-.    
. . 


- (   )    108  ,   -.    -     -.  ,  -,   ,     .       .





-

   



..  

. . , ,2021

ISBN978-5-0055-7191-5

     Ridero






   ,     ,    ,    ,    .

 ,    ,    30,  -, -, - , ,  .



Book Information:

Nirvana Upanishad

Translation byNeapolitanskiySrgeyM.

Language: Russian, Sanskrit.

The Sacred Texts ofIndia project, being interdisciplinary and cross-cultural inits format, is aimed at publishing ancient texts that form the basis ofthe diverse spiritual, philosophical and cultural heritage ofIndia.

rasosvet@mail.ru

: advaita, atman, brahman, upanishad, vedanta, nonduality, illusion, nirvana Keywords








- (  )  108 ,  -.   -   -.

-        ,  .

-      ,    .   (sutra),     , ,   , , . Ƞ     ,        .      ,        ,   ,      . Ѡ   -           . siv,

            ,  .  ,   ,  ,    , 頖  ,    ,        ,   .

   - ,    ,     (12. ..),         . [1 - Olivelle P. The Samnyasa Upanisads. Oxford University Press, 1992. P.17.]

 ,   ,  -       .   ,  ,       .

-    . [2 - Olivelle P. The Samnyasa Upanisads. Oxford University Press, 1992. SprockhoffJ.F.Samnyasa: Quellenstudien zur Askese im Hinduismus (inGerman). Wiesbaden: Kommissionsverlag Franz Steiner, 1976. DikshitT.R.C.The Samnyasa Upanisad-s with the Commentary ofSri Upanisad-Brahmayogin. Reprint 1966. The Adyar Library Series, no. 12. Madras: The Adyar Library and Research Centre, 1929. SchraderF.O., ed. The Minor Upanisads. Vol. 1. Samnydsa-Upanisads. Madras: The Adyar Library. 1912. Nirvana Upanishad / The Samnyasa Upanisads (On Renunciation), Based on the Commentary ofUpanisad Brahmayogin. Tran.by: Prof.A.A.Ramanathan Published byThe Theosophical Publishing House, Chennai, 2006. One Hundred Eight Vedic Upanisads. Trans. bySri Ajai Kumar Chhawchharia. Chaukhamba Surbharati Prakashan, 2013.]

  -     ( IAST), ,  .      . [3 -     ,   https://sanskritdocuments.org.]







o? va?me manasi prati??hita|

mano me vaci prati??hitam|

aviravirma edhi | vedasya ma a?istha?|

sruta? me ma prahasi? | anenadhitenahoratransandadhami|

?ta? vadi?yami | satya? vadi?yami|

tanmamavatu | tadvaktaramavatu|

avatu mamavatu vaktaram|

o? santi? santi? santi??

.      . [4 - ..  .     .       (ma?galam )  -.      .    ,    ,   ( ),      .        , , . Ӡ      -.]

     .

Π, .

   ( )    .

    .

   , .

   ,  .

   .

  .

   .

  .   .

! , ,.






-


		atha nirva?opani?ada? vyakhyasyama?|

		paramaha?sa? soham|

		parivrajaka? pascimali?ga?|

		manmatha k?etrapala?|

		gaganasiddhanta?|

		am?takallolanadi|

		ak?aya? nira?janam|

		ni?sa?saya ??i?|

		nirva?odevata|

		ni?kulaprav?tti?|

		ni?kevalaj?anam|

		urdhvamnaya?|

		niralamba pi?ha?|

		sa?yogadik?a|

		viyogopadesa?|

		dik?asanto?apana? ca|

		dvadasavadityavalokanam|

		vivekarak?a|

		karu?aiva keli?|

		anandamala|

		ekantaguhaya? muktasanasukhago??i|

		akalpitabhik?asi|

		ha?sacara?|

		sarvabhutantarvarti ha?sa iti pratipadanam|

		dhairyakantha|

		udasina kaupinam|

		vicarada??a?|

		brahmavalokayogapa??a?|

		sriya? paduka|

		parecchacara?am|

		ku??alinibandha?|

		parapavadamukto jivanmukta?|

		sivayoganidra ca|

		khecarimudra ca|

		paramanandi|

		nirgatagu?atrayam | vivekalabhya? manovagagocaram|

		anitya? jagadyajjanita? svapnajagadabhragajaditulyam|

		tatha dehadisa?ghata? mohagu?ajalakalita? tadrajjusarpavatkalpitam | vi??uvidhyadisatabhidhanalak?yam|

		a?kuso marga?|

		sunya? na sa?keta?|

		paramesvarasatta|

		satyasiddhayogo ma?ha?|

		amarapada? tatsvarupam|

		adibrahmasvasa?vit|

		ajapa gayatri|

		vikarada??o dhyeya?|

		manonirodhini kantha|

		yogena sadanandasvarupadarsanam|

		ananda bhik?asi|

		mahasmasanepyanandavane vasa?|

		ekantasthanam | anandama?ham|

		unmanyavastha|

		sarada ce??a|

		unmani gati?|

		nirmalagatram | niralambapi?ham|

		am?takallolanandakriya|

		pa??aragaganam | mahasiddhanta?|

		samadamadidivyasaktyacara?e k?etrapatrapa?uta|

		paravarasa?yoga? ||

		tarakopadesa?|

		advaitasadanando devata

		niyama? svatarindriyanigraha?|

		bhayamohasokakrodhatyagastyaga?|

		aniyamakatvanirmalasakti?|

		svaprakasabrahmatattve sivasaktisampu?ita prapa?cacchedanam|

		tatha patrak?ak?ikama??alu? | bhavabhavadahanam|

		bibhratyakasadharam | siva? turiya? yaj?opavitam|

		tanmaya sikha|

		cinmaya? cots???ida??am|

		santatak?ikama??alum|

		karmanirmulana? kantha|

		mayamamataha?karadahanam|

		sprasane anahata?gi|

		nistraigu?yasvarupanusandhana? samayam|

		bhrantihara?am|

		kamadiv?ttidahanam|

		ka?hinyad??hakaupinam|

		cirajinavasa?|

		anahatamantra?|

		akriyayaiva ju??am|

		svecchacara ||

		svasvabhavo mok?a?|

		para? brahma plavavadacara?am|

		brahmacaryasantisa?graha?am|

		brahmacaryasramedhitya vanaprasthasramedhitya sa sarvasa?vinnyasa? sa?nyasam

		ante brahmakha??akaram|

		nitya? sarvasandehanasanam|

		etannirva?adarsanam|

		si?ya? putra? vina na deyamityupani?at|

1.     [5 -    仠    ,  ,   (sa?gopa?gopani?ada? sarahasya pradiyatam) [. 1.55.16]; (divyamastropani?adam??erya? k?sasvasya siyat) [ 2.2]. (.  ).  .       . (Deussen P. Sixty Upanishads ofthe Veda. Vol. 1. Motilal Banarsidass, P. 85).  ,       kvip  upa 蠫ni  ?ad? : ,   .    -,      ( ),   ( ).            (.  -),    -, upa  + ni  + ?ad . (.: www.speakingtree.in/blog/meaning-of-the-word-upani-ad&hl=ru&gl=in&strip=1&vwsrc=0). Nirva?a  (    , ).        , , ; (nir , va?a  , , ).      ,   ( ,  ..). (Collins S. Nirvana: Concept, Imagery, Narrative, Cambridge University Press, 2010. Ѡ64). ໻  , ࠫ   .    ,     ,    . (Soonil Hwang. Metaphor and literalism inbuddhism: The doctrinal history ofnirvana. NY.: Routledge, 2006. P. 128).        ,     .            (, ),  (, ) ,   (, ).  -   2.725.2426-.   ,  .  - (4.4.67),     . ࠖ  ,   () ,   ,  .]

2.  :   . [6 -  -- (5.11) :    : , , , ,  . Ƞ  ,       ().     ,   ,   . , -   , -   ,    .   ,   ,  ,    .    , ,     ,      .       --, --  . ࠖ  ,     ,    ,    ,     . ࠖ  ,   ,      ,     .      ,   . Ӡ-  ,   ,     ,   . -    ,   (),   ,   ,    , ,   ,    ,   -   .        .       ;           .       蠖   ;      ,         .      . ࠖ     ,  -  -    .  ࠖ .   ,    ,    ,  ,    ,  ,  ,  .       -  -.   ,  .      ,       . ࠖ ,    ( ).  - :   , :  (),  (),  (  ),  ()  (  ).     (unmilana samadhi)  ,   (nimilana samadhi)  .      .      ;      ,  .     ,  . (, 10.288). ࠖ ,    ;  ,       .   .       .   ,      . (. -; -).  -    . (. : ShastriS.N.Jivanmuktiviveka ofSvami Vidyaranya. https://sanskritdocuments.org/sites/snsastri/jivanmuktiviveka1.html). .   :  ,      (),  ,   ,      . Π    . Sprockhoff, J. F.Quellenstudien zur Askese im Hinduismus / Untersuchungen iiber die Sarfinydsa-Upanisads. Abhandlungen fur die Kunde des Morgenlandes XLII, I. Wiesbaden: Kommissionsverlag Franz Steiner, 1976. P. 8288.  ',     / ,  -, --, -, -, -, -, -, -, -  .     -, -, -, -, -,  -, -.  soha? ha?sa?     젖 ,    . (AlperH.P.Understanding Mantras. Motilal Banarsidass, 1991. P. 104). 젖   ,   .    , 컠  .        (. https://www.swamij.com/soham-mantra.htm).]

3.   ,   . [7 -    ,   : parita? vrajati iti parivrajaka.  pascimali?ga?      (, ),    -     ,       ,    ,     , ,    -. (Ajai Kumar Chhawchharia. Anthology ofthe Sanyas Upanishads: Roman Transliteration ofSanskrit verses. Publ., 2017). Pascima ,   - ,   ; ; ;   ,   ; ).    -  - ( -) (. Ishwaran K. Speaking ofBasava: Lingayat religion and culture inSouth Asia. Boulder, Colo: Westview Press, 1992). .  ,  pascimali?ga?  ,       ( ..)  ,   .  :     . Li?ga , ,  , ;   ;  ..]

4. ()  . [8 - K?etrapala ,     . .;  , -;  ,  ,   (),  .  [man (manas) + matha, ,   , ] ,    ,    .  - (10.32.2)  -, ,    ,    , ,      .    manmatha k?etrapala?   蠖    (),     .         .   ,    ,   .]

5. ࠖ  .

6.    . [9 - Kallola ; , ]

7. 堖  . [10 - Ak?aya ,  , , , , , , .]

8.  頖  .

9. 堖  . [11 -     ,  堖   ,   ,    ,    .  ,      ,    ,    ;     ,     .      - (    )     ,          .       :     . 堖    ,     ,    . Ƞ    -  .      , ,  .   ,   ,   .     ,  ,   ,     . Ƞ   .   ,     . https://realization.org/p/misc/comans.samadhi-advaita.html#fn40]

10.    . [12 - Kula , , , ; ;  ,     . Ni?kula ,  .    ,    ,   .   kula     .  堖 ,    . Ѡ    ,      ,   .   ,      (),   ,     .    (,   )      (   ),  , ,   (  ).   ,    (sa?koca) ,  ,      ,     ().            (). (. The Triadic Heart ofSiva, Albany: State University ofNew York Press, 1989. P.59). Muller-Ortega P. ]

11.   . [13 - Ni?kevala  ,  ;    (ni?     kevala). Ni?kevala (nis + ke) adj. f. a = ni?kevalya [Kasikiv?tti] zu [Pa?inis acht B?cher 5, 4, 30.] Jmd ausschliesslich keinem Andern zukommend: na paryayo sti yadrajana sriya? ni?kevalamaham. tai? sahemamupasniya? yavajjivam [Mahabharata 5, 3089.]]

12. 堖  . [14 - ,  ,       ,   - ( ).     ,   (-). (. -,7).]

13.    . [15 - Niralamba    , ,  ; , . ,    , , ,  (- 2.2.11). .  -. ,  ,    . ࠖ  ,    , ,   ,  ,    . Pi?ha , ,   , , .  :   .]

14. 堖  . [16 -      () .]

15. 堖  . [17 -    ()  -.]

16. Ƞ   .

17.    . [18 - Avalokana , , , .  - (6.3.17) ,    ( ):  ,      ,     .  ,        . ,     ,        . .  -,  . (-, 11.3132). .   : ,      .       ,       .  :  䠖  . Aditya, a-diti, , ),    ,     [⠫ (I105, 16; 1, 50, 13)   . 蠖    .    -     .   : , , , , , , , , , , ,.]

18. 堖  . [19 - Viveka , , ,    ,   蠫-.  ⠫       .]

19. 堖  . [20 - Keli , , , ,   .]

20.  .

21.  ,   堖  . [21 - Muktasana      ,  (- , 1.39).  muktasana  ,   . Go??i , ; ; , .]

22.  ࠖ  . [22 - Akalpita, asa?kalpita , .       ,    .]

23.   蠖 . [23 -    , :   ( ) -;     (),      -  (). .  .  2.  :  ࠖ   .]

24.  :  ()   . [24 - Ha?sa , ; , ,  ;  ; ,  , ,  ..         .   ,     ,    ,      .    砫 ( ) 蠫 (),   ߻ () .       ( ).    ,     ( )   ,  -.   2.1.15:  []  ()    .      ,     .      ,    ,  ,    .       ; ,       . (. Jai Dudeja. Analysis and Benefits ofChant-less Sohum/Humsa Mantra Meditation. Sports Engineering. July 2018. 3(2). P. 198203).  -    -. Π   . : ..      . /     .  . ., 2006.]

25.    .

26.   .

27. 堖 .

28.  ࠖ    . [25 - Brahman  , , ,   , , , .   b?h , , .  -  ,     ,    . , ,    ,   .  - (2.1.1) :   , ,  (satya? j?anam ananta? brahma).  ,  蠫      ;   ,     . -ࠖ , ,       .]

29. 堖  . [26 -       .   ,     , ,        .     ,   .]

30.     . [27 - ..:     ,  , ,     ,   .]

31. 蠖  . [28 -   , , ; , , ;     ; ()  , ,    ..,       (, -).     .]

32.   蠖 ,    .

33. ࠖ  .

34. 蠖  . [29 - Mudra , , ; , ,      ..  -   ,        .  ,    , ,   ()   ,  () . (BhattacharyyaN.N.History ofthe Tantric Religion. New Delhi: Manohar, 1999. P. 407).   -      ,    -  - ( ). [Singh, Jaideva. Siva Sutras. Delhi: Motilal Banarsidass, 1979. P. 242).          ,   ,     : , - -    ,    .  ⠫ (29.150160) ,      -,            .       --. ,  40: ,    ,  ,     ()    ().]

35. 堖  .

36. ,      ,    .

37.   ;   ,  ,    ..

38.   ,  ,    ,       ,   . [30 -  ,       ,  ,  -  ,  ,    . 蠖   - .    vidhya, vidya.  ::  ,   , .]

39.   蠖  . [31 - A?kusa    ; ; . ࠖ ,    .   ,   ,    .       , , . ࠖ      .      .  - (18.46)    .          ,         . (WallaceB.A., Goleman D. The Attention Revolution: Unlocking the Power ofthe Focused Mind. Wisdom Publications. 2006. P.79).]

40.  堖 .

41.  堖  . [32 - Sa?keta , ,  ; , ,   ; , ;  ;  .        .]

42.   젖  . [33 - Ma?ha () ,  ,           .     堖  .]

43.     .

44.     . [34 - Sa?vid , , ; c, .]

45.     . [35 -  堖  , 젖  . ࠖ    ,   ().  - : yada ha?so nade lino bhavati tada turyatitamunmananamajapopasa?haramityabhidhiyate| eva? sarva? ha?savasattasmanmano ha?so vicaryate sa eva japako?ya nadamanubhavati ||     ,     ,   .    ,     .     [ ]   .   (gayatri)      :    ;   ; ,    ; ,    .     ,     ( ໠ , 軠 ).  -c  -: gayatrya na para? japya? gayatrya na para? tapa? | gayatrya na para? dhyana? gayatrya na para? sruta? ||   ,   ,   ,   ,  -. (..-.   . .: - , 2019).]

46.   頖  ,    .

47.  頖    .

48.        .

49.   .

50.       . [36 - ࠖ   .]

51.    .

52. 堖  . [37 - Unmani (un , ; mana )  -,  ; , ,  , .     , , ,  ,   (),   ().  堖  ,   .    .   . ,  ࠖ      .        (jag?ti, svapna, su?upti, turiya, unmani), :    ()   .      , ,  ,        .  -- :     ,   ,    .     ,     (4, 61).      ,    ,   .   ,    , .  -- :  ,       . Ѡ    ,    ,    ,    .    ,    . ,     ,     ,   ( ).]

53.   .

54.   .

55.      (). [38 - Nirmala , , , .]

56.     .

57.     . [39 - Siddhanta ()    , , ,    ; ,  ,  ;  .]

58.         ,   . [40 - Pa?uta , , .   ꠫,  ,    - 1.15.   (,  )  ,    . ࠖ , ,  , ,       . K?etra () ,  , ,   ( , . - 13.1). ࠖ     ,    .     ,    : , , ,  (), ,  .]

59.     . [41 - Paravara ,  ; ;  ; .]

60.  젖  .

61.     .

62.      . [42 - Niyama , ;  ,   ;    .  - (2.32)   頖 , , ,    (sauca sa?to?a tapa? svadhyay-esvarapra?idhanani niyama? ||32||).]

63.  堖  , ,  .

64. -      . [43 - -   (aniyamakatva)     (nirmalasakti).  [. ]  ,  ,  .     . . --:      ,       .     ,   ,    .     ,   ,     ,  ,   .     ,  .  - (6) :    ,   蠖 , , , , , , , ,  ,     ,      ;     ,     . (Π   . : ..    .  . -. , 2011).]

65.        ,   . [44 - Sampu?ita [san+pu?ita = phu?ita] , c ; , ,   . Pu?ita , .]

66.   ,     ,   . [45 - Patrak?a  ,   ,   (). Kama??alu   ,   ,  , ,    ,  ,  .         . ,  ,    ,    .        ,    . Ak?i , ; , , .        .  :  ,     ,    .]

67. ,  ,   ,   . [46 - Turiya  (),      (,    ).  - (7)    :   ,    , ,    , ,   , ,  , ,  . () ,   , , , , .    ,   ,    .  ,  .  ,     ().  ,   .  ,   /.]

68.     .

69.     .

70.  蠖    . [47 - Santata , ; , ; . Sa?tata , ; , , ..   ,  sa?tatak?i   ,     . .: ya ca manasi santata siva? ta? kuru motkrami?     ,   , ,   ; ! - 2.12. (.  ).    .]

71.   頖   .

72.   ,  . [48 - Mamata  , , ; , , . Dahana ,  ; , .]

73.      . [49 -     ,    .   ,  ,    , ,   堖    .]

74.   ,     ,  . [50 - Anusandhana c   .  ꠫ /  / , , , , .     .  ]

75.  .

76.    .

77.  ࠖ    . [51 - Kaupina  ,      .]

78.  ࠖ    . [52 - Cira  , ,      .]

79.   . [53 - Anahata  ,     ,  ,  ,      , .       . -     :    ,   -  ,   ,      , ,     .      ,    ()    ( ),     . .    - .]

80. 堖  .

81.   ,  .

82.   ࠖ .

83.  ࠖ ,   . [54 -     ()   (),     .     .]

84.  堖  . [55 - Sa?graha?a , , ; ; .]

85.     ,     .

86. Ƞ,      .

87. Ƞ   .

88.   . [56 - Darsana , , ;  , , .]

89.      ,    .







, , ,  ; ,  ; ; ; () ,  , , ,   .    abhasa   , ,   . abhasa ()

, ,  , . abhava ()

, , . abhyasa ()

,  , , . adhara

, , ,  ,     ,  ,  ,  . adhyaropa ()

     . adhyaropa-apavada (-) 

;     , , . adhyasa ()

 ,  ,  , . adhyatma ()

, ,   . ad???a ()

, , -. advaita()

  ,  ;  , , ;   ,  . agama ()

, . aja ()

, , , . ajati ()

   () . ajati-vada (-)

,    . aj?ana ()

, ; , , , , , , , . akalpita ()

, , , ; ; ,  ; ,  , ; .      ,   ()    (). akara ()akara

, , .   ,  .         , . akasa ()kas

, , ,  , . akha??a () 

  ,   . akha??aikarasa (--)

, , , ,  ..  ,  . ak?ara ()

, , , . ak?ata ()

,  , , ,  ;    (),    . ali?ga ()

, , ; ,    , . aloka ()

,   (, , ),  .   ,       , . .  ()  - . amatra ()

, . ananta ()

 , ,  , . anantara ()

-, ,   ; ;  . anatma ()

, , ,  ;  ; . a?ga ()

, , , , ; ,   . anumana ()

  ,  , . a?umatra()

, , ;      . apavada()

, , , . apu?ya ()

 ,  , , , ; ,    . apurva()

      ; ;  , ; ,  .    ,     . aropa()

, ; , , , , , , , , , , , , ; . artha ()

 , ;  . asana ()

 ; ;    -. asa?ga ()

, ; , , . asat()

 ,  ,  . asparsa ()

  , , , ; ; ,    . asrama () : 

߻,  ,  ,  ߻, ,  ,   ,  ,  ,  ,    , ;  : , ; ; ; . atman (atma) ()

, . avastha ()

, ,  , ;   ;  . avidya ()

 ,   ; , . aviveka ()

, . bala ()

, , , ,  (: 蠖 , ); ; , , , , , , ; , . bandha ()

;   ,   : , , , ,     .   (     ,  -)     / , , ,  ..  (, , ),     蠫. bhagavan ()bhagavantbhaga

, , , ; ,  , , ;  (򠠖 ). bhava ()bhu

, ; , ,  .. bhava ()

   , , . bhavana () 

 , , , , ,  ; , , , , ,  , , , , , , , ;  , . bhavana ()

, ; . bhoga ()

, , , ;   ;  ,       ,    . bhuta ()

, , . bija ()

, ; , ; ; , ,  , . bodha()

,  ; ,     .       ,    . Brahma()

 , , ,   ,  , .   , , . Brahman()b?h

  ,    ,   .         . brahma?a()

 ,  ;     . brahma?a(, )

;    ,   , , ;  ; .   (, , );    ()  (),      : , ,  , ,  .. buddhi ()budh

, , , ;  . cetana ()

 . cinmatra ()

 ,  . cinmaya()

 , , . cit ()

, , , , , , , , , , , , . citta ()

,  , , , , ,  , , ,  , , , , , . darsana ()

,  ,  ,  :   (),   (),   (). dehatraye ()sarira-trayasthula-dehali?ga-dehakara?a-deha

, , , , , ; ; . desa ()

, , ,  . devata ()

, ;   . dhara?a ()

,  , , , , ,  , , ,  , ; ; , , ,  , ,     (,   ); ,  , . dharma ()

 ( ),  ;  ;      ,  ,     (),   ,   ; , , . dharmi ()

, , . dhimata ()

, ,  ,   , ,  ,  ,  ,    . dhyana ()

, , , , , , . dhruva ()

, , ; ,   ;  , . dra??? ()

, , . dravya ()

,  ; , , , , ; , , , . d?g ()

 , , , ;   ; ,  , . d?sya ()

, , , , , , , , , , , , , , , , . du?kha ()

;      (   ,  ); , ,  .. dvandva()

, ,  , , , , . eka ()

 ,  . ekagrata ()

,   ;   (),    . ekatanata ()

, ;  . ekatmata ()

 ,   ,  ,  .  , . gandharva-nagari(-)

, ,     (   ); , . gau?a()

, , , ; , ; , , ;     ; , . ghana()

, , , , ;  - ;  ;  . graha?a ()

, , , , , , ;  , , . grahit? ()

, , , ;   . gu?a ()

. guru ()

, , , . hana ()

, ,  ;  ; ,  , , ; ,     , .. ha?sa () 

, , , , . hetu ()

, ,  ,  ,  ,  , .. Idam()

, ,  , ; ;  ,   . indriya ()

,  ,  , , ; , , . isvara ()

, ,  (.  ); ; ,    , ; ,   ; , , ,  .. ja?a ()cetana

, , ; ,  . jagat ()

 ,       . jagrat()

,   . jagrat prapa?ca ( )

, , . janma ()

, ;  ,  ; , ,  , ;   ,     ; . jati ()

 ,  , ; , ;  . jiva()

   ; , ,  ,   . jivanmukta ()

, , ; ; ; ,  - ;  . j?ana ()

 (,  . .),  ,       . jyoti ()

 ,  , , , , ,   ,    , . kaivalya ()

, . kala ()

, ,  -, , , , , ,  ,  . kalpana ()

. kara?a()

   . Karma ()

, , . krama ()

 ,  ;      ,    . karika ()

, , ; ; ; ,    . karya ()

. kaya ()

, , , ; , , ; , , ; , , , , ; ,  ; , . kevala ()

, ,   . k?a?a ()

, , , , ; . k?aya ()

, ; ; , , ,  ; , ; , . k?etra ()

, . kula () 

, , ;    ,  ,   . lak?a?a ()

, , , ; ,  . kak?ya()

,   . laya ()

, , . li?ga ()

, . maha ()

  ()  ,    : , , ,  . maha-bhuta




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/book/s-neapolitanskiy-134604/nirvana-upanishada-taynoe-uchenie-ob-osvobozhdenii-66844798/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


Olivelle P. The Samnyasa Upanisads. Oxford University Press, 1992. P.17.




2


Olivelle P. The Samnyasa Upanisads. Oxford University Press, 1992. SprockhoffJ.F.Samnyasa: Quellenstudien zur Askese im Hinduismus (inGerman). Wiesbaden: Kommissionsverlag Franz Steiner, 1976. DikshitT.R.C.The Samnyasa Upanisad-s with the Commentary ofSri Upanisad-Brahmayogin. Reprint 1966. The Adyar Library Series, no. 12. Madras: The Adyar Library and Research Centre, 1929. SchraderF.O., ed. The Minor Upanisads. Vol. 1. Samnydsa-Upanisads. Madras: The Adyar Library. 1912. Nirvana Upanishad / The Samnyasa Upanisads (On Renunciation), Based on the Commentary ofUpanisad Brahmayogin. Tran.by: Prof.A.A.Ramanathan Published byThe Theosophical Publishing House, Chennai, 2006. One Hundred Eight Vedic Upanisads. Trans. bySri Ajai Kumar Chhawchharia. Chaukhamba Surbharati Prakashan, 2013.




3


    ,   https://sanskritdocuments.org.




4


..  .     .

       (ma?galam )  -.      .    ,    ,   ( ),      .        , , . Ӡ      -.




5


   仠    ,  ,   (sa?gopa?gopani?ada? sarahasya pradiyatam) [. 1.55.16]; (divyamastropani?adam??erya? k?sasvasya siyat) [ 2.2]. (.  ).  .       . (Deussen P. Sixty Upanishads ofthe Veda. Vol. 1. Motilal Banarsidass, P. 85).  ,       kvip  upa 蠫ni  ?ad? : ,   .    -,      ( ),   ( ).            (.  -),    -, upa  + ni  + ?ad . (.: www.speakingtree.in/blog/meaning-of-the-word-upani-ad&hl=ru&gl=in&strip=1&vwsrc=0). Nirva?a  (    , ).        , , ; (nir , va?a  , , ).      ,   ( ,  ..). (Collins S. Nirvana: Concept, Imagery, Narrative, Cambridge University Press, 2010. Ѡ64). ໻  , ࠫ   .    ,     ,    . (Soonil Hwang. Metaphor and literalism inbuddhism: The doctrinal history ofnirvana. NY.: Routledge, 2006. P. 128).        ,     .            (, ),  (, ) ,   (, ).  -   2.725.2426-.   ,  .  - (4.4.67),     . ࠖ  ,   () ,   ,  .




6


 -- (5.11) :    : , , , ,  . Ƞ  ,       ().     ,   ,   . , -   , -   ,    .   ,   ,  ,    .    , ,     ,      .       --, --  . ࠖ  ,     ,    ,    ,     . ࠖ  ,   ,      ,     .      ,   . Ӡ-  ,   ,     ,   . -    ,   (),   ,   ,    , ,   ,    ,   -   .        .       ;           .       蠖   ;      ,         .      . ࠖ     ,  -  -    .  ࠖ .   ,    ,    ,  ,    ,  ,  ,  .       -  -.   ,  .      ,       . ࠖ ,    ( ).  - :   , :  (),  (),  (  ),  ()  (  ).     (unmilana samadhi)  ,   (nimilana samadhi)  .      .      ;      ,  .     ,  . (, 10.288). ࠖ ,    ;  ,       .   .       .   ,      . (. -; -).  -    . (. : ShastriS.N.Jivanmuktiviveka ofSvami Vidyaranya. https://sanskritdocuments.org/sites/snsastri/jivanmuktiviveka1.html). .   :  ,      (),  ,   ,      . Π    . Sprockhoff, J. F.Quellenstudien zur Askese im Hinduismus / Untersuchungen iiber die Sarfinydsa-Upanisads. Abhandlungen fur die Kunde des Morgenlandes XLII, I. Wiesbaden: Kommissionsverlag Franz Steiner, 1976. P. 8288.  ',     / ,  -, --, -, -, -, -, -, -, -  .     -, -, -, -, -,  -, -.  soha? ha?sa?     젖 ,    . (AlperH.P.Understanding Mantras. Motilal Banarsidass, 1991. P. 104). 젖   ,   .    , 컠  .        (. https://www.swamij.com/soham-mantra.htm).




7


   ,   : parita? vrajati iti parivrajaka.  pascimali?ga?      (, ),    -     ,       ,    ,     , ,    -. (Ajai Kumar Chhawchharia. Anthology ofthe Sanyas Upanishads: Roman Transliteration ofSanskrit verses. Publ., 2017). Pascima ,   - ,   ; ; ;   ,   ; ).    -  - ( -) (. Ishwaran K. Speaking ofBasava: Lingayat religion and culture inSouth Asia. Boulder, Colo: Westview Press, 1992). .  ,  pascimali?ga?  ,       ( ..)  ,   .  :     . Li?ga , ,  , ;   ;  ..




8


K?etrapala ,     . .;  , -;  ,  ,   (),  .  [man (manas) + matha, ,   , ] ,    ,    .  - (10.32.2)  -, ,    ,    , ,      .    manmatha k?etrapala?   蠖    (),     .         .   ,    ,   .




9


Kallola ; , 




10


Ak?aya ,  , , , , , , .




11


    ,  堖   ,   ,    ,    .  ,      ,    ,    ;     ,     .      - (    )     ,          .       :     . 堖    ,     ,    . Ƞ    -  .      , ,  .   ,   ,   .     ,  ,   ,     . Ƞ   .   ,     . https://realization.org/p/misc/comans.samadhi-advaita.html#fn40




12


Kula , , , ; ;  ,     . Ni?kula ,  .    ,    ,   .   kula     .  堖 ,    . Ѡ    ,      ,   .   ,      (),   ,     .    (,   )      (   ),  , ,   (  ).   ,    (sa?koca) ,  ,      ,     ().            (). (. The Triadic Heart ofSiva, Albany: State University ofNew York Press, 1989. P.59). Muller-Ortega P. 




13


Ni?kevala  ,  ;    (ni?     kevala). Ni?kevala (nis + ke) adj. f. a = ni?kevalya [Kasikiv?tti] zu [Pa?inis acht B?cher 5, 4, 30.] Jmd ausschliesslich keinem Andern zukommend: na paryayo sti yadrajana sriya? ni?kevalamaham. tai? sahemamupasniya? yavajjivam [Mahabharata 5, 3089.]




14


,  ,       ,   - ( ).     ,   (-). (. -,7).




15


Niralamba    , ,  ; , . ,    , , ,  (- 2.2.11). .  -. ,  ,    . ࠖ  ,    , ,   ,  ,    . Pi?ha , ,   , , .  :   .




16


     () .




17


   ()  -.




18


Avalokana , , , .  - (6.3.17) ,    ( ):  ,      ,     .  ,        . ,     ,        . .  -,  . (-, 11.3132). .   : ,      .       ,       .  :  䠖  . Aditya, a-diti, , ),    ,     [⠫ (I105, 16; 1, 50, 13)   . 蠖    .    -     .   : , , , , , , , , , , ,.




19


Viveka , , ,    ,   蠫-.  ⠫       .




20


Keli , , , ,   .




21


Muktasana      ,  (- , 1.39).  muktasana  ,   . Go??i , ; ; , .




22


Akalpita, asa?kalpita , .       ,    .




23


   , :   ( ) -;     (),      -  (). .  .  2.  :  ࠖ   .




24


Ha?sa , ; , ,  ;  ; ,  , ,  ..         .   ,     ,    ,      .    砫 ( ) 蠫 (),   ߻ () .       ( ).    ,     ( )   ,  -.   2.1.15:  []  ()    .      ,     .      ,    ,  ,    .       ; ,       . (. Jai Dudeja. Analysis and Benefits ofChant-less Sohum/Humsa Mantra Meditation. Sports Engineering. July 2018. 3(2). P. 198203).  -    -. Π   . : ..      . /     .  . ., 2006.




25


Brahman  , , ,   , , , .   b?h , , .  -  ,     ,    . , ,    ,   .  - (2.1.1) :   , ,  (satya? j?anam ananta? brahma).  ,  蠫      ;   ,     . -ࠖ , ,       .




26


      .   ,     , ,        .     ,   .




27


..:     ,  , ,     ,   .




28


  , , ; , , ;     ; ()  , ,    ..,       (, -).     .




29


Mudra , , ; , ,      ..  -   ,        .  ,    , ,   ()   ,  () . (BhattacharyyaN.N.History ofthe Tantric Religion. New Delhi: Manohar, 1999. P. 407).   -      ,    -  - ( ). [Singh, Jaideva. Siva Sutras. Delhi: Motilal Banarsidass, 1979. P. 242).          ,   ,     : , - -    ,    .  ⠫ (29.150160) ,      -,            .       --. ,  40: ,    ,  ,     ()    ().




30


 ,       ,  ,  -  ,  ,    . 蠖   - .    vidhya, vidya.  ::  ,   , .




31


A?kusa    ; ; . ࠖ ,    .   ,   ,    .       , , . ࠖ      .      .  - (18.46)    .          ,         . (WallaceB.A., Goleman D. The Attention Revolution: Unlocking the Power ofthe Focused Mind. Wisdom Publications. 2006. P.79).




32


Sa?keta , ,  ; , ,   ; , ;  ;  .        .




33


Ma?ha () ,  ,           .     堖  .




34


Sa?vid , , ; c, .




35


 堖  , 젖  . ࠖ    ,   ().  - : yada ha?so nade lino bhavati tada turyatitamunmananamajapopasa?haramityabhidhiyate| eva? sarva? ha?savasattasmanmano ha?so vicaryate sa eva japako?ya nadamanubhavati ||     ,     ,   .    ,     .     [ ]   .   (gayatri)      :    ;   ; ,    ; ,    .     ,     ( ໠ , 軠 ).  -c  -: gayatrya na para? japya? gayatrya na para? tapa? | gayatrya na para? dhyana? gayatrya na para? sruta? ||   ,   ,   ,   ,  -. (..-.   . .: - , 2019).




36


ࠖ   .




37


Unmani (un , ; mana )  -,  ; , ,  , .     , , ,  ,   (),   ().  堖  ,   .    .   . ,  ࠖ      .        (jag?ti, svapna, su?upti, turiya, unmani), :    ()   .      , ,  ,        .  -- :     ,   ,    .     ,     (4, 61).      ,    ,   .   ,    , .  -- :  ,       . Ѡ    ,    ,    ,    .    ,    . ,     ,     ,   ( ).




38


Nirmala , , , .




39


Siddhanta ()    , , ,    ; ,  ,  ;  .




40


Pa?uta , , .   ꠫,  ,    - 1.15.   (,  )  ,    . ࠖ , ,  , ,       . K?etra () ,  , ,   ( , . - 13.1). ࠖ     ,    .     ,    : , , ,  (), ,  .




41


Paravara ,  ; ;  ; .




42


Niyama , ;  ,   ;    .  - (2.32)   頖 , , ,    (sauca sa?to?a tapa? svadhyay-esvarapra?idhanani niyama? ||32||).




43


-   (aniyamakatva)     (nirmalasakti).  [. ]  ,  ,  .     . . --:      ,       .     ,   ,    .     ,   ,     ,  ,   .     ,  .  - (6) :    ,   蠖 , , , , , , , ,  ,     ,      ;     ,     . (Π   . : ..    .  . -. , 2011).




44


Sampu?ita [san+pu?ita = phu?ita] , c ; , ,   . Pu?ita , .




45


Patrak?a  ,   ,   (). Kama??alu   ,   ,  , ,    ,  ,  .         . ,  ,    ,    .        ,    . Ak?i , ; , , .        .  :  ,     ,    .




46


Turiya  (),      (,    ).  - (7)    :   ,    , ,    , ,   , ,  , ,  . () ,   , , , , .    ,   ,    .  ,  .  ,     ().  ,   .  ,   /.




47


Santata , ; , ; . Sa?tata , ; , , ..   ,  sa?tatak?i   ,     . .: ya ca manasi santata siva? ta? kuru motkrami?     ,   , ,   ; ! - 2.12. (.  ).    .




48


Mamata  , , ; , , . Dahana ,  ; , .




49


    ,    .   ,  ,    , ,   堖    .




50


Anusandhana c   .  ꠫ /  / , , , , .     .  




51


Kaupina  ,      .




52


Cira  , ,      .




53


Anahata  ,     ,  ,  ,      , .       . -     :    ,   -  ,   ,      , ,     .      ,    ()    ( ),     . .    - .




54


    ()   (),     .     .




55


Sa?graha?a , , ; ; .




56


Darsana , , ;  , , .


