Chrüsimüsi

Impressum

Voorwort

Sprüch und Véérsli

Impressum

Stiftung Augustine und Johann Widmer, Hrsg.

© Stiftung Augustine und Johann Widmer

Alle Rechte, insbesondere das Recht der Vervielfältigung und Verbreitung sowie der Übersetzung, vorbehalten. Kein Teil des Werks darf in irgendeiner Form (durch Fotokopie, Mikrofilm oder ein anderes Verfahren) ohne schriftliche Genehmigung des Bildungszentrums reproduziert oder unter Verwendung elektronischer Systeme gespeichert, verarbeitet, vervielfältigt oder verbreitet werden.

www.johann-widmer.ch

ISBN: siehe Umschlag

1. Auflage 2021

Schreibweise und Phonetik  

Ph   als p – h                Pheter, phalte

Ä  ä überoffenes ä        gääl, 

È è ostschweizer ä       Mèèrz, schwèèr

Ò ò engl. bird gfòòrli, spòòter

äi als ä - i häi,               Bäi

ei als e - i Blei, Gschrei

Voorwort

Es ist eine Sammlung lustiger und unterhaltsamer Verse. Es sind Gelegenheitsgedichte, die irgendwann mal entstanden sind, aus dem Stegreif heraus.

Die Themen sind nicht geordnet, es ist ein «Chrüsimüsi», ein Durcheinander.

Die Zielgruppe umfasst alle Altersstufen, einige Verse sind eher für die Kleinsten gerechnet, andere für all jene die noch einen Rest von kindlichem Humor bewahren konnten und Ironie mögen.

Es darf gelacht werden.

Illustrationen: Temperaskizzen des Autors nur in der Print-Version

Sprüch und Véérsli

Hüener vo früener

S isch nüüt me soo wie früener

Das gilt sogaar für d Hüener

won amigs uf em Mischtschtock obe

gscharet händ, s hät nu so gstobe

Fliissig händs im Chuedräck poret,

z fride ggaggeret, soo wie miir schnored,

über Mischtchäfer, Würm und fäissi Made

wos uufpickt händ in irem Biolade

Findt de Güggel us Versee en Gülewurm

So chrèèiet èèr vor Fröide Sturm

Er isch echli en Schnäderfrèèss

bin alem säit er, es seig em  z rèèss

D Hüener sind scho gäbig,

si frässed alls was läbig

Schnägge, Wère*, Made, äinerläi,

miir ässeds moorn im Ooschteräi

*Wère / Maulwurfsgrille

De Gramefoon

De Fredi chauft bim Amazoon

en nagelnöie Gramefoon.

De Fredi isch en Glatte

er hät ja gaar käi Platte

Macht nüüt säit do d Frau Chäler

probiers mol mit eme Suppetäler.

Me säit bin öis

Wers vermaag, hät en Hund,

di andere müend halt sälber bäle

De Fisch isch für d Chatz

En Fisch schwümt im Aquarium,

er säit käs Woort, er isch ja stumm,

jetz chunnt e Chatz, die isch nöd tumm

und fischet im Aquarium

De Fisch dè chasch vergässe

D Chatz die hät en sofort gfrässe.

Es Püürli

Hindereme Müürli sitzt es Püürli* ame Füürli

und bròòtlet draa en Servila, natüürli

isst das Püürli dezue es ofewaarms Püürli*

*Püürli / Semmel oder Bäuerlein

Zimetstèèrn

En noble Herr vo Bèèrn

chauft es Kilo Zimetstèèrn

und goot demit zum Bèèregrabe

und rüert de Bèère d Stèèrne abe

Do rüeft es chliises Büebli

D Bèère heigid lieber Rüebli

Do säit de Herr vo Bèèrn

Rüebli han ich sälber gèèrn

Bèèretatze

I de Migro z Bèèrn

sind d Bèère schüüli gèèrn

und chaufed Bèèretatze*

zum sich de Rugge chratze

*Bèèretatze / kleine Kuchen

Kafiphause

Z oberscht uf em Bèèrgli

sitzed zwei Zwèèrgli

si sitzed uf em Häfeli

und trinked zämen es Käfeli

Es Chrottefagott

E wunzig chliini Chrott

spilti gèèrn Fagott

du häsch Päch du chliises Chröttli

es git käi so chliini Chrottefagöttli

Zaawee

De Samichlaus de aarmi Maa

Hät emoole Zaawee ghaa

Und isch zum Zaani ggange.

De Sami gseet die groossi Zange

Und rüeft: S tuet nüme wee

Und isch ab, uf nümewidersee

Puureregle

Suecht en Puur e Frau

Luegt er ganz genau

Graade Rugge, s Becki bräit und graadi Bäi

Die isch guet, die nimi häi

De Zwèèrg vom Üetlibèèrg

Z Züri uf em Üetlibèèrg

hockt en alte hässige Zwèèrg.

Jetz isch er sowiit gloffe

und hät d Frau Holle nöd aatroffe.

Defüür es Chuechebèèrli 

usemene andere Mèèrli.

drum waartet er us Trotz

jetz uf de Röiber Hotzeplotz.

Hundsfuetter

Was sonen Hund 

alls überchunnt

miecht i de Stadt

no mänge satt

Familiespaziergang

D Familie macht Spaziergang

d Sune schiint, de Wääg isch lang

de Bappi schwitzt, vom Schüürge nass

de Gööf im Wägeli hät sin Gspass

Die Sune hät no häisser gschune

do rüeft das Chind ufäimool: «Brune!»

De Vatter rännt

de Tuurscht dè brännt.

S Chind säit nomool : “Brune”

vil liisliger häts mer gschune.

Do gseemer am Wägeli ganz une

isch es Bächli usegrune

Chlappstuel

Wän ales grad uf Aahieb klappt

Dän klappt de Klappstuel richtig uuf.

Wänns aber nöd grad klappt,

dänn gib dis Klappen uuf

Chasch wiiters klappe und probiere

Zum dis hèrti Chöpfli durezstiere

Bim nèèchschte Klapp

Isch en Finger ab.

Bèrliiner Luft

D Bèrliiner Luft

hät würkli en psundere Duft

si stinkt i de Regel

vo frische Hundechegel

Onläin

Per onläin chasch hüt ales pschtele

und wos Beetli es Ross hät wele

pschtelt si äis bim Amazon

per Telifon

Drei Taag spòòter isch es choo

ime groosse Gamioo

für schwèèri Laschte

ime riise Chaschte

S Beetli tuet die Chischten uuf:

es verschloot ere grad de Schnuuf

dän das chliini  Riitiross

isch es wilds Rinoozeross

S Gampiross

S Gampiross das gampet

S Trampeltier das trampet

De Seelöi dèè löiet

De Höigümper höiet

D Biisszange biisst

Und d Schiissgelte schi…..

Es Fiigekonzèrt

Us ere hölzige Fiige

schnitzt er e chliini Giige

und üebt jetz bickelhèrt

em Bach sis eerschti Fiigekonzèrt

Mit em lätze Bäi uufgstande

Mängisch isch mer chnurig

oder susch so rumpelsurig

S macht äim ales hässig

S isch ales lätz*, s isch ales chrumm

di andre sind so blöd und tumm

sogaar s Wätter isch so gspässig

Suech schnäll en waarme Sunestraal

und fröi di draa, dän wiirsch normaal

Fang aa lache aber gschwind mis Chind

susch gheitder emänd na en Ziegel uf de Grind.

*lätz /falsch, links

De Mäischter Hämerli

Öise Mäischter Hämerli

hocket i sim Chämerli

und mit eme Bürochlämerli

fangt er e ticki Muus

Soo du Muus jetz hämer di

und alergschnällschtens  wämer di

öisere Chatz zum Frässe gèè

Aber d Chatz 

hett lieber en Spatz

und säit zur Muus:

gang wider is Huus

Farbewunder

D Rääbe die häisst Blauburgunder

De Wii dè isch es Gaumewunder

Es Farbewunder isch es au

Zvill Burgunderroot macht nämli Blau

S Trottinee

Es Trottinee im Gröössewaan

Isch emool uf d Autobaan

S Trotti macht deet was es wott

Und isch wäidli nuna Schrott

(und de Faarer richtig tott)

S Hündli und de Dieb

De Dieb hät wele goge stäle

aber s Hündli hät afoo bäle

und hät de Dieb is Füdli pisse

dèè hat vor Angscht i d Hoose gsch….

En Schoggiooschterhaas

Lueg was liit dän deet im Graas

bigoscht en Schoggiooschterhaas

er füült sich aber gar nöd wool

inwändig so wie hool.

I sim Buuch da piipets liisli

Ischs emänd es Schoggimüüsli?

Isch es ächt es Zimetstängeli

Oder gaar es Wienechtsängeli?

De Buuch uuftue dè chamer

am beschte miteme Hamer

S Müüsli lömer laufe

Und d Haseschèèrbe chasch verchaufe

Mer chönnts au sälber schläcke

Ooni s Gwand z verdräcke

Frosch und Storch

Di vornèème Frösch

trääged wiissi Underwösch

und drüber rooti Chläider

de Storch vertwütschts gliich – läider

Blindeschliiche

E Blindeschliiche schliicht so blind und taub

am Bode naa im Gaartelaub

und hät Hunger wien ich glaub

doch si frisst nu trochne Staub

Guggu

.

De Gugger guggeret scho de ganzi Morge

D Frau Spatz die macht sich groossi Soorge

si hofft de Gugger lösi ihres Näscht in Rue

dänn sonen chliine Guggu git rächt z tue

Was gits hütt Zmittag?

Zwei chliini grüeni Männli

hocked under eme Tännli

si choched grad es Süppli

und wèèrmed drin iri Chlüppli

Si choched au na Gmües

und badet drin iri Füess

und wäsched iren Chopf

im schööne nöie Kafitopf

Zäme mit de Kafimöcke

wäschets iri Stinkisöcke

und wänns äntli fertig sind

sägets gschwind

langed zue ir liebe Gescht

suscht verpassed er no s Bescht

De Hurrlihuu

Wer so brav isch soo wie duu

fürcht si nöd vor em Hurrlihuu

wer aber Chatze plooget oder Hünd

isch nöd dem bööse Zwèèrg sin Fründ

Wer nöd lieb isch mit Tier oder Chind

dèm git der Hurrlihuu uf de Grind

oder steckt en ines chliises Seckli

und daas isch wèèrli  schreckli

De Haaggemaa

Im Haaggeweier im tunkle Tanewald

Isch nöd ales richtig, das merkt mer bald

Im grüene Wasser chasch  nöd wiit abegsee

das schwarzi Loch seig tüüffer als de Zürisee

s git nie kä Wäle uf dèm Wasserloch

da schwümmt kän Fisch und doch

hät mer s Gfüül da müesi öpper sii

und rüert vilicht en Tanezapfe drii

Zeerscht stiigt e groossi Blaatere im Wasser ue

Dän chunnt e grüeni Fratze no dezue

Dän en isigi Hand mit eme Haagge draa

Ebe d Hand vom Haaggemaa 

Mee wäiss mer nööd, das isch nöd gloge

Er hät nämli no immer ali abezoge

S Guugemöönli

Näbed öisem Brune

tüüf im Graben une

wont en ghäimnisvole Gascht

i sim füürschtliche Palascht

Es isch de König Guugemöönli

mit de Frau und irem Söönli

si ligged uf em Königstroon

Vatter, Muetter und de Soon.

Si ligged ame psundre Platz

uf em königliche Schatz

und under irne chrume Bäi

sind luuter Gold und Edelstäi.

Nur mängisch znacht wänns tunklet

gseesch wies im Grabe funklet

das isch de König Alexander

mer chan au säge Salamander

Mer säit bin öis …

Wänns em Esel z wool isch, goot er ufs Iis

Der äint macht s Chalb, der ander isch äis

Us eme Chalb wiirt no e Chue

En Esel bliibt en Esel

Nu di alertümmschte Chälber

Sueched iren Metzger sälber

Wèr achtzg Joor jòòmeret und grochset

cha na alt wèèrde

Dèè wett au gèèrn mit de Groosse brünzle

E groossi Rööre und käi Fläisch draa

Di tümmschte Puure händ di grööschte Hèrdöpfel

S isch käine so tumm, das er sich nöd na tümer chönt stele

S Schratteli

Es isch so schöön im waarme Bett

de Pfulme wäich so wie mers wett

nimm no zwee drei rächti Schnüüf

und scho pfuusisch tüüff.

Und zmitzt im alerschönschte Traum

mäinsch du gheiisch abeme Baum

du gspüürsch en Truck uf diner Bruscht

du schnappsch nach Luft, umesuscht,

du fangsch aa göisse und zable 

und wild im Bett umestrable

und dän vertwachsch schwäissnass

und s Schratteli* säit: s isch nume Gspass

*Schratteli / Alptraum

De Häinimuuch

De  Häinimuuch, de Häinimuuch

liit fuul im Graas und chratzt de Buuch

er hät zum Schaffe gaar käi Luscht

das macht nu müed, das isch en Fruscht

Chunnt aber d Sune füre

so höckled er vor d Türe

und fangt a musiziere

bis zaabig nach de Viere

De Häinimuuch hört uuf mit Spile

und säit: miir vile Grile sind jetz stile

wien  i de Chile und trinked  Kamilethee

Tschüss, bis moorn, uf Widersee 

En Huet

Öisi Jumpfer Haneloore

Hät immer dräckig Oore

Sich z wäsche findt si gaar nöd guet

Drum träit si son en groosse Huet

Nomool en Huet

Öise Vetter Ferdinand

isch bekannt im ganze Land

mer seit er trèègi sin Chopf

oben am Huet, dè aarmi Tropf

Wie maag das au nu gschee?

Ich wüürd en gèèrn mol xee

De Glüngg

Am Aabig vome Sumertaag

Ghöört mer hinderem Schleetornhaag

Es silbrigs Glöggli lüüte

Was mag das ächt bidüüte?

Gwundrig bin ich goge sueche

Ha nüüt gfunde, trotz em Flueche

Ich gseene nu im Tunkle

Zwee Chröttenauge funkle

Chuum bin ich wègg fangts Glöggle wider aa

Ganz schöön im Takt, ping – ping -  AHAA

Jetz fallts mer äntli  ii, 

das isch de «Glüngg*», das mues er sii.

De Glögglifrosch mit siner Melodii

*Glüngg / Unke

De Hampelmaa

De Hampelmaa mit siner roote Chappe

gliicht im Gsicht echli em Bappe

und wännt am Schnüerli  wotsch zeere

so fangt er aa sich z weere

lueg wien er mit de Hände gablet

und mit de Füess wild zablet

ich wäiss nöd öbs em gfallt

aber so ischs Hampelmanelääbe halt

bi de Hampelfrau

wäiss mers halt nöd so genau

Sibe Zwèèrgli

Hinder sibe blaue Bèèrge

Woned siben alti Zwèèrge

De Grunz, de Kunz, de Frunz

de Pfunds, de Schlunz, de Chrunz

und schliessli no de Brunz

Si waarted ime Hüttli

Ufs schööni Schneewüttli

statt schaffe tüend si jasse

zum s Schneewittli nöd verpasse

si bruuchted si zum Jasse

Si chönd no eebigs waarte

Die hübschi Daame chunt ja nie in Gaarte

Si isch nämli z Floränz

Anere Schönheitskonkuränz

Uf äimool ghöörsch im Gaarte trappe

Es Meitli ischs mit rooter Chappe

Und mit eme Chueche, ere Fläsche Wii

Das chan nur s Rootchäppli sii

Jetz sind si z Achte, das ischene lieber

das sind gnueg Lüüt für zwee Schieber

De Böölimaa

Öis hät mer immer Angscht gmacht

mit em bööse Böölimaa

Häsch en Staggeli* uusglacht

oder d Chatz id Schwingi* taa

häsch äim e langi Naase gmacht

em Fröilein d Zunge usegstreckt

häsch gfuurzt bim Ässe das es kracht

und dezue gsäit «ou vereckt»

immer häts dän ghäisse: Chliine Maa

das säit mer nöd, das macht mer nööd

susch chunt de gfüürchig Böölimaa,

und das wèèr würkli blööd.

Ich bin bigoscht kän Ängel gsii

Und han mängiisch tänkt er chiem verbii

mit miir eläige hett dè aarmi Böölimaa

de Puggel vole Aarbet ghaa

De Böölimänggel isch vilicht

Gaar kä sonen Böösewicht

Er isch emänd en glatte Siech

Wo sälber gèèrn de Lööli miech

*Staggeli / Stotterer

*Schwingi / Zentrifuge

De Fisigugg

De Fisigugg isch äine, wo schaurig giizig isch,

er läbt vo Öpfelbütschgi* und Bröösmeli uf em Tisch

zum sis Velo schoone träit ers uf em Rugge

und sin Hund de Belo fuetteret èèr mit Mugge

*Bütschgi / Kerngehäuse

Wetträne

Es isch emool en Igel gsii, de Fritz

und sin Fründ, en Haas, de Witz

de Haas hät öppedie em Igel gsäit

er seigi so lamaaschig, s tüeg em Läid.

Si mached drum es Räne, 

zum Baum deet äne 

und dèè wo günni häissi vo jetz aa Blitz

Achtung, loos! Nach ere Sekunde günnt de Witz.

De Fritz träppelet ganz gmüetli zum Ziil wiit äne

niemer  deet, de Haas isch sicher no am räne

Nei dèè sitzt i de Hasebeiz und seit er seig de Blitz

aber ooni Witz seit au de Fritz er seig jetz de Blitz

S Wiggeli

Wänns zoobig afoot tunkle

gseet mer di eerschte Stèèrne funkle

me ghöört nos Bättziitlüüte vo de Chile

dän wiirts au im Döörfli stile

uf äimool ghöörsch es gfüürchigs Hüüle

im Tanewald, ischs ächt en Üüle?

Uuu ju juu, wii wihuu, wuhii,

das chan nur e Wiggle* sii.

S töönt gfüürchig, das isch waar

Für d Wiggle aber wunderbaar

es rüeft eso sim liebe Maa

Er chön es Stuck vome Müüsli haa

Öis laufts chalt de Ruggen aab,

wills Wiggeli bringt d Lüüt is Graab

Wänns Chöizli rüeft i stiler Nacht

Hät en Mäntsch de Schirm zuegmacht

*Wiggle / Waldkauz, 