 .    
 


    ,            ,    .           ,    .             .





 .    



  



ISBN978-5-0051-1231-6

     Ridero







   




 







ɠ

   









ࠖ2020



  -

  ڻ



.. .    .2020



.. ,        ӻ,   , .

..  , ,  .



    ,     ⠖    ,   .          ,   .     ,     .          ,   ,      .



   Π Ƞ () 



 XI                   .



..  頖   ()  . ,2008


蠖   ,          .     , , , 



 , , 


    VIII       .         .    .



 .1988



  ()      ( , ) - () ,     -  () -.   -    : --, --, - , , ,  ...



 , -,


 ,      ,     (388.),     ,   .



..   , -,1924



   ..,       .



--. ( ) , 1912, .254



,   ,         , , ,  腻.



-..   XIX ,   -  (18771878)


 , ,  ,      .



..-



  -,    ()   ,   



..



,   ,    ,   ,    ,     ,      ,    ,    - .



..



  -.  ꠖ  ,   , .



..



 ,   ,  ⠫-,   ,  ,    ,      .     .           :

- 堖 ;

-젖 .

    -   ,

   .



... . . . .35. .,1950. (    -)


        蠖  頖 ,         ,  lingua franca   .          ,         .



 , , 

- ,


         ..Lingua Cumanica,          .





. ,   (XX.)










             ;     -,  -     .










.., 



      ( .)   (  ,  ),      .

.., 







  .   . .   ,     ,         .


   (1734)





 ,     ,        .                 .


 ,  (1852)





       ,      ,    .


. ,   (1885)





          ,            ,    .

.  (1893)





   Lingua Franca 

.

. ,   (1903)

   ,       -,    ,        ,    .



. 



   -  ,  , .



..



         . Ѡ     ,     .



 



,  , -, - ,       ,  .



..



    ,    ,   , .



. , 



 ,     ,   , ,  .



. -,  


頖     



. ,  



 ,  ,      .   ,    ,    ,  ,   .



 -,  -,1877



 ,       ,   , ,  



.-. ,   -  (afkasiyaTurkleri.Istanbul. 1928)


             ,  ⠖       , ,      .



. , , 


  , , , -   ,    , .. XII .



. ,   (1926)



 ,    ,       .



. ,  (1928)



  XVIXIX .,        ,  ,  ,  ⠫ ,  ,  ,     -     .           ,  - .



. , ,  


        (   ,      (  )  ,  ,   .

..



    ,       .             ,     .

. 

  ,  ,   ,  . Ӡ    .    ,    .

..-

   ࠖ , ,   , , . !

..



 -     .   VIIIIX . Ƞ              .    蠫         - .



. . Π. ,1895



       ,             .              ,  ⠖ ,      , ,      



... Π. .,1895



    VII .     -        - .



. -,  (1927)



       ,     - .     , , ,  .     ,        (     ),  .



 . . 5. .,1931



  ,     ,    -  .

. , 



 ,  ,    ,         ,     .     ,     .



..   . .,1983




 


Π        .     ,  ,     ,  :    ,  ,     ,   ( .  .,1981. .338).

    ,     .          ,  .        . ,       .         , .        ..,     ,   -.     .

  .. 1837,  ,    .. ,     ,        ...         (18281832.).      ,   .    ,      ,   .    I1829         (-, , , ,  ..)

   (8 1939) ,       100  .               300..

      , ,        .  ,  ,  ,     .    ,      젖  ,  , , , ,  .    ,  ,   .      ,       .

     䠖 .     .       ,   700. ., -720. .,  300. ., , , , , , . 380..,  ,   ,   ,  : ,  , , , , ,  (), , ,  ..

      ,   .          .    80 .         ,   .            .          ,        .




Π   


,    ,     , ,  .

..

     ,   ,     ,     ,   ,    .

..

   ,   .

..

 , ,   .



..



,    ,   .



 



 ࠖ ,          .

..



     .





  ,              .    , ,    .

        ,     ,       ,   ,          .         蠖   ,    ,         .        .           .

   ,   . ʠ  :

       ;

    ;

   ;

    ;

 , ,    ;

      .

     ,  , , ,   -      .   ,   ,     : , , ,.

ʠ  :

    ;

  - ;

 ,      ;

     ,            ;

       ,  ,     ,     ,     ,     ;

        .     , , ,      .

    ,     .     ,       .      ,      ,    .

 ,  ,     .      2,5  6,  .  199,      .        200,    Associated Press.      .            .

    9,    ,    ,   ,    .     6:  ,   ,     ,    ,    ,  .

136   , 20   .       (http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?pg=00206),   .     ,   20    22   , 29  .     49.

   ,        6000      200. 538  , 502   , 651  607  .

      ,           , ,         ,   .         ,        .

   ,     , ,          ,     . ,  ,     ,         (      ,

 , 27 2004).



      ,   ,   . Ƞ  ,       500    100 ,         .

   ,       ( vulnerable).  ,      ,   34    .

      ,     :

         ;

   ,    ;

             ,      ;

 50   ,      ;

       ;

     ,      ,     ;

 ,  ,   ;

   .



  , ,    ,  ,    .   ,       ,   ,      ,     .         .    ,  ,   ࠖ  ,   .      ,      ,   ,       .




   


   ,  , ,  ,    .  ,     ,    .    ,    ,    . , ,   ,       ,      .

.. : ,   , .       ,    .

 ..,   ,   ,  ,  , .



        ?

       ,   ,   .

           .

               ,     .          ,   .

        (),   .

     ,      .        ,     .

          ,      .

   ,   .

    : , , .

    (  ,   ) ,      .

 ,    ,   .    (49:13) : , ,         ,     .   ,   ,     ,     .

     ,  - ,  ꠖ  ,  ()     . ,     ,   ,    .

  ,     頖  ,      ,       .

   ,     ,    ⠫,   .  ⠫,  .      :   ,     ,     .     , ,   ,  .

    :    ,       ,      ,  ,    ,  ,      .

,  ,    .   ,    ,   ,   .  ,     ,   ,   ,    .    ,    ,   ,    .   .

   !  ,    .    ,      ,   ,  .

 ,   , ,      80-  90-,     , .      .   ,   ,    ,   .



,  Ƞ    ,   Ƞ 



    ,    ,   :

  300   ,      ,     .   ,     .           : ⠖  ,  ⠖   ( , , ,  ..)  . -, -, -, -, -, -, -, - ..;

10      .  , , , , , , -, -,  .;

   , 21      ,    .   ,                ,      .



 100   , , , , ,    ,     ,   .        .      .      -  頖   ,      ,         ;

     2024     ꠖ   ,         ,      ,   ,          .          , -,     ,       ,         ()  ,     ;

     ,       .  ,   ,      ;

      ,    - XIII .,      ,  ,        . (..      //  :       -   ,   ... , 2011. . 2. . 145).

  ,      , , ,    ,   ,            . Ѡ XIII .     ,    . (.. -, 2004.. 223).



 ,    -     ,  IIIIV       . ʠ IX  ,   ,   . Ÿ   堖  , 堖  , 堖 .

   , , -      .     , , , . ( -  // .  . . ... .: ., 1939. .55).

       ,     (  , 33, 21 1992.),    ,         -.  70%     .   -, -,  - ..,      .     蠖   .          .   175.  ,         ,       ,    .

 1332.         .   -             ,    . Ѡ      ()  ()  () ,     ࠖ  .      .

   7     .  ,     ,    XIV .     ꠖ    1,5. .

   ,       ,     .   ,   .   .

   ,           ,   ,     .

              .    ,       ,  .        . Π,      ,     ,    ,   ,   .

  ,    ,  ,      ,   ( ). (..ʠ   // . . 2. ., 1936. . 95109). .   ,     ,    蠖  .

..     ,     187677., : ,    ,   ,     .  V.,    ,  ..,     ,      . ,     ,   .      ,    ,   , -    ,   -  ,   ,  ,    , , ,  ,    (    ),   ,  .     .

      ,   ,  1336. ,    ,    绠 , ꠖ ,   .  ,           . (..  . .: , 2015. . 1920).

   - ()     ,          绠    ,   껠 .  ,          ,    (, ,  ..)  .          ,   .       . (..蠖  . //  ).

Π  ,         .       ,   , -   :  , , , , , , , , , , ,  , , , , , , ,  , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , 90%       ,      

  ,  ,     , ,    ,      ,    .      ,  . ,       . ,  ,      XVIII        ,        .     ,  - , ,    , ,    ,  ,  .     -  1823   - ,        .

ʠ,      , ,      .  ,   . ,  ,   ,     ,               蠖  ,   ,      , , , - ,  .     ,      ,    ,       .

-    . Ѡ    ,  -  .    ..:       ,               .

   ,  1000- , .. :            .              (),    ,   .

    ,  堖   :           . (..  ? : -  ..  , 2016. .69).

       ,    XIXVI    .     .

  .., .. .. ,      .      .    -     ,  ,  I,  ,       .

 1976     ( )    - ..    .        ,             .

   ,  , ,  ,  -,              ,     .     -     .        ,    .      ,       ,   .

     ,   ,       ,       .     -  . (... Coap po cco e. Aa-Aa:   KaCCP, 1976).

.       (17 2014.), : ,    ,   ,          .      ,    ,            , ,  ,        .

         600    .

XIX   ,  1935 ,  .        ,  .    ,  1853     ,      -  .

 , ..,      Ƞ       .           .  1967,   Ethnos ()     ,           ,        .

         , , ,    ,   ,  ,     (  .   . 2).

      ,        ,   ,     ⠖          .

     , ,     ,   - .      ,         .        .  10 ,   15%  21%  . (. .    ).

    () ,     - 蠖       .

***

  ,        .

..

       40   ,  .  ,  .  10          .   150   300         .         ,  , , .

     ? (2004), ,    (2005).   (2008).     ,    ( ),   5000.

     ,     ࠖ  ,    ,  .   .  ..,       ,   . ʠ     , ,   .   ,       蠖   ,     ,   ,   .     蠖   ,   ꠖ    .     ,        ?   .  ,   ,    .    ,   ࠖ .

    ,   ꠖ    ,     ,     .          蠖  , , , , .        .

  ,    ..,   ,   .           :

          .

  ࠖ           .

          .    ,  . Ƞ  ,     .

    .       ,    . Ӡ       ,    .      ,     , .

      ,      .  ,    .       .   ࠖ    ,   .

ꠖ   ,       : ,  , .. ,  ,     .

   - , ,    ,  ,  .         .    ,       ,     ࠖ       .

 , .. ,    .     ,    :  ࠖ .    , ,  ,  ,  ,           ,      .

       .   ,      .

              ⠖ , ,       ,        ,        .         ,     , , ,   ,    .

ꠖ  ,         ,    ,    , , .          ,       .

       ,   ,    ,   .         . Ѡ      ,  , . Ƞ   homo sapiens, ..  ,  ,         .

ꠖ        ,   , ..      ,    ,  .

ꠖ    .  ,  .    ,     .      ,   ,       .

 ,       ,          .    젖    ,      ,  , , , .

 ࠖ    .    ,   .

  ࠖ      ,   , ,   ,    -   ,    .

      ,    . ,   ,    ,    ,    .

,   ,   .     ,     .

     :      .          .       ,    ,          ,          ,      .    .   ,    .

Ӡ   ,  堖     .       ,    .      ,  ,    -.

 ꠖ  ,       ,         .

,  ,  ,  ꠖ     . , ,   ,   . ,     .   ꠖ ,   ,     .       , , ,    . , ,  ,  ,       ,     ,    .      .

. ,      ,     .      ,         .       .     ,    .       ,      .     .        ,       .








     , , ,   ,     . Ƞ       .  ,   . ,   ,       .             ,     .

    ,   ,          .     .   ,   ,    ,  . Ƞ      ,   - .      , 젖 .    ,     .

            : ,     ꠖ  ,    ,          .

 ꠖ  ,   .      .   , ,  ,   , ,    .

  ꠖ       .    ,     ,  ,   䠖       .

 ꠖ  ,  ,         .    ,        .

,         ,     .   , ,       -   .   ꠖ         .         ,    ,   .      .

         , ,   , , , , ,   .     ꠖ      ,  ,  - .           .  ࠖ       .  젖    .

             .     ,   ,   ,  ( ):



         .  ꠖ   , , ,  .      ,   ,   .  17 1999     21   .  ,   ,  ,       ,  頖        (   )     - , , ,  .

21 2012  Google Inc.      (Endangered Languages Project).     ,     ,   .     21 2012 3054.         .    ,   .     ,  ,   .

   ?          :            .      : ,   ..       .    ,   .

  ,   ,      .      .    ,     .      .       ,     .     .   ,     ,        .  ,      ,    ,     ,     .   ⠖ ,  .

***

     , ,  ,      ,   ,     . 11 2015      ( ..)                  .   :

 ⠖     :   ;

 ⠖       ;

 ⠖        ;

 ⠖ Π      ,    .  . ;

 ⠖          ;

 ⠖   ;

 ⠖    ,  ;

 ࠖ      -  ;

 ࠖ       ;

 ࠖ  ࠖ    ;

 ࠖ        -  .

       :







    ,      (  )      ,          ,   :

  ,      ,  ,  ,    ,      ( , ,  .)        ,  ;

        ,   ,      ,  ,    ,     ,    ;

      ,  ,      ,   ,     ;

     -   ;

             ,   ,          ;         ,  ;

     ()    ()  ,             ;

      ,      ;    -    , ,    ;

     Π              , -, -        ;   ,  ,          ;

                            Π   .

***

       .   , ,  ,     ,    ,        .

       ,        ӻ,   , ,        뻠  ,      젖    .         ( )      ,     , , ,     .

 2019   -       - ,                .                 3000.       ,   ,    .      ,     ,       .              , , , , ,   .            .            ,  , ,  , ,    .   ,        ,  .                 -    2020.

 ,         :   ,   -,   . ,     .       ..ࠖ   ,  , ..ࠖ    -   .-. , ..ࠖ  , ..ࠖ   , .-. ࠖ    .  .



 () 

 ,           



    , , .       ,    ,     ,    ,   ..

  . .,1977.3- . .26.



  ,      .

..



,   ,   ,  .            ,       .      ,     ,        ,    .        ,    .

...    

  XVIIXX . , 2007..225.



ࠖ  ,    (),  ,  , ,  ,  .     ,         : , , ,  ..

    1960         , ,      . ,    ,      1960- .            :    ,   ;     , , - .

         ,     ,     ,       .       ,  ,    .

     :

     ,   (頖 ),   (),  . , ,    ,   (). , , , , ,    .      .

   ,  ,     .     (/ )      .    ,      ,      (-).        ().      .    /,  / .     /.  ,      , ..  .    砫 (, )  ), ..  , . (..,..Π  . .1993..81).

  .. ,    ()    , , ,       ()  蠫绠 .     .       ()  , ..  .      ,        ,   .

      ,  .. ,   ,    .        :

  ()        XVI .  ,        ,   - .     .  ,         .   (XII .) ,  蠖   ,    .   ,   ,      (   ,   , 頖  ,     ,  . ,  ).

    ..- :            .    \\+  \. ,       ,     -,   .   ,        - ,  ,   , ..\\\\\\ (. -.   . .1979..44).

  ,         ,        ? ʠ XVI .      .  , , ,      .

 ,          ( ,   蠖    )   ,  ,    () .   ,       ( , ࠖ 70).        .  -  (   )     .  ,        (   )    ,  -,    .     , , ,         , 蠫.

 蠖 , --, , , .   ,      , , , , , , , . , , ,        ,  , , , . , .            (, ,  .).

(  .  .  . .-. ,2009..6768).

 ()   ()   .      .   ( ).               .

,       .         .     ,      ...         XVI XX .,  :

        ,   .     :  , , .         .  ,         .

 ,     ,     ꠖ  ,     .             .. .  (..      XVIXX . , 2007. .9092).

  ,       . ..    :

..:      𓠖  ꓠ ;

..:  ,          ;

. :   ,   ( ..),   ,    ;

..:      ,         养.

         .    16 1972    ( ):     .

  ,  , ,  ..,   ,        .

      -,      ..-.  Π   , ..    , .  Π, ..   , ..   ,   . , .  .



       .



..-.  Π   :



   (-: , , , , , , , , , , , , , ( )        ,     .     ,    ,        ,     - .      .

 , ,         (, , , ,  )   .     -     .

    ,         ,      , , , (), , , , , ,    ,      ,  ,       . (.:  2015: 736;  1962; , ,  1996: 6291;  1979;  1993;  1995;   1967: 11231;  1859;  1983; 1990;  1994;  2005;  2006;  .,  . 1978).



..    :



  , , ,       ,               :  , ,  , ,   .   :  (,   ( ) ),  ( ), ( ()      ,       - ( ).

  (  )       XIII .  .),  (  -젖  ),  (-⠖  )    .      : , , , , ,     ,   -  -ꠖ  .

-     -   . (               -).   .-..-.         ( -   ) , .          ,   .

ʠ  ( )      -, -,  (  ,     蠖   ), , , --, -, -, -, -, , - .  ,       ,     .    ,        ,   -  ,       -. ,    ,    ,    .   , , ,    ,    . (. : ..    VI -VII . //     . 3. . 1.. 270.)




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=56557894)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .


