган ҳаракатлар эса ҳозиргидан яхшироқ бўлиш, истаган нарсангизга эришишингизга имкон бермайди.

Исаак Ньютон, анъанавий физиканинг отаси, бўлакча бир қобилият эгаси эди: аниқ бир масаланинг ечими билан шуғулланар экан, то унинг ечимини топмагунича бутун диққат-эъриборини шунга бериб, эрталабдан-кечгача айнан шу билан машғул бўларди. “Агар мен жамиятга озгина бўлса ҳам наф келтира олган бўлсам, фақатгина тоқат билан қилинган тафаккурлар эвазига эришдим”, деган. Кўпчилик одамлар ҳар ким ўзининг фикрлаш имкониятларини сезиларли даражада ошира олишига ишонмайдилар. Биз бемалол ҳозиргидан кўра ақллироқ бўла оламиз, хотирамиз имкониятларини чек-чегарасиз кенгайтира оламиз, бундан ташқари, туппа-тузук “онг атлетлари” бўлишга ҳам қодирмиз. Аммо Сиз, ҳамма жиддий спортчиларда бўлгани сингари, машғулотларда астойдил бўлишингиз ҳам зарур. Ўз онгингизни шундай тартибга мослангки, токи бу тартиб онгингизни “алангалата” олсин ва уни сезиларли даражада фаоллаштирсин. “Суперҳаёт” дастури бу ишни Сиз билан биргаликда амалга оширади, агар Сиз ундаги бандларга қатъий ва сидқидилдан амал қилсангиз, албатта. 30 кунга мўлжалланган “Суперҳаёт” дастури “ақл аэробикаси” бўлиш билан бир қаторда бажаришингиз лозим бўлган кундалик машғулот ҳамдир. Бу машғулотлар Сизни янгидан-янги тафаккур чўққиларига олиб чиқажак. Сиздан эса ҳар куни барча юмушларингизни ҳеч бўлмаганда бир соатга четга суриб туриш ва онг, тана, феъл-атворингизни янгилаш, чиниқтириш билан машғул бўлишга ўрганиш талаб этилади. Ҳафтада ҳаммаси бўлиб 168 соат мавжуд. Наҳотки шулар орасида бир соатгина вақтингизни ўзингиз учун аслида муҳим бўлган – Сизни бахтингиз ва барча истакларингиз рўёбига элтувчи – аслаҳангиз ҳақида қайғуришга ажрата олмасангиз? Албатта, жудаям банд эканлигингизни рўкач қилиб бунга вақт ажратолмаслигингизни айтишингиз мумкин. Аслида эса онгингизни чархлайдиган, танангизни яхши ҳолатга келтирадиган ва руҳиятингизга озуқа берадиган бу муҳим паллани ўтказиб юборишингиз мутлақо ярамайди. Зеро, буюк немис шоири Иоганн Вольфганг Гёте айтганидек: “Улуғроқ аҳамиятга эга нарсалар зинҳор-базинҳор камроқ аҳамиятга эгаларининг соясида қолиб кетмасликлари зарур”.

Хўш, шунчалик муҳим дейилаётган “ўт олиш” соатида нималар қилишингиз лозим? Жавоб жуда оддий. Сиз ўзингизни такомиллаштириш билан машғул бўласиз: “Кайзен”. Таклиф қилинажак дастурда ҳаммаси ипидан-игнасигача аниқлаштириб қўйилганига қарамай, билиб олишингиз лозимки қуйида келтирилганларга ҳар куни – кундан-кунга кўпроқ вақт ажратишингизга тўғри келади.

1. Шахсият тараққиёти

Табиатан шахсият тараққиётига Сизга янги билим берувчи ва ҳаётингизнинг у ёки бу элементини яхшилашга хизмат қилувчи ҳар қандай фаолият замин бўла олади. Бундай шахсий тараққиёт ўз-ўзини янгилаш ва руҳий босимларни камайтиришни ўзида мужассамлаштиради. Бунинг учун кундалик бажаришингиз мумкин бўлган машғулотлар қаторига бирор-бир фойдали китоб, масалан. “Ижобий фикр қуввати”

ёки “Ўйла ва бой бўл” мутолаасини киритишимиз мумкин. Яна иш жойингизга автомобиль, автобус, боринг, ана, пиёда йўл олар экансиз, Сизга кўтаринкилик бағишловчи мусиқа тинглаш ҳам бебаҳо фойдали одат вазифасини бажара олади. Ёки бирор-бир янги адабиётни “газак” сифатида “ҳазм қилиб” юборишингиз ҳам ва ҳатто… Оддийгина қуёш чиқишига термилишингиз ҳам. Гап шундаки, юқоридагиларнинг ҳар қайси давомида Сиз ўз онгингиз “магистрали”ни ҳаётингизни яхшилаб юборишга хизмат қилувчи бемисл маълумот оқимига буриб қўйган бўласиз.

Кўпчилик одамлар ҳаётида мўъжизалар содир этишга қодир бўлган стратегия ва методларни ўрганиш, албатта, агар одамлар улар ҳақида билсалар, ҳам қизиқарли! Биз керак нарса бу фақатгина битта кучли ғоя, ғоя бўлгандаям ҳаётни яхшилик сари ўзгартириб юборишга қодир ғоядир.

Илғор бўлишни истайсизми – кўпроқ ўқинг. Мутолаага ҳар куни вақт ажратишни ўзингизнинг қатъий одатингизга айлантиринг. Тушликни ўтказиб юбориш фалокат эмас, аммо шахсият тараққиёти учун вақт тополмаслик ҳеч ҳам ярамайди.

2. Жисмоний ривожланиш

Сиз танангиз учун жуда муҳим бўлган мукаммал саломатликни таъминлаш учун ҳар куни камида 30 дақиқа ажрата олишингиз лозим. Юқорида ҳам бир неча марта такрорлангани кундалик машғулотлар шахсий камолотга элтувчи энг самарали восита ҳисобланади. Агар кимдир Сизга узоқ умр кўриш, қўшимча қувват ва ҳаловат сирларини билишини айтса ва буни Сизга шунчаки – машаққатсиз таклиф қилса, ишонманг унга! Ахир сирнинг ҳаммаси ўзингизда-ку: кундалик машғулотлар ёрдамида ўз танангиз узоқ умр кўришга иштиёқ қандай кириб келаётганининг гувоҳи бўласиз ва Сизнинг ҳаётингиз жиддий суръатда ўзгара бошлайди.

Кундалик бир нечта машғулотлар ўзингизни янаям хотиржам ҳис қилишингизга, эътиборни жамлай олиш қобилиятингиз, самарадорлик даражангиз, ижодий салоҳиятларингизни ўстиришга ёрдам беради ва ички оламингизни яхшигина ривожлантиради. Машғулот дастури Сизга тақдим этган ўша қувватга эга бўлгач, орзуларингиз тарафга элтувчи қадамларни шахдам-шахдам ташлай оласиз. Сузинг, югуринг, карате билан шуғулланинг, сув устида чанғини ўзлаштиринг, сквош ўйнанг, велосипедда учинг, томорқачилик билан шуғулланинг, тоза ҳаводан нафас олинг, роликли доскачада сайр қилинг, аэробикадан завқ олинг, хуллас, нима қилсангиз ҳам оёққа шиппакни илиб олиб, бутун оқшом телевизорга тикилиб ўтиришдек зарарли одатдан халос бўлинг.

Дўстларингиз Сизга кўринишингиз ажойиб эканини ва ёшингиздан навқиронроқ кўринишингизни айтишса, нимани ҳис қиласиз? Ўзингизни қандай сезган бўлар эдингиз иш кунингиз якунланиб уйга қайтгач, бир муддат оилангиз бағрида бўлиб, болаларингиз билан ўйнагач, ҳовли бўйлаб енгил сайр ташкил этсангиз ёки Сизга ҳаётнинг улуғворлигини чин дилдан ҳис қилишингизда кўмак берувчи жисмоний машғулотларга бир неча соат ажратишни ният қилиб ертўлагами, омборхонагами йўл олсангиз? Менга ишонинг, жисмоний бардамлик руҳий тетикликдан устунроқ туради.

3. Хотиржам тортиш ва ўз-ўзини янгилаш

Тана ва онг тезюрар пойга автомобилига қиёс. Уни ўз вақтида совитиб, керакли тартибда мойлаб турилсагина, ўз имкониятларини тўлиқ намоён этади. Ҳордиқ олиш, тинчланиш тана учун жуда муҳим. Зеро, унингсиз танаси барбод бўла бошлайди ва тириклигини йўқота бошлайди. “Ҳиссиётлар оламида кезувчи ва шунга қарамай бундаги ҳар бир ҳиссиётни бир маромда қўллаб-қувватловчи руҳ фақатгина сокинликда ҳаловат топади”, дея нақл қилади қадимий ҳинд ҳикмати. Тана ва онг ўзаро узвий боғланган. Агар танангиз зўриқса, унда онгингиз ҳам зўриқиб, беҳаловат бўлиб қолади. Сиқилтирувчи ҳолатлар ижодий қобилиятларни ва ақлий фаолиятни жиддий сусайтириб юборади. Сиқилтирувчи ҳолат – босим остида эканингизда ўзингизнинг энг яхши томонларингизни намоён қилолмай қоласиз, ишга барча имкониятларингизни тўлиқ сафарбар этолмайсиз.

Яқинда дўконда тасодифан йиғлаётган боласини овутишга уринаётган аёлни кўриб қолдим. У тинмасдан: “Женифер, йиғлама! Женифер, бақирма! Женифер, тинчлан!” деб бир маромда қайтарарди. Мен уларнинг олдидан ўтиб кетарканман, аёлга сўз қотдим: “Маъзур тутинг, хоним, аммо қизингиз билан қай услубда мулоқот қилишингиз мени ғоят таъсирлантирди”. Аёл эса менга қараб, жилмайди: “Женифер – менинг ўзим”.

Ҳар биримизда юрагимизни сиқувчи ҳолатлар билан курашишнинг ўзимизгагина хос усуллари бор. Энг муҳими эса – шу усулнинг иш бериши ва биз уни, кунига ҳеч бўлмаганида 10 дақиқадан бўлса ҳам, қўллай олишимиз. Онгимизни тинчлантириш ва ҳордиқ олдириш учун ҳар куни вақт топа билишимиз жуда муҳим. Бу Сиз ҳаётингиз давомида қабул қилган қарорларингиз орасида энг асосий ва мақбулларидан бири бўлади. Зеро, бу қарор ҳаётингизнинг деярли барча жабҳаларида самарадорликнинг кескин ошишини таъминлайди. Ҳар кунлик тинчланиш, медитация ва руҳий ҳордиқ машғулотларига вақтим йўқ дейиш, биласизми, нимага ўхшайди? Автомобилда кетатуриб, ёқилғи шохобчасида тўхтаб, ёқилғи қуйдиришга вақтим йўқ, дейишга ўхшайди: эртами-кечми, бунга вақт тополмаганингизда афсусланасиз.

Шарқда кундалик тартибга айланган диққатни сукутга қаратиш соатлари кундалик ҳаётда овқатланишдек оддий ва доимий амалиётга айланиб улгурган – ҳамма бу ишлар билан кичик ёшидан шуғулланишни бошлайди. Хотиржамлик, ҳаловат, онг ва қатъият тиниқлигига фақатгина ҳар кунлик тинчланиш ва янгиланиш соатлари орқали эришилади. Ҳиндистон ва Хитойнинг чуқур нафас олишга доир кўҳна методикалари, танани кўрсатилгандек чўзиш машқлари ва йога амалиётлари, медитация, табиат билан алоқа ўрнатиш, ўз-ўзини массаж қилиш ва онг хотиржамлигини таъминлаш Сиз яқин кунларни ишлашни бошлайдиганингиз 30 кунлик “Суперҳаёт” дастурининг муҳим қисмини ташкил этади. Шу ўринда XVII аср файласуфи айтган ҳикматга баҳо беринг: “Хотиржам онг ҳаммасини даволайди”. Ўз онгингиз ва танангизни кундалик тартибда хотиржам торттиринг, янгича ҳаёт бошланг ва ўзингизнинг энг кучли имкониятларингизни юзага чиқаринг.

ИНСОН ОНГИ ТАБИАТИ: МИСЛИ ЙЎҚ ҚУДРАТ

Ҳали ич-ичингизда мудраб ётган улкан энергия захираларини уйғотиш ва ишга солиш учун инсон мияси қай тартибда ишлашини тушуниб олиш муҳим. Ҳаётда ҳамма муҳим қурилма, аслаҳа, аппаратлар уларни қандай ишлатишга доир махсус қўлланмага эга. Мактабда бизларни мураккаб математик масалаларни ечишга ўргатишади ва биз боришимиздан бормаслигимиз аниқроқ бўлган олис-олис мамлакатлар пойтахтларини ёд олдиришади. Ўзимиздаги, бизга берилган энг олий туҳфа бўлмиш онгимизни ўрганиш-чи? Шахсий камолот ва муваффақиятга элтувчи биринчи қадам миямизнинг қандай ишлаши ва уни қандай қилиб ишлата олишимиз тушуниб олишдир. Иккинчи қадам эса яна бир ҳақиқатни англаб олиш: бизнинг онгимиз ҳаётимизни мўъжизавий равишда ўзгартириб юборишга қодир, фақатгина унга имкон берилса бас. Ҳаётда Сизга ғов бўлиши мумкин бўлган ягона нарса бу ўзингизга ғов деб билганларингиздир. Қачонки Сиз турли хил ғовлар, тўсиқлар ҳақида ўйлашни бас қилиб орзу қилишда давом этар экансиз, ана ўшанда энг ажиб ҳодисалар содир бўла бошлайди ва “ўйин”га энг қудратли кучлар келиб қўшилади.

Ўз миянгизни ҳамма буюк донишмандлар ишлатганликлари каби самарали ишлатишни истасангиз, қуйида келтирилажак ақлий камолотнинг 10 олтин қоидасини ўрганиб чиқинг.

1. Муваффақиятингиз миқдорини Сизнинг шу сония, шу дақиқа ва шу куни қандай фикрлаётганингиз белгилайди. Фикрларингиз оламингизни шакллантиради: ақлий камолот ҳаётингиздаги камолотнинг асоси бўлиб хизмат қилади. Бугунги фикрларингиз эртанги кунги орзуларингиз, аниқроғи, уларнинг рўёби учун қўйилаётган пойдевор ғиштлари демак.

2. Сизни ўраб турган ташқи оламингиз ички дунёнгизни акслантиради. Агар Сиз ўз ҳаётингизни ўзгартирмоқчи бўлсангиз, унда бу ишни миянгизда айлантираётган фикрларингизни ўзгартиришдан бошлашингиз зарур бўлади.

3. Нимани фикр қилаётганингизга жавобгар – фақат Сизнинг ўзингиз. Янаям муҳимроқ нима бўлиши мумкин: Сиз ҳар куни онгингизни интизомга солиб, шуғуллантириб ўз фикрлаш тарзингизни буткул ўзгартиришингиз ва салбий ўйлар суриш одатини бас қилишингиз мумкин. Фикрлаш тарзи ҳам бир одат ҳисобланади. У ҳам ҳамма одатлар сингари ўзгартирилиши мумкин, албатта агар буни амалга оширишга қаратилган кучли истак бўлса ва тегишли чоралар сидқидилдан амалга оширилса бас.

4. Самарадор фикрлаш қобилияти бир кунда шаклланиб қолмайди. Жон куйдирса арзийдиган барча бошқа ишларда ҳам бўлгани сингари сиздан машаққатли меҳнат талаб қилинади. Аммо мана, кўрасиз, 30 кунлик кундалик, бутун диққат жалб қилинган амалиётни босиб ўтаркансиз, ўзингизнинг фикрлаш, ҳис қилиш ва амалга ошириш тарзингизда кечаётган ажойиб ўзгаришларга гувоҳ бўласиз.

5. Фаровон ҳаёт эшикларини очувчи асосий калитлардан бири ўз-ўзини англаш тарзини ўзгартиришдир. Бизнинг ўз-ўзини англашимиз нима билан белгиланади? Албатта биз миямизда доимо айлантириб юрадиган ўша хаёлий манзаралар билан белгиланади-да. Бизнинг онгимиз унга кўрсатилажак – қўйиб берилажак манзаралар, суратлар ҳисобига ишлайди. Агар бу ўша манзарали суратларни ҳаётдан кутаётган аниқ мақсадларимиз ва эриша олишимиз мумкин бўлган аниқ муваффақиятлар тасвирлари билан тўлдирар эканмиз, бизнинг онгимиз фаолияти ва у билан бирга ўз-ўзини англаш қобилиятимиз ҳам сезиларли равишда ўзгара боради. Бу эса ўз навбатида ўзига бўлган улкан ишончнинг пайдо бўлишига ҳамда шахсий имкониятларимизу ўз кучимизга бўлган эътиқодимизнинг мустаҳкамланишига олиб келади. Мақсадлар ҳам шундай эришиб бўладигандек кўринади ва ноодатий вазифалар оддийлиги аён бўлиб қолади.

6. Сиз ишонадиган ва эришиш учун жон куйдириб тиришаётган ҳамма нарса эришиб бўларли, етишиб бўларли бўлиб қолади. Қачон? Қачонки, бу йўлда қатъий ва қайсар фаолият юритсангиз, ҳаракат қилсангиз. Ўз орзунгизни ҳамиша хаёлий нигоҳингиз қаршисида сақланг. Ўзингизга бу ҳақда доимий равишда ҳар куни эслатиб туринг. Орзунгизнинг сиздан кетиб қолишига йўл қўйманг. Қачонки ўзингизда бор ақлий ва жисмоний қувватни яқона мақсад йўлида сафарбар қилар экансиз, ана ўшанда Сиз мавжудлиги ҳақида тасаввур ҳам қилиб кўрмаган уйқудаги кучларингиз уйғонади ва Сиз учун мақсадингиз рўёби ишга тушади. Даҳоликнинг сири ҳам шунда: ўзи чиндан истаётган нарсасини топиш ва шунга умрини бағишлаш. Бир донишманд айтган экан: “Ўзингизни машғул қилишни истаган ва чиндан севадиган шундай бир нарсани топган бўлсангиз, тамом, ҳаётингизда бошқа бир кун ҳам ўзингизни бошқа юмуш билан қийнашингизга ҳожат йўқ”. Сиздагидан камроқ имкониятларга эга бўлатуриб ҳаётда Сиздан кўпроқ нарсаларга эришган одамлар талайгина.

7. Тортишиш қонуни тафаккурнинг олий қонунларидан бири ҳисобланади. Нима ҳақида ўйласангиз ва нимага қаттиқ ишонсангиз, ўша нарса Сизнинг бир қисмингизга айланади. Бахтли ва интилишлари учун яхшигина мақсадлари бўлган одамлар ўзларига ўхшаш одамларни жалб қилиб оладилар. Юксак муваффақиятларга нисбатан умид ва ишончга тўйинган одамлар ўзларига бу йўлда уларга асқатгувчи энг мақбул имкониятларни “тортиб оладилар”.

8. Онг остингиз бутун ҳаётингиз давомида фавқулодда муҳим роль ўйнайди. Сиз уни юксак натижаларга эришиш йўлида ишлата олишга ўрганишингиз лозим бўлади. Онг остини жунбишга келтиришда ҳам юқоридаги айтилган хаёлий образлар тасвири муҳим ўрин тутади.

9. Онгингиз бир вақтнинг ўзида фақат битта фикрни тутиб туришгагина қодир. Шундан келиб чиқиб айни пайтда миянгизни банд қилиб турган ўша биттагина куйдирги фикрнинг ҳамиша ижобий, эзгу ва кўтаринки бўлишини назорат қилишингиз, таъминлашингиз лозим бўлади. Хаёлингизга салбий, нохуш фикр келаркан, уни зудлик билан яхшисига алмаштириш пайида бўлинг. Ўзингизда ҳамиша “ҳосилдор” ва илҳомбахш фикрлаш одатини шакллантирар экансиз, заиф ва номақбул фикрлар миянгизни банд қилолмай қолади.

10. Онгингизда ижобий нарсаларга илҳомлантирувчи муваффақият механизми жойлаштирилган. У фақатгина Сизнинг буйруғингизни кутмоқда. Буни тушуниб етиб, ўз олдингизга улкан мақсадлар қўйишни бошлар экансиз, бу механизм ўз-ўзидан уйғониб, ишга тушади ва қаршингизда дастурхондек очиладиган, қўйган мақсадингизга тўппа-тўғри бошлаб борадиган имкониятларни ўзи топиб беришга киришади. Инсон онгининг чексиз имкониятлари ҳақида гапириб чарчамайдиган тадқиқотчи олимлар шундай тўхтамга келишган: биз миямизнинг 25 фоиздан кўп бўлмаган қисмидангина фойдаланамиз, шундан ҳам роса ақлли бўлиб кетган кунларимизда. Ахир инсон табиатан бенуқсон саломатлик ва соғлом тафаккурга эга бўлиш учун дастурлаштирилган. Аммо шундаям бизлар умримиз давомида ўзимизни ўзимиз танбаллик қилишга ва шахсий камолот сари одимлашдан бош тортишга ўргатиб қўямиз.

Болалигимизда ҳаммамизнинг шахсий камолотга олиб борувчи ўзимизга хос беғубор шижоатимиз бор эди. Ўзингиз эсланг, ўшанда омма олдида чиқиш қилишдан ҳайиқармидингиз? Янги иш бошлаш арафасида иккиланармидингиз? Ёки баланд нуқтадан сувга сакрашдан қўрқармидингиз? Албатта, йўқ. Болаликда киноюлдуз бўлишни орзу қилганмиз. Ахир ҳаммамизда ҳам бор эди шундай осмон-осмон орзулар. Баъзиларимиз улкан ташкилотларга раҳбарлик қилишни ёки бутун бошли мамлакатларга бош бўлиб, ортидан эргаштиришни мақсад қилардик. Бошқаларимиз эса спорт қаҳрамонлари бўлишни ёки қайноқ ишқий муносабатлар ўрнатиб, кейинчалик бахтли оила қуриб, фаровон яшашни хоҳлардик. Нима бўлди? Нима бўлди Сизнинг ўша олий мақсад ва бир-биридан юксак орзуларингизга?

Гап шундаки, Сиз бошқалар ва уларнинг таъкидларига бўйин эгдингиз. Бу таъкидлар Сизни баъзи нарсалар имкониятларингиз даражасидан ташқарида эканлиги ҳақидаги чўпчакка ишонтириб қўйди. Шу билан Сиздаги чегарабилмас реалликка бўлган ишонч ўлиб борди. Бора-бора Сизнинг оламингиз буюк образлардан то ижара ҳақи ва майса текислаш ташвишларигача соддалашиб, қуриб борди. Ана энди қилишингиз мумкин бўлган ягона вазифа ўша ғолибона фикрий кайфиятни ўзингизга қайтариш ва унинг оловидан қолган ич-ичингиздаги пирпираб турган учқунни алангалатишдан иборат. Муваффақият қозониш учун ўзини ва ўзидаги бор энергияни ўша узоқ муддатли ҳаётий муваффақиятга бахш қила билиш лозим. Ўтмишдаги ҳар хил мағлубият ва омадсизликлар ҳақида буткул унутинг. Ўз ҳаётингиз тарзига, сифатига ўзгариш қўшишга ҳаракат қилинг ва бунинг мевасини бир йил ўтиб улгурмасдан кўра бошлайсиз. Ўзингизни ҳис қилишдаги, ҳаётий қувватингиздаги, иқтисодий масалалар ва одамлар билан муносабатларингизда кўзга ташланажак сезиларли ўзгаришлар ўзини намоён қилишни 6 ой ҳам, 6 ҳафта, боринг, ана, 6 кун ҳам куттирмайди. Ҳақиқий ва энг муҳим ўзгаришни эса бир сония ўтмаёқ сезса бўлади: бугундан бошлаб ҳаётингиз уни ўраб олган вазиятлар қўлидаги ўйинчоқдан кўра улуғроқ, ундан олийроқ бўлажагини таъкидлаб, юрагингизнинг туб-тубидан чиққан қарорни қабул қилишга кетган биргина сониядан кейиноқ.

Юқорида бир неча бор айтилганидек ҳаётингизни биргина ғоя ёрдамида ўзгартириб юборишингиз мумкин, қачонки ўша ғоя тўғри ғоя бўлса. Умри узоқ муваффақиятлар, албатта, кучли истак, қатъият ва тажриба талаб қилади. Зеро, сезиларли ўзгаришлар бир ҳафтада ёки 10 кунда пайдо бўлмайди. Аммо агар ҳаракат қилишни бошлашга ҳозирданоқ қарор қилсангиз, ўзгаришлар эртами-кеч, албатта, намоён бўлади. Ўз ҳаётингизни тубдан янгиласангиз, ўзингиз хоҳлаган муваффақиятга эриша оласиз. Қадимий ҳикматда айтилганидек: “Фикр эксанг – амал ўрасан, амал эксанг – одат ўрасан, одат эксанг – феъл-атвор ўрасан, феълатвор экиб – тақдир ўрасан!”

Албатта, диққатни аниқ мақсадга тикмоқ, эътиборни бир нуқтага жамлай олишнинг беқиёс аҳамиятини ҳам таъкидламасликнинг иложи йўқ. Сизга таниш ҳолат эмасми: янги машина сотиб олсангиз, кейин ҳаммада шунақа машина бордек кўрина бошлайди. Ҳар сафар янги бир исм эшитганингизда уни ҳамма тилга олаётганга ўхшайди. Диққатни аниқ мақсадга қаратмоқнинг бор куч-қудрати ҳам шунда, аслида. Шахсий камолотга элтувчи илк қадамлардан бири ҳам онгингиз нурларини аниқ мақсадга қарата билмоқликдир. Онгингиз диққат нишонларини нимага йўналтиришингиз бутун ҳаётингизни шакллантиради. Фикрларингиз Сизнинг оламингизни қуради. Нимагадир қаттиқ эътибор билан қараш, бор диққатни шунга бағишлаш ҳақида қатъий қарор қабул қилган онингизданоқ ён-атрофингизда шунга яраша мақбул имкониятлар пайдо бўлаётганини пайқайсиз. Масалан, агарда Сиз шахсий тараққиётга кўмак берувчи билимлар қидирувига бор диққатингизни берсангиз, Сизга бу ишда кўмак берувчи маълумотлар атрофда тўлиб-тошиб ётганлигини кўра бошлайсиз. Сиз шунчаки уларни авваллари пайқамагансиз, чунки диққатингиз бошқа нарсалар билан банд бўлган.

Кўпчилик одамларнинг ўзлари қилаётган иш ёки ўзгалар билан муносабатларидан қониқмасликларига ягона сабаб – уларнинг ўз диққатларини юқоридагиларнинг фақат ёмон тарафларига қаратиб қўйганликларидир. Дейлик, уларга ўз бошлиқлари ёқмайди. Шундан кейин энди уларни ишлари қизиқтирмай қўяди, ишларининг ижобий тарафларини пайқамай қўядилар. Чунки уларда бу иш билан боғлиқ ёмон таассуротлар шаклланиб бўлди. Аммо улардан сўраб қолсангиз борми: “Ишхонангиз шинамгинами?”, “Пенсия жамғармаси ҳақида яхши қайғуришадими?”, “Ишхонадаги ҳамкасбларингиз Сизга ёқадими?” ёки “Ишингизнинг ойлиги дурустгинами?” – тамом, кўп нарса ўзгаради. Ахир ҳамма жой ҳам ўзига яраша ижобий лаҳзаларга эга. Ҳар бир шундай ижобий лаҳза бу бир байрам! Ҳаётда омади кулганларнинг ҳаммаси буни яхши тушунадилар. Шунинг учун ҳам ўз-ўзингизда, шу бугундан бошлаб, ижобий тарафларга диққат қаратиш одатини шакллантиришингиз керак. Герберт Уэллснинг бир гапини ҳамиш ёдда тутиш лозим: “Инсон ҳеч қачон соат ёки тақвимга уни сўқир қилиб қўйиш ва ҳаётнинг муҳим ҳақиқати: – умримизнинг ҳар лаҳзаси мўъжиза ва сир эканлиги тўғрисидаги ҳақиқатни унуттириш имконини бермаслиги керак”.

Ҳаётнинг ижобий тарафларига диққатингизни қаратиш ва унинг ҳар жабҳаси бўйлаб ривожланишга ҳаракатни бошлаш ҳақида қарор қабул қилиб, Сиз ҳар тарафда яхшиланиш ва ижобий қирралар кўра бошлайсиз. Ҳақиқий билимлар ҳам айнан шундан келиб чиқади. Ўз-ўзини тараққий топтириш ва Сизни ўраб турган оламнинг фақат яхши тарафларига диққат қаратиш йўлига юрар экансиз, энди ўша оламни қандай қилиб бундан-да яхшироқ қилиш йўлларини ҳам кўра бошлайсиз.

Қадимий ҳикматни эсланг-а: агар Сизда керакли билимлар бўлса, ҳаётда ҳамма нарсага эриша оласиз. Билимлар Сизни исталган мақсадга эришишда асқатувчи воситалар билан таъминлайди. Билимлар Сизга шундай жавоблар тақдим қиладики, уларни тўғри тушуниб, тўғри татбиқ қила олган тақдирдагина ҳаётнинг ҳар бир жабҳасида фаровонликка эриша оласиз. Агар Сиз уч йилда миллионер бўлишни истасангиз, токи ҳаракат қилишни бошламагунингизча бу ҳақда қанча илтижо қилишингиз ёки неча соатлаб орзу қилишингизнинг аҳамияти йўқ. Аммо агар Сиз олдингизга аниқ мақсад қўйсангиз (масалан, уч йил ичида уч миллион жамғариш), режа ишлаб чиқсангиз (масалан, янги бир ноёб маҳсулот ўйлаб топиш) ва шундан кейин бу бизнес борасидаги бошқа билимларни излашга киришсангиз бўлади. Шундай қилиб муваффақиятга эришиш учун бор диққатингизни қаратса арзийдиган ғояга ҳам, ишончга ҳам эга бўласиз.

Олдингизга қандай мақсад қўйманг, унга элтувчи йўл оддий: унга оид барча тафсилотларни яхшилаб ўрганиб чиқинг ва бу билимларингизни ақл билан қўлланг. Муваффақиятнинг энг асосий принципини ўзингиз учун ҳақиқат деб қабул қилиб олинг: сизда ҳамма имконият бор ва ҳамма нарса, уни бошқа биров уддалабдими, демак, Сизнинг ҳам қўлингиздан келади. Шунчаки, улар билган нарсаларни ўзлаштириб олиш ва улардагидек натижаларга эриша билиш лозим, холос. Бу метод “муваффақиятнинг аксланиши” номи билан машҳур. Ўз олдингизга қўйган мақсадга – бу у хоҳ бутун бошли мамлакатни бошқариш бўлсин, хоҳ бирор новвойхонани – аллақачон эришган одамнинг мутлақ кўзгудаги аксига айланишингиз шарт. Бундан ташқари, ўзингизда унинг физиологиясини (юришлари, гапиришлари, овқатланишлари) ва психологиясини (ўйлашлари, таъсир олишлари) ҳам акслантиришингиз лозим. Улар ўқиётган китобларни ўқинг, улардагидек таомнома ташкил қилинг ва уларнинг фалсафалари, ҳаётий стратегияларини ўзлаштиринг.

Юқоридагиларнинг барчасини амалга ошириш билан Сиз худди улар эришган натижалар, ютуқларга эришиш қисматини манглайингизга битиб оласиз. Битта муштарийлик чиптаси тайёрлаш орқали исталган кишига эшиклари очиладиган бу билимлар галактикасининг тадқиқотчисига айланинг. Керакли билимлар ва рисоладаги мураббий ёрдамида исталган хорижий тилни ўрганиш ёки исталган концепцияни ўзлаштиришга қодирсиз. Ўзингизга ҳар куни янги бир киши билан гаплашиш ва унинг билимларини ўрганишни вазифа қилиб олинг. Савол кетидан саволлар ўйланг. Диққатингиз остига олган мақсадга оид бўлган янги китобларни ўқинг, аудиоматериалларни тингланг. Билим бу – куч! Тез орада Сиз ўзингизда сусаймас ишонч ва тўхтатиб бўлмас шижоатни шакллантирасиз.

Худди, капалак ҳам мовий осмон остида қувнаб парвоз қила олиши учун энг аввало ўз ғумбагидан халос бўлиши лозим бўлганидек, Сиздан ҳам камолот ва гўзал орзулар рўёбига элтишга қўймаётган чекловлар “ғумбаги”дан халос бўлиш учун фаол ва астойдил ҳаракатлар талаб қилинади. Ва энди Сизнинг ҳозирда қанчалик тўкин эканингиз қай даражада бахтли эканингиз ва қанчалик бой эканингиз муҳим эмас, зеро, бундан буёғига Сизга улардан анчайин аълороқлари мунтазир. Билл Гейтс, “Microsoft” компанияси асосчиси, миллиардер бўлганида ўттиз ёшдан эндигина ошган эди. Жон Фицжералд Кеннеди эса ҳали қирққа кириб-кирмай Америка Қўшма Штатлари Президенти бўлди. Сизда ҳам улардаги сингари барча қобилиятлар мавжуд, шубҳасиз, фақат улар ўз имкониятларини – потенциалини бор бўйича намоён қилиб улгурганлар. Ҳаётингиздан шедевр ясаш учун етарли даражада ўқимишли, билимли, етук, бой ёки бахтли эмаслигингиз ҳақида “бонг урувчи” зарарли хулосаларни миянгиздан чиқариб ташланг. Ҳозироқ, шу дақиқада келгуси ҳаётингизни белгиловчи қатъий қарорга келинг ва ўзингизни намоён қилишингизга тўсқинлик қилувчи барча фикр, хулосаларни четга суриб қўйинг. Ушбу дастурнинг мағзи ҳисобланмиш онг ва тана чиниқтирилувига ҳозирланинг. Ўз онгингиз чегараларининг кескин кенгайишига ва руҳиятингизда содир бўлажак такрорий “алангаланиш”га тайёр бўлинг. Сиз аллақачон муносиб бўлиб улгурган муваффақиятлар истиқболига шайланинг.

ИНТИЗОМ ВА ҚАТЪИЯТ КУЧИ – КАМОЛОТ ДАРВОЗАСИНИНГ ОЛТИН КАЛИТЛАРИ

Ўз-ўзини такомиллаштириш ва тўкин ҳаётга эришиш бахтининг энг асосий омилларидан иккитаси интизом ва қатъият кучи ҳисобланади. Уларга эга бўлиш билан Сиз буюк ҳаёт томон илк одимларни ташлашингиз мумкин бўлади. Бу айнан муваффақиятни кафолатлайдиган сифатлардир. Интизом ва ақлий матонатга эга бўлсангиз, ҳамиша, ҳамма жойда энг охиригача бориш учун ўзингизда куч топа оласиз. Сизда феъл-атвор мустаҳкамлиги шаклланади. Бу эса “Кайзен” принципларини амалда татбиқ эта олишингизга ва ўз имкониятларингизни барча мақсадларингизга эриштира оладиган даражада намоён қила билишингизга замин яратади. Айнан интизом Сизнинг феъл-атворингизга куч беради. Ва бу куч ёрдамида Сиз телевизор ва бошқа бемаъни вақт ўлдириш эрмакларидан сақланиб, қимматли дақиқаларингизни ҳаётингизда чинакам ўзгаришлар қилишга қодир ишларга сарфлашга қодир бўласиз. Интизом ва қатъият кучи шарофати билан ҳақиқатда муҳим ҳисобланган нарсалар ҳеч қачон Сиз учун ҳеч бир қимматга эга эмаслари “шафқатига қараб қолмайди”.

Интизом ва ўз ҳаётини бошқаришнинг сеҳрли кучи

Ҳафтада 198 соат бор. Интизом ва қатъият мана шу соатларнинг самарали ўтиши кафолатидир. Ҳаётингизда ҳамма нарса мувозанатга солинади: жисмоний ўсиш, онг чиниқуви, феъл-атвор мустаҳкамланиши, профессионал тайёргарлик, оммавий фаолият, кўнгилхушлик ва саргузаштлар ҳам энг соф кўринишида ва ҳаммаси Сизнинг камолотингизга хизмат қилади. Роттердамлик Эразм айтган экан: “Михни мих билан чиқариш самарали бўлганидек, одатни ҳам бошқа бир одат орқали тарк қилган афзал”. Ҳақиқатан, интизомнинг юраги ҳам айнан одат ҳисобланади. Ҳар қандай соҳада ҳам муваффақиятга фикрлари жиловланган ақл ва доимий меҳнат эвазига эришилади. Ҳаётимизга интизом қўшажак кучсиз бир дона ҳам орзуни рўёбга чиқариб бўлмайди. Қатъият кучисиз эса беқарорлик, танбаллик ва бекорчилик деб аталмиш иблислар қурбонига айланасиз.

Интизом ва қатъият кучи Сизни ҳаётий фаровонлик энг олий чўққиларига олиб чиқади. Қачонки ўша руҳий мушаклар доимий шуғуллантириш натижасида чиниқиб, одатларга айланар экан, бунинг меваси ўлароқ ақлни шошириб қўювчи натижалар кўзга кўрина бошлайди ва уддаланиши энг оғирдек туюлган вазифалар ҳам оддий ва осон бўлиб қолади. Интизом ўз онгини назорат қилиш ва бўлар-бўлмас тўполонларни четга сурган ҳолда ижобий фикрлашдек ўта муҳим одатларни шакллантиришда Сизга асқатади.

Интизомсиз ёки ҳеч бўлмаганда ўзингизда интизомни ўстиришга бўлган кучли иштиёқсиз ўз онгингиз қўлида қул бўлишга маҳкумсиз. Феъл-атвор мустаҳкамлиги ва ақл бардамлигидан ташқари Сизда яна фойдали фикрлар захираси ҳам қурий бошлайди. Сиздаги қатъият кучи мадорсизланиб, ўзингизнинг олий мақсадларингиздан чалғий бошлайсиз. Қатъият кучисиз Сиз ҳаддан зиёд кўп ейсиз, ҳаддан ортиқ хавотирланасиз ва ҳаддан ташқари кўп ухлайсиз. Қатъият кучи нима эканини амалда кўрмоқчи бўлсангиз, Ганди, Вашингтон, Тереза она, Ҳелен Келлер ва Брюс Ли ҳаёти ҳақидаги асарларни мутолаа қилиб кўринг, шунда кўп нарсага тушуниб етасиз.

Шахсий тараққиётни таъминлаш мақсадида инсон ўз олдига қўйиши мумкин бўлган энг муҳим марралардан бири ҳам айнан шахсий интизомни шакллантириш вазифасидир. Х.П. Лиддон айтганди: “Бизнинг у ёки бу ишни қандай важдан бажаришимизга қараб бизнинг ҳозирда ким эканлигимизни билса бўлади. Бизнинг ким эканимиз эса барча ўтган йиллардаги шахсий интизомимиз мевасидир”. Раймон де Сен-Лоран ўзининг “Қатъият кучи” номли китобида ёзади: “Кучли характерга эга инсон бу – ўз олдига аниқ, асосланган мақсад қўйиб, то унга эришмагунича ҳаракатдан тўхтамайдиган инсондир”. Ўз қатъият кучингиз, ўз хоҳишингизни бошқаришни ўзлаштириб олсангиз, ҳеч қандай орзу Сизга эришиб бўлмасдек туюлмай қўяди. Бошқа ҳеч ким Сизни муваффақиятингизга олиб борадиган йўлдан чиқариб юборишга ёки мақсадларингизни амалга оширишга бўлган ҳаракатларингизга халал беришга қодир бўлмай қолади. Қуйида қатъият кучига оид бир нечта билиб олиш жуда муҳим бўлган жиҳатлар санаб ўтилади:

а) Ғолиблар ҳамиша интизомлидирлар! Ҳаётда катта муваффақиятларга эришган одам шубҳасиз, кучли интизом ва қатъият кучига эга бўлган одамдир. Бу сифатларни ишга солиб Сизни ўраб турган муҳитни бутунлай янгилаб юбориш мумкин. Ва яна, шуни ҳам тушуниб олиш лозимки, бу сифатларга Сиз аллақачон эгасиз, фақат улар ҳали ҳам ич-ичингизда мудроқда бўлсалар, эҳтимол;

б) Ўз қатъият кучингизни ишга солинг! Қандай қилиб интизом/қатъият кучини чиниқтира олиш сири жуда оддий: улардан давомли фойдаланиш лозим, акс ҳолда улардан ажралиб қолиш хавфи бор. Табиат ўз қоидаларига амал қилишга келганда жуда ўжар. Хотирангиз янада ўткир бўлишини истасангиз, уни чиниқтиришга тўғри келади. Худди шу тартибни ўз тасаввурларингизга нисбатан ҳам қўллаш зарур. Ўзингизни қанчалик кучли инсон сифатида кўришни истасангиз, шундай тасаввур қилинг. Бу ҳам интизом ва қатъият кучи мушакларининг чиниқишида ёрдам беради. Мақсад – уларни доимий равишда ишга солиб, меъёр даражасида зўриқтириб туриш. Ана ўшанда улар Сизга ҳеч тасаввур ҳам қилиб бўлмайдиган тартибда “миннатдорчилик билдирадилар”;

c) Ўзингизга катта-катта умидлар боғланг ва олдингизга буюк мақсадлар қўйинг! Сиз ҳатто ўзингизга ҳам заиф, кучсиз, пассив, бўшанг одамдай туюлсангиз, шуни билиб қўйинг, ичингизда – қаерингиздадир қаттиқ сиқиб қўйилган қаъият кучи пружинаси бор. У бўшатилса ва қўллай билинса, ундан беадад қувват, энергия олиш шубҳасиз;

д) Қатъият кучингизни мустаҳкамланг! “Суперҳаёт” дастури айнан ўша: Сизнинг бор энергиянгизни увол қилаётган, Сиздаги барча потенциал имкониятларни бўғиб қўяётган омилларга қарши қай тартибда жанг олиб боришга ўргатади. Сиздан эса, ўз навбатида, ўзингизни жиддий тафтиш қилишингиз ва фикр қилиш тарзингизда одатийга айланган, аммо Сизни қувватсизлантирувчи зарарли фикрларни фош қилишингиз талаб этилади. Ана шундан кейин улардан зудлик билан халос бўла олишингиз лозим бўлади. Бунинг учун ўз-ўзингизга айнан ўша зарарли фикрлар Сизни ўзингиз мутлақ муносиб бўлган бенуқсон саломатликдан, тўкин-сочинликдан бебаҳра қилаётганини доимий равишда, тинмай такрорлаб юришингиз кифоя.

Бугунги замоннинг энг кўп тарқалган “касаллик”ларидан бир чарчоқдир. Одамлар эрталаб ишларига чопиб, у ерда кун бўйи судралгач, кечга яқин уйларига “эмаклаб” етиб келадилар. Кечки овқатни ҳам тез-тез еб олгач, ўзларини диванга отадилар ва ниҳоят телевизорлари қаршисига етиб келиб олганларига шукрона қилиб, ҳордиқ чиқара бошлайдилар. Бирор-бир “пичоққа илинарли” иш қилинмаганига энг оммавий баҳона ҳам ўша-ўша: “Оҳ, худойим, ахир ўлгудек чарчадим-а!” Қачонлардир ҳамма танийдиган машҳурлардан бўлиш, дунёни яхшилик сари ўзгартириб юборишга қаратилган жўшқин орзулари ичига сиғмай юрган одамлар бугун саккиз соатда уйқуга бой осуда тундан бошқа нарсани мақсад қилмай қўйдилар! Бизнинг бутун бошли жамият ўзининг ҳолдан тойган, орзу қилганлари ва ҳаётларини унутилмас лаҳзаларга бойитувчи марралар томон ҳаракатланишга ҳафсалаю қуввати қолмаган фуқаролари билан бирга касал бўлиб қолганга ўхшайди. Бу “чарчоқ касаллиги”нинг аслида жўнгина иллюзиядан бошқа нарса эмаслиги ҳақида эшитиб, эҳтимол, бир оз ҳайратланарсиз. Бунинг айни ҳақиқат эканлигини англаш учун, эслаб кўринг: яқиндагина ишга ёки уйда қандайдир ўта зерикарли ва жонга тегар ҳужжат ўқиб чиқишингизга тўғри келиб қолди. Эслаб кўринг, бу вазифа Сизга қанчалик эриш туюлганди, бундан қанчалик толиққан эдингиз. Кўзларингиз юмилиб кетар, ҳатто бошингизни ҳам бир неча марта столга уриб олишингизга бир бахя қолганди. Сизга бир дақиқалик ҳордиқ ҳам нақадар роҳатбахш бўлиб туюлганди, ўшанда. Шунда ишингизни кутилмаган телефон қўнғироғи ёки бирор улфатингиз ёки танишингизнинг ташрифи бўлди. Сиздаги барча чарчоқ шу ондаёқ тарқаб кетди. Сиз яна ўзингизни тирик ва бардам сеза бошладингиз. Бундан аслида чарчамаганингиз аён бўлди. Сиз шунчаки ўзингизда чарчоқни тасаввур қилгансиз ва бунга сабаб шуғулланаётган машғулотингиз мавзуси Сизни умуман қизиқтирмаслиги бўлган. Бундан кўриниб турибдики Сизни асабийлаштирувчи, ҳолсизлантирувчи ҳамма нарсани бир четга суриб, бор диққатингизнинг ўзингиз учун муҳим бўлган юмушларга қаратилишини таъминловчи шахсий интизом одати Сизда шаклланмаган.

Ўз онгингизни интизомга солишни бошласангиз, у Сизга мўъжизалар кўрсатишга қодир. Ақлий ва жисмоний чарчоқ ўтмишда қолади. Беҳаловатлик ва салбий фикрлар – чарчоқнинг энг асосий ва машҳур сабабларидир. Беҳаловат онг организмингизга ўн миллик югуришдан ҳам кўра кўпроқ чарчоқ қўшади. Уни 1000 ампер-соатлик (А-ҳ) аккумуляторга қиёслаш мумкин. Аккумулятор кунни тўлиқ қувватланган, энергия захирасини тўлатган ҳолда бошлайди. Кейин эса кун давомида тўланмаган тўловлар, қарзлар устида асабийлашишга 100 А-ҳ сарф бўлади. Яна 200 А-ҳ эса эндиликда ўйлаш умуман бефойда бўлган ва ҳозирда мутлақо муҳим бўлмаган воқеа ҳақида ўйлашга ишлатиб юборилади. Яна 300 А-ҳ Сиз анчадан бери хоҳлаб юрган, аммо ҳали-бери имкониятингиз кўтармайдиган таътил ҳақидаги хомхаёлларга сарф қилинади. Шу тарзда, тезда бутун энергиянгиз сарф бўлиб кетади ва Сизга дам олмаса ҳечам бўлмайдигандек туюла бошлайди.

Ақлий чарчоққа қарши курашда биринчи қадам бу миянгизни банд қилиб турган ҳар бир фикрни назоратга олишдир. Унинг кўтаринки ва ижобий бўлишига ҳазир бўлинг. Шундан кейин шахсий интизом одатини ишга солинг-да, сизда ақлни шошириб қўядиган миқдордаги энергия манбаини қачон тўғонни очиб юборишларига мунтазир турганлиги ҳақида ахборотни ўзингизга уқтиринг, ишонтиринг. Ўзингизга уқтиринг – чарчоқ бу фақатгина ўзингиз ўйлаб топиб олган нарса. Ўзни ҳорғин ҳис қилиш одатини йўқ қилишга ҳаракат қилинг. Йўқотинг уни. Чарчоқ ҳақидаги фикрлар Сизни тарк эта бошлагач эса диққатингизни ҳозир қўлингизда ёки иш столингизда турган вазифангизга қаратинг. Спортчининг марафон сўнгида иккинчи нафас йўли очилиб кетгани сингари миянгиз ҳам иккинчи нафас йўлини очиб олади: албатта, агар ўзингизнинг интизом мускулингизни зўриқтира олган ва айни дамда бажараётган ишингизга бор диққат-эътиборингизни қарата олган бўлсангиз. Аввалига бу мураккаб кечади. Осон бўлмайди. Аммо Сиз ўз қатъият кучингизни кўрсата билишингиз ва ўзингизга зерикарли, нохуш бўлиб туюлаётган машғулотдан қочиб қутулишга баҳона изламаслигингиз керак бўлади. Тез орада Сиздаги шахсий интизом ҳаммасини “назоратига олади”. Сизга авваллари қийиндек туюлган юмушлар осон, каттароқ марралар, мақсадлар эса етиб борса, эришса бўладигандек туюлади. Сиздаги ўзига ишонч эса анча-мунча ўсганини ҳам сезасиз.

Агар ўтмишингизга назар солиб, унда ўзингизни энг бахтли ҳис қилиб кетган лаҳзаларни топмоқчи бўлсангиз, ўша лаҳзаларнинг бирор-бир муваффақиятга эришилган паллалар эканига гувоҳ бўласиз. Масалан: Сиз қурган ўша бахтли оила, Сиз асос солган ва ҳозирда гуллаб-яшнаётган ўша бизнес, Сиз саёҳатингиз давомида борган ўша манзиллар, Сиз ўқиб чиқишга муваффақ бўлган ўша ажойиб китоблар ва ҳоказо. Бу каби мамнуният ҳиссини Сиз томоша қилган бирор-бир телешоу ёки Сиз ярмини уйқуда ўтказган ҳордиқ кунларингиз бера олишини тасаввур қилиш эса бир оз мушкул. Ҳаётингиз фақат ва фақат унда Сиз эришган ютуқлар, натижалар билан ўлчанади. Бу дегани Сизнинг ютуғингиз албатта 10 миллион доллар жамғариш ёки Бермуд оролларида шахсий виллангизни қуриш бўлиши лозим дегани эмас, асло! Ҳаётдаги ютуқ ва муваффақият ички хотиржамлик ва руҳияти камолга етган умр кўринишида бўлиши ҳам мумкин-ку! Буларнинг барига эришишнинг калити эса ўз олдига аниқ марралар қўйиш ва уларни забт этишда. Интизом ва қатъият кучи Сизни муваффақиятга етаклайди. Уларни ичингизда тарбияланг, камол топтиринг ҳамда уларга Сизга тортиқ қилинган олтин туҳфалар каби муносабатда бўлинг.

ЎЗИНИ ЯХШИ ҲИС ЭТИШ ВА ЎЗИГА ИШОНЧ ПРИНЦИПИ: ҲАЁТИЙ ҚУВВАТГА ИМКОН БЕРИШ

“Суперҳаёт” фақатгина ижобий фикрлаш қобилияти намунасигина эмас. Бу Сизнинг ҳаётингизни, унинг ҳар бир жабҳасида энг юқори чўққисигача юксалтириш мақсадида тузиб чиқилган бутун бир дастурдир.

“Ўзни яхши ҳис этиш” принципи номи билан машҳур вақт синовида тобланган бир ҳаёт ҳақиқатини уқиб олинг: “Сиз ҳаётингизда содир этган ҳар қайси иш ўзингизни яхши ҳис қилишингизни таъминлашга бўлган сўнмас истагингиз маҳсулидир. Сиз кун бўйи диққатингизни бағишлайдиганингиз, ейдиганингиз, ичадиганингиз, алоқага киришадиган одамлар, Сиз ўқийдиган китоблар – ҳамма-ҳаммаси ўзингизни яхши ҳис қилишга бўлган уринишингиз билан изоҳланади. Қарорсизлик аталмиш иблисона вирус ҳам айнан шу – ўзни яхши ҳис қилиш истаги орқали кириб келади”. Сиз кўпроқ ҳаловат, роҳат топиш учун диванда чўзилиб ётиб, бекорчилик билан шуғулланишни афзал биласиз, жисмоний чиниқув ёки Сизнинг карьерангизни муносиб бўлганингиз шакллантиришни таъминлайдиган юмушлар билан банд бўлиш ўрнига шуни маъқул кўрасиз.

Келинг, бир варақ қоғозга ҳаётда муваффақият қозонишингизга йўл бермаётган тўсиқларни ёзиб чиқамиз. Балки Сиз бошқалар билан бекорга келишмовчиликка бораётган бўлиб чиқарсиз? Балки бекорга ҳаддан ташқари хавотирланаётгандирсиз? Олам-олам имкониятлар кўриш мумкин бўлган ерда фақат тўсиқлар кўраётгандирсиз? Уриниб кўришдан чўчимайсизми? Сизнинг ҳаракат эркинлигингизни чеклаб турган тўсиқлар жуда тез фурсатда ўзгариши, йўқолиши мумкин, қачонки тўғри стратегияни қўллай олсангиз. Балки, энг самарали ва кучли восита, шунчаки “ўзини яхши ҳис қилиш” принципини тўғри ва фойдали мақсадлар йўлида қўллаш бўлиб чиқар, нотўғри ва бефойдалари йўлида эмас.

Мана, ҳаётингизга кескин ва узоқ муддатли ўзгаришлар олиб киришда асқатувчи методлар билан танишиб чиқинг.

1-қадам. Қарор

Ўз юриш-туришингизни ўзгартиришингиз зарурлиги ҳақидаги қарорни бугуноқ қатъий қўйинг. Эскича юриш-туришингиз ўтмишингизда жуда кўп азиятлар чекишингизга сабаб бўлган, энди ундан халос бўлиш пайти келди. Бир варақ қоғозга ёзинг ва кўз олдингизга келтиринг: ўша хатти-ҳаракатларингиз Сизга қандай талафотлар келтирганди – аниқ ҳодисалар ва қўлдан чиқарилган аниқ имкониятларни эсланг. Ана энди ҳозирги ҳолатларни тубдан ўзгартиришга қаратилган қатъий қарорингизни киритинг-да, бу қоғозни каравотингиз тепасига илиб қўйинг. Ҳар куни уйқуга кетишдан аввал ва ҳар тонгда уйғонганингизда уни 10 мартадан ўқишга одатланинг – бу аста-секин хатти-ҳаракатларингизни бошқариб турувчи онг остингизга ўзининг ижобий таъсирини ўтказишни бошлайди.

2-қадам. Жангга чақириш методи

Ана энди тубдан ўзгариш ҳақида қарор қабул қилиб, бу ҳақда оила аъзоларингиз, дўстларингизга хабар қилиб (улар Сизга келгусида ижобий таъсир, фойдали босим ўтказишлари учун) бўлганингиздан сўнг шуғулланиш ишларига ўтса бўлади. Номақбул хатти-ҳаракат қилиш борасидаги фикр онгингизга ўрнашиши ҳамоноқ дарҳол уни даф қилиш ҳаракатига тушинг. Назоратли фикрлаш амалиётини қўлланг, Сизни ёмон ўй-фикрдан чалғитувчи ҳаракатлар қилинг, масалан, кулгили товушлар чиқаринг ёки оёғингизни чимчиланг. Бу кулгили эшитилиши мумкин, аммо бундай хатти-ҳаракатлар Сизнинг онгингизга жойлашиб олган номақбул фикрларни қочиришда жуда кучли таъсир кучига эга. Ҳаётнинг абадий қонуни шуни кўрсатадики, ижобий ҳамиша салбий устидан ғалаба қила олади. Агар ўзингиз муносиб бўлган чўққиларни забт этишингизга тўсқинлик қилувчи ўй-фикр, хатти-ҳаракатларни жангга чақирсангиз, улар тез орада Сизнинг фикр саройингизда “исталмаган меҳмон” эканликларини англаб етадилар ва уни бутунлайга тарк этишдан бошқа илож тополмай қоладилар.

3-қадам. Янги реаллик: слайдлар намойиш қилиш стратегияси

Ўз юриш-туришингизни ўзгартириш ҳақида қатъий қарор қабул қилиб, эски одатларингиздан халос бўлишга аҳд қилган экансиз, энди уларни ўзингиз эга бўлишни хоҳлаган хатти-ҳаракатлар, одатлар билан алмаштиришингиз лозим бўлади. Бу стратегия “мухолиф фикрлаш” деб номланиб, қадимий ҳинд услуби ҳисобланади. Ундан ўзларида мисли йўқ ақлий қувватни шакллантиришга эришган ҳинд йогалари кенг фойдаланадилар. Бу стратегиянинг асосий моҳияти салбий фикрларни уларнинг ижобий шериклари билан, илҳомбахш муқобиллари билан алмаштиришдан иборат. Онгимиз улкан слайд-проекторга жуда ўхшайди: ҳар лаҳзада проекторда фақат биргина слайд кўрсатила олингани сингари онгимиз ҳар лаҳзада фақат битта фикрни ушлаб тура олади. Агар мақсадсизликдан, тезкор қабул қила олмасликдан азият чексангиз, ўрганинг: ҳар сафар у ёки бу ишни кейинроққа қолдириш, кечиктириш ҳақидаги фикр миянгизга кириши биланоқ, уни йўқ қилинг.

Кўз олдингизга шу ишларингизни муваффақиятли бажариб бўлганингиздан кейин эришажак ютуқларни келтиринг. Нима деб ўйлайсиз, бу амалиёт шахсий интизом ва ўз-ўзига бўлган ҳурмат туйғуларингизни оширишга ёрдам берадими? Бу амалиётнинг, агар шу тартибда давом этаверсангиз, шу йил охирига келиб қандай ижобий мевалардан баҳраманд бўлишингиз мумкин? Беш йил, ўн йилдан кейин-чи? Бу амалиётга нисбатан “ўзни яхши ҳис қилиш” принципини ҳам қўллаб кўринг.

4-қадам. Ижобий фикрланг

Мана энди, номақбул фикрларга қарши уларнинг ижобий ва илҳомбахш муқобилларини қарши қўя бошлаганингиздан сўнг улар, ғолибона қилиб созланган кайфиятингиз қаршисида “исталмаган меҳмон” эканликларини англаган ҳолда, бирин-кетин йўқола боради. Фикрлар ҳам буюмлар демак, шунинг учун ёдда сақлаш зарурки, уларни фақат Сиз назорат қила оласиз, бошқачасига бўлиши мумкин эмас. Муваффақият сири эса юқорида айтилган ижобий фикрлаш амалиётини мукаммаллаштириб боравериш, янгича фикрлаш моделлари миянгиздан муқим ва мустаҳкам ўрин эгаллаб олмагунича тўхтатмасликдадир. Бу машғулотни яна ва яна такрорлайверинг. Тез орада фақат ижобий хатти-ҳаракатлар ҳақидагина ўйлай бошлайсиз ва бу Сизнинг одатингизга айланади. Бу эса янги ҳаёт йўлингизни ташкил этишдаги биринчи босқични босиб ўтганингизга ишора қилади.

СУПЕРФИКРЛАШ ВА КЎТАРИНКИЛИК МЎЪЖИЗАСИ

Ўзингизни мутлақ муваффақият, ўзингизга бўлган ишончга мослаб дастурлаштиринг. Ким бўлишни истайсиз? Сизнинг онгингиз борлиқдаги энг кучли компьютер бўлгани ҳолда Сиз унинг яккаю ягона дастурчисисиз. Уёққа нима қўшсангиз, натижаси сифатида ҳам шуни оласиз. Шунинг учун ҳам ҳаётингиз қандай эканлиги, унинг сифати онгингизга нима жойлаштирганингиз, уни қандай дастурлаганингиз мевасидир. Сизнинг фикрларингиз – Сиз оламга улашажак тарқатмалар. Бу тарқатмаларнинг рисолада бенуқсон, соғлом бўлишига ҳазир бўлинг. Агар Сизни кун давомида ёмон фикрлар чулғаб юрса, Сизда на мадор ва на иштиёқ қолади. Кўп ўтмай хасталаниб қолишингиз ҳам мумкин. Инсон руҳияти ва танасини ўрганувчи замонавий тиббиёт ҳам фикрлар инсоннинг бутун организми фаолиятига таъсир ўтказа олувчи элемент эканига шубҳа қилмайдилар. Агар Сизда ноаниқ, пойинтар-сойинтар ўйлар ҳукмрон бўлса, унда Сиз ҳам ўз танангизга носоғлом сигналлар жўнатасиз ва уни самарадорлигингизни сусайтирадиган, умрингизни-да қисқартирадиган оғулар билан заҳарлаб борасиз.

“Суперҳаёт” бу ҳар ким ўзида шакллантириши мумкин бўлган одатдир. Бу чек-чегарасиз фикрлаш қобилияти. Сиз ҳаётнинг барча гўзалликларини кўра оласиз ва уни бус-бутун байрам сифатида қабул қилоладиган бўласиз. Аммо бу дегани Сиз ҳаётга алвон кўзойнак ортидан қарайдиган, ўз олдига нореал мақсадлар қўядиган хаёлпарастга айланиб қоласиз, дегани эмас. Бу – Сиз ҳаётингизда эришишни истаган ҳамма нарсага муносиб эканлигингизни тушуниб етдингиз, дегани. Одатни шакллантириш бақувват симарқонни тўқиб чиқишга ўхшайди: жараён биттагина, нозик симни тортиш билан бошланади. Аммо унга янгидан-янги симтолалар қўшилиши натижасида арқон мустаҳкамланиб бораверади ва пировардида узиш амримаҳол бўлган даражага келади. Ўз-ўзини такомиллаштиришга қаратилган “Суперҳаёт” дастури Сизга қандай қилиб суперфикрловчи бўлиш йўлини кўрсатади ва Сиз, эҳтимол, назардан қочирганинингиз улкан имкониятларингизни кашф қилишга кўмаклашади.

Олимпиада чемпионлари онг кучи ва руҳий интизомнинг спорт соҳасидаги муваффақиятларга эришишдаги беқиёс аҳамиятини аллақачон тушуниб етганлар. Бундай даражадаги мусобақаларда совриндорлар ва шунчаки “музқаймоқ еб қайтганлар”ни ҳам айнан “ғолибона кайфият” ажратиб, фарқлаб туради. Бу каби атлетлар ўз таналарини тайёрлаш машғулотларини бажариш давомида, билиб-билмаган ҳолларида ўз онгларини ҳам чиниқтирадилар ва унда ғалабага, юксак натижаларга тайёргарлик кайфиятини шакллантирадилар.

Ғолибона кайфият

Деярли ҳар қайси буюк спортчи кун давомида овқатланиш тартиби назорати ва жисмоний чиниқтирувчи машқлар қаторида руҳий чиниқтирувчи методларни ўзлаштириб боради. Кўпчиликнинг фикрича, кўзланган натижалар қўлга киритиш йўлида энг муҳими – миянинг махсус руҳий-психологик энергияси манбаини қўзғата билишдир. Бунга эришса бўлади, агар маълум жабҳадаги муваффақият визуаллаштирилса – тасаввур қила билинса, ҳодисага ҳозирланишга оид махсус ритуаллардан ўтилса ва инсоннинг имкониятларини тўлиқ намоён қилишига тўсиқ бўлувчи босимлардан танани халос қилиш, уни тинчлантиришга қаратилган медитация машғулотлари бажарилса.

Конец ознакомительного фрагмента.

Текст предоставлен ООО «Литрес».

Прочитайте эту книгу целиком, купив полную легальную версию на Литрес.

Безопасно оплатить книгу можно банковской картой Visa, MasterCard, Maestro, со счета мобильного телефона, с платежного терминала, в салоне МТС или Связной, через PayPal, WebMoney, Яндекс.Деньги, QIWI Кошелек, бонусными картами или другим удобным Вам способом.