-.     
. . 


 -            .   ,      -,              .         .





-

    



..  

. . , ,2021

ISBN978-5-0053-8690-8

     Ridero






   ,     ,    ,    ,    .

 ,    ,    30,  -, -, - , ,  .



Book Information:

Tejobindu Upanishad. The secret teaching about the point ofenergy

Translation byNeapolitanskiy S.

Language: Russian, Sanskrit.

The Sacred Texts ofIndia project, being interdisciplinary and cross-cultural inits format, is aimed at publishing ancient texts that form the basis ofthe diverse spiritual, philosophical and cultural heritage ofIndia.

rasosvet@mail.ru

: advaita, atman, brahman, upanishad Keywords








-ࠖ  108 ,  -.     -   -. [1 -   ..     - [tejo-bindu-upani?ad yajurvedasya bhaga?] (. 108Upanishads with Sanskrit Commentary ofUpanishad Brahma Yogin. Adyar Library, 1920; Yoga: Mastering the Secrets ofMatter and the Universe. Inner Traditions / Bear & Co, 1991).     -.  . ,    -,  -,   -. (Sixty Upanishads ofthe Veda. Motilal Banarsidass, 1997. P. 567).      -. (. https://sanskritdocuments.org/doc_upanishhat/upanishad_list.html).         (sakha)      (. http://www.advaita-vedanta.in/authentic-upanishads-and-gitas).  ,      ;  -    .     - -.. ,      ,  -     ,    . Alain Danilou.Deussen P.]

     tejas , , , , ,  ;  , ,  ..  bindu , , , ;   ,  .  ()       ()     (),   ,    .  ,      .  , -ࠖ      (, ), ᠫ ,   . [2 -    仠    ,  ,   (sa?gopa?gopani?ada? sarahasya pradiyatam) . 1.55.16.; (divyamastropani?adam??erya? k?sasvasya siyat) .2.2. (.  ).  .       . (Sixty Upanishads ofthe Veda. Vol. 1. Motilal Banarsidass, P. 85).  ,          蠫   : ,   .    -,      ( ),   ( ).            (.  -),    -, upa  + ni  + ?ad . Deussen P.]



   .   ,   ..  (Ayyangar) 1938.,  .   1914.,      465. ,  , .    .  ,       ,    .  ,  ,    . . [3 - The Yoga Upanishads. The Adyar Library. 1938, pp. 2787. AyyangarT.R.S.][4 -    51,  43,  74,  81,  105,    111.][5 - Sixty Upanishads ofthe Veda. Motilal Banarsidass, 1997. P.705. Deussen P.][6 -    /  ., . .... .: , 1999.]

 

  ,    ,   -,  100. . . 300...  ,  -   III . . .  III . . .   ,   ,   ,   1-  . .  1-  . . [7 - Yoga: Immortality and Freedom, Princeton University Press, 1970. Pp. 128129 Eliade M. ][8 - The Samnyasa Upanisads. Oxford University Press, 1992. P.5. Olivelle P.]



      ,     ,     .    ,     .  1537    ,    ,  - (2.293.3) .  - (,  . .).     ,       .   15 ,  -   -,       -. [9 - Advaita () -,  ,  ..ࠖ  .   ,       :  ,  ,  ,  ,  , ,  , , ,  ,  ,  ,  ,  , , , ,  ,  , ,  . (The Open Path: Recognizing Nondual Awareness. Sentient Publications, 2012. P. 4).    , , ,  ,           . Amidon E. ]

  ,   ,    /     (akha??aikarasa) ,      (cinmatra).    ,      -,  - .

        ,   --.  ,     ,   ,        .         (aha? brahmasmi),   ,        .

         (-)    (-).        ,  .

         .  -,      .  ,   ,  , , , ,  .   (-)   ;  ,    -;    ,  蠫-.    , ,      ; ,    .  ,   ,  , ,  , , .  ,          .   , ,     ,     .

     ,    ,  --  .  ,    ,     .   ,  ,    ,      .

 , -    :    ,     ,    ,  ,    , .      ,    ,   .  ,     , ,    ,   . ,   ,        .

  -     ( IAST), , ,   .      .     ,   https://sanskritdocuments.org.










Tejobindupani?at

(-)





o? saha navavatu||

saha nau bhunaktu||

saha virya? karavavahai||

tejasvinavadhitamastu ma vidvi?avahai||


.     .

    .

  .

     .

Ƞ    .

! , ,!




1




o? tejobindu? para? dhyana? visvatmah?disa?sthitam|

a?ava? sambhava? santa? sthula?

suk?ma? para? ca yat ||1||




du?kha?hya? ca duraradhya? du?prek?ya? muktamavyayam|

durlabha? tatsvaya? dhyana? munina? ca mani?i?am ||2||




yataharo jitakrodho jitasa?go jitendriya?|

nirdvandvo niraha?karo nirasiraparigraha? ||3||




agamyagamakarta yo gamyagamayamanasa?|

mukhe tri?i ca vindanti tridhama ha?sa ucyate ||4||




para? guhyatama? viddhi hyastatandro nirasraya?|

somarupakala suk?ma vi??ostatparama? padam ||5||




trivaktra? trigu?a? sthana? tridhatu? rupavarjitam|

niscala? nirvikalpa? ca nirakara? nirasrayam ||6||




upadhirahita? sthana? va?manotitagocaram|

svabhava? bhavasa?grahyamasa?ghata? padaccyutam ||7||




anananandanatita? du?prek?ya? muktimavyayam|

cintyameva? vinirmukta? sasvata? dhruvamacyutam ||8||




tadbrahma?astadadhyatma?tadvi??ostatparaya?am|

acintya? cinmayatmana? yadvyoma parama? sthitam ||9||




asunya? sunyabhava? tu sunyatita? h?di sthitam|

na dhyana? ca na ca dhyata na dhyeyo dhyeya eva ca ||10||




sarva? ca na para? sunya? na para? naparatparam|

acintyamaprabuddha? ca na satya? na para? vidu? ||11||




munina? samprayukta? ca na deva na para? vidu?|

lobha? moha? bhaya? darpa?

kama? krodha? ca kilbi?am ||12||




sito??e k?utpipase ca sa?kalpakavikalpakam|

na brahmakuladarpa? ca na muktigranthisa?cayam ||13||




na bhaya? na sukha? du?kha? tatha manavamanayo?|

etadbhavavinirmukta? tadgrahya? brahma tatparam ||14||




yamo hi niyamastyago mauna? desasca kalata?|

asana? mulabandhasca dehasamya? ca d?ksthiti? ||15||




pra?asa?yamana? caiva pratyaharasca dhara?a|

atmadhyana? samadhisca proktanya?gani vai kramat ||16||




sarva? brahmeti vai j?anadindriyagramasa?yama?|

yamoyamiti samproktobhyasaniyo muhurmuhu? ||17||




sajatiyapravahasca vijatiyatirask?ti?|

niyamo hi paranando niyamatkriyate budhai? ||18||




tyaga? prapa?carupasya saccidatmavalokanat|

tyago hi mahata pujya? sadyo mok?apradayaka? ||19||




yasmadvaco nivartante aprapya manasa saha|

yanmauna? yogibhirgamya? tadbhajetsarvada budha? ||20||




vaco yasmannivartante tadvaktu? kena sakyate|

prapa?co yadi vaktavya? sopi sabdavivarjita? ||21||




iti va tadbhavenmauna? sarva? sahajasa?j?itam|

gira? mauna? tu balanamayukta? brahmavadinam ||22||




adavante ca madhye ca jano yasminna vidyate|

yeneda? satata? vyapta? sa deso vijana? sm?ta? ||23||




kalpana sarvabhutana? brahmadina? nime?ata?|

kalasabdena nirdi??a? hyakha??anandamadvayam ||24||




sukhenaiva bhavedyasminnajasra? brahmacintanam|

asana? tadvijaniyadanyatsukhavinasanam ||25||




siddhaye sarvabhutadi visvadhi??hanamadvayam|

yasminsiddhi? gata? siddhastatsiddhasanamucyate ||26||




yanmula? sarvalokana? yanmula? cittabandhanam|

mulabandha? sada sevyo yogyosau brahmavadinam ||27||




a?gana? samata? vidyatsame brahma?i liyate|

no cennaiva samanatvam?jutva? su?kav?k?avat ||28||




d???i? j?anamayi? k?tva pasyedbrahmamaya? jagat|

sa d???i? paramodara na nasagravalokini ||29||




dra???darsanad?syana? viramo yatra va bhavet|

d???istatraiva kartavya na nasagravalokini ||30||




cittadisarvabhave?u brahmatvenaiva bhavanat|

nirodha? sarvav?ttina? pra?ayama? sa ucyate ||31||




ni?edhana? prapa?casya recakakhya? samirita?|

brahmaivasmiti ya v?tti? purako vayurucyate ||32||




tatastadv?ttinaiscalya? kumbhaka? pra?asa?yama?|

aya? capi prabuddhanamaj?ana? ghra?api?anam ||33||




vi?aye?vatmata? d???va manasascittara?jakam|

pratyahara? sa vij?eyobhyasaniyo muhurmuhu? ||34||




yatra yatra mano yati brahma?astatra darsanat|

manasa dhara?a? caiva dhara?a sa para mata ||35||




brahmaivasmiti sadv?ttya niralambataya sthiti?|

dhyanasabdena vikhyata? paramanandadayaka? ||36||




nirvikarataya v?ttya brahmakarataya puna?|

v?ttivismara?a? samyaksamadhirabhidhiyate ||37||




ima? cak?trimananda? tavatsadhu samabhyaset|

lak?yo yavatk?a?atpu?sa? pratyaktva? sambhavetsvayam ||38||




tata? sadhananirmukta? siddho bhavati yogira?|

tatsva? rupa? bhavettasya vi?ayo manaso giram ||39||




samadhau kriyama?e tu vighnanyayanti vai balat|

anusandhanarahityamalasya? bhogalalasam ||40||




layastamasca vik?epasteja? svedasca sunyata|

eva? hi vighnabahulya? tyajya? brahmavisaradai? ||41||




bhavav?ttya hi bhavatva? sunyav?ttya hi sunyata|

brahmav?ttya hi pur?atva? taya pur?atvamabhyaset ||42||




ye hi v?tti? vihayaina? brahmakhya? pavani? param|

v?thaiva te tu jivanti pasubhisca sama nara? ||43||




ye tu v?tti? vijananti j?atva vai vardhayanti ye|

te vai satpuru?a dhanya vandyaste bhuvanatraye ||44||




ye?a? v?tti? sama v?ddha paripakva ca sa puna?|

te vai sadbrahmata? prapta netare sabdavadina? ||45||




kusala brahmavartaya? v?ttihina? suragi?a?|

tepyaj?anataya nuna? punarayanti yanti ca ||46||




nimi?ardha? na ti??hanti v?tti? brahmamayi? vina|

yatha ti??hanti brahmadya? sanakadya? sukadaya? ||47||




kara?a? yasya vai karya? kara?a? tasya jayate|

kara?a? tattvato nasyetkaryabhave vicarata? ||48||




atha suddha? bhavedvastu yadvai vacamagocaram|

udeti suddhacittana? v?ttij?ana? tata? param ||49||




bhavita? tivravegena yadvastu niscayatmakam|

d?sya? hyad?syata? nitva brahmakare?a cintayet ||50||




vidvannitya? sukhe ti??heddhiya cidrasapur?aya||




iti prathamodhyaya? ||1||


1..      ,    ,  ,  ,   ,    . [10 - Tejobindu. Tejas , , , , , ,  , ;  , ,  ..Bindu , , , , ;   ,  .  ()       ()    ( ),   ,    . (. -, -;     . .,  :    : , , . ., 1997).      ,    .  - 1.16,   ,   ,    ()  (, ).    (), ࠖ  .    .    . Ƞ,     .      ( ),     .     ,      .         .   ,    .    (, , )    bid,        -,     .  렖  (),   ,     . -ࠖ   ,   ,     (. --, -, -- . .,  Kundalini Tantra. Bihar School ofYoga, 1996).         ( )   , ..      ,      (.,  The occurrence ofsingularities incosmology, III. Causality and singularities, Proc. Roy. Soc. London, A300, 187201. 1967),    (Gravitational Collapse and Spacetime Singularities. Cambridge University Press, 2007).       ,          ,       .         .     .          ,    , .  .   1960-  ( The Nature ofSpace and Time. Princeton: Princeton University Press, 1996).   ,      (. FinkelShteinA.M., KreinovichV.I.The singularities inquantum cosmology / Journal: Astrophysics and Space Science. Vol. 137. 1. Oct. 1987. P. 7376).      -,  14     :     ,/     ,/ , , ./  ,  ,  . Sixty Upanisads ofthe Veda / Translated from German byV. M.Bedekar and G. B.Palsule. Part 2. Motilal Banarsidass, 1980. Visva , ; , ; , . H?di h?d (= h?daya) , , , . Sa?sthita , ,  ..A?ava  ;   ;  .  堖  ,   蠫.     ,  : ,  . A?avam    ,    ,     . (. The Sarva-Darsana-Samgrahaon Review ofThe Different Systems ofHindu Philosophy / Trans. byCowellE.B., GoughA.E.Kaveri Books, 2017. P. 124). Sambhava   ,  ,  ,  . ࠖ   ()    , ࠖ   (. Abhinavagupta: ATrident ofWisdom. Suny Series inTantric Studies, 1989; Grace inDegrees: Saktipata, Devotion, and Religious Authority inthe Saivism ofAbhinavagupta. Publicly Accessible Penn Dissertations. 2015; .    -  https://www.bhagavadgitausa.com/SivaSutras.htm; .  . --- https://www.sanskrit-trikashaivism.com).     (  )  - (. . -). -    ,  ,    . -ࠖ          .     (). (Specific Principles ofKashmir Shaivism, Published: Munshiram Motilal Publishers, New Delhi, 1997). Π-, - - . : Tantra Illuminated: The Philosophy, History, and Practice ofaTimeless Tradition. Mattamayura Press, 2013.          : a?ava? sa?bava? sakta? sthula? suksma? para? cha yat?. .Satyananda Saraswati.HawkingS.W.JoshiP.S.Hawking S., Penrose R.Paul Deussen.Madhava Acharya.Jaideva Singh.Ferrario A.PanditB.N.Christopher D Walli.]

2.  ,  , ,  , , ,     . [11 -        : du?sadhya? cha duraradhya? dushpreksya? cha muktamavyam? durlaksa? dustara? dhyana? munina? cha manishi?am?..  :  ,  , /  ,  , /     /    . du?kha?hya du?kha () a?hya (, ),    , . Duraradhya  ,   . Du?prek?ya  . Avyaya , ; . Mani?in , , , , . Muni , , , , , ,  ( ,    ).]

3. ,  ,   ,   ,  ,  ,     , [12 -   : jitaharo jitakrodho jitasago jitendraya? nirdva?dvo niraha?karo nirasiraparigraha? || 3|| Yataharo  , . Nirasira  . . -: nirasir nirmamo bhutva yudhyasva vigata-jvara?   . Asir , ,  , , ,  ..  ,   ,      ⠫ , , ,  . Parigraha ()  , , , ,  蠫       .           ,    .    ,  .  ,     ,  ,      .]

4.      ࠖ        . [13 - Ha?sa , ; ,  ,  ;  ; ,  , ,  ..         .   ,     ,    ,      .    砫 ( ) 蠫 (),   ߻ () .       ( ).    ,     ( )   ,  -.       ; ,       . (. Analysis and Benefits ofChant-less Sohum/Humsa Mantra Meditation. Sports Engineering. July 2018. 3(2). P. 198203).  -    -. Π   . : .      . /     .  . .-., 2006. Mukhe tri?i  ,  .  . ,  ,    . Mukha ; ; ; ; , , , ; , ,  ; ;   ; .   (tridhama)  ,    (avasthatraya),  ;  ,  ()  ;    .  , , ,  , ; ,   . Agamyagamana ,    . Jai Dudeja..]

5.   ,  ,   , ,   .    . [14 -   : para? guhyamida? sthanam-avyakta? brahma nirasrayam? || vyomarupa? kalasuksma? vish?ostatpara? padam?.. :  ./ ,  , / Ѡ ,  ;    . ࠖ ,  ,  .  , ࠖ   .           .       ,   ,   .      .     .  ,    ,     .   ,      ,   ,    ,    .   ,   ,     ;  ,   ,   ,     ,     .]

6. Ӡ   ,    ,   , , ,    . [15 - Trivaktra ,  . ࠖ  : , ,  .. [-; ] ..Vaktra? ? k?,  , . Sthana ,   , . Trigu?a  : ,  . Tridhatu , , ,  .  ,   , , . Nirasraya  ,  ,  .]

7.        .     .      . [16 - Upadhi , , , , , ; , -     ; ,  , ,   .. -:  (upa-a-dha ) , , -     .        ,   .  蠖  ,    . (Four Basic Principles ofAdvaita Vedanta. Prabuddha Bharata, 2010).  ,   ,          ,        ( ࠫ-, 1.1.1; . ..). . .  :  []       (.   // . 2- . . 2. ., 1886).  .      ,   . Swami Bhajanananda..  ()][17 - C.  (1.90b) tatsvarupa? japa? prokto bhavabhavapadacyuta?]

8.  ,  , , , ,   , ,  .

9.  ,   ,  ,   ,  ,     . [18 - Adhyatma ,    ; , ;           ;  ,    ;  ꠫,  , ,  (. -).  - (8.3) ak?ara? brahma parama? svabhavodhyatmamucyate | bhutabhavodbhavakaro visarga? karmasa?j?ita? ||  , ;    ,   ,    . Ӡ.  ໠ , ໠ , ໠ . (   . ., 1995).  .]

10.   ,  ,     .  ,  ,  ,     .

11.   ,  ,  .  , ,    . [19 - Paratpara?  , ,  ,  . .    : sarva? tatparama? sunya? na para? paramatparam | acintyamaprabuddha? ca na ca satya? na sa?vidu? | munina? tattvayukta? tu na deva na para? vidu? ||11|| (TITUS Project. http://titus.fkidg1.uni-frankfurt.de).]

12.   , ,    . , , , , , , , [20 - Samprayukta , , ,  ,  , ,  ..]

13. , , , ,    .    ,    , [21 - Brahmakuladarpa ,  -   ,    -;   .]

14.  , , ,   . ,    ,   ,  .

15. ,  , , , , ,  , ,  ,  , [22 - Yama ,    , ; ,  , ; ,   ,   ,    ().  - (2.3031) :  ()  , ,  ,  (  ), .    ,   , ,  . (ahi?sa-satya-asteya brahmacarya-aparigraha? yama? ||30|| jati-desa-kala-samaya-anavacchinna? sarvabhauma-mahavratam ||31||). Niyama , ;  ,   ;    .  - (2.32)   頖 , , ,    (sauca sa?to?a tapa? svadhyay-esvarapra?idhanani niyama? ||32||). Asana  , , .  Samkhya-sutrani IV.24,    ࠖ  .   .        .  -- ,         .  - (2. 4648) :   蠖  ,   .        .     (sthira-sukham-asanam ||46|| prayatna-saithilya-ananta-samapatti-bhyam ||47|| tato dva?dva-an-abhighata? ||48||).  - ,    ,     ,     ,    ,   ..Mulabandha     ,  ໠ ,   .  -- :      ,   .    .      (4. 64).  - : ,     ,      .     ,  .   ,  .   . D?ksthiti  , , , ;   .. ,           .         .                      12. ( ..-, 1998. . 5772).       .]

16.  ,   ,  ,     ()      . [23 - ࠖ , , , .  ,   -,      .      ⠖  蠫.    .      ,   .  ,      . (Pratyahara: The Forgotten Limb ofYoga).  - (2. 5455) : svavi?aya-asa?prayoge cittasya svarupanukara-iv-endriya?a? pratyahara? || tata? parama-vasyata indriya?am            ,   .      .   :      ⓓ  哓,           ⓓ.      ,    ,  ()       (. Techniques Du Yoga (Folio Essais). Gallimard Education. 1994. P. 221).        ,     .   ,    ,   -   .        ,    .   (   ,   ) ,       , ,     . Dhara?a  , ,  . .;       ;   ,   ; ; .  - (3. 1) :  ()     堖 desa-bandha? cittasya dhara?a.  --,   ,     (v?tti),  .        -  ().     ekagrata,   ,    ,  ,  . Ƞ    ekagrata,        蠫   ,    . ࠖ , .  - (3. 2.) :      (, )  ( ) tatra pratyaya-ikatanata dhyanam || 2||.  -- ,         () ,     ,    .       (),       .   ()      ,     , ,   .  - :  ()     (, ,  ),    ( )  . -    ,  ⠫ . David Frawley.Mircea Eliade.]

17.  ()       񸠖  . ,     .

18.          ,   .   . [24 -  , , , .       (): i) :     ; ,    .         . ii) :       ; , ,    .                iii) :      ; , ,   ,   .     ,       ,  .    ,       .    ;  ,      ,    .    ,     ,  ,      .   -- (  ), ,  ,  , .  ࠖ --젖   : -, - -, ..  ,     Pravaha , , , ;  ,  ,  ..Tirask?ti , , , , , . -- . --]

19. 堖   ,   ,   .  ,  ,   . [25 - Avaloka , , ]

20. ,  ,   젖  ,   .     .

21.    ,    ?        . [26 -    ,    . Nivartante  ,  . .;  ;  ; , , ; , ; , , , ; , , ..- (2.4.1):    ,   [].]

22. ,       .      . [27 -    ,    , ,  ,     ;   .]

23. ,    ,      ,    

24.    ,  ,  ,    . ,    ,  . [28 - .  (111): kalanat sarva-bhutana? brahmadina? nime?ata? | kalasabdena nirdi??o hyakha??anandakodvaya? || 111||  (),    ,   ,        ,  . (  . : Aparok?anubhuti / Translated bySwami Vimuktananda. Advaita Ashram, Kolkatta, 2019). Nime?ata   . Kalpana  , , , ,  ,  , ,  . Adi Sankaracharya. ]

25.  ,      ,   .  堖  . [29 - .  (112): sukhenaiva bha-vedyasminnajasra? brahmacintanam | asana? tadvijaniyan-netaratsukhanasanam || 112||      ,      , - ,   .   ,   ,      . Ajasra , , ,  . Vinasana , , ;  , , , .        .]

26.     ,           . [30 - siddhasana  , .][31 - .  (113) : siddha? yatsarvabhutadi visvadhi??hanamavyayam || yasmin-siddha? samavi??astadvai siddhasana? vidu? || 113|| ,          ,      堖      ( ).]

27. ࠖ       ;         . [32 -    .   ,       .  ,  ,  ,       .     ,       , . .  (114): yanmula? sarva-bhutana? yanmula? cittabandhanam | mula-bandha? sada sevyo yogyosau rajayoginam || 114||  (),         ,    (),    ,     -.]

28.        .   ,  ,     . [33 - .  (115): a?gana? samata? vidyatsame brahma?i linatam | no cennaiva samanatvam?jutva? su?kav?k?avat || 115||          ().    ,   , .]

29.    ,   ,   .      , ,    . [34 - . :     ,       .    , ,    .]

30.     ,    ,  ,  . [35 - .  (117): dra???-darsana-d?syana? viramo yatra va bhavet | d???istatraiva kartavya na nasagravalokini || 117||        ,      ,  ,  .]

31.             . [36 - .  (118): cittadisarva-bhave?u brahmatvenaiva bhavanat | nirodha? sarvav?ttina? pra?ayama? sa ucyate || 118||         ,  ,   ,  ...    :    ,   .     . ( . /  ...  . 5. 1972. C. 117129). .]

32.      ,      .

33.     .      ,    .

34.      ,   .       ();    . [37 - . : vi?aye?vatmata? d???va manasasciti majjanam | pratyahara? sa vij?eyobhyasaniyo mumuk?ubhi? || 121|             ( ),      .  :   ,   .   铓    .]

35.    ,    ࠖ   .    . [38 - . : yatra yatra mano yati brahma?astatra darsanat | manaso dhara?a? caiva dhara?a sa para mata || 122||.     ,    ,     ().]

36.           ,     ().    . [39 - .  (123):      :   ,     (),   .]

37.    ,        ,   . [40 - .  (124):    ,    ,    ,  ,    .]

38.     ,   ,  ,      . [41 - .  (125): eva?cak?trim-ananda? tavatsadhu samabhyaset | vasyo yavatk?a?atpu?sa? prayukta? san bhavetsvayam || 125||      (),     , ,     ,   ,  ,    .]

39.  ,  ,  ,   - . Ƞ    .

40.       ,    , ,   ,

41. , , ,  ,  . ,  ,    . [42 - Visarada ,   , ; , ; , .]

42.     .  堖 .  堖 .    . [43 - V?tti ()    ,  -; ,  , ,     (. https://kosha.sanskrit.today/word/sa/vRtti/itrans).      ,  . .   (129),   :    ,     ,   ,    ,      . ,   ,    .    ,  -,     : dvaitav?tti ( ,  ,   ), sak?av?tti ( ) akha??akara-v?tti ( ,    ,     ). ,   -,  -,   ,     .    ,    .      .        :  ,    .      .   ,  akha??akara-v?tti,     .  -    ,       .    . kha??akara-v?tti ,       .     ,   , , .    ,     , ࠖ  .   v?tti,   ,        ,    .     ,      ,   ,   ,  , . V?tti , , , , ; , ; ; , , , ;  , , ;   .  v?t (, ,  . .).  - (1. 2) : ࠖ     (yogas-citta-v?tti-nirodha?).    1. 6    ( ,  , ,   ).      :   ,   , ,          .   蠖   ,     ,   .  ⠄-    , ,  .       . (. Yogasutras de Pata?jali. Barral Editores, 1972. . 4041). Tola F., Dragonetti C]

43. ,      ,  ,  ,    .

44. ,     , , ,  ,    .

45. ,       ,   , ,    .

46. ,    ,     - , ,      .

47. ,      ,  ,  ,  .

48.   ,  ,    .     ,     . [44 - .   (139),   : karye hi kara?a? pasyetpascatkarya? visarjayet | kara?atva? svato nasyedavasi??a? bhavenmuni? || 139|| ,    ,    . ,  ,   .]

49.    ,  .        .

50.   ,     . ,   -    ,   . [45 - Akara , , ,  , ; , ; ,  , , .][46 -      ,     , ,           ,  .]

    ,   .

   .




2




atha ha kumara? siva? papracchakha??aikarasa-

cinmatrasvarupamanubruhiti|

sa hovaca parama? siva?|

akha??aikarasa? d?syamakha??aikarasa? jagat|

akha??aikarasa? bhavamakha??aikarasa? svayam ||1||




akha??aikaraso mantra akha??aikarasa kriya|

akha??aikarasa? j?anamakha??aikarasa? jalam ||2||




akha??aikarasa bhumirakha??aikarasa? viyat|

akha??aikarasa? sastramakha??aikarasa trayi ||3||




akha??aikarasa? brahma cakha??aikarasa? vratam|

akha??aikaraso jiva akha??aikaraso hyaja? ||4||




akha??aikaraso brahma akha??aikaraso hari?|

akha??aikaraso rudra akha??aikarasosmyaham ||5||




akha??aikaraso hyatma hyakha??aikaraso guru?|

akha??aikarasa? lak?yamakha??aikarasa? maha? ||6||




akha??aikaraso deha akha??aikarasa? mana?|

akha??aikarasa? cittamakha??aikarasa? sukham ||7||




akha??aikarasa vidya akha??aikarasovyaya?|

akha??aikarasa? nityamakha??aikarasa? param ||8||




akha??aikarasa? ki?cidakha??aikarasa? param|

akha??aikarasadanyannasti nasti ?a?anana ||9||




akha??aikarasannasti akha??aikarasanna hi|

akha??aikarasatki?cidakha??aikarasadaham ||10||




akha??aikarasa? sthula? suk?ma? cakha??arupakam|

akha??aikarasa? vedyamakha??aikaraso bhavan ||11||




akha??aikarasa? guhyamakha??aikarasadikam|

akha??aikaraso j?ata hyakha??aikarasa sthiti? ||12||




akha??aikarasa mata akha??aikararasa? pita|

akha??aikaraso bhrata akha??aikarasa? pati? ||13||




akha??aikarasa? sutramakha??aikaraso vira?|

akha??aikarasa? gatramakha??aikarasa? sira? ||14||




akha??aikarasa? cantarakha??aikarasa? bahi?|

akha??aikarasa? pur?amakha??aikarasam?tam ||15||




akhai??aikarasa? gotramakha??aikarasa? g?ham|

akha??aikarasa? gopyamakh a??aikarasasasi ||16||




akha??aikarasastara akha??aikaraso ravi?|

akha??aikarasa? k?etramakha??aikarasa k?ama ||17||




akha??aikarasa santa akha??aikarasogu?a?|

akha??aikarasa? sak?i akha??aikarasa? suh?t ||18||




akha??aikaraso bandhurakha??aikarasa? sakha|

akha??aikaraso raja akha??aikarasa? puram ||19||




akha??aikarasa? rajyamakha??aikarasa? praja?|

akha??aikarasa? taramakha??aikaraso japa? ||20||




akha??aikarasa? dhyanamakha??aikarasa? padam|

akha??aikarasa? grahyamakha??aikarasa? mahat ||21||




akha??aikarasa? jyotirakha??aikarasa? dhanam|

akha??aikarasa? bhojyamakha??aikarasa? havi? ||22||




akha??aikaraso homa akha??aikaraso japa?|

akha??aikarasa? svargamakha??aikarasa? svayam ||23||




akha??aikarasa? sarva? cinmatramiti bhavayet|

cinmatrameva cinmatramakha??aikarasa? param ||24||




bhavavarjitacinmatra? sarva? cinmatrameva hi|

ida? ca sarva? cinmatramaya? cinmayameva hi ||25||




atmabhava? ca cinmatramakha??aikarasa? vidu?|

sarvaloka? ca cinmatra? tvatta matta ca cinmayam ||26||




akaso bhurjala? vayuragnirbrahma hari? siva?|

yatki?cidyanna ki?cicca sarva? cinmatrameva hi ||27||




akha??aikarasa? sarva? yadyaccinmatrameva hi|

bhuta? bhavya? bhavi?yacca sarva? cinmatrameva hi ||28||




dravya? kala? ca cinmatra? j?ana? j?eya? cideva hi|

j?ata cinmatrarupasca sarva? cinmayameva hi ||29||




sambha?a?a? ca cinmatra? yadyaccinmatrameva hi|

asacca sacca cinmatramadyanta? cinmaya? sada ||30||




adirantasca cinmatra? gurusi?yadi cinmayam|

d?gd?sya? yadi cinmatramasti ceccinmaya? sada ||31||




sarvascarya? hi cinmatra? deha? cinmatrameva hi|

li?ga? ca kara?a? caiva cinmatranna hi vidyate ||32||




aha? tva? caiva cinmatra? murtamurtadicinmayam|

pu?ya? papa? ca cinmatra? jivascinmatravigraha? ||33||




cinmatrannasti sa?kalpascinmatrannasti vedanam|

cinmatrannasti mantradi cinmatrannasti devata ||34||




cinmatrannasti dikpalascinmatradvyavaharikam|

cinmatratparama? brahma cinmatrannasti kopi hi ||35||




cinmatrannasti maya ca cinmatrannasti pujanam|

cinmatrannasti mantavya? cinmatrannasti satyakam ||36||




cinmatrannasti kosadi cinmatrannasti vai vasu|

cinmatrannasti mauna? ca cinmatrannastyamaunakam ||37||




cinmatrannasti vairagya? sarva? cinmatrameva hi|

yacca yavacca cinmatra? yacca yavacca d?syate ||38||




yacca yavacca durastha? sarva? cinmatrameva hi|

yacca yavacca bhutadi yacca yavacca lak?yate ||39||




yacca yavacca vedanta? sarva? cinmatrameva hi|

cinmatrannasti gamana? cinmatrannasti mok?akam ||40||




cinmatrannasti lak?ya? ca sarva? cinmatrameva hi|

akha??aikarasa? brahma cinmatranna hi vidyate ||41||




sastre mayi tvayise ca hyakha??aikaraso bhavan|

ityekarupataya yo va janatyaha? tviti ||42||




sak?jj?anena mukti? syatsamyagj?ane svaya? guru? ||43||




iti dvitiyodhyaya? ||2||


1.   :

       . [47 - Cinmatra ()  ,  ,  . (. Consciousness inIndian philosophy: the advaita doctrine ofawareness only London: Routledge, 2009). .   ( ),  ( ) , : -.    ,      .    . . .: -  , 1936. VIII, 106; :  . .: , 2005; Abuddhist Doctrine ofExperience. ANew Translation and Interpretation ofthe Works ofVasubandhu the Yogacarin, Delhi: Motilal Banarsidass, 1999.. Timalsina St.  . KochumuttomT.A.]

  :

 堖   .    . 堖   .     . [48 - Akha??aikarasa   ,   .         蠖  . ,   ,    ,      .         , , ,    , ,  . (., : Panpsychism, Physicalism, Neutral Monism and the Russellian Theory ofMind, Journal ofConsciousness Studies. 2008. 15(5): 4867). Π     .: .Monism ofSa?kara and Spinoza aComparative Study. International Journal ofSocial Science and Humanities. 2016. Vol. 4. Is.3, pp. 483489; .   . / :  [ ] //   , 20022020URL: https://gtmarket.ru/concepts/6868 . :         []       ,     [  ]:      []   ,    ,   . Ƞ   ,      ,    ,   , ;    ,    ,      ,  ,     ,  腻 (Plato Timaeus 351b4)  Platos Cosmology: The Timaeus ofPlato. Hackett Publishing, 1997. .     ..). Holman Emmett.Shakuntala Gawde...Francis M. Cornford.]

2. ࠖ   . 堖   . 堖   . ࠖ   .

3.    .    .    .     .

4.    .    .     . 頖   . [49 - Jiva  ,  , ; , ;  .    ,      ,   (   ).   jiv , ,  . ..     ,    vivus ().  ,   ,  ,  ,   , ,  . ,   , ,    ,   .     ,    .   - ,     ,      (,  ).      .      . Ƞ, , ,  ,    (    )     .  ,     .      . .,      . ,      .   ,    ,         ,  ,   ,   ,        . (.: The Mandukya Upanisad with Gaudapadas Karika and Sankaras (Shankaracharya) Commentary. Advaita Ashram, 2019). Swami Nikhilananda.]

5. ࠖ   . 蠖   . ࠖ   . ߠ   .

6.    .    .    . 堖   .

7.    . ꠖ   . 젖   . 堖   .

8.    . 堖   . 堖   . 堖   . [50 - Avyaya , , , .   .]

9. ,    ,    . 堖   . , ,   ,    .

10.    ,    . Ƞ     ,    . 

11. 堖   ,   . 堖   .    .

12.     .     ,  . 頖   .  蠖   .

13.    ,    ,    , 栖   .

14.     .     .    . ࠖ   . [51 - Sutratma .:  . ,   ,      ,  ,    ,  ;   ,      ,       ; , ,   () ,     ( ),   .  - (3.7.41) :    .       . , ,    ,   ,  ;     ;       . svara?   ;      .   , ,    .        - (janmadyasya): svara? svena eva rajate ya? tam | svata?siddhaj?anamityartha? |   ,     ,     . samra?   ,  ,    ,  -   . , svara? samra? bhavati ,   ,    . vira?   ,      ;  ,    .   ,   ,    ;  .  ࠖ    ,  ࠖ   .     .   ,       .    . ࠖ     . (.: -,  11 -; .  - 2.1.4.   ).  (vira?)   .  . ,   ,      .    ,   .     ;  ,    : , ,  ,  , ,   .]

15. ,  ,   . ,  ,   . ࠖ   .    .

16. 䠖   . 젖   . 堖   .    . [52 - Gotra ,  , , , , .            .  -      .  - (2.2.6), , , , , ,  蠖   (   );     .     :        . ,      .      ,         .      ,   ,         .       apatya? pautraprabh?ti gotram (A??adhyayi IV 1.162),       (),   .   :   -,   ,           .]

17.    . 堖   .     . 堖   .

18. 堖   . ࠖ   .    . 㠖   .

19. ꠖ   . ꠖ   .    . 䠖   .

20.    .    . 컠   .  ⠖   .

21.    .    . 堖   . 頖   . [53 - Mahat .     .  - (I, 6, 1) : 蠖    ,  .   , ࠖ ,     ,   ;    ( ). (.    . .: , 1997).     . ...]

22.    .    . ,   ,   . 堖   .

23.  렖   .     . ࠖ   .  젖   . [54 - Svarga ,  , , ,  .       . ࠖ  ,            .     :  (), , , , ,   ().]

24.     ,   .      ,   .

25.    .    .         .

26.         .    .  蠫  . [55 - . - (14): tri?u dhamasu yodbhogya? bhokta bhogasca yadbhavet | tebhyo vilak?a?a? sak?i cinmatroha? sadasiva?||]

27. , , , , , , ,             . [56 -     (Brahma)    ,  .     , .        (311 40  ),    ,    .    ,  ,    .]

28.     ,    .  堖   . 񸠖  .

29.    .  堖  . 頖   .    .

30. 堖   . , ,  ,  .    .       .

31.     .    .      ,     .

32. ,  堖  .    ,    .    .

33.    .     .  ꠖ  .    .

34.  ,   .  ,   .  ,   .  ,   .

35.   ,   .     .    . ,  ,   .

36. ,   .  ,   .  ,   .  ,   .

37.   ,   .  ,   .  ,   .   ,   . [57 - Pa?cakosa  . Kosa , , , ; ;    -, .   .      ,      ,     ߻ .  -,      ( ):  ࠖ  ,  ;  ࠖ ,  ;  ࠖ  ;  ࠖ  ;  ࠖ ,  .][58 -   ,   :  (),  ( ),  (),  (),  (),  (),  (),  ().]

38.  ,   . , 񸠖  . - - 堖   .

39. - - 堖   .    ,   ,

40.    堖    .  ,   .  ,   . [59 -  ,     -  ,   . ,    ,  -  -,   ,     ,    -,   .       :     ,   ,     , ,  ,  ,     .      ,  -,     -,   ,    (https://realization.org/p/misc/comans.samadhi-advaita.html).]

41.  ,   . ,   . ,  ,    ,  .

42.    ,  , ,  . ,     , 

43.            .

   .




3




kumara? pitaramatmanubhavamanubruhiti papraccha|

sa hovaca para? siva?|

parabrahmasvarupoha? paramanandamasmyaham|

kevala? j?anarupoha? kevala? paramosmyaham ||1||




kevala? santarupoha? kevala? cinmayosmyaham|

kevala? nityarupoha? kevala? sasvatosmyaham ||2||




kevala? sattvarupohamaha? tyaktvahamasmyaham|

sarvahinasvarupoha? cidakasamayosmyaham ||3||




kevala? turyaruposmi turyatitosmi kevala?|

sada caitanyaruposmi cidanandamayosmyaham ||4||




kevalakararuposmi suddharuposmyaha? sada|

kevala? j?anaruposmi kevala? priyamasmyaham ||5||




nirvikalpasvaruposmi nirihosmi niramaya?|

sadasa?gasvaruposmi nirvikarohamavyaya? ||6||




sadaikarasaruposmi sada cinmatravigraha?|

aparicchinnaruposmi hyakha??anandarupavan ||7||




satparanandaruposmi citparanandamasmyaham|

antarantararupohamava?manasagocara? ||8||




atmanandasvarupoha? satyanandosmyaha? sada|

atmaramasvaruposmi hyayamatma sadasiva? ||9||




atmaprakasaruposmi hyatmajyotirasosmyaham|

adimadhyantahinosmi hyakasasad?sosmyaham ||10||




nityasuddhacidanandasattamatrohamavyaya?|

nityabuddhavisuddhaikasaccidanandamasmyaham ||11||




nityase?asvaruposmi sarvatitosmyaha? sada|

rupatitasvaruposmi paramakasavigraha? ||12||




bhumanandasvaruposmi bha?ahinosmyaha? sada|

sarvadhi??hanaruposmi sarvada cidghanosmyaham ||13||




dehabhavavihinosmi cintahinosmi sarvada|

cittav?ttivihinoha? cidatmaikarasosmyaham ||14||




sarvad?syavihinoha? d?gruposmyahameva hi|

sarvada pur?aruposmi nityat?ptosmyaha? sada ||15||




aha? brahmaiva sarva? syadaha? caitanyameva hi|

ahamevahamevasmi bhumakasasvarupavan ||16||




ahameva mahanatma hyahameva paratpara?|

ahamanyavadabhami hyahameva sariravat ||17||




aha? si?yavadabhami hyaya? lokatrayasraya?|

aha? kalatrayatita aha? vedairupasita? ||18||




aha? sastre?a nir?ita aha? citte vyavasthita?|

mattyakta? nasti ki?cidva mattyakta? p?thivi ca va ||19||




mayatirikta? yadyadva tattannastiti niscinu|

aha? brahmasmi siddhosmi nityasuddhosmyaha? sada ||20||




nirgu?a? kevalatmasmi nirakarosmyaha? sada|

kevala? brahmamatrosmi hyajarosmyamarosmyaham ||21||




svayameva svaya? bhami svayameva sadatmaka?|

svayamevatmani svastha? svayameva para gati? ||22||




svayameva svaya? bha?je svayameva svaya? rame|

svayameva svaya? jyoti? svayameva svaya? maha? ||23||




svasyatmani svaya? ra?sye svatmanyeva vilokaye|

svatmanyeva sukhasina? svatmamatravase?aka? ||24||




svacaitanye svaya? sthasye svatmarajye sukhe rame|

svatmasi?hasane sthitva svatmanonyanna cintaye ||25||




cidrupamatra? brahmaiva saccidanandamadvayam|

anandaghana evahamaha? brahmasmi kevalam ||26||




sarvada sarvasunyoha? sarvatmanandavanaham|

nityanandasvarupohamatmakasosmi nityada ||27||




ahameva h?dakasascidadityasvarupavan|

atmanatmani t?ptosmi hyaruposmyahamavyaya? ||28||




ekasa?khyavihinosmi nityamuktasvarupavan|

akasadapi suk?mohamadyantabhavavanaham ||29||




sarvaprakasarupoha? paravarasukhosmyaham|

sattamatrasvarupoha? suddhamok?asvarupavan ||30||




satyanandasvarupoha? j?ananandaghanosmyaham|

vij?anamatrarupoha? saccidanandalak?a?a? ||31||




brahmamatramida? sarva? brahma?onyanna ki?cana|

tadevaha? sadananda? brahmaivaha? sanatanam ||32||




tvamityetattadityetanmattonyannasti ki?cana|

ciccaitanyasvarupohamahameva siva? para? ||33||




atibhavasvarupohamahameva sukhatmaka?|

sak?ivastuvihinatvatsak?itva? nasti me sada ||34||




kevala? brahmamatratvadahamatma sanatana?|

ahamevadise?ohamaha? se?ohameva hi ||35||




namarupavimuktohamahamanandavigraha?|

indriyabhavarupoha? sarvabhavasvarupaka? ||36||




bandhamuktivihinoha? sasvatanandavigraha?|

adicaitanyamatrohamakha??aikarasosmyaham ||37||




va?manogocarascaha? sarvatra sukhavanaham|

sarvatra pur?arupoha? bhumanandamayosmyaham ||38||




sarvatra t?ptirupoha? param?tarasosmyaham|

ekamevadvitiya? sadbrahmaivaha? na sa?saya? ||39||




sarvasunyasvarupoha? sakalagamagocara?|

muktoha? mok?arupoha? nirva?asukharupavan ||40||




satyavij?anamatroha? sanmatranandavanaham|

turiyatitarupoha? nirvikalpasvarupavan ||41||




sarvada hyajarupoha? niragosmi nira?jana?|

aha? suddhosmi buddhosmi nityosmi prabhurasmyaham ||42||




o?kararthasvaruposmi ni?kala?kamayosmyaham|

cidakarasvaruposmi nahamasmi na sosmyaham ||43||




na hi ki?citsvaruposmi nirvyaparasvarupavan|

nira?sosmi nirabhaso na mano nendriyosmyaham ||44||




na buddhirna vikalpoha? na dehaditrayosmyaham|

na jagratsvapnarupoha? na su?uptisvarupavan ||45||




na tapatrayarupoha? ne?a?atrayavanaham|

srava?a? nasti me siddhermanana? ca cidatmani ||46||




sajatiya? na me ki?cidvijatiya? na me kvacit|

svagata? ca na me ki?cinna me bhedatraya? kvacit ||47||




asatya? hi manorupamasatya? buddhirupakam|

aha?karamasiddhiti nityoha? sasvato hyaja? ||48||




dehatrayamasadviddhi kalatrayamasatsada|

gu?atrayamasatviddhi hyaya? satyatmaka? suci? ||49||




sruta? sarvamasatdviddhi veda? sarvamasatsada|

sastra? sarvamasatdviddhi hyaha? satyacidatmaka? ||50||




murtitrayamasadviddhi sarvabhutamasatsada|

sarvatattvamasadviddhi hyaya? bhuma sadasiva? ||51||




gurusi?yamasadviddhi gurormantramasattata?|

yadd?sya? tadasadviddhi na ma? viddhi tathavidham ||52||




yaccintya? tadasadviddhi yannyaya? tadasatsada|

yaddhita? tadasadviddhi na ma? viddhi tathavidham ||53||




sarvanpra?anasadviddhi sarvanbhoganasattviti|

d???a? srutamasadviddhi ota? protamasanmayam ||54||




karyakaryamasadviddhi na??a? praptamasanmayam|

du?khadu?khamasadviddhi sarvasarvamanmayam ||55||




pur?apur?amasadviddhi dharmadharmamasanmayam|

labhalabhavasadviddhi jayajayamasanmayam ||56||




sabda? sarvamasadviddhi sparsa? sarvamasatsada|

rupa? sarvamasadviddhi rasa? sarvamasanmayam ||57||




gandha? sarvamasadviddhi sarvaj?anamasanmayam|

asadeva sada sarvamasadeva bhavodbhavam ||58||




asadeva gu?a? sarva? sanmatramahameva hi|

svatmamantra? sada pasyetsvatmamantra? sadabhyaset ||59||




aha? brahmasmi mantroya? d?syapapa? vinasayet|

aha? brahmasmi mantroyamanyamantra? vinasayet ||60||




aha? brahmasmi mantroya? dehado?a? vinasayet|

aha? brahmasmi mantroya? janmapapa? vinasayet ||61||




aha? brahmasmi mantroya? m?tyupasa? vinasayet|

aha? brahmasmi mantroya? dvaitadu?kha? vinasayet ||62||




aha? brahmasmi mantroya? bhedabuddhi? vinasayet|

aha? brahmasmi mantroya? cintadu?kha? vinasayet ||63||




aha? brahmasmi mantroya? buddhivyadhi? vinasayet|

aha? brahmasmi mantroya? cittabandha? vinasayet ||64||




aha? brahmasmi mantroya? sarvavyadhinvinasayet|

aha? brahmasmi mantroya? sarvasoka? vinasayet ||65||




aha? brahmasmi mantroya? kamadinnasayetk?a?at|

aha? brahmasmi mantroya? krodhasakti? vinasayet ||66||




aha? brahmasmi mantroya? cittav?tti? vinasayet|

aha? brahmasmi mantroya? sa?kalpadinvinasayet ||67||




aha? brahmasmi mantroya? ko?ido?a? vinasayet|

aha? brahmasmi mantroya? sarvatantra? vinasayet ||68||




aha? brahmasmi mantroyamatmaj?ana? vinasayet|

aha? brahmasmi mantroyamatmalokajayaprada? ||69||




aha? brahmasmi mantroyamapratarkyasukhaprada?|

aha? brahmasmi mantroyamaja?atva? prayacchati ||70||




aha? brahmasmi mantroyamanatmasuramardana?|

aha? brahmasmi vajroyamanatmakhyagirinharet ||71||




aha? brahmasmi mantroyamanatmakhyasuranharet|

aha? brahmasmi mantroya? sarva?stanmok?ayi?yati ||72||




aha? brahmasmi mantroya? j?anananda? prayacchati|

saptako?imahamantra? janmako?isatapradam ||73||




sarvamantransamuts?jya eta? mantra? samabhyaset|

sadyo mok?amavapnoti natra sandehama?vapi ||74||




iti t?tiyodhyaya? ||3||


1.   :

    .

  :

   . ߠ  .     .   .

2.     .     .     .

3.   ,    .    .     .    .

4.     .    ,    .    .    .

5.     .    .    .   .

6.    ,  .   ,  .

7.    ,     .       .

8.     .     .     ,    .

9.    .    .    . ,    . [60 - Atmarama (atma+ arama)   , ,     . Arama [=a-rama] [a-ram] , , ,  (. Satapatha-brahma?a; Taittiriya-upani?ad; Bhagavad-gita; Bhart?hari).]

10.    . ߠ   . Ӡ  ,  .    . [61 - Akasa , , .     (. .Science and the Akashic Field: An Integral Theory ofEverything Paperback. Simon & Schuster, 2007). Laszlo E]

11.   , ,  ,  -.  --, , , , .

12.     .    .      .    .

13.     .    .    .    .

14.    .   .    .   ,  .

15.    .   .    .    .

16.   ,  . ߠ  .  ,   .    . [62 - .     (3:14) ehyeh a?er ehyeh   :  ,   .  :      (  );   :  ,   .    :    ,   ? ( )  (  );   :   ,  . Ƞ  :    : ,   -,   컒 (  ); Ƞ? ?  ?, ?: ? ? ?. Ƞ?: ? ? ? ?: ? ?   ? () .. (    .,  : IAm, The First Name ofGod. The Mountain Path: 1992, pp. 2635pp. 126142;     3:14:      ,   ?      . , ,   , 2017). David Godman. .]

17.   .   .      .     .

18.    ,     .     .   .

19.   .   .    .    .

20.    .   :  ,    .   . ߠ .    .

21.   .    .    .    .     ,  .

22.     .     .      .     .

23.    ,   ,    ,   .

24.     ,    ,    ,    .

25.     ,     .    ,    ,   .

26.    ,  , --, ,   .    .

27.    . ߠ ,   .     .    .

28.       .     .    .

29.    .    .   . ߠ ,   .

30.   .   .    .    .

31.  堖  . ߠ   .    ,   --.

32.  񸠖  .  ,  .   ,   . ߠ  .

33. ,    .     . ߠ , .

34.    .   .      ,    .

35.     ,   . ߠ .   . ߠ . [63 - ,   ,   ,    .    ,  , .     ,  ,  -  (se?a)   .     ,   ,   ,        . (. The Concise Encyclopedia ofHinduism. Bangalore: Ram Krishna Math, 2011). Swami Harshananda. ]

36.    .   .     . ߠ   . [64 - Bhava , , .       : -, , ,    ; -,  ; -,  ; -,    ; - ( -),   ; -,   ,    . (The Yogas and Other Works. Ramakrishna-Vivekananda Center, 1984). Swami Nikhilananda Vivekananda.]

37.    . ߠ   . ߠ   . ߠ   .

38.     .    .   .    . [65 - Bhuma  , ; , ; ;  (), , , .]

39.   . ߠ   . ߠ ,    .    .

40.   堖  ,     .  .       .

41. ߠ   . ߠ   .    .    .

42.    .   .  .  .  .  .

43.      .  .     .   ,  . [66 -    84  OM: 1) adibija; 2) aditya; 3) advaita; 4) ak?ara; 5) anadi; 6) ananta; 7) avyaya; 8) bhavanasana; 9) bindusakti; 10) brahma; 11) brahmabija; 12) brahmak?ara; 13) dhruva; 14) dhruvak?ara; 15) divya; 16) divyamantra; 17) eka; 18) ekak?ara; 19) gu?abija; 20) gu?ajivaka; 21) ha?sa; 22) isana; 23) lokasara; 24) mantradi; 25) mantradya; 26) naraya?a; 27) nira?jana; 28) om; 29) o?kara/o?kara; 30) pa?cak?ara; 31) pa?carasmi; 32) parabrahma; 33) parama; 34) paramak?ara; 35) prabhu; 36) pralaya; 37) pra?ava; 38) prasvara; 39) rasa; 40) rudra; 41) sarvaj?a; 42) sarvapavana; 43) sarvavid; 44) sarvavyapi; 45) satya; 46) setu; 47) sabda; 48) srutipada; 49) sukla; 50) suk?ma; 51) suryantargata; 52) svara; 53) tara; 54) traikalya; 55) tribrahma; 56) tridaivata; 57) tridaivatya; 58) tridhama; 59) tridhatu; 60) trigu?a; 61) trika; 62) trili?ga; 63) trimatra; 64) trimukha; 65) tripraj?a; 66) triprati??hita; 67) triprayojana; 68) triravastha; 69) tristhana; 70) tritattva; 71) triv?t; 72) tryak?ara; 73) tryavasthana; 74) udgitha; 75) vaidyuta; 76) vartula; 77) vedabija; 78) vedadi; 79) vedadibija; 80) vedarambha; 81) vedatma; 82) vibhu; 83) vi??u; 84) visva. (. The Om Mala: Meanings ofthe Mystic Sound. Bloomsbury Publishing, 2018). Nityananda Misra.]

44.    .    . Ӡ  ,  .  ,  .

45. Ӡ  ,  . Ӡ     . Ӡ   ,  ,    .

46.     . Ӡ    .    ,  ,     . [67 - Tapatraya ()    : adhyatmika ,  , ..   , ,   ; adhibhoutika ,   ; adhidaivika ,   ,    ..  , .][68 - e?a?a-traya    (, ): lokai?a?a (  ,  ,   ), vittai?a?a ( ) putrai?a?a (  )]

47.     :    ,      . [69 -  -, , ,   ,     .  -,       ,     .      ,    ,         : ( ,   ); ( ,     ); (       ).      䠖          (-). ---]

48.   ,   ,  ,  , , .

49. ,   ,    . ,    ,   . [70 - dehatraye ( sarira-traya)  ,  :   (sthula-deha),   (li?ga-deha),   (kara?a-deha). - (),   ,     ,  ,  .     ,     ,  ,       . -,   ,     ,     .  :  ,    , , ,  ;    (-) , , ,  ;.  , ,   (). -,   ,        . Ӡ    ,       .   ,  .   ,     ,     . -  ,     . ,     ,   (  ),  ()  (  ).       .   ,  ( ),     . (.,    -,  ..).]

50. , ,  , ,   . ,   ,    .

51. ,   ,    . ,    . ,    . [71 - Murtitraya () : , , .][72 -  - (7.23.1) : yo vai bhuma tat sukham  ( )  .]

52. ,   ,    . , ,  , . ,      . [73 - Tathavidha    ,     ;  . :   .]

53. , ,  , , ,   , . , ,  , . ,     .

54. ,    ,   . ,    , ,    , . [74 - Ota? protam. .  - (25. 40): ota? protam amu?ya? vai jagacchabdarthatam ayam / anayaiva sada sa?khyai? sa?khyaye ha? sanatani // Verily, this world ofword and referent is interwoven inher. It is always bymeans ofher that I, the eternal one, am analytically reflected upon bythe Sa?khyas. (.  Textual Traditions and Religious Identities inthe Pa?caratra. The University ofEdinburgh, 2012. P. 166).  .  - (7. 7.): mayi sarvam-ida? prota? sutre ma?i-ga?a iva:   ,   .    :  (..  )    ,        ,   ,    ( ). . - (6.3.12; 9.9.7): ota? prota? pa?avad yatra visvam   ,     (  ).   ,  , ; ,  , , ,  . Robert Leach.]

55. ,    , ,     , . ,    ,    . [75 - . Siddha Siddhata Paddhati,    : yo vetti vai??ava? bheda? sarvasarvamaya? nijam | prabuddha? sarvadehastha? bhedavadi bhavettu sa? || 55||]

56. ,    ,   . , ,    , ,   .

57. ,   , ,   , . ,   ,   .

58. ,   .   .   .   . [76 - . - (8.3) bhuta-bhavodbhava-karo visarga? karma sa???ita?||]

59.   . ,   .      ,      .

60.         .         .

61.         .         .

62.        .       ,  - .

63.        .        .

64.        .       .

65.        .        .

66.          .        .

67.        .       .

68.        .        .

69.        .         .

70.        .        . [77 - Pratarkya  , , .][78 - ja?atva   ja?atva,   , ; , , , . . : Utpaladeva and Abhinavagupta on the Freedom ofConsciousness / The Oxford Handbook ofIndian Philosophy. Edited byJonardon Ganer. Oxford University Press, 2015. DOI: 10.1093/oxfordhb/9780199314621.013.27 Isabelle Rati. ]

71.         .      ,  -.

72.       ,  -.       .

73.        .         .

74.   ,     .  ,    ,     .

   .




4




kumara? paramesvara? papraccha jivanmuktavidehamuktayo?

sthitimanubruhiti|

sa hovaca para? siva?|

cidatmaha? paratmaha? nirgu?oha? paratpara?|

atmamatre?a yasti??hetsa jivanmukta ucyate ||1||




dehatrayatiriktoha? suddhacaitanyamasmyaham|

brahmahamiti yasyanta? sa jivanamukta ucyate ||2||




anandaghanaruposmi paranandaghanosmyaham|

yasya dehadika? nasti yasya brahmeti niscaya?|

paramanandapur?o ya? sa jivanmukta ucyate ||3||




yasya ki?cidaha? nasti cinmatre?avati??hate|

caitanyamatro yasyantascinmatraikasvarupavan ||4||




sarvatra pur?arupatma sarvatratmavase?aka?|

anandaratiravyakta? paripur?ascidatmaka? ||5||




suddhacaitanyarupatma sarvasa?gavivarjita?|

nityananda? prasannatma hyanyacintavivarjita? || 6||




ki?cidastitvahino ya? sa jivanmukta ucyate|

na me citta? na me buddhirnaha?karo na cendriyam ||7||




na me deha? kadacidva na me pra?adaya? kvacit|

na me maya na me kamo na me krodha? parosmyaham ||8||




na me ki?cidida? vapi na me ki?citkvacijjagat|

na me do?o na me li?ga? na me cak?urna me mana? ||9||




na me srotra? na me nasa na me jihva na me kara?|

na me jagranna me svapna? na me kara?ama?vapi ||10||




na me turiyamiti ya? sa jivanmukta ucyate|

ida? sarva? na me ki?cidaya? sarva? na me kvacit ||11||




na me kalo na me deso na me vastu na me mati?|

na me snana? na me sandhya na me daiva? na me sthalam ||12||




na me tirtha? na me seva na me j?ana? na me padam|

na me bandho na me janma na me vakya? na me ravi? ||13||




na me pu?ya? na me papa? na me karya? na me subham|

ne me jiva iti svatma na me ki?cijjagatrayam ||14||




na me mok?o na me dvaita? na me vedo na me vidhi?|

na mentika? na me dura? na me bodho na me raha? ||15||




na me gururna me si?yo na me hino na cadhika?|

na me brahma na me vi??urna me rudro na candrama? ||16||




na me p?thvi na me toya? na me vayurna me viyat|

na me vahnirna me gotra? na me lak?ya? na me bhava? ||17||




na me dhyata na me dhyeya? na me dhyana? na me manu?|

na me sita? na me co??a? na me t???a na me k?udha ||18||




na me mitra? na me satrurna me moho na me jaya?|

na me purva? na me pascanna me cordhva? na me disa? ||19||




na me vaktavyamalpa? va na me srotavyama?vapi|

na me gantavyami?adva na me dhyatavyama?vapi ||20||




na me bhoktavyami?adva na me smartavyama?vapi|

na me bhogo na me rago na me yago na me laya? ||21||




na me maurkhya? na me santa? na me bandho na me priyam|

na me moda? pramodo va na me sthula? na me k?sam ||22||




na me dirgha? na me hrasva? na me v?ddhirna me k?aya?|

adhyaropopavado va na me caika? na me bahu ||23||




na me andhya? na me mandya? na me pa?vidama?vapi|

na me ma?sa? na me rakta? na me medo na me hyas?k ||24||




na me majja na mesthirva na me tvagdhatu saptakam|

na me sukla? na me rakta? na me nila? na me p?thak ||25||




na me tapo na me labho mukhya? gau?a? na me kvacit|

na me bhrantirna me sthairya? na me guhya? na me kulam ||26||




na me tyajya? na me grahya? na me hasya? na me naya?|

na me v?tta? na me glanirna me so?ya? na me sukham ||27||




na me j?ata na me j?ana? na me j?eya? na me svayam|

na me tubhya? name mahya? na me tva? ca na me tvaham ||28||




na me jara na me balya? na me yauvanama?vapi|

aha? brahmasmyaha? brahmasmyaha? brahmeti niscaya? ||29||




cidaha? cidaha? ceti sa jivanmukta ucyate|

brahmaivaha? cidevaha? paro vaha? na sa?saya? ||30||




svayameva svaya? ha?sa? svayameva svaya? sthita?|

svayameva svaya? pasyetsvatmarajye sukha? vaset ||31||




svatmananda? svaya? bhok?yetsa jivanmukta ucyate|

svayamevaikavirogre svayameva prabhu? sm?ta? ||32||




brahmabhuta? prasantatma brahmanandamaya? sukhi|

svaccharupo mahamauni vaidehi mukta eva sa? ||33||




sarvatma samarupatma suddhatma tvahamutthita?|

ekavarjita ekatma sarvatma svatmamatraka? ||34||




ajatma cam?tatmaha? svayamatmahamavyaya?|

lak?yatma lalitatmaha? tu??imatmasvabhavavan ||35||




anandatma priyo hyatma mok?atma bandhavarjita?|

brahmaivaha? cidevahameva? vapi na cintyate ||36||




cinmatre?aiva yasti??hedvaidehi mukta eva sa? ||37||




niscaya? ca parityajya aha? brahmeti niscayam|

anandabharitasvanto vaidehi mukta eva sa? ||38||




sarvamastiti nastiti niscaya? tyajya ti??hati|

aha? brahmasmi nasmiti saccidanandamatraka? ||39||




ki?citkvacitkadacicca atmana? na sp?satyasau|

tu??imeva sthitastu??i? tu??i? satya? na ki?cana ||40||




paramatma gu?atita? sarvatma bhutabhavana?|

kalabheda? vastubheda? desabheda? svabhedakam ||41||




ki?cidbheda? na tasyasti ki?cidvapi na vidyate|

aha? tva? tadida? soya? kalatma kalahinaka? ||42||




sunyatma suk?marupatma visvatma visvahinaka?|

devatmadevahinatma meyatma meyavarjita? ||43||




sarvatra ja?ahinatma sarve?amantaratmaka?|

sarvasa?kalpahinatma cinmatrosmiti sarvada ||44||




kevala? paramatmaha? kevalo j?anavigraha?|

sattamatrasvarupatma nanyatki?cijjagadbhayam ||45||




jivesvareti vakkveti vedasastradyaha? tviti|

ida? caitanyameveti aha? caitanyamityapi ||46||




iti niscayasunyo yo vaidehi mukta eva sa?|

caitanyamatrasa?siddha? svatmarama? sukhasana? ||47||




aparicchinnarupatma a?usthuladivarjita?|

turyaturya paranando vaidehi mukta eva sa? ||48||




namarupavihinatma parasa?vitsukhatmaka?|

turiyatitarupatma subhasubhavivarjita? ||49||




yogatma yogayuktatma bandhamok?avivarjita?|

gu?agu?avihinatma desakaladivarjita? ||50||




sak?yasak?itvahinatma ki?citki?cinna ki?cana|

yasya prapa?camana? na brahmakaramapiha na ||51||




svasvarupe svaya?jyoti? svasvarupe svaya?rati?|

vacamagocaranando va?manogocara? svayam ||52||




atitatitabhavo yo vaidehi mukta eva sa?|

cittav?tteratito yascittav?ttyavabhasaka? ||53||




sarvav?ttivihinatma vaidehi mukta eva sa?|

tasminkale videhiti dehasmara?avarjita? ||54||




i?anmatra? sm?ta? cedyastada sarvasamanvita?|

parairad???abahyatma paramanandaciddhana? ||55||




parairad???abahyatma sarvavedantagocara?|

brahmam?tarasasvado brahmam?tarasayana? ||56||




brahmam?tarasasakto brahmam?tarasa? svayam|

brahmam?tarase magno brahmanandasivarcana? ||57||




brahmam?tarase t?pto brahmanandanubhavaka?|

brahmanandasivanando brahmanandarasaprabha? ||58||




brahmanandapara? jyotirbrahmanandanirantara?|

brahmanandarasannado brahmanandaku?umbaka? ||59||




brahmanandarasaru?ho brahmanandaikaciddhana?|

brahmanandarasodbaho brahmanandarasambhara? ||60||




brahmanandajanairyukto brahmanandatmani sthita?|

atmarupamida? sarvamatmanonyanna ka?cana ||61||




sarvamatmahamatmasmi paramatma paratmaka?|

nityananda svarupatma vaidehi mukta eva sa? ||62||




pur?arupo mahanatma pritatma sasvatatmaka?|

sarvantaryamirupatma nirmalatma niratmaka? ||63||




nirvikarasvarupatma suddhatma santarupaka?|

santasantasvarupatma naikatmatvavivarjita? ||64||




jivatmaparamatmeti cintasarvasvavarjita?|

muktamuktasvarupatma muktamuktavivarjita? ||65||




bandhamok?asvarupatma bandhamok?avivarjita?|

dvaitadvaitasvarupatma dvaitadvaitavivarjita? ||66||




sarvasarvasvarupatma sarvasarvavivarjita?|

modapramodarupatma modadivinivarjita? ||67||




sarvasa?kalpahinatma vaidehi mukta eva sa?|

ni?kalatma nirmalatma buddhatmapuru?atmaka? ||68||




anandadivihinatma am?tatmam?tatmaka?|

kalatrayasvarupatma kalatrayavivarjita? ||69||




akhilatma hyameyatma manatma manavarjita?|

nityapratyak?arupatma nityapratyak?anir?aya? ||70||




anyahinasvabhavatma anyahinasvayamprabha?|

vidyavidyadimeyatma vidyavidyadivarjita? ||71||




nityanityavihinatma ihamutravivarjita?|

samadi?a?kasunyatma mumuk?utvadivarjita? ||72||




sthuladehavihinatma suk?madehavivarjita?|

kara?adivihinatma turiyadivivarjita? ||73||




annakosavihinatma pra?akosavivarjita?|

mana?kosavihinatma vij?anadivivarjita? ||74||




anandakosahinatma pa?cakosavivarjita?|

nirvikalpasvarupatma savikalpavivarjita? ||75||




d?syanuviddhahinatma sabdaviddhavivarjita?|

sada samadhisunyatma adimadhyantavarjita? ||76||




praj?anavakyahinatma ahambrahmasmivarjita?|

tattvamasyadihinatma ayamatmetyabhavaka? ||77||




o?karavacyahinatma sarvavacyavivarjita?|

avasthatrayahinatma ak?aratma cidatmaka? ||78||




atmaj?eyadihinatma yatki?cididamatmaka?|

bhanabhanavihinatma vaidehi mukta eva sa? ||79||




atmanameva vik?asva atmana? bodhaya svakam|

svamatmana? svaya? bhu?k?va svastho bhava ?a?anana ||80||




svamatmani svaya? t?pta? svamatmana? svaya? cara|

atmanameva modasva vaidehi muktiko bhavetyupani?at ||81||




iti caturthodhyaya? ||4||


1. :

Π ,        . [79 - Videhamukta ,      ; ,     ;   ,  .]

  :

    ,     ,  ,  ,  .

2.     ,       ,   ,  .

3.    ,     ,    ,    ,    ,    ,

4.    ,    ,    ,     ,

5.    ,   ,   ,   ,  ,    .

6.     ,    ,     ,      .

7.     ,    -.    ,    ,  ,   , [80 - Citta , , , , , ,  ,  , .     (, )  (,  ). ,           () 蠫  ,    ,      ,    .  -     ,    .       ,      .  ()  (-)   (),   (),  (),  ()  ().      citta: 蠖 ,     ,      ;   ,     , ,      . ,    , ,   ,    .       (,  ),    , ,    . (   . ., 2009)..       (.   ? (Π   ,  ) / II  - . -:  . 2011. . 540546. http://www.zagumyonnov.16mb.com/node/547).  . citta.]

8.     ,      ,    ,    ,    ,  .

9.      ,      .    ,   ,    ,   .

10.    ,    ,    ,    ,    ,     .

11.        ,     .         ,       .

12.    ,    ,    ,    ,    ,     ,    ,    .

13.     ,    ,    ,   ,    ,    ,    ,     .

14.    ,    ,   ,    ,  ࠖ  ,      .

15.    ,    ,    ,    ,    ,    ,    ,    .

16.    ,    ,    ,    ,    .    ,    ,    ,     .

17.    ,    ,    ,    ,    ,    ,    ,    .

18.    ,     ,    ,    ,        ,    ,    .

19.    ,    ,    ,    ,        ,    ,     .

20.    ,    .    ,   .    ,   .    ,    .

21.    ,   .  ,   .    ,    ,    ,    .

22.    ,    ,    ,    ,      ,    ,    .

23.    ,    ,    ,    ,     ,      . [81 - Adhyaropa-apavada (-)        . (. Ma??ukya-karika / Trans. bySwami Gambhirananda. Trichur. Ramakrishna Mutt, 1987). Adhyaropa , , ,  ,      ,  ,  ,  . Aropa       ; , ;  ,  ; ; ,  . ࠖ    () -  (), -     ,    ,     .    - ()    ()  --,        (). ࠖ    ,     , [, ], . ࠖ    ,  .   , ,  ,    , ࠖ . Apavada     ; , ; , ; , , , ;   ;  ,    ; ,    .   ,         ꠫ -.    ,      ,  (   ,   ).  -,  ,             . (.: The Concise Encyclopedia ofHinduism. Bangalore. 2012).  ,        . (.: .Pravacanasara. Essence ofthe Doctrine. Vikalp Printers, 2018. P. 266).   -   : tatha hi sa?pradayavida? vacanam adhyaropa-apavadabhya? ni?prapa?ca? prapa?cyate iti  ,       : ,  ,       (adhyaropa-apavada). Gau?apada.Swami Harshananda.Acarya Kundakunda, Vijay K. Jain]

24.    ,    ,    .    ,    ,    ,    ,

25.     ,    ,    蠖    .    ,    ,    ,    . [82 -      : 1)  (   ;  : ); 2) (    ;  : ); 3) ( ;  : ); 4)  (   ;  : ); 5) ( :  ;  : , ); 6) ( ;  : ); 7) (   ;  : ).     ja?haragni,     - . ]

26.    ,    ,      ,    ,    ,    ,    .

27.    ,   ,    ,   .    ,    ,    ,    ,    ,    .

28.    ,   ,    ,    ,    ,    ,    ,   .

29.    ,    ,    .   .   . ߠ ,   .

30. ߠ . ߠ .   ,     .   .   .   ,   . [83 - sa?saya (),  ,     ()   -  (2 . .).   , , .        ,      ,     .      ,         -  ,            - ,  -     .  ()    . 堖   ,  ,     ,      []. (-. -. - , .  .... .:   , 2001. . 166).]

31.    ,     ,     ,      .

32.     ,   ,    ,      ,     .

33.    ,   ,   ,    ,  ,   ,    .

34.  ,   ,  ,  ,  ,  ,    ;

35.     . ߠ   , ,  ,   ,     ;

36.  ,  ,  ,  ,   ,    ,

37.     ,     .

38.          ,     .

39.        ,      ,   --.

40.    ,    ,    ,  ,  .  ,  , 蠖   .

41.  ,   ,  ,  ,  ,  ,  ,   ,

42.        .   ,  , , , , ,  ,  ,  ,

43.  ,   ,  ,  ,  ,   ,  ,  ;

44. ,   ,   , ,  ,    ,

45.     ,   ,    ,      ,

46.  , , , , , .    ,     

47.    ,     .   , ,  ,  ,

48.    ,     ,    ,  ,     .

49.   ,    , ,     ,   ,

50.  , ,  ,   ,    ,  ,  ,

51. ,   ,   ,      ,

52.   ,     , ,  ,      ;

53. ,    ,     .    ,   ,

54.  ,    ,     .    ,    .

55.     ,    .  ,    ,    .

56.  ,    , ,     ,     ,     ;

57.    ,     ,     ,     ;

58.    ,    ,       ,      .

52.   堖  ,    ,  ࠖ   ,    ;

60.     ,      ,     ,     , [84 - Aru?ha , ,   , , ;  .]

61.   ,   ,     ,  : 񸠖   ,    ,

62. 񸠖 ,   ,  ,   ,    ,     .

63.   ,  ,  ,  , ,     ,   ,

64.  ,   ,  ,   ,     ,   ,

65.      [  ]    ,       .

66.  ,          .          .

67.  ,         .  ,       .

68.  ,   頖     .  ,  ,  ,  ,   .

69.  ,   ,  ,  .          .

70.   ,  ,    .  ,      .

71.  ,   - , ,  .  ,   ,    ,  .

72.  ,   ,   蠫.  ,   ,  ,   . [85 -   (-)  , , , , , . ࠖ     ,    ,  . ࠖ   . 蠖 ,   . ࠖ , . ࠖ ,   ,  . ࠖ    .    ⠫-   .]

73.  ,   ,   .  ,   ,   .

74.  ,  ,  ,    .  ,      .

75.  ,      .  ,      . [86 - Nirvikalpa  , ,   , , ;  , , ; , ;  ..]

76.  ,      .  ,    ()  ,  .

77.  ,   堖  ,    .  ,    ,     . [87 -       : praj?a?am brahma 堖  (-, 3.3-), aham brahmasmi    (-, 1.4.10-), tat tvam asi   (- 6.8.7-), ayamatma brahma     (- 1.2-).]

78.  ,  ,    ,  ,    .  ,    ,  ,   .

79.  ,      ,   .  ,        .

80.   ,   ,   ,   , , .

81.   ,   .  ,    ,    .   .

   .




5




nidagho nama vai muni? papraccha ?bhu?

bhagavantamatmanatmavivekamanubruhiti|

sa hovaca ?bhu?|

sarvavacovadhirbrahma sarvacintavadhirguru?|

sarvakara?akaryatma karyakara?avarjita? ||1||




sarvasa?kalparahita? sarvanadamaya? siva?|

sarvavarjitacinmatra? sarvanandamaya? para? ||2||




sarvateja?prakasatma nadanandamayatmaka?|

sarvanubhavanirmukta? sarvadhyanavivarjita? ||3||




sarvanadakalatita e?a atmahamavyaya?|

atmanatmavivekadibhedabhedavivarjita? ||4||




santasantadihinatma nadantarjyotirupaka?|

mahavakyarthato duro brahmasmityatidurata? ||5||




tacchabdavarjyastva?sabdahino vakyarthavarjita?|

k?arak?aravihino yo nadantarjyotireva sa? ||6||




akha??aikaraso vahamanandosmiti varjita?|

sarvatitasvabhavatma nadantarjyotireva sa? ||7||




atmeti sabdahino ya atmasabdarthavarjita?|

saccidanandahino ya e?aivatma sanatana? ||8||




sa nirde??umasakyo yo vedavakyairagamyata?|

yasya ki?cidbahirnasti ki?cidanta? kiyanna ca ||9||




yasya li?ga? prapa?ca? va brahmaivatma na sa?saya?|

nasti yasya sarira? va jivo va bhutabhautika? ||10||




namarupadika? nasti bhojya? va bhogabhukca va|

sadvasadva sthitirvapi yasya nasti k?arak?aram ||11||




gu?a? va vigu?a? vapi sama atma na sa?saya?|

yasya vacya? vacaka? va srava?a? manana? ca va ||12||




gurusi?yadibheda? va devaloka? surasura?|

yatra dharmamadharma? va suddha? vasuddhama?vapi ||13||




yatra kalamakala? va niscaya? sa?sayo na hi|

yatra mantramamantra? va vidyavidye na vidyate ||14||




dra???darsanad?sya? va i?anmatra? kalatmakam|

anatmeti prasa?go va hyanatmeti manopi va ||15||




anatmeti jagadvapi nasti nasti niscinu|

sarvasa?kalpasunyatvatsarvakaryavivarjanat ||16||




kevala? brahmamatratvannastyanatmeti niscinu|

dehatrayavihinatvatkalatrayavivarjanat ||17||




jivatrayagu?abhavattapatrayavivarjanat|





  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/book/s-neapolitanskiy-134/tedzhobindu-upanishada-taynoe-uchenie-o-tochke-energi-65488467/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


  ..     - [tejo-bindu-upani?ad yajurvedasya bhaga?] (. 108Upanishads with Sanskrit Commentary ofUpanishad Brahma Yogin. Adyar Library, 1920; Yoga: Mastering the Secrets ofMatter and the Universe. Inner Traditions / Bear & Co, 1991).     -.  . ,    -,  -,   -. (Sixty Upanishads ofthe Veda. Motilal Banarsidass, 1997. P. 567).      -. (. https://sanskritdocuments.org/doc_upanishhat/upanishad_list.html).         (sakha)      (. http://www.advaita-vedanta.in/authentic-upanishads-and-gitas).  ,      ;  -    .     - -.. ,      ,  -     ,    . Alain Danilou.Deussen P.




2


   仠    ,  ,   (sa?gopa?gopani?ada? sarahasya pradiyatam) . 1.55.16.; (divyamastropani?adam??erya? k?sasvasya siyat) .2.2. (.  ).  .       . (Sixty Upanishads ofthe Veda. Vol. 1. Motilal Banarsidass, P. 85).  ,          蠫   : ,   .    -,      ( ),   ( ).            (.  -),    -, upa  + ni  + ?ad . Deussen P.




3


The Yoga Upanishads. The Adyar Library. 1938, pp. 2787. AyyangarT.R.S.




4


   51,  43,  74,  81,  105,    111.




5


Sixty Upanishads ofthe Veda. Motilal Banarsidass, 1997. P.705. Deussen P.




6


   /  ., . .... .: , 1999.




7


Yoga: Immortality and Freedom, Princeton University Press, 1970. Pp. 128129 Eliade M. 




8


The Samnyasa Upanisads. Oxford University Press, 1992. P.5. Olivelle P.




9


Advaita () -,  ,  ..ࠖ  .   ,       :  ,  ,  ,  ,  , ,  , , ,  ,  ,  ,  ,  , , , ,  ,  , ,  . (The Open Path: Recognizing Nondual Awareness. Sentient Publications, 2012. P. 4).    , , ,  ,           . Amidon E. 




10


Tejobindu. Tejas , , , , , ,  , ;  , ,  ..Bindu , , , , ;   ,  .  ()       ()    ( ),   ,    . (. -, -;     . .,  :    : , , . ., 1997).      ,    .  - 1.16,   ,   ,    ()  (, ).    (), ࠖ  .    .    . Ƞ,     .      ( ),     .     ,      .         .   ,    .    (, , )    bid,        -,     .  렖  (),   ,     . -ࠖ   ,   ,     (. --, -, -- . .,  Kundalini Tantra. Bihar School ofYoga, 1996).         ( )   , ..      ,      (.,  The occurrence ofsingularities incosmology, III. Causality and singularities, Proc. Roy. Soc. London, A300, 187201. 1967),    (Gravitational Collapse and Spacetime Singularities. Cambridge University Press, 2007).       ,          ,       .         .     .          ,    , .  .   1960-  ( The Nature ofSpace and Time. Princeton: Princeton University Press, 1996).   ,      (. FinkelShteinA.M., KreinovichV.I.The singularities inquantum cosmology / Journal: Astrophysics and Space Science. Vol. 137. 1. Oct. 1987. P. 7376).      -,  14     :     ,/     ,/ , , ./  ,  ,  . Sixty Upanisads ofthe Veda / Translated from German byV. M.Bedekar and G. B.Palsule. Part 2. Motilal Banarsidass, 1980. Visva , ; , ; , . H?di h?d (= h?daya) , , , . Sa?sthita , ,  ..A?ava  ;   ;  .  堖  ,   蠫.     ,  : ,  . A?avam    ,    ,     . (. The Sarva-Darsana-Samgrahaon Review ofThe Different Systems ofHindu Philosophy / Trans. byCowellE.B., GoughA.E.Kaveri Books, 2017. P. 124). Sambhava   ,  ,  ,  . ࠖ   ()    , ࠖ   (. Abhinavagupta: ATrident ofWisdom. Suny Series inTantric Studies, 1989; Grace inDegrees: Saktipata, Devotion, and Religious Authority inthe Saivism ofAbhinavagupta. Publicly Accessible Penn Dissertations. 2015; .    -  https://www.bhagavadgitausa.com/SivaSutras.htm; .  . --- https://www.sanskrit-trikashaivism.com).     (  )  - (. . -). -    ,  ,    . -ࠖ          .     (). (Specific Principles ofKashmir Shaivism, Published: Munshiram Motilal Publishers, New Delhi, 1997). Π-, - - . : Tantra Illuminated: The Philosophy, History, and Practice ofaTimeless Tradition. Mattamayura Press, 2013.          : a?ava? sa?bava? sakta? sthula? suksma? para? cha yat?. .Satyananda Saraswati.HawkingS.W.JoshiP.S.Hawking S., Penrose R.Paul Deussen.Madhava Acharya.Jaideva Singh.Ferrario A.PanditB.N.Christopher D Walli.




11


       : du?sadhya? cha duraradhya? dushpreksya? cha muktamavyam? durlaksa? dustara? dhyana? munina? cha manishi?am?..  :  ,  , /  ,  , /     /    . du?kha?hya du?kha () a?hya (, ),    , . Duraradhya  ,   . Du?prek?ya  . Avyaya , ; . Mani?in , , , , . Muni , , , , , ,  ( ,    ).




12


  : jitaharo jitakrodho jitasago jitendraya? nirdva?dvo niraha?karo nirasiraparigraha? || 3|| Yataharo  , . Nirasira  . . -: nirasir nirmamo bhutva yudhyasva vigata-jvara?   . Asir , ,  , , ,  ..  ,   ,      ⠫ , , ,  . Parigraha ()  , , , ,  蠫       .           ,    .    ,  .  ,     ,  ,      .




13


Ha?sa , ; ,  ,  ;  ; ,  , ,  ..         .   ,     ,    ,      .    砫 ( ) 蠫 (),   ߻ () .       ( ).    ,     ( )   ,  -.       ; ,       . (. Analysis and Benefits ofChant-less Sohum/Humsa Mantra Meditation. Sports Engineering. July 2018. 3(2). P. 198203).  -    -. Π   . : .      . /     .  . .-., 2006. Mukhe tri?i  ,  .  . ,  ,    . Mukha ; ; ; ; , , , ; , ,  ; ;   ; .   (tridhama)  ,    (avasthatraya),  ;  ,  ()  ;    .  , , ,  , ; ,   . Agamyagamana ,    . Jai Dudeja..




14


  : para? guhyamida? sthanam-avyakta? brahma nirasrayam? || vyomarupa? kalasuksma? vish?ostatpara? padam?.. :  ./ ,  , / Ѡ ,  ;    . ࠖ ,  ,  .  , ࠖ   .           .       ,   ,   .      .     .  ,    ,     .   ,      ,   ,    ,    .   ,   ,     ;  ,   ,   ,     ,     .




15


Trivaktra ,  . ࠖ  : , ,  .. [-; ] ..Vaktra? ? k?,  , . Sthana ,   , . Trigu?a  : ,  . Tridhatu , , ,  .  ,   , , . Nirasraya  ,  ,  .




16


Upadhi , , , , , ; , -     ; ,  , ,   .. -:  (upa-a-dha ) , , -     .        ,   .  蠖  ,    . (Four Basic Principles ofAdvaita Vedanta. Prabuddha Bharata, 2010).  ,   ,          ,        ( ࠫ-, 1.1.1; . ..). . .  :  []       (.   // . 2- . . 2. ., 1886).  .      ,   . Swami Bhajanananda..  ()




17


C.  (1.90b) tatsvarupa? japa? prokto bhavabhavapadacyuta?




18


Adhyatma ,    ; , ;           ;  ,    ;  ꠫,  , ,  (. -).  - (8.3) ak?ara? brahma parama? svabhavodhyatmamucyate | bhutabhavodbhavakaro visarga? karmasa?j?ita? ||  , ;    ,   ,    . Ӡ.  ໠ , ໠ , ໠ . (   . ., 1995).  .




19


Paratpara?  , ,  ,  . .    : sarva? tatparama? sunya? na para? paramatparam | acintyamaprabuddha? ca na ca satya? na sa?vidu? | munina? tattvayukta? tu na deva na para? vidu? ||11|| (TITUS Project. http://titus.fkidg1.uni-frankfurt.de).




20


Samprayukta , , ,  ,  , ,  ..




21


Brahmakuladarpa ,  -   ,    -;   .




22


Yama ,    , ; ,  , ; ,   ,   ,    ().  - (2.3031) :  ()  , ,  ,  (  ), .    ,   , ,  . (ahi?sa-satya-asteya brahmacarya-aparigraha? yama? ||30|| jati-desa-kala-samaya-anavacchinna? sarvabhauma-mahavratam ||31||). Niyama , ;  ,   ;    .  - (2.32)   頖 , , ,    (sauca sa?to?a tapa? svadhyay-esvarapra?idhanani niyama? ||32||). Asana  , , .  Samkhya-sutrani IV.24,    ࠖ  .   .        .  -- ,         .  - (2. 4648) :   蠖  ,   .        .     (sthira-sukham-asanam ||46|| prayatna-saithilya-ananta-samapatti-bhyam ||47|| tato dva?dva-an-abhighata? ||48||).  - ,    ,     ,     ,    ,   ..Mulabandha     ,  ໠ ,   .  -- :      ,   .    .      (4. 64).  - : ,     ,      .     ,  .   ,  .   . D?ksthiti  , , , ;   .. ,           .         .                      12. ( ..-, 1998. . 5772).       .




23


ࠖ , , , .  ,   -,      .      ⠖  蠫.    .      ,   .  ,      . (Pratyahara: The Forgotten Limb ofYoga).  - (2. 5455) : svavi?aya-asa?prayoge cittasya svarupanukara-iv-endriya?a? pratyahara? || tata? parama-vasyata indriya?am            ,   .      .   :      ⓓ  哓,           ⓓ.      ,    ,  ()       (. Techniques Du Yoga (Folio Essais). Gallimard Education. 1994. P. 221).        ,     .   ,    ,   -   .        ,    .   (   ,   ) ,       , ,     . Dhara?a  , ,  . .;       ;   ,   ; ; .  - (3. 1) :  ()     堖 desa-bandha? cittasya dhara?a.  --,   ,     (v?tti),  .        -  ().     ekagrata,   ,    ,  ,  . Ƞ    ekagrata,        蠫   ,    . ࠖ , .  - (3. 2.) :      (, )  ( ) tatra pratyaya-ikatanata dhyanam || 2||.  -- ,         () ,     ,    .       (),       .   ()      ,     , ,   .  - :  ()     (, ,  ),    ( )  . -    ,  ⠫ . David Frawley.Mircea Eliade.




24


 , , , .       (): i) :     ; ,    .         . ii) :       ; , ,    .                iii) :      ; , ,   ,   .     ,       ,  .    ,       .    ;  ,      ,    .    ,     ,  ,      .   -- (  ), ,  ,  , .  ࠖ --젖   : -, - -, ..  ,     Pravaha , , , ;  ,  ,  ..Tirask?ti , , , , , . -- . --




25


Avaloka , , 




26


   ,    . Nivartante  ,  . .;  ;  ; , , ; , ; , , , ; , , ..- (2.4.1):    ,   [].




27


   ,    , ,  ,     ;   .




28


.  (111): kalanat sarva-bhutana? brahmadina? nime?ata? | kalasabdena nirdi??o hyakha??anandakodvaya? || 111||  (),    ,   ,        ,  . (  . : Aparok?anubhuti / Translated bySwami Vimuktananda. Advaita Ashram, Kolkatta, 2019). Nime?ata   . Kalpana  , , , ,  ,  , ,  . Adi Sankaracharya. 




29


.  (112): sukhenaiva bha-vedyasminnajasra? brahmacintanam | asana? tadvijaniyan-netaratsukhanasanam || 112||      ,      , - ,   .   ,   ,      . Ajasra , , ,  . Vinasana , , ;  , , , .        .




30


siddhasana  , .




31


.  (113) : siddha? yatsarvabhutadi visvadhi??hanamavyayam || yasmin-siddha? samavi??astadvai siddhasana? vidu? || 113|| ,          ,      堖      ( ).




32


   .   ,       .  ,  ,  ,       .     ,       , . .  (114): yanmula? sarva-bhutana? yanmula? cittabandhanam | mula-bandha? sada sevyo yogyosau rajayoginam || 114||  (),         ,    (),    ,     -.




33


.  (115): a?gana? samata? vidyatsame brahma?i linatam | no cennaiva samanatvam?jutva? su?kav?k?avat || 115||          ().    ,   , .




34


. :     ,       .    , ,    .




35


.  (117): dra???-darsana-d?syana? viramo yatra va bhavet | d???istatraiva kartavya na nasagravalokini || 117||        ,      ,  ,  .




36


.  (118): cittadisarva-bhave?u brahmatvenaiva bhavanat | nirodha? sarvav?ttina? pra?ayama? sa ucyate || 118||         ,  ,   ,  ...    :    ,   .     . ( . /  ...  . 5. 1972. C. 117129). .




37


. : vi?aye?vatmata? d???va manasasciti majjanam | pratyahara? sa vij?eyobhyasaniyo mumuk?ubhi? || 121|             ( ),      .  :   ,   .   铓    .




38


. : yatra yatra mano yati brahma?astatra darsanat | manaso dhara?a? caiva dhara?a sa para mata || 122||.     ,    ,     ().




39


.  (123):      :   ,     (),   .




40


.  (124):    ,    ,    ,  ,    .




41


.  (125): eva?cak?trim-ananda? tavatsadhu samabhyaset | vasyo yavatk?a?atpu?sa? prayukta? san bhavetsvayam || 125||      (),     , ,     ,   ,  ,    .




42


Visarada ,   , ; , ; , .




43


V?tti ()    ,  -; ,  , ,     (. https://kosha.sanskrit.today/word/sa/vRtti/itrans).      ,  . .   (129),   :    ,     ,   ,    ,      . ,   ,    .    ,  -,     : dvaitav?tti ( ,  ,   ), sak?av?tti ( ) akha??akara-v?tti ( ,    ,     ). ,   -,  -,   ,     .    ,    .      .        :  ,    .      .   ,  akha??akara-v?tti,     .  -    ,       .    . kha??akara-v?tti ,       .     ,   , , .    ,     , ࠖ  .   v?tti,   ,        ,    .     ,      ,   ,   ,  , . V?tti , , , , ; , ; ; , , , ;  , , ;   .  v?t (, ,  . .).  - (1. 2) : ࠖ     (yogas-citta-v?tti-nirodha?).    1. 6    ( ,  , ,   ).      :   ,   , ,          .   蠖   ,     ,   .  ⠄-    , ,  .       . (. Yogasutras de Pata?jali. Barral Editores, 1972. . 4041). Tola F., Dragonetti C




44


.   (139),   : karye hi kara?a? pasyetpascatkarya? visarjayet | kara?atva? svato nasyedavasi??a? bhavenmuni? || 139|| ,    ,    . ,  ,   .




45


Akara , , ,  , ; , ; ,  , , .




46


     ,     , ,           ,  .




47


Cinmatra ()  ,  ,  . (. Consciousness inIndian philosophy: the advaita doctrine ofawareness only London: Routledge, 2009). .   ( ),  ( ) , : -.    ,      .    . . .: -  , 1936. VIII, 106; :  . .: , 2005; Abuddhist Doctrine ofExperience. ANew Translation and Interpretation ofthe Works ofVasubandhu the Yogacarin, Delhi: Motilal Banarsidass, 1999.. Timalsina St.  . KochumuttomT.A.




48


Akha??aikarasa   ,   .         蠖  . ,   ,    ,      .         , , ,    , ,  . (., : Panpsychism, Physicalism, Neutral Monism and the Russellian Theory ofMind, Journal ofConsciousness Studies. 2008. 15(5): 4867). Π     .: .Monism ofSa?kara and Spinoza aComparative Study. International Journal ofSocial Science and Humanities. 2016. Vol. 4. Is.3, pp. 483489; .   . / :  [ ] //   , 20022020URL: https://gtmarket.ru/concepts/6868 . :         []       ,     [  ]:      []   ,    ,   . Ƞ   ,      ,    ,   , ;    ,    ,      ,  ,     ,  腻 (Plato Timaeus 351b4)  Platos Cosmology: The Timaeus ofPlato. Hackett Publishing, 1997. .     ..). Holman Emmett.Shakuntala Gawde...Francis M. Cornford.




49


Jiva  ,  , ; , ;  .    ,      ,   (   ).   jiv , ,  . ..     ,    vivus ().  ,   ,  ,  ,   , ,  . ,   , ,    ,   .     ,    .   - ,     ,      (,  ).      .      . Ƞ, , ,  ,    (    )     .  ,     .      . .,      . ,      .   ,    ,         ,  ,   ,   ,        . (.: The Mandukya Upanisad with Gaudapadas Karika and Sankaras (Shankaracharya) Commentary. Advaita Ashram, 2019). Swami Nikhilananda.




50


Avyaya , , , .   .




51


Sutratma .:  . ,   ,      ,  ,    ,  ;   ,      ,       ; , ,   () ,     ( ),   .  - (3.7.41) :    .       . , ,    ,   ,  ;     ;       . svara?   ;      .   , ,    .        - (janmadyasya): svara? svena eva rajate ya? tam | svata?siddhaj?anamityartha? |   ,     ,     . samra?   ,  ,    ,  -   . , svara? samra? bhavati ,   ,    . vira?   ,      ;  ,    .   ,   ,    ;  .  ࠖ    ,  ࠖ   .     .   ,       .    . ࠖ     . (.: -,  11 -; .  - 2.1.4.   ).  (vira?)   .  . ,   ,      .    ,   .     ;  ,    : , ,  ,  , ,   .




52


Gotra ,  , , , , .            .  -      .  - (2.2.6), , , , , ,  蠖   (   );     .     :        . ,      .      ,         .      ,   ,         .       apatya? pautraprabh?ti gotram (A??adhyayi IV 1.162),       (),   .   :   -,   ,           .




53


Mahat .     .  - (I, 6, 1) : 蠖    ,  .   , ࠖ ,     ,   ;    ( ). (.    . .: , 1997).     . ...




54


Svarga ,  , , ,  .       . ࠖ  ,            .     :  (), , , , ,   ().




55


. - (14): tri?u dhamasu yodbhogya? bhokta bhogasca yadbhavet | tebhyo vilak?a?a? sak?i cinmatroha? sadasiva?||




56


    (Brahma)    ,  .     , .        (311 40  ),    ,    .    ,  ,    .




57


Pa?cakosa  . Kosa , , , ; ;    -, .   .      ,      ,     ߻ .  -,      ( ):  ࠖ  ,  ;  ࠖ ,  ;  ࠖ  ;  ࠖ  ;  ࠖ ,  .




58


  ,   :  (),  ( ),  (),  (),  (),  (),  (),  ().




59


 ,     -  ,   . ,    ,  -  -,   ,     ,    -,   .       :     ,   ,     , ,  ,  ,     .      ,  -,     -,   ,    (https://realization.org/p/misc/comans.samadhi-advaita.html).




60


Atmarama (atma+ arama)   , ,     . Arama [=a-rama] [a-ram] , , ,  (. Satapatha-brahma?a; Taittiriya-upani?ad; Bhagavad-gita; Bhart?hari).




61


Akasa , , .     (. .Science and the Akashic Field: An Integral Theory ofEverything Paperback. Simon & Schuster, 2007). Laszlo E




62


.     (3:14) ehyeh a?er ehyeh   :  ,   .  :      (  );   :  ,   .    :    ,   ? ( )  (  );   :   ,  . Ƞ  :    : ,   -,   컒 (  ); Ƞ? ?  ?, ?: ? ? ?. Ƞ?: ? ? ? ?: ? ?   ? () .. (    .,  : IAm, The First Name ofGod. The Mountain Path: 1992, pp. 2635pp. 126142;     3:14:      ,   ?      . , ,   , 2017). David Godman. .




63


,   ,   ,    .    ,  , .     ,  ,  -  (se?a)   .     ,   ,   ,        . (. The Concise Encyclopedia ofHinduism. Bangalore: Ram Krishna Math, 2011). Swami Harshananda. 




64


Bhava , , .       : -, , ,    ; -,  ; -,  ; -,    ; - ( -),   ; -,   ,    . (The Yogas and Other Works. Ramakrishna-Vivekananda Center, 1984). Swami Nikhilananda Vivekananda.




65


Bhuma  , ; , ; ;  (), , , .




66


   84  OM: 1) adibija; 2) aditya; 3) advaita; 4) ak?ara; 5) anadi; 6) ananta; 7) avyaya; 8) bhavanasana; 9) bindusakti; 10) brahma; 11) brahmabija; 12) brahmak?ara; 13) dhruva; 14) dhruvak?ara; 15) divya; 16) divyamantra; 17) eka; 18) ekak?ara; 19) gu?abija; 20) gu?ajivaka; 21) ha?sa; 22) isana; 23) lokasara; 24) mantradi; 25) mantradya; 26) naraya?a; 27) nira?jana; 28) om; 29) o?kara/o?kara; 30) pa?cak?ara; 31) pa?carasmi; 32) parabrahma; 33) parama; 34) paramak?ara; 35) prabhu; 36) pralaya; 37) pra?ava; 38) prasvara; 39) rasa; 40) rudra; 41) sarvaj?a; 42) sarvapavana; 43) sarvavid; 44) sarvavyapi; 45) satya; 46) setu; 47) sabda; 48) srutipada; 49) sukla; 50) suk?ma; 51) suryantargata; 52) svara; 53) tara; 54) traikalya; 55) tribrahma; 56) tridaivata; 57) tridaivatya; 58) tridhama; 59) tridhatu; 60) trigu?a; 61) trika; 62) trili?ga; 63) trimatra; 64) trimukha; 65) tripraj?a; 66) triprati??hita; 67) triprayojana; 68) triravastha; 69) tristhana; 70) tritattva; 71) triv?t; 72) tryak?ara; 73) tryavasthana; 74) udgitha; 75) vaidyuta; 76) vartula; 77) vedabija; 78) vedadi; 79) vedadibija; 80) vedarambha; 81) vedatma; 82) vibhu; 83) vi??u; 84) visva. (. The Om Mala: Meanings ofthe Mystic Sound. Bloomsbury Publishing, 2018). Nityananda Misra.




67


Tapatraya ()    : adhyatmika ,  , ..   , ,   ; adhibhoutika ,   ; adhidaivika ,   ,    ..  , .




68


e?a?a-traya    (, ): lokai?a?a (  ,  ,   ), vittai?a?a ( ) putrai?a?a (  )




69


 -, , ,   ,     .  -,       ,     .      ,    ,         : ( ,   ); ( ,     ); (       ).      䠖          (-). ---




70


dehatraye ( sarira-traya)  ,  :   (sthula-deha),   (li?ga-deha),   (kara?a-deha). - (),   ,     ,  ,  .     ,     ,  ,       . -,   ,     ,     .  :  ,    , , ,  ;    (-) , , ,  ;.  , ,   (). -,   ,        . Ӡ    ,       .   ,  .   ,     ,     . -  ,     . ,     ,   (  ),  ()  (  ).       .   ,  ( ),     . (.,    -,  ..).




71


Murtitraya () : , , .




72


 - (7.23.1) : yo vai bhuma tat sukham  ( )  .




73


Tathavidha    ,     ;  . :   .




74


Ota? protam. .  - (25. 40): ota? protam amu?ya? vai jagacchabdarthatam ayam / anayaiva sada sa?khyai? sa?khyaye ha? sanatani // Verily, this world ofword and referent is interwoven inher. It is always bymeans ofher that I, the eternal one, am analytically reflected upon bythe Sa?khyas. (.  Textual Traditions and Religious Identities inthe Pa?caratra. The University ofEdinburgh, 2012. P. 166).  .  - (7. 7.): mayi sarvam-ida? prota? sutre ma?i-ga?a iva:   ,   .    :  (..  )    ,        ,   ,    ( ). . - (6.3.12; 9.9.7): ota? prota? pa?avad yatra visvam   ,     (  ).   ,  , ; ,  , , ,  . Robert Leach.




75


. Siddha Siddhata Paddhati,    : yo vetti vai??ava? bheda? sarvasarvamaya? nijam | prabuddha? sarvadehastha? bhedavadi bhavettu sa? || 55||




76


. - (8.3) bhuta-bhavodbhava-karo visarga? karma sa???ita?||




77


Pratarkya  , , .




78


ja?atva   ja?atva,   , ; , , , . . : Utpaladeva and Abhinavagupta on the Freedom ofConsciousness / The Oxford Handbook ofIndian Philosophy. Edited byJonardon Ganer. Oxford University Press, 2015. DOI: 10.1093/oxfordhb/9780199314621.013.27 Isabelle Rati. 




79


Videhamukta ,      ; ,     ;   ,  .




80


Citta , , , , , ,  ,  , .     (, )  (,  ). ,           () 蠫  ,    ,      ,    .  -     ,    .       ,      .  ()  (-)   (),   (),  (),  ()  ().      citta: 蠖 ,     ,      ;   ,     , ,      . ,    , ,   ,    .       (,  ),    , ,    . (   . ., 2009)..       (.   ? (Π   ,  ) / II  - . -:  . 2011. . 540546. http://www.zagumyonnov.16mb.com/node/547).  . citta.




81


Adhyaropa-apavada (-)        . (. Ma??ukya-karika / Trans. bySwami Gambhirananda. Trichur. Ramakrishna Mutt, 1987). Adhyaropa , , ,  ,      ,  ,  ,  . Aropa       ; , ;  ,  ; ; ,  . ࠖ    () -  (), -     ,    ,     .    - ()    ()  --,        (). ࠖ    ,     , [, ], . ࠖ    ,  .   , ,  ,    , ࠖ . Apavada     ; , ; , ; , , , ;   ;  ,    ; ,    .   ,         ꠫ -.    ,      ,  (   ,   ).  -,  ,             . (.: The Concise Encyclopedia ofHinduism. Bangalore. 2012).  ,        . (.: .Pravacanasara. Essence ofthe Doctrine. Vikalp Printers, 2018. P. 266).   -   : tatha hi sa?pradayavida? vacanam adhyaropa-apavadabhya? ni?prapa?ca? prapa?cyate iti  ,       : ,  ,       (adhyaropa-apavada). Gau?apada.Swami Harshananda.Acarya Kundakunda, Vijay K. Jain




82


     : 1)  (   ;  : ); 2) (    ;  : ); 3) ( ;  : ); 4)  (   ;  : ); 5) ( :  ;  : , ); 6) ( ;  : ); 7) (   ;  : ).     ja?haragni,     - . 




83


sa?saya (),  ,     ()   -  (2 . .).   , , .        ,      ,     .      ,         -  ,            - ,  -     .  ()    . 堖   ,  ,     ,      []. (-. -. - , .  .... .:   , 2001. . 166).




84


Aru?ha , ,   , , ;  .




85


  (-)  , , , , , . ࠖ     ,    ,  . ࠖ   . 蠖 ,   . ࠖ , . ࠖ ,   ,  . ࠖ    .    ⠫-   .




86


Nirvikalpa  , ,   , , ;  , , ; , ;  ..




87


      : praj?a?am brahma 堖  (-, 3.3-), aham brahmasmi    (-, 1.4.10-), tat tvam asi   (- 6.8.7-), ayamatma brahma     (- 1.2-).


