Məhəmmədhüseyn

Şəhriyar

Seçilmiş əsərləri

Bakı – 2014

Şəhriyar Məhəmmədhüseyn

Seçilmiş əsərləri

Kitab Klubu, 2014, 440 səh.

Seyid Məhəmmədhüseyn Behcət Təbrizi (Məhəmmədhüseyn Şəhriyar) (1906-1988) Təbriz şəhərinin Bağmeşə böl-gəsində, hüquqşünas Hacı Mirağa Xoşginabinin ailəsində

dünyaya gəlmişdir. Şəhriyar Təbrizdə orta təhsil almış

Tehran Universitetinin tibb fakültəsini bitirmişdir.

1920-ci illərin ortalarından etibarən istedadlı bir şair kimi tanınmağa başlamışdır. Şəhriyar klassik şeirin bütün şəkillə-rində yazmış, Azərbaycan və İran ədəbiyyatını yüksək məz-munlu qəzəl, qəsidə, məsnəvi, qitə və rübailərlə zəngin-ləşdirmişdir.

"Seçilmiş əsərələri"nə sənətkarın ana dilində şeirləri ilə

yanaşı farsca yazdığı əsərələri də daxil edilmişdir.

Kitabı bu nömrələrə zəng etməklə əldə edə bilərsiniz

 www.kitabklubu.org (012) 4921238, (050) 4049113

 Zəka Kitab Evi (012) 5990154, (050) 5190454

ISBN 978-9952-8245-8-2

© Kitab Klubu, 2014

2

ÙÅÉÄßÐÁÀÁÀÉÀ ÑÀËÀÌ

ÁÈÐÈÍÚÈ ÙÈÑÑß

Ùåéäÿðáàáà, èëäûðûìëàð øàõàíäà,

Ñåëëÿð, ñóëàð øàããûëäàéûá àõàíäà,

Ãûçëàð îíà ñÿô áàüëàéûá áàõàíäà,

Ñàëàì îëñóí øþâêÿòöçÿ, åëöçÿ,

Ìÿíèì äÿ áèð àäûì ýÿëñèí äèëöçÿ.

Ùåéäÿðáàáà, êÿùëèêëÿðèí ó÷àíäà,

Êîë äèáèíäÿí äîâøàí ãàëõûá ãà÷àíäà, Áàõ÷àëàðûí ÷è÷ÿêëÿíèá à÷àíäà,

Áèçäÿí äÿ áèð ìöìêöí îëñà éàä åëÿ, À÷ûëìàéàí öðÿêëÿðè øàä åëÿ.

Áàéðàì éåëè ÷àðäàõëàðû éûõàíäà,

Íîâðóçýöëö, ãàð ÷è÷ÿéè ÷ûõàíäà,

Àü áóëóäëàð êþéíÿêëÿðèí ñûõàíäà,

Áèçäÿí äÿ áèð éàä åëÿéÿí ñàü îëñóí, Äÿðäëÿðèìèç

ãîé

äèêÿëñèí,

äàü

îëñóí.

Ùåéäÿðáàáà, ýöí äàëûâû äàüëàñûí,

Öçöí ýöëñöí, áóëàãëàðûí àüëàñûí,

Óøàãëàðûí áèð äÿñòÿ ýöë áàüëàñûí,

Éåë ýÿëÿíäÿ, âåð ýÿòèðñèí áó éàíà, Áÿëêÿ ìÿíèì éàòìûø áÿõòèì îéàíà.

Ùåéäÿðáàáà, ñÿíèí öçöí àü îëñóí,

Äþðä áèð éàíûí áóëàã îëñóí, áàü îëñóí,

3

Áèçäÿí ñîðà ñÿíèí áàøûí ñàü îëñóí, Äöíéà ãÿçîâ-ãÿäÿð, þëöì-èòèìäè,

Äöíéà áîéó îüóëñóçäó, éåòèìäè.

Ùåéäÿðáàáà, éîëóì ñÿííÿí êÿú îëäó, Þìðöì êå÷äè, ýÿëÿììÿäèì, ýåú îëäó, Ùå÷ áèëìÿäèì ýþçÿëëÿðèí íåú îëäó,

Áèëìÿç èäèì äþíýÿëÿð âàð, äþíöì âàð,

Èòýèíëèê âàð, àéðûëûã âàð, þëöì âàð.

Ùåéäÿðáàáà, èýèä ÿìÿê èòèðìÿç,

Þìöð êå÷ÿð, ÿôñóñ áÿðÿ áèòèðìÿç,

Íàìÿðä îëàí þìðö áàøà éåòèðìÿç,

Áèç äÿ, âàëëàù, óíóòìàðûã ñèçëÿðè, Ýþðÿììÿñÿê, ùàëàë åäèí áèçëÿðè.

Ùåéäÿðáàáà, Ìèðÿæäÿð ñÿñëÿíÿíäÿ,

Êÿíä è÷èíÿ ñÿñäÿí-êöéäÿí äöøÿíäÿ,

Àøûã Ðöñòÿì ñàçûí äèëëÿíäèðÿíäÿ,

Éàäûíäàäû íÿ ùþâëÿñÿê ãà÷àðäûì?

Ãóøëàð òÿêèí ãàíàä ÷àëûá ó÷àðäûì.

Øÿíýöëàâà éóðäó, àøûã àëìàñû,

Ýàù äà ýåäèá îðäà ãîíàã ãàëìàñû,

Äàø àòìàñû, àëìà-ùåéâà ñàëìàñû

Ãàëûá øèðèí éóõó êèìè éàäûìäà,

ßñÿð ãîéóá ðóùóìäà, ùÿð çàäûìäà.

Ùåéäÿðáàáà, Ãóðó ýþëöí ãàçëàðû,

Ýÿäèêëÿðèí ñàçàõ ÷àëàí ñàçëàðû,

Êÿíä-êþâøÿíèí ïàéûçëàðû, éàçëàðû,

Áèð ñèíåìà ïÿðäÿñèäèð ýþçöìäÿ,

Òÿê îòóðóá, ñåéð åäèðÿì þçöì äÿ.

Ùåéäÿðáàáà, Ãàðà÷ÿìÿí úàääàñû,

×îâóøëàðûí ýÿëÿð ñÿñè, ñÿäàñû,

4

Êÿðáÿëàéà ýåäÿíëÿðèí ãàäàñû Äöøñöí áó àú, éîëñóçëàðûí ýþçöíÿ,

Òÿìÿääöíöí óéäóã éàëàí ñþçöíÿ.

Ùåéäÿðáàáà, øåéòàí áèçè àçäûðûá,

Ìÿùÿááÿòè öðÿêëÿðäÿí ãàçäûðûá,

Ãàðà ýöíöí ñÿðíåâèøòèí éàçäûðûá,

Ñàëûá õàëãû áèð-áèðèíèí úàíûíà,

Áàðûøûüû áÿëÿøäèðèá ãàíûíà.

Ýþç éàøûíà áàõàí îëñà, ãàí àõìàç,

Èíñàí îëàí, õÿíúÿð áåëèíÿ òàõìàç,

Àììà ùåéèô, êîð òóòäóüóí áóðàõìàç, Áåùèøòèìèç úÿùÿííÿì îëìàãäàäûð,

Çèëùèúúÿìèç ìÿùÿððÿì îëìàãäàäûð.

Õÿçàí éåëè éàðïàãëàðû òþêÿíäÿ,

Áóëóä äàüäàí éåíèá êÿíäÿ ÷þêÿíäÿ,

Øåéõöëèñëàì ýþçÿë ñÿñèí ÷ÿêÿíäÿ,

Íèñýèëëè ñþç öðÿêëÿðÿ äÿéÿðäè,

Àüàúëàð äà Àëëàùà áàø ÿéÿðäè.

Äàøëû áóëàã äàø-ãóìóíàí äîëìàñûí,

Áàõ÷àëàðû ñàðàëìàñûí, ñîëìàñûí,

Îðäàí êå÷ÿí àòëû ñóñóç îëìàñûí,

Äåéíÿ,

áóëàã,

õåéðèí

îëñóí,

àõàðñàí,

Öôöãëÿðÿ õóìàð-õóìàð áàõàðñàí.

Ùåéäÿðáàáà, äàüûí, äàøûí ñÿðÿñè,

Êÿùëèê îõóð, äàëûñûíäà ôÿðÿñè,

Ãóçóëàðûí àüû, áîçó, ãÿðÿñè,

Áèð ýåäÿéäèì äàü-äÿðÿëÿð óçóíó,

Îõóéàéäûì: “×îáàí, ãàéòàð ãóçóíó”.

Ùåéäÿðáàáà, Ñóëó éåðèí äöçöíäÿ,

5

Áóëàã ãàéíàð ÷àé-÷ÿìÿíèí ýþçöíäÿ, Áóëàãîòó öçÿð ñóéóí öçöíäÿ,

Ýþçÿë ãóøëàð îðäàí ýÿëèá êå÷ÿðëÿð, Õÿëâÿòëÿéèá áóëàãäàí ñó è÷ÿðëÿð.

Áè÷èí öñòö ñöíáöë áè÷ÿí îðàãëàð,

Åëÿ áèë êè, çöëôö äàðàð äàðàãëàð,

Øèêàð÷ûëàð áèëäèð÷èíè ñîðàãëàð,

Áè÷èí÷èëÿð àéðàíëàðûí è÷ÿðëÿð,

Áèð

ùóøëàíûá,

ñîíäàí

äóðóá

áè÷ÿðëÿð.

Ùåéäÿðáàáà, êÿíäèí ýöíö áàòàíäà,

Óøàãëàðûí øàìûí éåéèá éàòàíäà,

Àé áóëóääàí ÷ûõûá ãàø-ýþç àòàíäà

Áèçäÿí äÿ áèð ñÿí îíëàðà ãèññÿ äå, Ãèññÿìèçäÿ ÷îõëó ãÿìö ãöññÿ äå.

Ãàðû íÿíÿ ýåúÿ íàüûë äåéÿíäÿ,

Êöëÿê ãàëõûá ãàï-áàúàíû äþéÿíäÿ,

Ãóðä êå÷èíèí Øÿíýöëöñöí éåéÿíäÿ

Ìÿí ãàéûäûá áèð äÿ óøàã îëàéäûì,

Áèð ýöë à÷ûá îíäàí ñîðà ñîëàéäûì.

ßììÿúàíûí áàë áÿëëÿñèí éåéÿðäèì,

Ñîíäàí äóðóá öñ äîíóìó ýåéÿðäèì,

Áàõ÷àëàðäà òèðèíýÿíè äåéÿðäèì,

Àé þçöìö î ÿçäèðÿí ýöíëÿðèì,

Àüàú ìèíèá, àò ýÿçäèðÿí ýöíëÿðèì.

Ùÿ÷è õàëà ÷àéäà ïàëòàð éóéàðäû,

Ìÿììÿäñàäûã äàìëàðûíû ñóâàðäû,

Ùå÷

áèëìÿçäèê

äàüäû,

äàøäû,

äóâàðäû,

Ùÿð éàí ýÿëäè, øûëëàã àòûá àøàðäûã, 6

Àëëàù,

íÿ

õîø,

ãÿìñèç-ãÿìñèç

éàøàðäûã!

Øåéõöëèñëàì ìöíàúàòû äåéÿðäè,

Ìÿøÿä Ðÿùèì ëÿááàäÿíè ýåéÿðäè,

Ìÿøä Ùàúÿëè áîçáàøëàðû éåéÿðäè,

Áèç õîø èäèê, õåéðàò îëñóí, òîé îëñóí,

Ôÿðã åéëÿìÿç, ùÿð íîëàúàã, ãîé îëñóí.

Ìÿëèê Íèéàç âÿðÿíäèëèí ñàëàðäû,

Àòûí ÷àïûá, ãûéãàúûäàí ÷àëàðäû,

Ãûðüû òÿêèí ýÿäèê áàøûí àëàðäû.

Äîëàéûéà ãûçëàð à÷ûá ïÿíúÿðÿ,

Ïÿíúÿðÿëÿðäÿ íÿ ýþçÿë ìÿíçÿðÿ!

Ùåéäÿðáàáà, êÿíäèí òîéóí òóòàíäà,

Ãûç-ýÿëèíëÿð ùÿíà, ïèëòÿ ñàòàíäà,

Áÿé ýÿëèíÿ äàìíàí àëìà àòàíäà,

Ìÿíèì äÿ î ãûçëàðûíäà ýþçöì âàð,

Àøûãëàðûí ñàçëàðûíäà ñþçöì âàð.

Ùåéäÿðáàáà, áóëàãëàðûí éàðïûçû,

Áîñòàíëàðûí ýöëáÿñÿðè, ãàðïûçû,

×ÿð÷èëÿðèí àü íàáàòû, ñàããûçû

Èíäè äÿ âàð äàìàüûìäà, äàä âåðÿð,

Èòýèí ýåäÿí ýöíëÿðèìäÿí éàä âåðÿð.

Áàéðàì èäè, ýåúÿãóøó îõóðäó,

Àäàõëû ãûç áÿé úîðàáûí òîõóðäó,

Ùÿð êÿñ øàëûí áèð áàúàäàí ñîõóðäó, Àé íÿ ýþçÿë ãàéäàäû øàë ñàëëàìàã,

Áÿé øàëûíà áàéðàìëûüûí áàüëàìàã.

Øàë èñòÿäèì ìÿí äÿ åâäÿ àüëàäûì,

7

Áèð øàë àëûá òåç áåëèìÿ áàüëàäûì, Ãóëàìýèëÿ ãàøäûì, øàëû ñàëëàäûì,

Ôàòìà õàëà ìÿíÿ úîðàá áàüëàäû,

Õàí íÿíÿìè éàäà ñàëûá àüëàäû.

Ùåéäÿðáàáà, Ìèðçÿììÿäèí áàõ÷àñû,

Áàõ÷àëàðûí òóðøàøèðèí àë÷àñû,

Ýÿëèíëÿðèí äöçìÿëÿðè, òàõ÷àñû,

Ùåé äöçöëÿð ýþçëÿðèìèí ðÿôèíäÿ,

Õåéìÿ âóðàð õàòèðÿëÿð ñÿôèíäÿ.

Áàéðàì îëóá, ãûçûë ïàë÷ûã ÿçÿðëÿð, Íàõûø âóðóá, îòàãëàðû áÿçÿðëÿð,

Òàõ÷àëàðäà äöçìÿëÿðè äöçÿðëÿð,

Ãûç-ýÿëèíèí ôûíäûã÷àñû, ùÿíàñû,

Ùÿâÿñëÿíÿð àíàñû, ãàéíàíàñû.

Áàêû÷ûíûí ñþçö-ñîâó, êàüûçû,

Èíÿêëÿðèí áóëàìàñû, àüûçû,

×ÿðøÿíáÿíèí ýèðäÿêàíû, ìþâèçè,

Ãûçëàð

äåéÿð:

“Àòûë-ìàòûë,

÷ÿðøÿíáÿ,

Àéíà òÿêèí áÿõòèì à÷ûë, ÷ÿðøÿíáÿ”.

Éóìóðòàíû ýþé÷ÿê, ýöëëö áîéàðäûã,

×àããûøäûðûá ñûíàíëàðûí ñîéàðäûã,

Îéíàìàãäàí áèðúÿ ìÿýÿð äîéàðäûã?

ßëè ìÿíÿ éàøûë àøûã âåðÿðäè,

Èðçà ìÿíÿ íîâðóçýöëö äÿðÿðäè.

Íîâðóçÿëè õÿðìÿíäÿ âÿë ñöðÿðäè,

Ýàùäàí åíèá êöëÿøëÿðèí êöðÿðäè.

Äàüäàí äà áèð ÷îáàí èòè ùöðÿðäè,

Îíäà ýþðäöí óëàã àéàã ñàõëàäû,

Äàüà áàõûá ãóëàãëàðûí øàõëàäû.

8

Àõøàì áàøû íàõûð÷ûëàð ýÿëÿíäÿ, Ãîäóãëàðû ÷ÿêèá âóðàðäûã áÿíäÿ,

Íàõûð êå÷èá ýåäèá éåòÿíäÿ êÿíäÿ

Ùåéâàíëàðû ÷ûëïàã ìèíèá ãîâàðäûã,

Ñþç ÷ûõñàéäû, ñèíÿ ýÿðèá ñîâàðäûã.

Éàç ýåúÿñè ÷àéäà ñóëàð øàðûëäàð,

Äàø-ãàéàëàð ñåëäÿ àøûá õàðûëäàð,

Ãàðàíëûãäà ãóðäóí ýþçö ïàðûëäàð,

Èòëÿð, ýþðäöí, ãóðäó ñå÷èá óëàøäû, Ãóðä äà, ýþðäöí, ãàëõûá ýÿäèêäÿí àøäû.

Ãûø ýåúÿñè òþâëÿëÿðèí îòàüû,

Êÿòèëëÿðèí îòóðàüû, éàòàüû,

Áóõàðûäà éàíàð îäóí éàíàüû,

Øÿá÷þðÿñè, ýèðäÿêàíû, èéäÿñè,

Êÿíäè áàñàð ýöëöá-äàíûøìàã ñÿñè.

Øöúà õàëîüëóíóí Áàêû ñîâãÿòè,

Äàìäà ãóðàí ñàìàâàðû, ñþùáÿòè,

Éàäûìäàäû øÿñëè ãÿääè, ãàìÿòè,

Úöíÿììÿéèí òîéó äþíöá éàñ îëäó,

Íÿíÿãûçûí áÿõò àéíàñû êàñ îëäó.

Ùåéäÿðáàáà, Íÿíÿãûçûí ýþçëÿðè,

Ðÿõøÿíäÿíèí øèðèí-øèðèí ñþçëÿðè,

Òöðêè äåäèì, îõóñóíëàð þçëÿðè,

Áèëñèíëÿð êè, àäàì ýåäÿð, àä ãàëàð, Éàõøû-ïèñäÿí àüûçäà áèð äàä ãàëàð.

Éàç ãàáàüû ýöí ýöíåéè äþÿíäÿ,

Êÿíä óøàüû ãàð ýöëëÿðèí ñþâÿíäÿ,

Êöðÿê÷èëÿð äàüäà êöðÿê çöâÿíäÿ,

Ìÿíèì ðóùóì åëÿ áèëèí îðäàäûð,

Êÿùëèê êèìè áàòûá ãàëûá, ãàðäàäûð.

9

Ãàðû íÿíÿ óçàäàíäà èøèíè,

Ýöí áóëóääà ÿéèðÿðäè òåøèíè,

Ãóðä ãîúàëûá ÷ÿêäèðÿíäÿ äèøèíè,

Ñöðö ãàëõûá äîëàéûäàí àøàðäû,

Áàéäàëàðûí ñöäö àøûá-äàøàðäû.

Õÿúúÿñóëòàí ÿììÿ äèøèí ãûñàðäû,

Ìîëëà Áàüûð ÿìîüëó òåç ìûñàðäû,

Òÿíäèð éàíûá, òöñòö åâè áàñàðäû,

×àéäàíûìûç ÿðñèí öñòÿ ãàéíàðäû,

Ãîâóðüàìûç ñàú è÷èíäÿ îéíàðäû.

Áîñòàí ïîçóá ýÿòèðÿðäèê àøàüû,

Äîëäóðàðäûã åâäÿ òàõòà-òàáàüû,

Òÿíäèðëÿðäÿ áèøèðÿðäèê ãàáàüû,

Þçöí éåéèá, òîõóìëàðûí ÷ûðòäàðäûã,

×îõ éåìÿêäÿí ëàï àç ãàëà ÷àòäàðäûã.

Âÿðçÿüàíäàí àðìóäñàòàí ýÿëÿíäÿ,

Óøàãëàðûí ñÿñè äöøÿðäè êÿíäÿ,

Áèç äÿ áó éàíäàí åøèäèá áèëÿíäÿ,

Øûëëàã àòûá áèð ãûøãûðûã ñàëàðäûã, Áóüäà âåðèá àðìóäëàðäàí àëàðäûã.

Ìèðçÿ Òàüûéíàí ýåúÿ ýåòäèê ÷àéà,

Ìÿí áàõûðàì ñåëäÿ áîüóëìóø àéà,

Áèðäÿí èøûã äöøäö î òàé áàõ÷àéà,

“Åéâàé,

–

äåäèê,

–

ãóðääó”.

Ãàéûòäûã ãàøäûã.

Ùå÷ áèëìÿäèê íÿ âàõò ýÿäèêäÿí

àøäûã.

Ùåéäÿðáàáà, àüàúëàðûí óúàëäû,

Àììà ùåéèô úàâàíëàðûí ãîúàëäû,

Òîüëóëàðûí àðûãëàéûá àúàëäû,

10

Êþëýÿ

äþíäö,

ýöí

áàòäû,

ãàø

ãÿðÿëäè,

Ãóðäóí ýþçö ãàðàíëûãäà áÿðÿëäè.

Åøèòìèøÿì éàíûð Àëëàù ÷ûðàüû,

Äàèð îëóá ìÿñúèäöçöí áóëàüû,

Ðàùàò îëóá êÿíäèí åâè, óøàüû,

Ìÿíñóð õàíûí ÿëè-ãîëó âàð îëñóí,

Ùàðäà ãàëñà, Àëëàù îíà éàð îëñóí.

Ùåéäÿðáàáà, Ìîëëà Èáðàùèì âàð, éà éîõ?

Ìÿêòÿá à÷àð, îõóð óøàãëàð, éà éîõ?

Õÿðìÿí öñòö ìÿêòÿáè áàüëàð, éà éîõ?

Ìÿíäÿí àõóíäà éåòèðÿðñÿí ñàëàì,

ßäÿáëè áèð ñàëàìè-ìàëàêÿëàì.

Õÿúúÿñóëòàí ÿììÿ ýåäèá Òÿáðèçÿ,

Àììà íÿ Òÿáðèç êè, ýÿëÿììèð áèçÿ,

Áàëàì, äóðóí, ãîéàã ýåäÿê ÿììèçÿ,

Àüà þëäö, òèôàüûìûç äàüûëäû,

Ãîéóí îëàí éàä ýåäèáÿí ñàüûëäû.

Ùåéäÿðáàáà, äöíéà éàëàí äöíéàäû,

Ñöëåéìàíäàí, Íóùäàí ãàëàí äöíéàäû, Îüóë äîüàí, äÿðäÿ ñàëàí äöíéàäû,

Ùÿð êèìñÿéÿ ùÿð íÿ âåðèá àëûáäû,

ßôëàòóíäàí áèð ãóðó àä ãàëûáäû.

Ùåéäÿðáàáà, éàð-éîëäàøëàð äþíäöëÿð, Áèð-áèð ìÿíè ÷þëäÿ ãîéóá ÷þíäöëÿð,

×åøìÿëÿðèì, ÷ûðàãëàðûì ñþíäöëÿð,

Éàìàí éåðäÿ ýöí äþíäö, àõøàì îëäó, Äöíéà ìÿíÿ õÿðàáÿéè-Øàì îëäó.

ßìîüëóéíàí ýåäÿí ýåúÿ Ãûï÷àüà,

11

Àé êè ÷ûõäû, àòëàð ýÿëäè îéíàüà, Äûðìàøûðäûã, äàüäàí àøûðäûã äàüà,

Ìÿø Ìÿìèõàí ýþé àòûíû îéíàòäû,

Òöôÿíýèíè àøûðäû øàããûëäàòäû.

Ùåéäÿðáàáà, Ãàðà ýþëöí äÿðÿñè,

Õîøýèíàáûí éîëó, áÿíäè, áÿðÿñè,

Îðäà äöøÿð ÷èë êÿùëèéèí ôÿðÿñè,

Îðäàí êå÷ÿð éóðäóìóçóí þçöíÿ,

Áèç äÿ êå÷ÿê éóðäóìóçóí ñþçöíÿ.

Õîøýèíàáû éàìàí ýöíÿ êèì ñàëûá?

Ñåéèäëÿðäÿí êèì ãûðûëûá, êèì ãàëûá?

À Ìèðãàôàð äàì-äàøûíû êèì àëûá?

Áóëàã ýåíÿ ýÿëèá ýþëö äîëäóðóð?

Éà ãóðóéóá, áàõ÷àëàðû ñîëäóðóð?

À Ìèðãàôàð ñåéèäëÿðèí òàúûéäû,

Øàùëàð øèêàð åòìÿñè ãûéãàúûéäû,

Ìÿðäÿ øèðèí, íàìÿðäÿ ÷îõ àúûéäû,

Ìÿçëóìëàðûí ùÿããè öñòÿ ÿñÿðäè,

Çàëèìëÿðè ãûëûú òÿêèí êÿñÿðäè.

Ìèðìóñòàôà äàéû, óúàáîé áàáà,

Ùåéêÿëëè, ñàããàëëû, Òîëñòîé áàáà,

Åéëÿðäè éàñ ìÿúëèñèíè òîé áàáà,

Õîøýèíàáûí àáðóñó, ÿðäÿìè,

Ìÿñúèäëÿðèí, ìÿúëèñëÿðèí ýþðêÿìè.

Ìÿúäöññàäàò ýöëÿðäè áàüëàð êèìè,

Ýóðóëäàðäû áóëóäëó äàüëàð êèìè,

Ñþç àüçûíäà ÿðèðäè éàüëàð êèìè,

Àëíû à÷ûã, éàõøû, äÿðèí ãàíàðäû,

Éàøûë ýþçëÿð ÷ûðàã òÿêèí éàíàðäû.

Ìÿíèì àòàì ñöôðÿëè áèð êèøèéäè,

12

Åë ÿëèíäÿí òóòìàã îíóí èøèéäè, Ýþçÿëëÿðèí àõûðà ãàëìûøûéäû,

Îíäàí ñîíðà äþíÿðýÿëÿð äþíäöëÿð,

Ìÿùÿááÿòèí ÷ûðàãëàðû ñþíäöëÿð.

Ìèðñàëåùèí äÿëèñîâëóã åòìÿñè,

Ìèðÿçèçèí øèðèí øàõñåé ýåòìÿñè,

Ìèðìÿììÿäèí ãóðóëìàñû, áèòìÿñè,

Èíäè äåñÿê, ÿùâàëàòäû, íàüûëäû,

Êå÷äè-ýåòäè, èòäè-áàòäû, äàüûëäû.

Ìèðÿáäöëöí àéíàäà ãàø éàõìàñû,

Úþâúöëÿðèíäÿí ãàøûíûí àõìàñû,

Áîéëàíìàñû, äàì-äèâàðäàí áàõìàñû,

Øàù Àááàñûí äöðáöíö, éàäÿø áÿõåéð, Õîøýèíàáûí õîø ýöíö, éàäÿø áÿõåéð.

Ñèòàðÿììÿ íÿçèêëÿðè éàïàðäû,

Ìèðãàäèð äÿ ùÿðäÿì áèðèí ãàïàðäû,

Ãàïûá, éåéèá, äàé÷à òÿêèí ÷àïàðäû, Ýöëìÿëèéäè îíóí íÿçèê ãàïïàñû,

ßììÿíèí äÿ ÿðñèíèíèí øàïïàñû.

Ùåéäÿðáàáà, À Ìèðùåéäÿð íåéíÿéèð?

Éÿãèí ýåíÿ ñàìàâàðû ãåéíÿéèð.

Äàé ãîúàëûá, àëò ÿíýèéíÿí ÷åéíÿéèð, Ãóëàã áàòûá, ýþçö ýèðèá ãàøûíà,

Éàçûã ÿììÿ, ùàâà ýÿëèá áàøûíà.

Õàíûì ÿììÿ Ìèðÿáäöëöí ñþçöíö

Åøèäÿíäÿ ÿéÿð àüûç, ýþçöíö,

Ìÿëêàìûäà âåðÿð îíóí þçöíö,

Äàâàëàðûí øóõëóüûíàí ãàòàëëàð,

ßòè éåéèá, áàøû àòûá éàòàëëàð.

Ôèççÿ õàíûì Õîøýèíàáûí ýöëöéäö,

13

À Ìèðéÿùéà ÿìãûçûíûí ãóëóéäó, Ðöõñàðÿ àðòèñò èäè, ñåâýèëèéäè,

Ñåéèäùöñåéí Ìèðñàëåùè éàìñûëàð,

À Ìèðúÿôÿð ãåéðÿòëèäèð, ãàí ñàëàð.

Ñÿùÿð òåçäÿí íàõûð÷ûëàð ýÿëÿðäè,

Ãîéóí-ãóçó äàì-áàúàäà ìÿëÿðäè,

ßììÿúàíûì êþðïÿëÿðèí áÿëÿðäè,

Òÿíäèðëÿðèí ãîâçàíàðäû òöñòöñö,

×þðÿêëÿðèí ýþçÿë èéè, èñòèñè.

Ýþéÿð÷èíëÿð äÿñòÿ ãàëõûá ó÷àëëàð,

Ýöí ñà÷àíäà ãûçûë ïÿðäÿ à÷àëëàð,

Ãûçûë ïÿðäÿ à÷ûá, éûüûá ãà÷àëëàð,

Ýöí óúàëûá, àðòàð äàüûí úÿëàëû,

Òÿáèÿòèí úàâàíëàíàð úÿìàëû.

Ùåéäÿðáàáà, ãàðëû äàüëàð àøàíäà,

Ýåúÿ êàðâàí éîëóí àçûá, ÷àøàíäà,

Ìÿí ùàðäàñàì, Òåùðàíäà, éà Êàøàíäà, Óçàãëàðäàí ýþçöì ñå÷ÿð îíëàðû,

Õÿéàë ýÿëèá, àøûá êå÷ÿð îíëàðû.

Áèð ÷ûõàéäûì Äàìãàéàíûí äàøûíà,

Áèð áàõàéäûì êå÷ìèøèíÿ, éàøûíà,

Áèð ýþðÿéäèì íÿëÿð ýÿëèá áàøûíà,

Ìÿí äÿ îíóí ãàðëàðûéëàí àüëàðäûì,

Ãûø äîíäóðàí öðÿêëÿðè äàüëàðäûì.

Ùåéäÿðáàáà, ýöë ãþí÷ÿñè õÿíäàíäû,

Àììà ùåéèô, öðÿê ãÿçàñû ãàíäû,

Çèíäÿýàíëûã áèð ãàðàíëûã çèíäàíäû, Áó çèíäàíûí äÿðáÿ÷ÿñèí à÷àí éîõ,

Áó äàðëûãäàí áèð ãóðòóëóá ãà÷àí éîõ.

14

Ùåéäÿðáàáà, ýþéëÿð áöòöí äóìàíäû, Ýöíëÿðèìèç áèð-áèðèíäÿí éàìàíäû,

Áèð-áèðèçäÿí àéðûëìàéûí, àìàíäû,

Éàõøûëûüû ÿëèìèçäÿí àëûáëàð,

Éàõøû áèçè éàìàí ýöíÿ ñàëûáëàð!

Áèð ñîðóøóí áó ãàðüûíìûø ôÿëÿêäÿí, Íÿ èñòÿéèð áó ãóðäóüó êÿëÿêäÿí?

Äåéíÿ, êå÷èðò óëäóçëàðû ÿëÿêäÿí,

Ãîé òþêöëñöí, áó éåð öçö äàüûëñûí, Áó øåéòàíëûã ãóðüóñó áèð éûüûëñûí!

Áèð ó÷àéäûì áó ÷ûðïûíàí éåëèíÿí,

Áàüëàøàéäûì äàüäàí àøàí ñåëèíÿí,

Àüëàøàéäûì óçàã äöøÿí åëèíÿí,

Áèð ýþðÿéäèì àéðûëûüû êèì ñàëäû?

Þëêÿìèçäÿ êèì ãûðûëäû, êèì ãàëäû?

Ìÿí ñÿíèíòÿê äàüà ñàëäûì íÿôÿñè,

Ñÿí äÿ ãåéòÿð, ýþéëÿðÿ ñàë áó ñÿñè, Áàéãóøóí äà äàð îëìàñûí ãÿôÿñè,

Áóðäà áèð øèð äàðäà ãàëûá áàüûðûð, Ìöðöââÿòñèç èíñàíëàðû ÷àüûðûð.

Ùåéäÿðáàáà, ãåéðÿò ãàíûí ãàéíàðêÿí, Ãàðàãóøëàð ñÿííÿí ãîïóá ãàëõàðêÿí, Î ñûëäûðûì äàøëàðûíàí îéíàðêÿí,

Ãîâçàí, ìÿíèì ùèììÿòèìè îðäà ýþð,

Îðäàí ÿéèë, ãàìÿòèìè äàðäà ýþð.

Ùåéäÿðáàáà, ýåúÿ äóðíà êå÷ÿíäÿ,

Êîðîüëóíóí ýþçö ãàðà ñå÷ÿíäÿ,

Ãûðàòûíû ìèíèá, êÿñèá-áè÷ÿíäÿ,

Ìÿí äÿ áóðäàí òåç ìÿòëÿáÿ ÷àòìàðàì, Åéâàç ýÿëèá ÷àòìàéûíúà éàòìàðàì.

15

Ùåéäÿðáàáà, ìÿðä îüóëëàð äþüýèíÿí, Íàìÿðäëÿðèí áóðóíëàðûí îâýèíÿí,

Ýÿäèêëÿðäÿ ãóðäëàðû òóò áîüýèíÿí,

Ãîé ãóçóëàð àéûí-øàéûí îòëàñûí,

Ãîéóíëàðûí ãóéðóãëàðûí ãàòëàñûí.

Ùåéäÿðáàáà, ñÿíèí êþéëöí øàä îëñóí, Äöíéà âàðêÿí àüçûí äîëó äàä îëñóí, Ñÿíäÿí êå÷ÿí òàíûø îëñóí, éàä

îëñóí,

Äåéíÿ: ìÿíèì øàèð îüëóì Øÿùðèéàð,

Áèð þìöðäöð ãÿì öñòöíÿ ãÿì ãàëàð.

16

ÈÊÈÍÚÈ ÙÛÑÑß

Ùåéäÿðáàáà, ýÿëäèì ñÿíè éîõëóéàì,

Áèð äÿ éàòàì, ãóúàüûíäà éóõëóéàì,

Þìðö ãîâàì, áÿëêÿ áóðäà ùàõëûéàì,

Óøàãëûüà äåéÿì: áèçÿ ýÿëñÿí áèð,

Àéäûí ýöíëÿð, àüëàð éöçÿ ýöëñÿí áèð!

Ùåéäÿðáàáà, ÷ÿêäèí ìÿíè ýÿòèðäèí,

Éóðäóìóçà, éóâàìûçà éåòèðäèí,

Éóñèôèâè óøàã èêÿí èòèðäèí,

Ãîúà Éÿãóá, èòìèøñÿì äÿ òàïûáñàí,

Ãàâàëûéûá ãóðä àüçûíäàí ãàïûáñàí.

Ìÿí ýþðäöéöì êàðâàí ÷àòûá êþ÷öáäö, Àéðûëûüûí øÿðáÿòèíè è÷èáäè,

Þìðöìöçöí êþ÷ö áóðäàí êå÷èáäè,

Êå÷èá ýåäèá ýåäÿð-ýÿëìÿç éîëëàðà,

Òîçó ãîíóá áó äàøëàðà, êîëëàðà.

Áóðäà øèðèí õàòèðÿëÿð éàòûáëàð,

Äàøëàðûéëàí áàøû áàøà ÷àòûáëàð,

Àøíàëûüûí äàøûí áèçäÿí àòûáëàð,

Ìÿí áàõàíäà ãàâçàíûëëàð, áàõûëëàð, Áèð äÿ éàòûá éàíäûðûëëàð, éàõûëëàð.

Ýåäÿíëÿðèí éåðè áóðäà ýþðöíöð,

Õàíûì íÿíÿì àü êÿôÿíèí áöðöíöð,

Äàëûìúàäûð, ùàðà ýåäèì ñöðöíöð:

– Áàëà, ýÿëäèí? Íèéÿ áåëÿ ýåú ýÿëäèí?

Ñÿáðèì ñÿííÿí ýöëÿøäè, ñÿí ýöú ýÿëäèí.

Ãÿáèëÿìèç áóðäà ãóðóá îúàüû,

Èíäè îëìóø ãóðä-ãóøëàðûí éàòàüû,

17

Ýöí áàòàíäà ñþíÿð áöòöí ÷ûðàüû,

“Âÿ áÿëäÿòèí ëåéñÿ ëÿùà ÿíèñó

Èëëÿë éÿàôèðÿ âÿ èëëÿë-èñó”.

Çàìàí êå÷èð, öôöãëÿðäÿ òîç ãàëûð,

Êàðâàí êèìè óçàãëàðäà òîç ñàëûð,

Äóìàí ýÿëèð, éöðÿêëÿðè ÷óëüàëûð,

Öðÿê äåéèð: Çàìàí, êå÷ìÿ, àìàíäóð, Êå÷ÿíëÿðäÿ ýþçöì âàð, áèð äàéàí, äóð!

Ðóçèýàðûí äÿéèðìàíû ôûðëàíûð,

Ìÿõëóã îíóí äèøëÿðèíÿ òóëëàíûð,

Áàõ êè, áÿøÿð éåíÿ íåúÿ àëëàíûð,

Ùÿìèøÿëèê øàäëûã óìóð þçöíÿ,

Ãÿáðè ýþðöð, òîç ãîíäóðìóð öçöíÿ.

Êþùíÿëÿðèí ñöð-ñöìöéö äàðòûëûá,

Ãóðòóëàíûí ÷óë-÷óõàñû éûðòûëûá,

Ìîëëà Èáðàùèì ëàï ÿðèéèá, ãóðòóëóá, Øåéõöëèñëàì ñÿùìàí ãàëûá, ãûâðàõäû, Íîâðóçÿëè ãà÷àã êå÷èá, ãî÷àõäû.

Àùûëëàðû éåòìèø êÿôÿí ÷öðöäöá,

Úàùûëëàðû äöíéà ãÿìè êèðèäèá,

Ãûç-ýÿëèíëÿð ÿò-úàíëàðûí ÿðèäèá,

Ðÿõøÿíäÿíèí íÿâÿ òóòóð ÿëèíè,

Íÿíÿãûçûí êöðÿêÿíè, ýÿëèíè.

×îõ

øöêðö

âàð,

éåíÿ

ýÿëäóõ,

ýþðöøäóõ,

Èòÿíëÿðäÿí, áèòÿíëÿðäÿí ñîðóøäóõ,

Êöñìöøäóõ, Àëëàù ãîéñà, áàðûøäóõ,

Áèð äÿ ýþðöø ãèñìÿò îëà, îëìàéà,

Þìöðëÿðäÿ ôöðñÿò îëà, îëìàéà.

Áóðäà õÿéàë ìåéäàíëàðû ýåíèøäè,

Äàüëàð, äàøëàð áöòöí ìÿíëÿ òàíûøäû, 18

Ýþðúÿê ìÿíè Ùåéäÿðáàáà äàíûøäû:

– Áó íÿ ñÿñäè, ñÿí àëÿìÿ ñàëûáñàí, Ýÿë áèð ýþðÿê þçöí ùàðäà ãàëûáñàí?

Êÿúàâÿéëÿ áó ÷àéäàí ÷îõ êå÷ìèøèê,

Áó ÷åøìÿëÿðäÿí íÿ ñóëàð è÷ìèøèê,

Áó éîíúàëûãëàðäà êÿñèá áè÷ìèøèê,

×ÿïèøëÿðè ãûäûõëàéàí ýöíëÿðèì,

×ÿïèø êèìè îéíàõëàéàí ýöíëÿðèì.

Áó õûðìàíäà “Àðàäàíõûð” îéíàðäûã,

Úîìàëàøûá ãàðûøãàòÿê ãàéíàðäûã,

Éàâàø-éàâàø áàõ÷àëàðäà àüíàðäûã,

Àüàúëàðäàí ÷èëèê-àüàú êÿñÿðäèê,

Ãîðóã÷óíóí ãîðõóñóíäàí ÿñÿðäèê.

Áó òþâëÿäÿ ñàðû èíÿê äîüàðäû,

Õàíûì íÿíÿì èíÿêëÿðè ñàüàðäû,

Àíà èéñè äàì-äèâàðäàí éàüàðäû,

Ìÿí áóçîâó ãóúàãëàðäûì ãàøìàñûí,

Äåéÿðäè:

–

Áàõ,

áàéäà

äîëñóí

äàøìàñûí.

Áó äàìëàðäà ÷îõëó úûçûã àòìûøàì,

Óøàãëàðûí àøûãëàðûí óäìóøàì,

Ãóðãóøóíëó ñàããà àëûá ñàòìûøàì,

Óøàã íåúÿ ùå÷ çàäûíàí øàä îëàð,

Èíäè áèçèì ãÿìè òóòìóð äöíéàëàð.

Ìÿêòÿá ãàëûð, óøàãëàð äÿðñ àëûðëàð, Ùåé

éàçûðëàð,

ùåé

ïîçóðëàð,

éàëûðëàð,

Ìîëëà Èáðàùèì þçö, åâè ãàëûðëàð,

Àììà áèçèì éîëäàøëàðäàí ãàëàí éîõ, Áóíëàðäàí áèð áèçè éàäà ñàëàí éîõ.

19

Áèð âàõòûíäà áó ìÿêòÿá ïÿðýàð èäè, Áèð Ìöñåééèá, áèð Ìÿìäÿñÿí âàð èäè, Áèðè õÿëôÿ, áèðè âÿðçèøêàð èäè,

Àõóíä áèçëÿ îéíàìàüà ýåäÿðäè,

Þçö áèçÿ îéíàìàã þéðÿäÿðäè.

Äåäèì, áàëàì, î Ìÿìäÿñÿí íîëóáäó?

Ìÿëóì îëäó òèôèë áàëà þëöáäö,

Íÿ âàð, íÿ âàð, áóðíóíäàí ãàí ýÿëèáäè,

Áèð éåë ÿñèð, áàõûðñàí Ìÿìäÿñÿí éîõ,

Áó êÿíääÿ áèð áóðóí ãàíû êÿñÿí éîõ.

Äåäèì, äåéèí Ìöñåééèáÿ íÿ ýÿëäè?

Ãóëàì, ýþðäöì, àüëàð ýþç èëÿ ýÿëäè, Äåäè: î äà áàùàëûã äöøäö, þëäö,

Äåäèì, éàçûã áèçëÿ ùàñûë áþëÿíëÿð, Áèòìÿéÿíäÿ àúëàðûíäàí þëÿíëÿð.

Áó ìÿêòÿáäÿ øåðèí øÿùäèí äàäìûøàì, Àõóíäóí àüçûíäàí ãàïûá óäìóøàì,

Ýàùäàí äà áèð àõóíäó àëëàòìûøàì,

– Áàøûì àüðûð, – äåéèá, ãà÷ûá ýåòìèøÿì,

Áàõ÷àëàðäà ýåäèá ýþçäÿí èòìèøÿì.

Àçàä îëàíäà ìÿêòÿáäÿí ÷ûõàðäûã,

Ùöúóì ÷ÿêèá áèðè-áèðèí ñûõàðäûã,

Éîëäà ùÿð íÿ ýÿëäè, âóðóá éûõàðäûã, Óøàã äåìÿ, èïèí ãûðìûø äàíà äå,

Áèð äàíà äà äåìÿ, ÿëëè äàíà äå.

Ìÿëèêíèéàç èòêèí ýåäèá éîõ îëóá,

Ìèð Àñëàí õàí ñÿêòÿ èëÿ éûõûëûá,

Ùÿðÿ ãà÷ûá áèð äÿðÿäÿ ñûõûëûá,

20

×þðÿê ãÿìè ÷ûõûá õàëãûí àéûíà, Ùÿð êÿñ ãàëûá þç úàíûíûí ùàéûíà.

Êÿíäëè éàçûã ÷ûðàã òàïìûð éàíäûðà, Ýþðöì ñèçèí áÿðãèç ãàëñûí àíäûðà,

Êèì áó ñþçö ÿðáàáëàðà ãàíäûðà:

Íÿäèð àõûð áó ìèëëÿòèí ýöíàùû?

Òóòñóí ñèçè, ýþðöì, ìÿçëóìëàð àùû!

Ùÿð íÿ àëûð áàùà âåðèð ãèéìÿòè,

Óúóç ôÿãÿò ÿêèí÷èíèí çÿùìÿòè,

Áèòÿíèíäÿí àðòûã áè÷ÿí öúðÿòè,

Êÿíä óøàüû ýåäèð éîëäà èøëÿéÿ,

Îðäà áÿëêÿ ãÿíäè òàïà äèøëÿéÿ.

Êÿíäëè ýÿëèí êèìè äöíéàíû áÿçÿð,

Þç þâðÿòè éàìàã-éàìàüà äöçÿð,

Èéíÿ áÿçÿð õàëãû, þçö ëöò ýÿçÿð,

Èíäè äÿ âàð ÷àðøàáëàðû àëáàõäû,

Óøàãëàðûí ãû÷-ïà÷àñû ÷ûëïàõäû.

Áó áàõ÷àäà àø òÿðÿñè ÿêÿðäèê,

Ùåé ñó à÷ûá êÿðäèéÿ ýþç äèêÿðäèê,

×ûõìàã ùÿìèí äÿðèá àøà òþêÿðäèê,

Ôûíãûëûøëàð ãàøûãëàðäàí àñëàíû,

Éàüëû äåñÿì, ãóðó àüçûí èñëàíû.

Áó äþøëÿðäÿ ãóçóëàðû éàéàðäûã,

Àõìàñûíëàð, óëäóç òÿêèí ñàéàðäûã,

Ãóøãîâàíû ÷ÿêèá äàøà äàéàðäûã,

Ãóøãîâàí äà åëÿ áèë êè, ãàáàíäû,

Ãóðä óçàãäàí äåéÿð áÿñ êè, ÷îáàíäû.

Õàíûì íÿíÿì íàõîø îëàí èë èäè,

Ãûø âàð èêÿí êöëÿê èäè, éåë èäè,

Ãûø äà ÷ûõäû, éàüûø èäè, ñåë èäè,

21

Éöê-éàïûíû ùåé ÷àòûðäûã êè, ýåäàõ, Ñåë êöøýöäö, ìÿúáóð îëäóã ãåéèäàõ.

Íåéñàí äöøäö, áèç äÿ äöøäöê éàüûøà, Êèì áàúàðàð ñåëëÿð èëÿ áîüóøà?

Ùåé äåéèðäèê, áÿëêÿ éàüûø éûüûøà,

Áàëàêèøè ôàéòîí÷óìóç ýÿëìèøäè,

Èìàìèééÿ ãÿùâÿñèíäÿ ãàëìûøäû.

Áó çÿìèäÿ ýåäèá ýþçäÿí èòÿðäèê,

Òîíãàë ãóðóá ñöòöëëÿðè öòÿðäèê,

Äåéèá, ýöëìÿê ìóðàäûíà éåòÿðäèê,

Åë äÿ ýöëñöí, ìóðàäûíà éåòèøñèí,

Öðÿêëÿðèí éàðàëàðû áèòèøñèí.

Õÿëâÿð÷èëÿð áóðäà õÿëâÿð äàøûðäû,

Áó êöëëöêäÿí óëàãëàð äûðìàøûðäû,

Ñåëëÿð êèìè íåìÿò àøûá-äàøûðäû,

Ùÿð èø äåäèí ùÿð êèìñÿéÿ ýþðÿðäè,

Úàí äÿðìàíû èñòÿñÿéäèí âåðÿðäè.

Èíäè áÿøÿð àú ãóðä êèìè óäóõóá,

×þìáÿëÿíòè ýþç ãûúûðäûá äóðóõóá,

Áàõûðëàð êè, ýþðñöíëÿð êèì ñûíûõûá, Òþêöëñöíëÿð îíóí ëåøèí éûðòñûíëàð, Ùÿðÿ áèð äèø ÿíñÿñèíäÿí ãûðòñûíëàð.

Ùåéäÿðáàáà, ñÿíäÿ äÿôèíÿëÿð âàð,

Äàüëàð âÿäèÿñè õÿçèíÿëÿð âàð,

Àììà ñÿíÿ áÿíçÿð äÿ ñèíÿëÿð âàð,

Áó ñèíÿëÿð äàüëàð èëÿ äàíûøûð,

Äàüëàð êèìè ýþéëÿð èëÿ ãîíóøóð.

Ýþð ùàðäàí ìÿí ñÿíÿ ñàëäûì íÿôÿñè, Äåäèì ãàéòàð ñàë àëÿìÿ áó ñÿñè,

Ñÿí äÿ éàõøû ñèìóðã åòäèí ìÿýÿñè,

22

Ñàíêè ãàíàä âåðäèí éåëÿ, íÿñèìÿ, Ùÿð òÿðÿôäÿí ñÿñ âåðäèëÿð ñÿñèìÿ.

Ùåéäÿðáàáà, ñÿíè âÿòÿí áèëìèøäèì,

Âÿòÿí äåéèá, áàø ýþòöðöá ýÿëìèøäèì, Ñÿíè ýþðöá ýþç éàøûìû ñèëìèøäèì,

Ùàëáóêè,

ëàï

ãÿìëè

ãöðáÿò

ñÿíäÿéìèø,

Ãàðà çèíäàí, àúû øÿðáÿò ñÿíäÿéìèø.

Êèì ãàëäû êè, áèçÿ áóüóí áóðìàäû,

Àëòäàí-àëòäàí áèçÿ êÿëÿê ãóðìàäû,

Áèð ìÿðä îüóë áèçÿ ùàâàð äóðìàäû,

Øåéòàíëàðû ãóúàãëàéûá ýÿçäèç ñèç,

Ûíñàíëàðû àéàãëàéûá, ÿçäèç ñèç.

Äèâàð óúàëäû, ýöí áèçÿ äöøìÿäè,

Çèíäàí ãàðàëäû, ýþç-ýþçö ñåøìÿäè,

Ýöíäöç ýþçö ìÿíèì ëàìïàì êåøìÿäè,

Ñåë äÿ áàñäû, ÿììèç äîëóá ýþë îëäó,

×îõ éàçûüûí åâè ÷þíöá ÷þë îëäó.

ßââÿë áàøû ìÿíäÿí èñòèãáàë åòäèç,

Ñîíäàí ÷þíöá èøèìäÿ èõëàë åòäèç,

Þç çÿííèçúÿ óñòàäû èüôàë åòäèç,

Åéáè éîõäóð, êå÷ÿð ýåäÿð þìöðäöð,

Ãûø äà ÷ûõàð, öçöãàðà êþìöðäöð.

Ìÿíèì éîëóì ìÿùÿááÿò úàääÿñèéäè,

Ñîí ñþçëÿðèì ùàããûí èðàäÿñèéäè,

Ìÿùÿááÿòèí ðèñàëÿò âÿäÿñèéäè,

Éîõñà ìÿíäÿ áèð êÿñ èëÿ ãÿðÿç éîõ, Ñèéàñÿò àäëû ìÿíäÿ áèð ìÿðÿç éîõ.

Ùàãã

íÿ

äåéèð?

Êöôðÿ

ãàðøû

ýåòìÿéèç,

23

Íóðäàí ÷ûõûá çöëìÿò è÷ðÿ èòìÿéèç, Ôûðûëäàüà ôûðôûðàòÿê áèòìÿéèç,

Ýþðäöç äÿ êè, îëìàäû êöôðöí äèáè,

Ïóë äà âåðñÿ, àëìàüà òèêìèø úèáè.

Øåéòàí áèçèì ãÿëáèìèçè ÷þíäÿðèá,

Àëëàù äåéÿí éîëäàí áèçè äþíäÿðèá,

Èëàíëû ÷åøìÿéÿ áèçè ýþíäÿðèá,

Ìèííÿò ãîéóð êè, àðõûíûç íÿùð îëóá, Áèç ýþðöðöê ñóëàð áèçÿ çÿùð îëóá.

Ùåéäÿðáàáà, ýèëåéëèêäÿí íÿ ÷ûõàð?

Çöëìöí åâèí ñÿáðö òÿùÿììöë éûõàð,

Äÿðâèø îëàí ñÿáðèí ÿëèí áþðê ñûõàð, Ýÿë ãàéûäàã, ÷ûõàã Àüà äöçöíÿ,

Êå÷ÿê éåíÿ ìÿùÿááÿòèí ñþçöíÿ.

Äåéíÿ óøàã áèð-áèðèëÿ ñàç îëñóí,

Áÿëêÿ áó ãûø áèð äÿ ÷þíöá éàç îëñóí,

×àé, ÷ÿìÿíëÿð þðäÿê îëñóí, ãàç îëñóí,

Áèç äÿ áàõûá ôÿðÿùëÿíèá áèð ó÷àã,

Ñûíûã-ñàëõàã ãàíàäëàðû áèð à÷àã.

Áó áàõ÷àäàí àë÷àëàðû äÿðÿðäèê,

Ãûø àäûíà ÷ûõûá äàìäà ñÿðÿðäèê,

Ùåé äÿ ÷ûõûá éàëàíäàí ÷þíäÿðÿðäèê, Ãûø çóìàðûí éàéäà éåéèá äîéàðäûã,

Áèð êöëëè äÿ ìèííÿò õàëãà ãîéàðäûã.

Åâëÿð ãàëûð, åâ ñàùèáè éîõ þçö,

Îúàãëàðûí àíúàã èøûëäàð êþçö,

Ýåäÿíëÿðèí àç-÷îõ ãàëûáäûð ñþçö,

Áèçäÿí äÿ áèð ñþç ãàëàúàã, àé àìàí!

Êèìëÿð áèçäÿí ñþç ñàëàúàã, àé àìàí!

24

Áèçäÿí ñîíðà êöðñöëÿðèí òîâóíäà,

Êÿíäèí íàüûëëàðûíäà, ñþç-ñîâóíäà,

Ãàðû íÿíÿíèí ÷àõìàüûíäà, ãîâóíäà,

Ùåéäÿðáàáà þçöí ãàòàð ñþçëÿðÿ,

È÷êè êèìè õóìàð âåðÿð ýþçëÿðÿ.

Àøûã äåéÿð: Áèð íàçëû éàð âàð èìèø, Åøãèíäÿí îäëàíûá éàíàð âàð èìèø,

Áèð ñàçëû, ñþçëö Øÿùðèéàð âàð èìèø, Îäëàð ñþíöá, îíóí îäó ñþíìÿéèá,

Ôÿëÿê ÷þíöá, îíóí ÷àðõû ÷þíìÿéèá.

Ùåéäÿðáàáà, àë÷àãëàðûí êþøê îëñóí, Áèçäÿí ñîíðà ãàëàíëàðà åøã îëñóí,

Êå÷ìèøëÿðèí ýÿëÿíëÿðÿ ìÿøã îëñóí,

Þâëàäûìûç ìÿçùÿáèíè äàíìàñûí,

Ùÿð è÷èáîø ñþçëÿðÿ àëäàíìàñûí!

ÁÅÙÚßÒÀÁÀÄ ÕÀÒÈÐßÑÈ

Óëäóç ñàéàðàã ýþçëÿìèøÿì ùÿð ýåúÿ éàðû, Ýåú ýÿëìÿäÿäèð éàð, éåíÿ îëìóø ýåúÿ

éàðû.

Ýþçëÿð àñûëû, éîõ íÿ ãàðàëòû, íÿ äÿ áèð ñÿñ,

Áàòìûø ãóëàüûì, ýþð íÿ äþøöðìÿêäÿäè äàðû.

Áèð ãóø: “Àéûüàì!”– ñþéëÿéÿðÿê, ýàùäàí èíèëäÿð,

Ýàùäàí îíó äà, éåë äåéÿ ëàéëàé, ùóø àïàðû.

Éàòìûø ùàìû, áèð Àëëàù îéàãäû, äàùà áèð ìÿí,

Ìÿíäÿí àøàüû êèìñÿ éîõ, îíäàí äà éóõàðû.

25

Ãîðõóì áóäó, éàð ýÿëìÿéÿ, áèðäÿí éàðûëà ñöáù,

Áàüðûì éàðûëûð, ñöáùöì, à÷ûëìà, ñÿíè òàðû!

Äàí óëäóçó èñòÿð ÷ûõà, ýþç éàëâàðû

÷ûõìà!..

Î ÷ûõìàñà äà óëäóçóìóí éîõäó ÷ûõàðû.

Ýÿëìÿç, òàíûðàì áÿõòèìè, èíäè àüàðàð ñöáù,

Ãàø áþéëÿ àüàðäûãúà, äàùà áàø äà àüàðû.

Åøãèí êè ãÿðàðûíäà âÿôà îëìàéàúàãìûø, Áèëìÿì êè òÿáèÿò íèéÿ ãîéìóø áó ãÿðàðû?

Ñàíêè

õîðóçóí

ñîí

áàíû

õÿíúÿðäè,

ñîõóëäó,

Ñèíÿìäÿ öðÿê âàðñà, êÿñèá ãûðäû äàìàðû.

Ðèøõÿíäèëÿ

ãûðúàíäû

ñÿùÿð,

ñþéëÿäè

äóðìà,

Úàí ãîðõóñó âàð åøãèí, óäóçäóí áó ãóìàðû.

Îëäóì ãàðàýöí àéðûëàëû î ñàðû òåëäÿí, Áóíúà ãàðà ýöíëÿðäè åäÿí ðÿíýèìè ñàðû.

Ýþç éàøëàðû ùÿð éåðäÿí àõàðñà, ìÿíè òóøëàð,

Äÿðéàéà áàõàð, áÿëëèäè, ÷àéëàðûí àõàðû.

ßçáÿñ

ìÿíè

éàïðàã

êèìè

ùèúðàíëà

ñàðàëäûá,

Áàõñàí öçöíÿ, ñàíêè ãûçûëýöëäè ãûçàðû.

Ìåùðàáè-øÿôÿãäÿ þçöìö ñÿúäÿäÿ ýþðäöì, Ãàí è÷ðÿ ãÿìèì éîõ, öçöì îëñóí ñÿíÿ

ñàðû.

Åøãè âàð èäè Øÿùðèéàðûí ýöëëö-÷è÷ÿêëè, ßôñóñ êè,ãÿçà âóðäó, õÿçàí îëäó áàùàðû.

ÃÀÐÀÍËÛÃ ÝÅÚßËßÐ

Àìàí Àëëàù, éåíÿ øåéòàí ýÿëèá èìàí àïàðà,

Ãîðóéóí,

ãîéìóéóí

èìàíóçó

øåéòàí

àïàðà.

26

Ìÿíèì èíñàíëûüûìûí ýþð íÿ ùàñàðû éàâàäûð,

Êè ýöíöç ãóëè-áèéàáàí ýÿëèð èíñàí àïàðà.

×þðÿê àëìûø ÿëèíÿ, àú íåúÿ òàãÿò ýÿòèñèí?

Åëÿ áèë éàç ýåúÿñè ãûç ýÿëèá îüëàí àïàðà.

Ãàíëû äûðíàãëàðûëàí èíýèëèñ ÿë ãàòäû áèçÿ,

Áàõûñàí ðóñ äà Àðàçäàí êå÷èð Èðàí àïàðà.

Ãÿì àøûá-äàøäû äàùà, õÿëãèëÿ øóõëóã åëÿìÿç,

Ñåë ýÿðÿê åë äàüûäà, åâ éûõà, åéâàí àïàðà.

Õÿðìÿíè ñàããûçà âåðäèê, íÿ éàìàí

÷ÿð÷èäè áó?

Ùåé ýÿëèð êÿíäÿ, áèçÿ äÿðä âåðÿ, äÿðìàí àïàðà.

Áó ãàðàíëûã ýåúÿëÿðäÿ ãàïûìûç ïèñ äþéöëöð,

Íÿ áèëèì, áÿëêÿ ÿúÿëäèð, äàéàíûá úàí àïàðà.

Àíàìà

ñþéëÿéèí:

îüëóí

éûõûëûá

ñÿíýÿðäÿ,

“Òåëëÿðèí áàñ éàðàìà, ãîéìà ìÿíè ãàí àïàðà”.

Àðàäàí

áèð

äÿ

áèçè

áþëñÿëÿð

ÿðáàáëàðûìûç,

27

Ãîðõóðàì ãîéìûéàëàð Òÿáðèçè Òåùðàí àïàðà.

Ãàðà òóôàí êè, äÿõè õÿëãÿ øóëóõëóã åëÿìÿç,

Ñåë ýÿðÿê åë äàüûäà, åâ éûõà, åéâàí àïàðà.

Ñÿëãÿëè îüðó âèëàéÿòäÿ ÷îõàëìûø îëñà, Øÿùðèéàðäàí äà ýÿðÿê áèð äîëó äèâàí àïàðà.

ÁÀÉÀÒÛËÀÐ

Õÿçàí ýÿëäè, ýöë àïàðäû,

Áèð øåéäà áöëáöë àïàðäû,

Éàíìûøäûì ìÿí, êöë îëìóøäóì,

Éåë äÿ ýÿëäè êöë àïàðäû.

Öçäöì ÿë áèð íàçëû éàðäàí,

Ýþçÿë öçëö ýöëöçàðäàí.

Ñåâýèëèìòÿê áèð úÿâàùèð

Áèð äÿ äîüìàç ðóçèýàðäàí.

Éàð ùÿð éåðÿ ìÿííÿí ýåòäè,

ßúÿë ýÿëúÿê îííàí ýåòäè.

Äàéàí, ýÿëèì éîëà ñàëûì,

Õîø ýöíöì äÿ ñÿííÿí ýåòäè.

Åëèì ýåòäè, þëöì ãàëäû,

Àëîâëàíäûì, êöëöì ãàëäû.

Ó÷óðäó áöëáöëöì áàüäàí,

Äåéÿéäè áèð ýöëöì ãàëäû.

Öçöéöì ãàøñûç ãàëäû,

28

×ÿìÿíèì ãóøñóç ãàëäû, Àé àìàí, Èãáàë ýåòäè,

Òÿáðèçèì áàøñûç ãàëäû.

Éàðû êàø ýþðìèéÿéäèì,

Âÿñëè õîø ýþðìèéÿéäèì,

Þëåéäèì éàðäàí ãàáàã,

Éåðèí áîø ýþðìèéÿéäèì.

Øàù ßëèíèí àë ãóøóéäó,

Ùàêèìëÿðèí òàé-òóøóéäó,

Èíúÿñÿíÿò òîé òóòàíäà

Òîéáÿéèíèí ñàüäóøóéäó.

Åéëÿ ñÿñ, åéëÿ ìöíàúàò,

Åéëÿ òÿñõèðè-ñÿìàâàò,

Åéëÿ òîâôèã, åéëÿ äþâðàí,

Áèð äÿ ùåéùàò, áèð äÿ ùåéùàò…

Öðÿéèìèí ùÿìäÿìèéäèí,

Ùÿð ñèððèìèí ìÿùðÿìèéäèí,

Þçöí éàðà àëìàìûøêÿí

Ùÿð éàðàíûí ìÿëùÿìèéäèí.

Íàâàðûí êèñèí òóòäóã,

Èãáàëûí ñÿñèí òóòäóã,

Íàâàðäà òîé òóòìàìûø

Èãáàëûí éàñûí òóòäóã.

Éöêöìö ÷àòäûì ìÿí äÿ,

Ãîé ýåäèì èòèì ìÿí äÿ,

Èãáàëòÿê àòàì þëöá,

Ãàëìûøàì éåòèì ìÿí äÿ.

Ýöë áóäàüûì äîëìûéàéäû,

Äîëóðäó äà ñîëìûéàéäû,

Éà áÿí-àäÿì þëìèéÿéäè,

29

Éà òÿêèíäÿí îëìûéàéäû.

Ñÿíëÿ ýåòäè õîø ùÿéàòûì,

Àëòìûø èëëèê õàòèðàòûì.

Ñàíêè àüçûìäà äàä þëäö,

Çÿùð îëóá ãÿíäèì-íàáàòûì.

Áàõäûì ãÿëÿì ãàøûíà,

Éàçäûì ãÿáèð äàøûíà:

Ñÿíäÿí ñîíðà êöë îëñóí

Áó äöíéàíûí áàøûíà.

ÍÅÚß ÊÅ×ÄÈ ÞÌÐÖÍ

Áèð óøàãëûãäà õîø îëäóì, î äà éåð-ýþé ãà÷àðàã,

Ãóø êèìè äàüëàð ó÷óá, éåë êèìè áàüëàð êå÷äè.

Ñîíðà

áèðäÿí

ãàòàð

àëòûíäà

ãàëûá,

öñòöìäÿí

Äåéÿ áèëìÿì íÿ ãÿäÿð ñåë êèìè äàüëàð êå÷äè.

Öðÿéèìäÿí õÿáÿð àëñàí íåúÿ êå÷äè þìðöì, Ýþç éàøûìëà éàçàúàã: ìÿí ýöíöì àüëàð êå÷äè.

ÉÀÒÀ ÁÛËÌßÉÛÐßÌ

Áó ýåúÿ ìÿí êè, éàòà áèëìÿéèðÿì,

Áàøû áàøëàðà ãàòà áèëìÿéèðÿì.

Éóõóñóçëóã ìÿíè ãàòëàøäûðäû,

30

Ìÿí áó íàìÿðäÿ áàòà áèëìÿéèðÿì.

Îýðó ãàëäûðäû ãàçàí-ãàáëàìàíû,

Êèì ÿë àòñûí ùàúàòà, áèëìÿéèðÿì.

Îüðóíóí êèì éåòèøèá îìáàñûíà

Çûõëàéà áèð çîïà, òà áèëìÿéèðÿì.

Àéëûã àëäûã, êèðà âåðäèê ýåòäè,

Íÿ éåéÿê, åé âàé, àòà, áèëìÿéèðÿì.

Äÿäÿìèç éîõ, êèìÿ ÷ÿêìÿê áàðàòû,

Êèìè ñàëìàã áàðàòà, áèëìÿéèðÿì.

Úèáäÿ ãàëìûøñà äà áèð áåø ìàíàòûì, Íÿ àëûì áåø ìàíàòà, áèëìÿéèðÿì.

Äÿëè øåéòàí äà äåéèð éîðüàíû ñàò,

Ãûøäû, éîðüàíäû, ñàòà áèëìÿéèðÿì.

Ãàð äåéèð, ýÿë, êèøèñÿí, ïàìáûã àòàã,

Êèøè, ìÿí ïàìáûã àòà áèëìÿéèðÿì.

Ùåé ýÿëèá ìÿíäÿí àëûðëàð øÿòÿëè,

Êèì ñàëûá ìàçû ìàòà áèëìÿéèðÿì.

Çèíäÿýàíëûã õîðàòà áèð øåé îëóá,

Íÿéÿ ëàçûì õîðàòà, áèëìÿéèðÿì.

Áèð ñöìöêäöð êè, áîüàçëàðäà ãàëûá

Êèì àòà, éà êèì óòà, áèëìÿéèðÿì.

Ãàð-éàüûøäà áó íÿ ãîíäóì-êþ÷äöì,

Íèéÿ äöøäöê áó îòà, áèëìÿéèðÿì.

Áó êèòàáëàð àçû áèð àò éöêöäöð,

Áóíó êèì ÷àòñûí àòà, áèëìÿéèðÿì.

Ùåé ñîéóãäàí ãóðóéóá áÿé äóðóðàì,

Êèìäè éåíýÿ-ìóøàòà, áèëìÿéèðÿì.

ßë êè, òóòìóð éàçàì, ÿë òàïìàãäà

Ãÿëÿìÿ, éà äàâàòà, áèëìÿéèðÿì.

Ýåúÿìèç ñöáù îëàúàã, éà ùÿëÿ âàð,

Áàõûðàì ùåé ñààòà áèëìÿéèðÿì.

Ãóø ó÷àð, àììà íÿ äÿðìàí åëÿìÿê

Äàø äÿéÿí ãîë-ãàíàòà, áèëìÿéèðÿì.

Àé ãàäàøëàð, ìÿíÿ áèð ÿë éåòèðèí,

Éöêöì àüûðäû, ÷àòà áèëìÿéèðÿì.

Òÿáè-øåðèì äàéàíûá ñîíúóã àòûð,

Ìÿí äÿ êè, ñîíúóã àòà áèëìÿéèðÿì.

31

ÑßÙßÍÄÈÌ

Øàù äàüûì, ÷àë ïàïàüûì, åë äàéàüûì, øàíëû Ñÿùÿíäèì!

Áàøû òóôàíëû Ñÿùÿíäèì!

Áàøäà

Ùåéäÿðáàáàòÿê

ãàðëà,

ãûðîâëà

ãàðûøûáñàí,

Ñîí

èïÿê

òåëëè

áóëóäëàðëà

öôöãäÿ

ñàðûøûáñàí,

Ñàâàøûðêÿí áàðûøûáñàí.

Ýþéäÿí

èëùàì

àëàëû

ñèððè

ñÿìàâàòà

äåéÿðñÿí,

Ùÿëÿ àü êöðêö áöðöí, éàçäà éàøûë äîí äà ýåéÿðñÿí,

Ãîðàäàí ùàëâà éåéÿðñÿí.

Äþøëÿðèíäÿ

ñîíàëàð

ñèíÿñèòÿê

øóõ

ìÿìÿëÿðäÿ

Íÿ øèðèí ÷åøìÿëÿðèí âàð.

Î éàøûë òåëëÿðè éåë ùþðìÿäÿ àéíàëû ñÿùÿðäÿ,

Èøâÿëè åøìÿëÿðèí âàð.

Ãîé éàüûø éàüñà äà éàüñûí, ñåë îëóá àõñà äà àõñûí,

Éàíëàðûíäà äÿðÿëÿð âàð.

Ãîé ãÿëÿì ãàøëàðûí ó÷ñóí ôÿðÿëÿðëÿ, ùàìû áàõñûí,

Áàøëàðûíäà

ùåðÿëÿð

âàð,

ñûëäûðûìëàð,

ñÿðÿëÿð âàð.

Î ÿòÿêëÿðäÿ íÿ ãûçëàð éàíàüû ëàëÿëÿðèí âàð,

Ãóçóëàð îòëàéàðàã, íåéäÿ íÿ õîø íàëÿëÿðèí âàð,

Àé êèìè ùàëÿëÿðèí âàð.

Ýöë-÷è÷ÿêäÿí áÿçÿíÿíäÿ íÿ ýÿëèíëÿð êèìè íàçûí,

32

Éåë ÿñÿíäÿ î ñóëàðäà íÿ äÿðèí ðàçö íèéàçûí,

Îéíàéàð ýöëëö ãîòàçûí.

Òèòðÿéÿð ñàç òåëèòÿê øàõÿëÿðèí ÷àéäà,

÷ÿìÿíäÿ,

Éåë î òåëëÿðäÿ ýÿçÿíäÿ íÿ Êîðîüëó ÷àëû ñàçûí.

Þðäÿéèí õÿëâÿò åäèá ýþëäÿ ïÿðèëÿðëÿ

÷èìÿíäÿ,

Ãîë-ãàíàääàí îíà àü ùþâëÿ à÷àð ãÿìçÿëè ãàçûí,

Ãûø ýåäèð, ãîé ýÿëÿ éàçûí.

Ùÿëÿ íîâðóçýöëö âàð, ãàð÷è÷ÿéèí âàð, ýÿëÿúÿêëÿð,

Éåë-éàüûøäà

éóéóíóá

ýöí

ñÿïèëÿíäÿ

ýöëÿúÿêëÿð,

Öçëÿðèí òåç ñèëÿúÿêëÿð.

Ãûøäà êÿùëèê ùÿâÿñèëÿ ÷þëÿ ãà÷äûãäà úàâàíëàð,

Ãàðäà ãàããûëäàéàðàã íàçëû ãÿëÿì ãàøëàðûí îëñóí.

Éàç î äþøëÿðäÿ íàùàð ìÿíäÿñèí à÷äûãäà

÷îáàíëàð,

Áîëëó,

ñöäëö

ñöðöëÿð,

äàäëû

ãîâóðòìàúëàðûí îëñóí!

Àä àëûá ñÿíäÿí î øàèð êè, ñÿí îíäàí àä àëàðñàí,

Îíà ùÿð äàä âåðÿñÿí, éöç î ìöãàáèë äàä àëàðñàí,

Òàðûäàí ùÿð çàä àëàðñàí.

Àäàø

îëäóãäà

ñÿí

îíëà

äàùà

àðòûã

óúàëûðñàí,

Áàø óúàëäûãäà Äÿìàâÿíä äàüûíäàí áàú àëûðñàí,

Øèð ÿëèíäÿí òàú àëûðñàí.

Î äà øåðèí, ÿäÿáèí Øàù äàüûäûð, øàíëû Ñÿùÿíäè,

33

Î äà ñÿíòÿê àòàð óëäóçëàðà øåèð èëÿ

êÿìÿíäè,

Î äà Ñèìóðãäàí àëìàãäàäû ôÿíäè.

Î íÿ øàèð êè äàüûí âÿñôèíÿ ìèñäàã îíó ýþðäöì,

Ìÿí ñÿíèíòÿê óúàëûã ìÿøãèíÿ ìÿøøàã îíó ýþðäöì,

Åøãÿ, åøã ÿùëèíÿ ìöøòàã îíó ýþðäöì.

Øåèð éàçàíäà ãÿëÿìèíäÿí áàõàñàí äöðð ñÿïÿëÿíäè,

Ñàíêè óëäóçëàð ÿëÿíäè.

Ñþç äåéÿíäÿ ýþðÿñÿí ãàòäû ýöëö, ïöñòÿíè, ãÿíäè,

Éàøàñûí øàèð ÿôÿíäè!

Î íÿ øàèð êè, õÿéàë ìÿðêÿáèíÿ øîâ

øûüûéàíäà,

Î íÿùÿíý àò àéàüûí òîçëó áóëóäëàðäà ãîéàíäà,

Ëöëÿëÿíìÿêäÿäè

éåð-ýþé,

íå÷ÿ

òóìàð

ñàðûéàíäà,

Ýþðÿúÿêñÿí î çàìàíäà:

Íÿ çàìàí âàðñà, ìÿêàí âàðñà êÿñèá áè÷äè áèð àíäà,

Êå÷ÿúÿêëÿð, ýÿëÿúÿêëÿð, íÿ áó éàíäà, íÿ

î éàíäà,

Íÿ áèëèì ãàëäû ùàéàíäà?

Áàõ íÿ ùþðìÿò âàð îíóí þç äåìèøè, òöê ïàïàüûíäà,

Øÿùðèéàðûí

òàúû

ÿéìèø

áàøû

äóðìóø

ãàáàüûíäà,

Áàøûíà

ñîâðóëàí

èíúè,

÷àðûã

îëìóø

àéàüûíäà,

Âÿùéäèð

øåðè,

ìÿëÿêëÿðäè

ïû÷ûëäàð

ãóëàüûíäà,

Øÿùäè âàð áàë äîäàüûíäà.

Î äà äàüëàð êèìè øàíûíäà íÿ éàçñàì éàðàøàíäûð,

34

Î äà çàëûì ãîïàðàí ãàðëà, êöëÿêëÿ

äóðóøàíäûð,

Ãóäóçà,

çàëèìÿ

ãàðøû

ñèíÿ

ýÿðìèø,

âóðóøàíäûð,

Ãóäóçóí

êöðêöíÿ

çàëûì

áèðÿëÿðòÿê

äàðàøàíäûð,

Àììà

âÿúùèíäÿ

ôàüûð

õàëãû

ÿéèëìèø

ñîðóøàíäûð,

Ãàðà

ìèëëÿòäÿ

ùöíÿð

áóëñà,

ùöíÿðëÿ

àðàøàíäûð,

Ãàðàëàðëà ãàðûøàíäûð, ñàðûøàíäûð!

Ýåúÿ

ùÿããèí

ýþçöäöð,Òóð

òþðÿòìèø

îúàüûíäà,

ßðèéèá

éàüòÿê

öðÿêëÿðäè

éàíûðëàð

÷ûðàüûíäà,

Ìåé, ìÿùÿááÿòäÿí è÷èá, ëàëÿ áèòèáäèð éàíàüûíäà,

Î áèð îüëàí êè, ïÿðèëÿð ñó è÷ÿðëÿð

÷àíàüûíäà,

Èíúè ãàéíàð áóëàüûíäà.

Òÿáè áèð ñåâýèëè áöëáöë êè, îõóð ýöë áóäàüûíäà,

Ñàðû ñöíáöë ãóúàüûíäà.

Ñóëàð

ÿôñàíÿäè

ñþéëÿð

îíóí

ÿôñóíëó

áàüûíäà,

Ñÿùÿðèí ÷ÿíëè ÷àüûíäà.

Øàèðèí çþâãö íÿ ÿôñóíëó, íÿ ÿôñàíÿëè áàüëàð,

Àé íÿ áàüëàð êè, “ßëèô ëåéëè” äÿ ÿôñàíÿäÿ

áàüëàð.

Îä éàõûá, äàüëàðû äàüëàð,

Ýöë ýöëÿðñÿ, áóëàã àüëàð.

Øàèðèí àëÿìè þëìÿç, îíà àëÿìäÿ çÿâàë éîõ, Àðçóëàð îðäà íÿ õàòûðëàéà èìêàíäû, ìÿùàë éîõ,

Áàüè-úÿííÿò êèìè îðäà, “Áó ùàðàìäûð, áó ùàëàë” éîõ.

Î ìÿùÿááÿòäÿ ìÿëàë éîõ,

35

Îðäà ùàëäûð, äàùà ãàë éîõ!

Ýåúÿëÿð îðäà ýöìöøäÿíäè, ãûçûëäàí íÿ

ýöíöçëÿð,

Íÿ çöìöððöä êèìè äàüëàðäû, íÿ ìÿðìÿð êèìè äöçëÿð,

Íÿ ãûçûë òåëëè èíÿêëÿð, íÿ àëà ýþçëö þêöçëÿð,

Íÿ ýþçÿë, àé êèìè öçëÿð!

Ýöë àüàúëàðû íÿ òàâóñ êèìè ÷ÿòðèí à÷ûá ÿëâàí,

Ùèëëÿ êàðâàíûäû ÷þëëÿð, áÿçÿíÿð ñöðñÿ áó êàðâàí,

Äÿâÿ êàðâàíû äà äàüëàð, éöêö àòëàñäû áó ùåéâàí,

Ñàáèðèí øÿùðèíÿ äîüðó ãàòàðû ÷ÿêìÿäÿ

ñÿðâàí,

Î õÿéàëûìäàêû Øèðâàí!

Îðäà ãàð äà éàüàð, àììà äàùà ýöëëÿð ñîëà áèëìÿç,

Áó òÿáèÿò î òÿðàâÿòäÿ, ìÿùàëäûð, îëà áèëìÿç,

ßìð ïåéìàíÿñè îðäà äîëà áèëìÿç.

Î öôöãëÿðäÿ áàõàðñàí íÿ äÿíèçëÿð, íÿ

áîüàçëàð,

Íÿ ïÿðèëÿð êèìè ãó ãóøëàðû ó÷ìàãäà íÿ

ãàçëàð,

Ýþëäÿ ÷èììÿêäÿ íÿ ãûçëàð.

Áàëûã óëäóç êèìè ýþëëÿðäÿ, äÿíèçëÿðäÿ

ïàðûëäàð,

Àáøàð ìèðâàðûñûí ñåë êèìè òþêäöêäÿ

õàðûëäàð,

Éåë êöøöëäÿð, ñó øûðûëäàð.

Ãÿñðëÿð âàðäû ãûçûëäàí, ãàëàëàð âàðäû ÿãèãäÿí,

Ðÿôàéåë

òàáëîñóòÿê

ñÿùíÿëÿðè

ßùäè-

ÿòèãäÿí,

Äîéìàñàí êþùíÿ ðÿôèãäÿí.

36

Úÿííÿòèí áàüëàðûòÿê áàüëàðûíûí ùóðö ãöñóðè,

Äöçöëöá ãöðôÿäÿ, åéâàíäà úÿâàùèð êèìè ùóðè,

ßëäÿ ùóðèëÿðèíèí úàìè-áèëóðè,

Òöíýöíöí ýöë êèìè ñÿùáàéè-òÿùóðè.

Íÿ ìàðàãëàð êè, àéûã ýþçëÿðÿ ðþéàäû äåéÿðñÿí,

Íÿ øÿôÿãëÿð êè, äÿðèí áàõìàäà äÿðéàäû äåéÿðñÿí,

Óéäóðàí úÿííÿòè-ìÿâàäû äåéÿðñÿí!

Çþùðÿíèí ãÿñðè áðèëéàí, ùàñàðû èíúèäè, éàãóò,

Ãÿñðè úàäóäó, ìöùÿíäèñëÿðè Ùàðóò èëÿ

Ìàðóò,

Îðäà Ìàíè äàéàíûá ãàëìûø î ñóðÿòëÿðÿ

ìÿáùóò.

Ãàïû ãóëëóã÷óñó Ùàðóò!

Îðäà øåðèí, ìóçèêèí ìÿíáÿéè ñÿð÷åøìÿäè ãàéíàð,

Íÿ ïÿðèëÿð êèìè ôÿââàðÿäÿí ÿôøàí îëóá îéíàð,

Øàèð àíúàã îíó àíëàð!

Äîëó ìÿùòàá êèìè èñòÿõðäè ôÿââàðÿëÿð èëÿ,

Ìÿëÿêÿ îðäà ÷èìèð àé êèìè ìÿùïàðÿëÿð èëÿ,

Ýöëëö ýöøâàðÿëÿð èëÿ,

Øåðö

ìóñèãè

øàáàø

îëìàäà

ÿôøàíäû,

ïÿðèøàí,

Ñàíêè àü øàùûäûð îëìàãäà ýÿëèí áàøûíà ÿôøàí,

Íÿ ýÿëèíëÿð êè, íÿ ÿííèê öçÿ ñöðòöëëÿ, íÿ êèðøàí,

Éàõà íÿ òöëêö, íÿ äîâøàí!

Àü ïÿðèëÿð ñàðû êþéíÿêëè áóëóäëàðäàí åíèðëÿð,

37

Ñöä

ýþëöíäÿ

ìÿëÿêÿ

èëÿ

÷èìÿðêÿí

ñåâèíèðëÿð,

Ñåâìèðëÿð, þéöíöðëÿð.

Ãàâçàíàíäà ùÿðÿ ÿëäÿ äîëó áèð úàì àïàðûðëàð,

Ñàíêè

úÿíýèëÿðÿ,

øàèðëÿðÿ

èëùàì

àïàðûðëàð,

Äÿðéà ãûçëàðûíà ïåéüàì àïàðûðëàð.

Äÿíèçèí

þðòöéö

ìàâè,

öôöãöí

ñÿãôè

ñÿìàâè,

Àéíàäû ùÿð íÿ áàõûðñàí; Éåð îëóá ýþéëÿ

ìöñàâè,

Ãÿðã îíóí øåðèíÿ ðàâè.

Ãöðôÿëÿð

àé

áóëóä

àëòûíäà

îëàðòÿê

ýþðöíöðëÿð,

Ýþç à÷ûá-éóììà, ÷ûðàãëàð êèìè, éàíäûãäà ñþíöëëÿð.

Ñÿùíÿëÿð ÷ÿðõè-ôÿëÿêòÿê áóðóëóá ýàù äà

÷þíöëëÿð,

Êþëýÿëèêëÿð ñöðöíöëëÿð.

Çþùðÿ

åéâàíäà

èëàùÿ

ëèáàñûíäà

ýþðöíÿðêÿí,

Áàõàñàí,

Ùàôèçè

äÿ

îðäà

úÿëàëÿòëÿ

ýþðÿðñÿí,

Íÿ ñåâÿðñÿí!

Ýàù ýþðÿí Ùàôèçè-Øèðàç èëÿ åéâàíäà äóðóáëàð,

Ýàù

ýþðÿí

îðòàäà

øÿòðÿíú

ãóðàðêÿí

îòóðóáëàð.

Ýàù ýþðÿí ñàç èëÿ, àâàç èëÿ ÿéëÿíúÿ

ãóðóáëàð,

Ñàíêè ñàüÿð äÿ âóðóáëàð.

Õàúÿ

ÿëùàí

îõóéàíäà,

ùàìû

èøäÿí

äàéàíûðëàð,

Î íÿâàëÿðëÿ ïÿðèëÿð ýàù óéóá, ýàù îéàíûðëàð,

Ëàëÿëÿð

øþëÿñè

ÿëâàí

øèøÿ

ðÿíýè

áîéàíûðëàð,

38

Íÿ õóìàð ýþçëÿ éàíûðëàð.

Ãàíàä èñòÿð áó ôÿçà, ãîé ãàëà òÿðëàíëû Ñÿùÿíäèì,

Åøèò þç ãèññÿìè, äàñòàíûìû, äàñòàíëû Ñÿùÿíäèì:

Ñÿíè

Ùåéäÿðáàáà

îë

íÿðÿëÿðèëÿ

÷àüûðàíäà,

Î ñÿôèë, äàðäà ãàëàí, òöëêö ãîâàí øèð áàüûðàíäà,

Øåéòàíûí øûëëàüà ãàëõàí ãàòûðû íîõòà ãûðàíäà.

“Äÿäÿ

Ãîðãóä”

ñÿñèí

àëäûì,

äåäèì

àðõàìäû, èíàíäûì,

Àðõà

äóðäóãäà

Ñÿùÿíäèì,

Ñàâàëàíòÿê

ùàâàëàíäûì,

Ñåëÿ ãàðøû ãàâàëàíäûì.

Úîøãóíóí äà ãàíû úîøäó, ìÿíÿ áèð ùàéëû ñÿñ îëäó,

Ùÿð ñÿñèç áèð íÿôÿñ îëäó.

Áàêû äàüëàðû äà ùàé âåðäè ñÿñÿ, ãûéùà óúàëäû,

Î òàéûí íÿðÿëÿðè ñàíêè áó òàéäàí äà áàú àëäû,

Ãóðä àúàëäûãäà ãîúàëäû.

Ðàùèìèí íÿðÿñè ãîâçàíäû, äåéÿí òîïëàð àòûëäû,

Ñåë ýÿëèá íÿùðÿ ãàòûëäû.

Ðöñòÿìèí òîïëàðû ñÿñëÿíäè, äåéÿí áîìëàð à÷ûëäû,

Áèçÿ ýöë-ãîí÷à ñà÷ûëäû.

“Ãîðõìà, ýÿëäèì!” – äåéÿ, ñÿñëÿðäÿ ìÿíÿ úàí äåäè ãàðäàø,

Ìÿíÿ “úàí-úàí” äåéÿðÿê äöøìÿíÿ “ãàí-ãàí”

äåäè ãàðäàø,

Ìÿíÿ ñóëòàí äåäè ãàðäàø.

Ìÿí äÿ úàíûì ÷ûüûðûá: Úàí ñÿíÿ ãóðáàí äåäè, ãàðäàø.

39

Éàøà îüëàí! Ñèçÿ äàüäàí äÿëè úåéðàí äåäè, ãàðäàø,

Åë ñèçÿ ãàïëàí äåäè, ãàðäàø!

Äàü ñèçÿ àñëàí äåäè, ãàðäàø!

Äàüëû Ùåéäÿðáàáàíûí àðõàñû ùÿð éåðäÿ äàü îëäó,

Äàüà äàüëàð äàéàã îëäó,

Àðàçûì àéíà ÷ûðàã ãîéìàäà, àéäûí øÿôÿã îëäó,

Î òàéûí íÿðÿñè ãîâçàíäû, öðÿêëÿð ãóëàã îëäó,

Éåíÿ ãàðäàø äåéÿðÿê ãà÷ìàäà áàøëàð àéàã îëäó,

Ãà÷äûã, öçëÿøäèê Àðàçäà, éåíÿ ýþçëÿð áóëàã îëäó,

Éåíÿ ãÿìëÿð ãàëàã îëäó.

Éåíÿ ãàðäàøñàéàüû ñþçëÿðèìèç áèðñàéàã îëäó, Âÿñë èéèí àëìàäà, ÿë ÷àòìàäû, åøãèì äàìàã îëäó,

Ùÿëÿëèê ãÿì ñàðàëàðêÿí ãàðàëàð äþíäö àü îëäó,

Àðàçûí ñöä ýþëö äàøäû, ãàéàëûãëàð äà áàü îëäó,

Ñàðû ñöíáöëëÿðÿ çöëô è÷ðÿ îðàãëàð äàðàã îëäó,

Éîíúàëûãëàð éåíÿ áèëäèð÷èíÿ éàé-éàç éàòàã îëäó.

Ýþçäÿ éàøëàð ÷ûðàã îëäó,

Ëàëÿ áèòäè éàíàã îëäó,

Ãîí÷à ýöëäö äîäàã îëäó,

Íÿ ñîë îëäó, íÿ ñàü îëäó,

Ùàìûñû áèðñàéàã îëäó!

Åëèìè, àðõàìû ýþðäöêäÿ çàëûì îâ÷ó ãûñûëäû, Ñåë êèìè çöëìö áàñûëäû, çèíÿ àðõ îëäó, êÿñèëäè.

Ýöë ýþçöíäÿí éàøû ñèëäè,

Òîð ãóðàí îâ÷ó àòûí ãîâìàäà ñûíäû, ýåðè ãàëäû,

40

Þçö ýåòäè, éåðè ãàëäû.

Àììà Ùåéäÿðáàáà äà áèëäè êè, áèçòÿê ùàìû äàüëàð,

Áàüëàíûá ãîë-ãîëà çÿíúèðäÿ, áóëóäëàð îäóð àüëàð,

Íå áèëèì, áÿëêÿ òÿáèÿò þçö íàìÿðäÿ ýöí àüëàð,

ßéðè éîëëàðû à÷àðêÿí, äöç îëàí ãîëëàðû áàüëàð,

Ñàô îëàí ñèíÿíè äàüëàð!

Äàüëàðûí ùÿð íÿ ãî÷ó, òÿðëàíû, úåéðàíû, ìàðàëû,

Ùàìû äöøýöí, ùàìû éîðüóí, ñèíÿëÿð äàüëû, éàðàëû,

Ýöë à÷àí éåðäÿ ñàðàëû!

Àììà çÿíí åòìÿ êè, äàüëàð éåíÿ ãàëõàí îëàúàãäûð,

Ìÿùøÿð îëìàãäàäû, áóíëàð ùàìû âóëêàí îëàúàãäûð.

Çöëì äöíéàñû éàíàðêÿí äÿ òèëèò ãàí îëàúàãäûð,

Âàé!.. Íÿ òóôàí îëàúàãäûð!

Äåäèí: Àçÿð åëèíèí áèð éàðàëû íèñýèëèéÿì ìÿí,

Íèñýèë

îëñàì

äà,

ýöëöì!

Áèð

ÿáÿäè

ñåâýèëèéÿì ìÿí,

Éàä ìÿíè àòñà äà, þç ýöëøÿíèìèí áöëáöëöéÿì ìÿí,

Åëèìèí ôàðñûúà äà äÿðäèíè ñþéëÿð äèëèéÿì ìÿí,

Ùÿããÿ äîüðó íÿ ãàðàíëûã èñÿ åë ìÿøÿëèéÿì ìÿí,

ßáÿäèééÿò ýöëöéÿì ìÿí.

Íèñýèë îë ÷ÿð÷èéÿ ãàëñûí êè, úÿâàùèð íÿäè, ãàíìûð,

Ìÿäÿíèééÿò äÿáèí åéëèð áÿäÿâèééÿò, áèð óñàíìûð,

41

Ýöí ýåäèð, àç ãàëà áàòñûí, ýåúÿñèíäÿí áèð îéàíìûð,

Áèð þç ÿùâàëûíà éàíìûð!

Àòàð èíñàíëûüû, àììà éàëàí ÿíñàáû àòàììàç, Ôèòíÿ ãàâçàíìàñà áèð ýöí, ýåúÿ àñóäÿ

éàòàììàç,

Áàøû áàøëàðà ãàòàììàç.

Àììà ìÿíäÿí ñàðû, ñÿí àðõàéûí îë, øàíëû Ñÿùÿíäèì,

Äÿëè úåéðàíëû Ñÿùÿíäèì.

Ìÿí äàùà ÿðøè-ÿëà êþëýÿñèòÿê áàøäà òàúûì âàð,

ßëäÿ Ìóñà êèìè Ôèðîíà ãÿíèì áèð àüàúûì âàð,

Ùÿðÿúèì éîõ, ôÿðÿúèì âàð,

Ìÿí ßëè îüëóéàì, àçàäÿëÿðèí ìÿðäè, ìóðàäû, Î ãàðàíëûãëàðà ìÿøÿë, î èøûãëûãëàðà ùàäè, Ùÿããÿ, èìàíà ìöíàäè.

Áàøäà

ñûíìàç

ñèïÿðèì,

ÿëäÿ

êöòÿëìÿç

ãûëûúûì âàð.

ÀÜÀ ÌÈÐÑÀÄÛÜÛÍ ÕÅÉÐÀÒÛ

Àòàìûç éóðäóäó, ýàùäàí ýÿëèá åùñàí âåðèðèê,

Úàí ÷ÿòèí âåðìÿðèê, èíøàëëà êè, àñàí âåðèðèê.

ßçàí îëúàã ãà÷àðàã ñÿôäÿ äóðóá ñàí âåðèðèê,

Ìèðÿáöëôÿçë åäèá åùñàí-áèçè êÿíäÿ

ýÿòèðèá,

Øÿùðèéàð êÿíäè òàïûá, êÿíäëèñèí àììà èòèðèá.

Þçö êÿñìèø øèøÿêè, ùÿì áèøèðèá, ùÿì äöøöðöá,

42

Ïèëîâóí

äà

äàäàøû

Ìþùñöí

ÿìîüëó

áèøèðèá.

Ñöôðÿäÿ ãóøòÿê óøàãëàð äÿíè áèð-áèð äþøöðöá,

Ãûòëûã îëìàç, äàùà áóðäà ãÿáóë îëñóí åùñàí,

×ûõ ìöñÿëëàéÿ, ÷àüûð Àëëàùû, ýÿëñèí íåéñàí.

Ìÿíèì

èëùàìèëÿ

áóðäà

ãîíóøóá

äèë-

äîäàüûì,

Ãóðàíà,

Ùàôèçÿ

áóðäà

à÷ûëûá

ýþç-

ãóëàüûì.

Ìÿí äÿ Ìóñà êèìè, Ùåéäÿðáàáàäûð Òóð äàüûì,

Áóðäà êÿøô îëäó êè, ùÿãäÿí íÿ êÿðàìàò îëàúàã,

Íåúÿ øÿòðÿíú êè, øàùëàð ùàìûñû ìàò îëàúàã.

Áó áèçèì êÿíä îëà áèëñÿ, ùàíû áÿñ ÿììÿëÿðèì?

ßììÿ äÿ äóðñà, äåéèð áÿñ ùàíû þâëàäûì, ÿðèì?

Íþâùÿëÿðäÿí äÿ ãàëàí îëñà, ùà÷àí âàð õÿáÿðèì?

Äàüûëûá, êèì íÿ áèëèì, þëäö éà ãàëäû íÿðÿäÿ,

Úàíû ÷ûõìûø óøàüûí ùÿð áèðèñè áèð äÿðÿäÿ.

Áèð Çèâÿð ÿìãûçûíûí îüëó Ùàúû Ìöúòÿáà âàð,

Ùàú Ñàäûãëû äåéèëÿí áèð Ùàúÿëó ßëèàüà âàð,

Áèð äÿ Ìèðçÿììÿäèí îüëó ùÿëÿëèê áàõ÷àäà âàð,

43

Ãîúàëûá,

àììà

éåíÿ

áèð

“Ãàðàáàüû”

îõóäó,

Ãàðûëàðòÿê òåøèñèí áèð ÿéèðèá, áèð òîõóäó.

Ùàíû Ìîëë Èáðàùèìèí äÿðñè, ùàíû òàé-òóøëàð?

Øåéõöëèñëàì

ùàíû,

éóðäóíäà

îõóð

áàéãóøëàð!

Êèì

äåéèðäè

êè,

ìöñÿëìàí

ãàâè-éåð

àëãûøëàð?

Áàáèéÿ,

áîëøåâèêÿ

ýþð

íÿ

ýèðèôòàð

îëäóã,

Áÿëÿøèá ùÿð íÿúèñÿ, ýþð íåúÿ ìóðäàð îëäóã!

Ãÿëÿëÿð

äàðáàäàüûí,

ñÿðáàç

þëöá,

ñÿíýÿðè áîø,

Äèðèëÿðäÿí äÿ äÿõè éàü ÿðèéèáäèð, äÿðè áîø.

Øÿùðèéàð êÿíäÿ ýÿëèá, êÿíä óøàüûíûí éåðè áîø,

Áèç ýþðÿíëÿð ùàìû ýåòìèø, ùàìû èòìèø-áàòìûø,

Ùàìûñû

èøëÿéèá,

àõûðäà

éîðóëìóø,

éàòìûø.

Êèìäè ìÿíòÿê áàüûðàíëàð ñÿñèíÿ ñÿñ âåðñèí,

Äöíéà áèçëÿ àòûøûð, êèìäè àòûø áÿñ âåðñèí?

Ýÿðÿê Àëëàù âåðÿ, îëìàç áóíó ùÿð êÿñ âåðñèí.

Ùàìû ýåòìèø, äÿõè îë ãàôèëÿäÿí áèð êÿñ éîõ,

44

Çûíãûðîâëàð äà äöøöá âÿëâÿëÿäÿí, áèð ñÿñ éîõ.

Ùàíû îë ìÿðä àòàëàð, ìÿðäè áåúÿðäÿí àíàëàð?

Ùàíû îë íàçëû ýÿëèíëÿð, î ùÿéàëû ñîíàëàð?

Ùàíû

îë

ñöäëö

èíÿêëÿð,

àëàýþçëö

äàíàëàð?

“×óí øÿâÿä ÿñð Ãóãóø çàíùÿìÿ ãèñìÿò íÿáîâÿä,

Íÿáîâÿä õåéð äÿðàí õàíå êå åñìÿò íÿáîâÿä”.

Îíäà ùÿð êÿñ áèçÿ áàõñàéäû äåéÿðäè ýàâóðóõ,

Ýàâóðóí

øÿððèíè

èíäè

áàøûìûçäàí

ñàâûðûõ,

Ãîâóðóðäó

î

áèçè,

áèç

îíó

àíúàã

ãàâûðûõ,

Áåëÿ ýåòñÿ, åäÿúÿê Ìåùäèéè-ìþâóä çöùóð, Äèí ýÿðÿê ãàëèáö ãàùèð îëà, êàôèð ìÿãùóð.

Ìÿúëèñèí

åùñàíû

Àìèð

Ñàäûüûí

õåéðàòûäûð,

Áó ìàùàëûí ÷ûðàüû Õîøýèíàáûí ñàäàòûäûð, Èíäè ìåéäàíäà ãàëàí òÿêúÿ Ùöñåéíèí àòûäûð,

Ìöñòÿúàá

îëäó

áèçèì

ãÿðíäÿ

øåéòàí

äóâàñû,

Õîøýèíàáû äàüûäûá åéëÿäè áàéãóø éóâàñû.

Àðçûýþç ãàëìûø èäèì þç àòà éóðäóì âÿòÿíÿ,

Éàíäû-ãûíäû âåðèð èíäè àòà éóðäóì äà ìÿíÿ,

45

Ùåéâàíàò

ãèññÿñèäèð

äöíéà

“Êÿëèëÿ-

Äèìíÿ”,

Òà êè àõûðäà áèð àç ãîâçàíûá èíñàí îëàúàã,

Àçû èíñàí äà îëóðñà, ÷îõó ùåéâàí îëàúàã.

Èíäè

ãÿì-ãöññÿíèí

àüçûí

äà

ýÿðÿê

áàüëàéàñàí,

Ãÿì

àüûç

à÷ñà

ýÿðÿê

îõøàéàñàí,

àüëàéàñàí.

Íÿéÿ

ëàçûì

áó

ãÿäÿð

õÿëã

öðÿéèí

äàüëàéàñàí,

Áèð äóà åéëÿ êè, õÿëãèí öðÿéè øàä îëñóí,

Äöíéà ìÿõðóáÿäèñÿ, àõèðÿò àáàä îëñóí.

ßÌÈÎÜËÓÌ ÌÈÐßÁÖËÔßÇËß

Ìàøûíûí

õóìñóíà,

Ùåéäÿðáàáàíûí

òÿíçèëèíÿ,

Ìèðÿáöëôÿçë ýÿòèðìèø ìÿíè þç ìÿíçèëèíÿ, Òÿñëèì

îëäóì

ñþçöíÿ,

÷àðÿ

íÿäèð?

Òàêñè÷èäèð,

Ýþðäöì

àðòûã

äàíûøûì,

ÿë

àòàúàã

ùÿíäèëèíÿ.

Áèð ìÿñÿë âàð êè, ãîíàã-ãàðäàøà äÿñòóð âåðèëèá:

“Áèð òÿàðöôëÿ äöø àòäàí, àòû áàüëà äèëèíÿ”.

Ìÿíè ãîéìóø ìàøûíà, éîë óçóíó ñöðäö ýåúÿ,

Ùåé

àëûá

äÿí-äöøö

àðòûã

ãàëàéûá

çÿíáèëèíÿ.

46

Õîøýèíàá

ñåééèäèíèí

ÿìðè

ãîíàãñûç

êå÷ìÿç,

Ãîíàüûí áóðäà ýÿðÿê ãàðíû éåìÿêäÿí äÿëèíÿ.

Áèð ãîíàã äà ýÿòèðèá, ÷îõ äà ÿçèç, þç áàúûñû

Úÿëèëÿ ÿìãûçû, äÿí äöøìöø îíóí äà òåëèíÿ.

Úÿëèëÿ

ÿìãûçû

äà

ãàðäàøûíûí

ëàï

òàéûäûð,

Ìåùðèáàí, ñàíêè áèð àëìà, éàðûäàí äöç áþëöíÿ.

Éàõøû áèð ìÿíçèëè âàð, ñÿùíè ýþçÿë, éóðäó äà áîë,

Áàõ àüàúëàðûíà, áàõ ãóøëàðûíà, áàõ ýöëöíÿ.

Õàíûìû òàçÿ ýÿëèíäèð, àäû Ìÿðéÿì õàíûì, Òîé òóòóá êÿòñàéàüû, àëìà äà àòìûø ýÿëèíÿ.

Òàçÿ

åâ,

òàçÿ

ýÿëèíëÿ

áèð

èøûãëàíìàëûäûð,

×èë÷ûðàãäûð

êè,

âåðèá

çèíÿò

åâèí

ãÿíäèëèíÿ.

Âàðäû ÿââÿë õàíûìàíäàí èêè íàçëû óøàüû, Áàõ Ïÿðè, Ïÿðâèçè òÿê ñÿí ýöëöíÿ, áöëáöëöíÿ.

Áèðè Ïÿðâèíäè êè, äàíèøýàùû âàð, àéëûüû âàð,

Éÿíè áèð ãûç, ìöòÿúúÿääèä, ÿëè âóðìóø áåëèíÿ.

47

Áèðè

Ïÿðâèç

êè,

äÿáèðèñòàíû

íèñôÿ

éåòèðèá,

Î

äà

èíøààëëà

ýÿðÿê

úþâùÿðè-çàòû

áèëèíÿ.

Áó

ÿìîüëó,

øöêöð

Àëëàùà,

ùàëàëäûð

÷þðÿéè,

Ìöõëèñÿì ìÿí äÿ áóíóí ñàäÿ ãóáóë-ìÿíãÿëèíÿ.

Çÿùìÿòèëÿ ãàçàíûá, òàêñèñè âàð, øÿõñèñè âàð,

Äöç éîëà ñÿðô åëÿéèá ùÿð íÿ êè ýÿëìèø ÿëèíÿ.

Äöíáÿëÿíäöç áèð àäàìäûð, èêè äöíéàñû äà âàð,

Ýÿëìÿéèá ÿéðè-éàëàí ñþç áó úàâàíûí äèëèíÿ.

Øÿùðèéàð øåðèäè áó, éàç öðÿéÿ ãîé ãàëñûí,

Öðÿéèíäÿ

éàçûëàí

ñþç,

äà

ýÿðÿêìÿç

ñèëèíÿ.

ÁßËÀËÛ ÁÀØ

Éàð ýöíöìö ýþé ÿñêèéÿ òóòäó êè, äóð, ìÿíè áîøà,

Úöò÷ö ýþðöáñÿí þêöçÿ, þêöç ãîéóá áóçîâ ãîøà?

Ñÿí ÿëëèíè êå÷èá éàøóí, ìÿí áèð îòóç éàøûíäà ãûç,

Ñþéëÿ ýþðöì îòóç éàøûí íÿ íèñáÿòè ÿëëè éàøà?

48

Ñÿí éåðÿ ãîéäóí áàøóâó, ìÿí áàøûìà íÿ äàø ñàëûì?

Áÿëêÿ ìÿí àðòûã éàøàäûì, íåéëÿìÿëè?

Äåäèì: éàøà.

Áèð äÿ áÿëàëû áàø íå÷èí éàíûíà ñöïöðýÿ

áàüëàñûí?

Áþðêö áàøà ãîéàí ýÿðÿê áþðêöíÿ äÿ áèð éàðàøà.

Áèð äÿ êÿáèí êÿñèëìÿìèø, ñÿí ìÿíÿ áèð ñþç äåìÿäèí,

Éîõñà úÿùàçûìäà ýÿðÿê ýÿëåéäè áèð ùîããà-ìàøà.

Äåäèì: ãÿçà ýÿëèá òàïûá, áèð èø èäè îëóá êå÷èá,

Ãóðáàíàì îë àëà ýþçÿ, ùåéðàíàì îë ãÿëÿì ãàøà.

Ìÿíêè þçöìäÿ áèð ýöíàù ýþðìÿéèðÿì, ÷àðÿ

íÿäèð?

Ïèñ áÿøÿðèí ãàéäàñûäûð, éàõøûíû òàïñà äîëàøà.

Äîñòëà

ìöðöââÿò

åòìÿëè,

äöøìÿí

èëÿ

êå÷èíìÿëè,

Ãàéäà áóäóð, ùåéèô äåéèë áÿøÿð éîëóí àçûá, ÷àøà?

Ìÿí äÿ ñÿíèí äàéîüëóâàì, ñÿí äÿ ìÿíèì áèáèì ãûçû,

Êþíöë áàõûðñà ýöíÿøÿ, ýþç äÿ ýÿðÿêäèð ãàìàøà.

Èíäè áèçèì ìàðàë êèìè ö÷ áàëàìûç âàðäû, ýÿðÿê.

Àòà-àíà ñàâàøñà äà, áóíëàðà õàòèð áàðûøà.

Ùÿð

êèøèéÿ

ÿéàëû

äà

þç

úàíûòÿê

ùþðöêëÿíèá,

Ùÿäéÿ äÿ îëìàç åëÿñèí àðâàäû ãàðäàø-ãàðäàøà.

Áó äöíéà áèð éîë êèìèäèð, áèç àõèðÿò ìöñàôèðè,

Êÿúàâÿäÿ ùàìàø ýÿðÿê þç ùàìàøèëÿí éàíàøà.

49

Àõèðÿòè îëàíëàðûí äöíéàñû ãÿìñèç îëìàéûá, Ñåëäè, ýÿëÿð, àõàð, êå÷ÿð, àììà ýÿðÿê àøûá-äàøà.

Ìÿñÿëäè: “Éåð êè, áÿðê îëóð, þêöç þêöçäÿí èíúèéèð”.

Ùåé äàðòûëûð èïèí ãûðà, éîëäàøûéëà áÿðê ñàâàøà.

Áèçèì äÿ ðóçèéàðûìûç éàìàíäû, áèçäÿ åéá éîõ,

Áÿëêÿ âÿçèôÿäèð: áÿøÿð ãîíøóëàð èëÿí ãîíóøà.

Ùÿããè-ùÿéàò éîõ äàùà áèçëÿðÿ, ÷îõ áþéöê áàøû

Çèíäàíûìûçäà ùÿããèìèç, áèð áàúà òàïñàã, òàìàøà.

Àììà îíóí øÿìàòÿòè, Àëëàùà õîø ýÿëìÿéèáÿí

–

Ýåòäè, ìÿíèì ùÿéàòûìû âóðäó äàøà, ÷ûõäû áàøà!

ÍÀÇ ÅÉËßÌÈÑßÍ

×îõëàð èíúèêäè êè, ñÿí îíëàðà íàç åéëÿìèñÿí,

Ìÿí äÿ èíúèê êè, ìÿíèì íàçûìû àç åéëÿìèñÿí.

Åòìèñÿí áó íàçû âèðàíÿ êþíöëäÿ ñóëòàí, Åâèí

àáàä

îëà

–

äÿðâèøÿ

íèéàç

åéëÿìèñÿí.

Ùÿð áàõûøäà ÷àëûñàí êèïðèéè ìèçðàá êèìè,

Áèð ãóëàã âåð, áó ñûíûã êþíëö íÿ ñàç åéëÿìèñÿí.

50

Áàøäàí à÷ éàéëûüû, ÿôøàí åëÿ ñóñÿí-ñöíáöë,

Ñÿí

áèçèì

áàéðàìûìûçñàí,

ãûøû

éàç

åéëÿìèñÿí.

Êàêèëè áàøäà âóðóá åéëÿìèñÿí òàú êèìè, Î

ãûçûë

òåëäÿí

îíó

ýöëëö

ãîòàç

åéëÿìèñÿí.

Ñÿí Ýöí îë, ãîé ãÿìèìèç äàüäà ãàð îëñóí, ÿðèñèí,

Ìÿíèì àíúàã èøèìè ñóçö ýöäàç åéëÿìèñÿí.

Ñèíÿ áèð äÿøòè-Ìóüàíäûð, ãóçó éàí-éàíÿ

éàòóá,

Ìÿíèì àüëàð ýþçöìö îðäà Àðàç åéëÿìèñÿí.

Õÿòòö õàëûíäàí àëûá ìÿøãèìè “Ãóðàí”

éàçàðàì,

Áó ùÿãèãÿòäÿ ìÿíè ÿùëè-ìÿúàç åéëÿìèñÿí.

Äÿñòÿìàç

åéëÿäèéèí

÷åøìÿ

ìöñÿëìàí

ãàíûäûð,

Áèëìèðÿì

ùàíñû

êÿëèñàäà

íÿìàç

åéëÿìèñÿí.

Áó ýþçÿëëèê êè, úàùàíäà ñÿíÿ âåðìèø òàíðû,

Ùÿð ãÿäÿð íàç åëÿñÿí åéëÿ êè, àç åéëÿìèñÿí.

Ìÿí “ßøèðàí” îõóñàì, ïÿíúÿ “Èðàã” öñòÿ

ýÿçÿð,

Ýþçÿëèì,

òöðê

îëàëû

òÿðêè-”Ùèúàç”

åéëÿìèñÿí.

Ìÿí áó ìÿíàäà ãÿçÿë éàçìàüà ùàëûì éîõ èäè,

51

Ñÿí

ìÿíèìòÿê

ãîúàíû

ôûðôûðàáàç

åéëÿìèñÿí.

Ìÿíè áó ñóç èëÿ àòäûí, àðàëàíäûí, áèëèðÿì,

Àðàíû

áèð

ïàðà

íàìÿðä

èëÿ

ñàç

åéëÿìèñÿí,

Åé äàí óëäóç, ìÿíè ñÿí éàõøû òàíûðñàí êè, ñÿùÿð

Öôöãö õÿëâÿò åäèá ðàçö íèéàç åéëÿìèñÿí.

Øÿùðèéàð

äàðäà

ãàëûá,

äàüäà

äàøà

äàëäàëàíûá,

Þçöí èíñàô åëÿ, Ìÿùìóäè Àéàç åéëÿìèñÿí.

ÌßÌÌßÄ ÐÀÙÈÌ

ÙßÇÐßÒËßÐÈÍß ÚÀÂÀÁ

Àü ýþéÿð÷èí, àü ãàíàäûí à÷àðñàí,

Äàì-äèâàðäàí áèð ãîâçàíûá ó÷àðñàí, Óëäóçëàíûá, Áàêû äåéÿ, ãà÷àðñàí,

Þïöøëÿðè Ðàùèì áÿéÿ ñÿïÿðñÿí,

Ãàðäàøûìûí áàë äîäàüûí þïÿðñÿí.

Äåéíÿ:

Ãàðäàø,

ìÿêòóá

ýÿëäè

éåòèøäè,

Ñåâèíúèìèç ãàëõûá ãÿìëÿ àòûøäû.

Àòûøäûãúà éàðàëàðûì áèòèøäè,

Ãàðà áàõòûí éåíÿ öçö àü îëñóí,

Éàð äà áèçäÿí éàä åéëÿéèá, ñàü îëñóí!

Ùå÷ êèìñÿéÿ áåëÿ ñîâãàò ýÿëìÿéèá,

Ùå÷ áèð öçÿ áåëÿ áèð ýöë ýöëìÿéèá.

Ýþç éàøûìû àíàì áåëÿ ñèëìÿéèá,

52

Áåëÿ ìåéâÿ ýþðìÿç áèçèì ãàíàëàð, Ãîúàëìàñûí ñèçè äîüàí àíàëàð!

Áàêûäàí ÷îõ ñîâãàò ýÿëèá Òÿáðèçÿ,

Ñàáèã çàìàí áèç ÷îõ ýÿëÿðäèê ñèçÿ, Ñèç äÿ íîëàéäû áèð ýÿëÿéäèç áèçÿ,

Àéðûëûüûí äàøûí áèðäÿí àòàéäûã,

Úàíû-úàíà, ìàëû-ìàëà ãàòàéäûã.

Óúà äàüëàð áèð-áèðëÿðèí ýþðÿðëÿð,

Ýþðöøëÿðèí áàõûøëà ýþíäÿðÿðëÿð,

Ñÿáà èëÿ ïÿéàì àëûá âåðÿðëÿð,

Øàèð îëóð áèð-áèðèíè ýþðìÿñèí?

Ñàç, ñþç èëÿ ïÿéàì àëûá âåðìÿñèí?

Ãóðáàí îëóì ìÿí î øèðèí äèëëÿðÿ,

Óçàã äöøäöê, ùÿñðÿò ãàëäûã åëëÿðÿ, Ñÿùÿð-àõøàì éàëâàðûðàì éåëëÿðÿ,

Ãàðäàøûìà ìÿíäÿí ñàëàì éåòèðñèí,

Îíäàí äà áèð õÿáÿð-ÿòÿð ýÿòèðñèí.

Î òàéäàäû Øÿêè, Øèðâàí, Ãàðàáàü,

Áó òàéäà äà Ìåøýèí, ßùÿð, Ãàðàäàü, Áèð-áèðèíè Àðàçäàí àëìûø ñîðàã,

Àðàç áèçè àéûðìàäàí äàüëàéûá,

Ñîí þçö äÿ ýåúÿ-ýöíäöç àüëàéûá.

Áó òÿãñèìàò áóíäàí àðòûã îëàíìàç,

Àòîì ÿñðè èõòèëàôëàð ãàëàíìàç,

Áèð ãàíûì îëìàñà, äöíéà äîëàíìàç,

Èíäè äöíéà éöç äÿ äåñÿí ñàü-ñîëäó, Ìóøÿê ö÷öí èêè ñààòëûã éîëäó.

Èíñàíëàðûã, èíñàíëûüû õîøëàéûí,

Áèð ìèëëÿòèê áèðëÿøìÿéÿ áàøëàéûí,

Áó õàí-õàíëûã ùþêóìÿòèí áîøëàéûí,

53

Áó ýöí áÿøÿð ýÿðÿê îëñóí áèð ìèëëÿò,

Áèð ìèëëÿòÿ îëàðìû éöç ùþêóìÿò?

Áèçëÿð êè, ëàï áèð äèë, áèð ãàí ãàðäàøûã,

Ãàðäàø

ãàëñûí,

èíñàíëàðûã,

éîëäàøûã,

Àéàãëàðà ïèñ ñàðûøûá ñàðìàøûã,

Ïàñïîðò èëÿ, äåéèð, ýåòñÿí ñþçöì éîõ,

Ïàñïîðò äåéèð: Àäûì âàðäû, þçöì éîõ.

Ùàðäàí ýÿëèì, ðÿñìèëèêäÿ äÿâÿò éîõ, Îëñà äà, ìÿí ãîúàëìûøàì, ãöââÿò éîõ,

Óøàãëûéàì, àéðûëìàüà ãöäðÿò éîõ,

Èíäèëèêäÿ îëäóã öðÿê ãîíàüû,

Öðÿê îëñóí ãîíàüûíûí éàòàüû.

“Êþøêè áàëàáàíëàð Àðàçà áàõàð,

Àðàç ñóéó ùÿíóç ýþçëÿðäÿí àõàð”,

Åë íèñýèëè ïèñ éàíäûðàð, ïèñ éàõàð.

Ãÿì

âàð

èêÿí

ãàðäàø

äåéèá

ãàéíàðäûã,

“Éîëäàø,

ìÿíè

ãóðä

àïàðäû”

îéíàðäûã.

Àðàç äåéÿð: Óëäóç êèìè àõàðàì,

Ýþçàëòûéëà ñàüà-ñîëà áàõàðàì,

Ãÿùÿðëÿíèá èëäûðûìòÿê ÷àõàðàì,

Êÿñìÿëèéÿì èêè ãàðäàø àðàñûí,

Àüëàäûðàì, áàüëàìàäàí éàðàñûí.

Íåé÷öí áèçäÿí ðÿñìè äÿâÿò åòìèñèç?

Ãîíøóëóãäà àðòûã ýÿëèá ýåòìèñèç?

Éàäûìûçòÿê äàäûìûçà éåòìèñèç?

54

Ñèçèí ÿëèç áèçäÿí àðòûã à÷ûãäû, Ìÿíèì àüçûì à÷ûëìàãäàí ó÷óãäó.

Èíäè áèçèì äþâëÿòëÿð äÿ éàíëàøûð,

Ýåòáÿýåòäÿ ÷ÿòèíëÿð àñàíëàøûð,

Ñöëùöí éåëè ÿñìÿéÿ ñÿùìàíëàøûð,

Áèç äÿ õîðóç âÿçèôÿñèí áàíëûéàã,

Ñîí ýþðöøìÿê ñÿùìèíè ñÿùìàíëûéàã.

Áàõ Õÿçÿðÿ, ùÿíóç ãÿìè äÿðèí ýþð,

Ãûø ÷ûõìàéûá, ðóçèýàðû ñÿðèí ýþð,

Èëê áàùàðûí àíúàã ñþçöí øèðèí ýþð, Öìèäïëîâ áèøñÿ ýþçÿë áèð øåéäèð,

Öìèä

êè

âàð,

äåìÿê,

éåìÿêäÿí

éåéäèð.

Áèð âàõò îëóð áó ñþçëÿð äÿ ñîâóøè, Áÿøÿð ùàìû ãàðäàø êèìè ãîâóøè,

Îíäà áèç äÿ ãàëõûçàðûã ÷îâóøè,

Çèéàðÿòÿ ýÿëëèê ñèçèí åëëÿðÿ,

Èíäèëèêäÿ ãîé éàëâàðàã éåëëÿðÿ.

Ñàâàëàíà ñàëàìûíû éåòèðäèì,

Îíäàí ñÿíÿ èëùàì àëûá ýÿòèðäèì,

Áèð íå÷ÿñèí éîëäà ñàëûá èòèðäèì,

Àüûð ùöììÿò, ãàí ãèéìÿòè, ñÿäàãÿò, Ãàëñûí ùÿëÿ, éîõäóð äèëèìäÿ òàãÿò.

Öôöãëÿðÿ ðþéà ðÿíýèí éàõûðàì,

Åéíàëûäàí, ßðê öñòöíäÿí áàõûðàì,

Òèìñàëóâè äàüëàð öñòÿ òàõûðàì,

Ñÿí äÿ ùöíÿð àòûí ìèíèá ÷àïàðñàí,

Äóìàíëû äàüëàðäà ìÿíè òàïàðñàí.

Ùàðäà ÷àòäûí ýþé ÷åøìÿíèí áàøûíà,

Áóëàã îòó âÿñìÿ ÷ÿêìèø ãàøûíà,

55

ßéëÿí éåðÿ, áèð äèðñÿêëÿí äàøûíà, Äóìàí êå÷ñèí, ýþç éàøûíû ñîíäà ýþð, Ãàðäàøûíûí ñÿôàñûíû îíäà ýþð.

×îõ “Áàêûäàí ôàíàð ýÿëèð” îõóðäóã, Ñîí “Îäóìà éàíàð üÿëèð”, îõóðäóã,

Ýþð “Áàøûìà íÿëÿð ýÿëèð”, îõóðäóã, Èíäè äóéäóì îíäà ýÿëèðìèø ôàíàð,

Ñîí ýÿëÿúÿéìèø îäóìà áèð éàíàð.

Åøã ÿùëèñÿí, éàõøû ìÿíè ãàíàðñàí,

×îõ êèïëÿìÿ, îä òóòóá îäëàíàðñàí,

Ýþçëÿð éàüûø éàüäûðìàñà, éàíàðñàí, Ìÿíèì ãàéíàð ÷åøìÿ êèìè ýþçöì âàð, Îäóð ìÿíäÿ ùÿð úöð îäà äþçöì âàð.

Áþéëÿ êè, ñÿí àëãûøëàéûðñàí ìÿíè,

Ýåäÿíëÿðÿ íèñýèë åäèì ãîé ñÿíè.

Äóð! Åé ýöëöí õÿçàí îëàí õÿðìÿíè,

Ýþð áèçèì äÿ äÿðäèìèçè ãàíàí âàð,

Áèçëÿðÿ äÿ áèð öðÿêäÿí éàíàí âàð.

Éàõûíëàðûì ãîéäó ìÿíè ãûðàãäà,

Éàíàíëàðûì ãàëäû ìÿíäÿí óçàãäà,

Åë éàéëàãäà, þçöì ãàëäûì ãûøëàãäà.

Èòèðäèëÿð õèäìÿòèìèí ÿìÿéèí,

Ãÿäðèí áèëèí åë-àðõàíûí, êþìÿéèí.

“Òÿìÿääöíöí” ýþçö ýþðöì êîð îëñóí, Àüçûíäàêû øèðèí øÿðáÿò øîð îëñóí,

Áàë äà éåñÿ çÿùÿð îëñóí, ÷îð îëñóí, Àüçûìûçûí äàäûí ãàïûá àïàðäû,

Öðÿêëÿðè ÷ÿêèá êþêäÿí ãîïàðäû,

Ýàù ÿðÿáè, ýàù ÿúÿìè êèøëÿñèí,

Ùåé áó îíó, ùåé î áóíó äèøëÿñèí,

56

ßðáàáëàðûí êàðõàíàñû èøëÿñèí.

Èíäè äÿõè ìèëëÿòëÿð äÿ àéûëûá,

Àüûçëàðûí äèøëÿðè äÿ ñàéûëûá.

Áèç

ìèëëÿòëÿð

÷îõ

ãàíãàëëàð

áè÷ìèøèê,

Àúû-àúû è÷êèëÿðè è÷ìèøèê,

Àììà äÿõè áöðêöëÿðè êå÷ìèøèê,

Èíäè íèñáÿò öôöã à÷ûã èøûãäûð,

Ìÿíèìñÿ äÿ ãèáëÿ ñÿìòèì à÷ûãäûð.

Ýåòáÿýåòäÿ àðòûã äöíéà àéûëûð,

Ýèçëèí ãàëìûð, ñÿñ-ñÿäàëàð éàéûëûð, Ñàéûëìàéàí êèìñÿëÿð äÿ ñàéûëûð,

Ìÿíè, ñÿíè àç-÷îõ òÿùâèë àëàí âàð, Ñÿíèí êèìè ìÿíè éàäà ñàëàí âàð.

“Òÿìÿääöíöí” ãàíóíëàðû ãîõóéóá,

Äÿõè ùàìû îíóí ÿëèí îõóéóá,

Ñÿðùÿäëÿðè òîð àòàíòÿê òîõóéóá,

Ñàëûá õàëãû êîð ãóø êèìè ãÿôÿñÿ,

Ñèíÿëÿðäÿ éåð ãàëìàéûá íÿôÿñÿ.

Ùåéäÿðáàáà öç Áàêûéà ÷þíäÿðèð,

Ùåé ýöë ýþðöð, äÿðèá ñèçÿ ýþíäÿðèð, Ñþçëÿðèíè ùåé ÿíäÿðèð, äþíäÿðèð,

Ñÿíëÿ Ñöëåéìàí Ðöñòÿìè éàä åäèð,

Áó øèâÿéëÿ Øÿùðèéàðû øàä åäèð.

Àçÿð àéû, 1346

ÌßÌÌßÄ ÐÀÙÈÌÈÍ

ÈÊÈÍÚÈ ÌßÊÒÓÁÓÍÀ ÚÀÂÀÁ

57

Èýèäëÿð éóðäó Ãàôãàçûì, ñÿíÿ ìÿíäÿí ñàëàì îëñóí,

Ñÿíèí åøãèíäÿí Èðàíäà, ùÿíóç ñÿáðè òàëàí âàðäûð.

Àíàì Òÿáðèç ìÿíÿ ýÿùâàðÿäÿ ñþéëÿðäè: Éàâðóì, áèë!

Ñÿíèí ãàëìûø î òàéäà, õàëëû-òåëëè áèð õàëàí âàðäûð.

Áó äöíéàäÿ îüóë, åøã ÿùëèíÿ êöôð ÿùëè äöøìàíäûð,

Áèð Àëëàù úàí âåðÿðñÿ, ìèí äÿ áèçäÿí úàí àëàí âàðäûð.

Îíó áèçäÿí àéûðäû ðóçèýàðûí ñàçö íàñàçû, Îíóí÷óí ñûçëàðàì, ùÿð éåðäÿ ýþðñÿì ñàç

÷àëàí âàðäûð.

Àðàç äöøìàí ÿëèíäÿ áèð ãûëûú òÿê îðòàíû êÿñäè,

Îíóí þâëàäû âàðñà, áèë ñÿíè éàäà ñàëàí âàðäûð.

Ìÿíè áàøäàí ÷ûõàðìàã÷ûí, éàðàìàçëàð äà ñþéëÿðäè:

Ñþçÿ ÷îõ åòèáàð åòìÿ êè, äöç âàðäûð, éàëàí âàðäûð.

Áîé àòäûì, àõòàðûá òàïäûì, íÿ ùàñèë ýåòìÿýÿ, ýþðäöì.

Àðàìûçäà éîëó áàüëû, ãàðàíëûã áèð äàëàí âàðäûð.

Áèçè êöôð ÿùëè èñòÿðñÿ, éöêöí ÷àòìàã ö÷öí èñòÿð,

Áèçÿ áóíëàðäàí àðòûã ãàëñà, áèð éûðòûã ïàëàí âàðäûð.

Î ýöí êè, Ðàùèìèí ìÿêòóáè ýÿëäè ÷àòäû, áàõäûì êè,

Àíàì ãàíèëÿ ãÿëáè ÷ûðïûíàíëàðäàí ãàëàí âàðäûð.

Äàùà Ùåéäÿðáàáàíûí íÿðÿñèí ãàéòàðìàäàí, ýþðäöì

58

Î òàéäà ñèíÿëÿðäÿ ñàíêè ìèíëÿð Ñàâàëàí âàðäûð.

Öðÿê ãàíèëÿ ìÿí äÿ éàçäûì: àé íàçëû àíàì Ãàôãàç,

Ñÿíèí äÿ Øÿùðèéàðûí òÿê áó òàéäà áèð áàëàí âàðäûð.

ÅË ÁÖËÁÖËÖ

Øàèð ßáöëôÿçë Ùöñåéíèéÿ

Åë áöëáöëö, ñÿí ìÿíèì þç áàëàìñàí, Éàìàí ýöíäÿ ùàñàðûìñàí, ãàëàìñàí,

Áèð Àëëàùà ñÿí äÿ ìÿí òÿê ãóëàìñàí, Îíäàí ñîíðà ùå÷ áèð êÿñäÿí àçûí éîõ,

Íàç áàëàñàí, áèð êÿñÿ äÿ íàçûí éîõ.

Êÿíä óøàüû, úóìàëàøäûã, ÷îõóäóã,

Òÿíäèð àøûí è÷ìèø èäèê, òîõóäóã,

Ñþçëÿðèâè êÿëìÿ-êÿëìÿ îõóäóã,

Ãÿì ñàçûíûí éåíÿ ñèìèí áàüëàäûã,

Áèð

îõóäóã,

áèð

÷àëäûã,

áèð

àüëàäûã.

Íèñýèëëè ñþçëÿðèí ìÿíè îòäàäû,

Àüðûí àëûì, ìÿíèì áàüðûì ÷àòäàäû,

Àðçóì áó äàü-äàøû ãàòûá-ãàòäàäû,

Ýÿëäèì ñÿíèí áàøóí ãîéäóì äèç öñòÿ, Íàç áàëàìû þïäöì, ãîéäóì ýþç öñòÿ.

Конец ознакомительного фрагмента.

Текст предоставлен ООО «ЛитРес».

Прочитайте эту книгу целиком, купив полную легальную версию на ЛитРес.

Безопасно оплатить книгу можно банковской картой Visa, MasterCard, Maestro, со счета мобильного телефона, с платежного терминала, в салоне МТС или Связной, через PayPal, WebMoney, Яндекс.Деньги, QIWI Кошелек, бонусными картами или другим удобным Вам способом.