.   .   :       
  


       :       .                 ,     -      ,       .      : quo vadis?       1917 .     -   . .   I          .   . .                 20-  30- .    ,    2007 .,         ,      .  ,  ,         .







C  :       





  :       [1 -         :       ,    1  2017 .]





 :     


.. 


   11  2011 .     1  2012 .       ,         .  , ,  ,     I      1000 .       ,             ,  ,       .        2000 .      XVIXVIII .          ,             1999 .        .      ,        ,         [2 - Pter L. The Holy Crown of Hungary. Visible and Invisible // The Slavonic and East European Review. T. 81. 3. 2003. S. 421510;  ..   //   . . 120. 1913;     : http://magazines.russ.ru/nlo/2013/120/k6.html#_ftnref1].     ,    ,          ,  ,                  ,        .

     , ,                   ,      ,       .         ,     ,        ,           .  ,    ,        , ,                 ,   .           .          , ,  19  2016 .         ,       .     ,          ,      ,        .


* * *

         ,        ,      [3 -        : Aigrain R. Lhagiographie. Ses sources, ses mthodes, son histoire. P., 1953 (       Subsidia Hagiographica    2000 .  ); Hagiographies. Histoire internationale de la littrature hagiographique latine et vernaculaire en Occident des origines ? 1500 /d. G. Philippart. Vols. 1-7. Turnhout, 1994-2018); Head T. Introduction // Medieval Hagiography: An Anthology / Ed. T. Head. NY, London, 2001. P. XIIIXXXIX.].         , ,      ,        .       /  [4 -            ,     . Delehaye H. Cinq le?ons sur la mthode hagiographique. Bruxelles, 1934; Aigrain R. Op.cit.; Dubois J., Lemaitre J.-L. Sources et mthodes de lhagiographie mdivale. Paris, 1993],                            .

    -  ()   ()   (  - )        ,       (  )  .   XIX-XX .          , ,  , ,      ,       [5 -              . .: Delehaye H. A travers trois si?cles: LOeuvre des Bollandistes 1615 ? 1915. Bruxelles, 1920.].  .              ,           ,      .       [6 - .  : Brown P. The Cult of the Saints. Its Reis and Function in Latin Christianity. Chicago, 1981. P. 12ff.],     ,     ,     ;         ,     [7 -    ,             : Delehaye H. Les lgendes hagiographiques. Bruxelles, 1905; idem. Sanctus. Essai sur le culte des saints dans lantiquit. Bruxelles, 1927.].

       ,             ()        [8 -          ,  ,             : Zoepf L. Das HeiligenLeben im 10. Jahrhundert. Leipzig, B., 1908;  . .     . ., 1976 ( ,   1946 .).],         .              1965 .           .    [9 - Graus Fr. Volk, Herrscher und Heiliger im Reich der Merowinger. Prag, 1965.]. ,           ,       Cp     -   .         ,          .

       ,        .   ,          ,     .   ,       ,       .       ,  , ,                 .  ,         ,   ,        .

           .              ,               [10 - Heffernan T. Sacred Biography. Saints and Their Biographers in the Middle Ages. Oxford, 1988; Histoire des saints et de la saintet chrtienne // Ed. A. Mandouze, A. Vauchez et al. T. I.XI. P., 1986-88; Vauchez A. La saintet en occident aux derniers si?cles du moyen ?ge dapr?s les proc?s de canonisation et les documents hagiographiques. Rome, 1981.].             ,        ,      ,        [11 - Brown P. The Cult of the Saints. Its Reis and Function in Latin Christianity. Chicago, 1981; Corbet P. Les saints ottoniens. Saintet dynastique, saintet royale et saintet fminine autour de lan Mil. Sigmaringen, 1986.].    ,          ,     ,        ,   ,     ,     . -  , ,         ,      [12 - Angenendt A. Heilige und Reliquien. Die Geschichte ihres Kultes vom fr?hen Christentum bis zur Gegenwart. M?nchen, 1994; Folz R. Les saint rois du Moyen ?ge en Occident (VIXIII sicles). Bruxelles, 1982; Head Th. Hagiography and the Cult of the Saints. The Diocese of Orleans 8001200. Cambridge, 1990; Rollason D. The Mildrith Legend. A Study in Early Medieval Hagiography in England. Leister, 1982.].        ,        ,          .

         . ,    ,             ,       [13 - Sigal P.-A. Lhomme et le miracle dans la France mdivale (XI eXII e s.). P., 1985; Davidson L., Dunn-Wood M. Pilgrimage in the Middle Ages: A Research Guide. NY., 1993; Heinzelmann M. Translationsberichte und andere quellen des Reliquienkultes // Typologie des sources du moyen ?ge occidental. . 33. Turnhout, 1979; Richard J. Les rcits de voyages et de p?lerinages // Typologie des sources du moyen ?ge occidental. . 38. urnhout, 1981.].               ,   ,       ,         ,       .               , ,     ,        ,      .        ,         .   ,    ,  ,           ,               .

  ,              ,  ,   ,                      - .    ,  ,       ,             ..    .      ,  ,        (  ),         ,        , ,      .   (, )   ,       ,        ,                        - XIXXX .        ,                ,       ,           .

              ,    ,  ,   .  ,    ,           .      ,    ,     ,      , ,       ,            ,      ,   .               ,          ,            .


* * *

     ,     :     ,    ,  ,         .           ,       , ,  , ..   ,        .            ,   ,          ,           (, ).             ,      .

      ,    ,              . ,         ,    ,       .                      .          ,          .      ,    ,   ,       .

     , ,                    .            ,     ,         .   ,            .     -     ,                 .

            ,       ,        .      ,      ,   .                ,        ,        .        ,      , ,       ,       .

       , ,   ,   ,      .    ,     ,                ,        .                 .                 .    , ,          .        ,   . ,    ,         ,            .


* * *

 ,                ,  ,      (  ),        .      (   ,     ,    , ,   ,     .),  (,      )    (    ).        ,  ,   ,     ,    (.. ).

   :          ( ,   ,   ),              ( ,        ),       ,     .        (  XII .)              .

           ,             .   ,  ,        ,           .

              .                        .               ,        .        ,          ,    ,          .

           -     -  ,           .         .     ,  ,     .  VII-XII .         , ,  -   ,          ,  , .            ,      ,   ,         ,     .             (, , -                  ).

  XII .       :           ,   ,     .               ,      .

      ,   ,     ,  , .                    . ,         (  ,   )        ,      ,     XIII .          ,       .

,    ,    , ,    .            ,   ,                .           ,          .        XIIXIII .               .     ,       ,    ,     .                ,      ,    ,         .


* * *

  ,         ,      ,    [14 -          Acta martirum,             (Acta processus canonizationis).],           .               ,        .   ,             ,         .            ,   :      ,           .

,      :       ,          ,       ,         ,  .         ,     ,   ;      ;     ,      ;         ;          .            ,    -       .      ,   ,  ,     (.  .. , .. , .   .).

   ,         ,   / ,      , (.  ..   .. ),       (.  .. )       (.  .. ). ,  ..                ,         ..   .




  , :     [15 -     ,   153101260      .]


.. 



     (martyria),  (passiones)   ( ; acta)    ,            ,    (   ),   (-      )       .        . ,              ,    [16 -          ,        (Koschorke K. Die Polemik der Gnostiker gegen das kirchliche Christentum. Leiden, 1978.).].       , , ,         ,    . ,    ,     [17 -  . .     ,  :        //   . 2017. 58. . 125140.].       :  ,  ,    ,      ,    ,   ,     ,     ,         .          ,  ,            ,            ,          .           (Acta Eupli gr., 1, 4; lat. 1, 45).     ,   ,           -    ,              ,      ,    ,    , ! (Eus. HE, V, 1, 31).

      ,    ,    (BHG 149; BHO 79)[18 -     /  . . . . ., 1999. . 373416;  . , ,  /  . . . . ., 2017. . 191208.],   (BHG 1546)[19 -  . . 265314.]    (BHL 25; BHG 2005)[20 -  ..        //  . 2018. 2 [ ].].           ,   ,               ,        .     ,       ,           ,    .




 


,    ,     183185 .            ;            ;     , ,    ,   [21 -  ..      .  //    . . 378382.].            , acta prafectoria,   .   ,      (HE, V, 21)    (De vir. ill., 42),   .   , ,      ,    ,      ,   .                 (Dig., 48, 2, 8, 6; 48, 10, 7; 1, 12, 1, 8; Dio Cass., LXVIII, 1, 2; SHA. Pertin., 9, 10 et al.)[22 -  ..      . . . 382383; Lampe P. From Paul to Valentinus. Christians at Rome in the First Two Centuries. Minneapolis, 2003. P. 322324.],     .       ,      ,              (V, 21, 24)[23 -       ,       - .].    ,    ,            .        :    ,      (11).     :     ,     ,        ,      .

    .  [24 -  (?)        183  185 . (PIR III, 146; Crosso F. La lotta politica al tempo di Commodo. Torino, 1964. P. 139; 190).]   ,    ,    .         ,         .      ,             ,           .  ,           .        ,         ,   ,   ,                  .          .        (14),       (16).      (1619),  (20),  (21)    (22);  ,     .       [25 -  ..     //     . 2013. . 17. . 668679.]:       ,    , ,     (3841).               ,            .

         .   ,         ,   ,     ,    ,      ,   II  III .[26 - Tibiletti G. Gli Atti di Apollonio e Tertulliano // Atti della Accademia delle Scienze di Torino. 1964/1965. Vol. 99. P. 295337; Freudenberger R. Die ?berlieferung vom Martyrium des r?mischen Christen Apollonius // Zeitschrift f?r die neutestamentliche Wissenschaft. 1969. Bd. 60. S. 111130; The Acts of the Christian Martyrs / Ed. H. Musurillo. Oxford, 1972. P. xxiv; Paulsen H. Erw?gungen zu Acta Apollonii 1422 // Zeitschrift f?r die neutestamentliche Wissenschaft. 1975. Bd. 66. S. 117126.],      ,    [27 - Lampe P. From Paul to Valentinus. P. 322323.].     ,     ,    II .   ,   .

     :      , , ,    ,           .          (????? ???????; 11),        (33)[28 - ,   ,       (22; 27)     ,        (???????;  ).      (Frend W.H. C. Martyrdom and Persecution in the Early Church. New York, 1967. P. 275276; Malherbe A.J. Justin and Crescens // Christian Teaching: Studies in Honor of G. L. LeMoine / Ed. by E. Ferguson. Abilene, 1981. P. 312327).], ,          (10; 23)         (35).     ,         (1718; 2022 et al.),         (19),   (19)   (40),   (34).     ,                .   ,   ,    ,      -, -, -,             ,      [29 - Paulsen H. Erw?gungen zu Acta Apollonii 1422. S. 120;  ..      . . . 386387.].   ,      ,      ,      .

    ,      .    ,    ,      (11),          ,       :          .       ,     ;        [30 -       :         (. ) (Mart. Apoll. arm., 38 sqq.).].     ,    ,    -  (Mart. Apoll. arm., 28),     [31 - Lampe P. From Paul to Valentinus. P. 326.];   ,     .         ,   ,        ,        . ,     ,        .




 


    ,      ,    .         23    12  250 .       ,  ,    (BHL 6852),      .    , ,         (HE, IV, 15, 47);  ,        (Mart. Pol., 22, 3),   ,            [32 -  . . 297299.].

,   ,          .      ,             .        .     ,         ,       .         .      ,      ,     ,   - .  ,      ,      ,    ,      . ,     ,      .       ,       .       ,            (Mart. Pionii, 4).         ,    ,     ,        .      ,     ,   ,     ,  .             ,      ,   ,   ,    : ,         (12, 16).     ,       .       ,   .  ,     ,               ?  ,    [33 -  (  . .) ,         (13, 8). .   .              ,  ,     ,    ,   ,          ,   .    :            (bGit. 56b57a).        ,        (Baer Y. Israel, the Christian Church and the Roman Empire from the time of Septimius Severus to the Edict of Toleration of AD 313 // Scripta Hierosolymitana. 1961. Vol. 7. P. 104; Gero S. Jewish Polemic in the Martyrium Pionii and a Jesus Passage from the Talmud // Journal of Jewish Studies. 1978. Vol. 29. P. 167).],       (13, 9)?          .     ,     ,  ,     :     ,     (14, 7),   (14, 11).     :       , :     ,   ,     軔 (14, 15).          . , 12          .

      ,        :  (  . .)    (?????????)   ,         (Mart. Pionii, 1, 2). .   ,      ( 218)        [34 - Corssen P. Die Vita Polycarpi // Zeitschrift f?r die neutestamentliche Wissenschaft. 1904. Bd. 5. S. 289290.].     . , ,     ,   [35 - Delehaye H. Les Passions des martyrs et les genres littraires. Bruxelles, 19662. P. 3031.].         . ,        [36 - Boeft J., Bremmer J. Notiunculae Martyrologicae III. Some Observations on the Martyria of Polycarp and Pionius // Vigiliae Christianae. 1985. Vol. 39. P. 123; Lane Fox R. Pagans and Christians. London, 1986. P. 468471; Robert L. Le Martyre de Pionios, pr?tre de Smyrne. Washington, 1994. P. 4950; Bowersock G. W. Martyrdom and Rome. Cambridge, 1995. P. 2832.],   .      [37 - Hilhorst A. He Left Us This Writing: Did He? Revisiting the Statement in Martyrdom of Pionius 1.2 // Martyrdom and Persecution in Late Ancient Christianity. Festschrift Boudewijn Dehandschutter / Ed. J. Leemans. Leuven, 2010. P. 103121.].          ,            ,     ,   [38 -  ..    :   ? //     . 2014. . 18. . 762770;  . . 299304.]. .   .   ,         [39 - M?rtyrerliteratur / Hrsg. von H. R. Seeliger, W. Wischmeyer. Berlin; M?nchen; Boston, 2015. S. 174175.].

          :     ,        ( 2:9),   ,         (12, 2; 13, 1; 17, 2). .       ,         [40 - Cadoux C. J. Ancient Smyrna. 319.].     . , ,      ,      [41 - Gaston L. Jewish Communities in Sardis and Smyrna // Religious rivalries and the struggle for success in Sardis and Smyrna / Ed. R. S. Ascough. Waterloo, 2005. P. 21.].   ,            :         ,   ,   ,       (Smyrn., 1, 2).       ;       ,     .          (Eus. HE, VI, 12, 1)        ,    (Tert. Apol., 21; Orig. PG, 13, 1764; Cypr. Ep., 59, 2)[42 -  .: Simon M. Verus Israel. Etude sur les relations entre chrtiens et juifs dans lempire romain. Paris, 1964. P. 134135.]. ,        ,   :   . ,       ,  ,    ,   ,       [43 - Ameling W. The Christian lapsi in Smyrna, 250 A.D. (Martyrium Pionii 12 14) // Vigiliae Christianae. 2008. Vol. 62. P. 133160.].        -  -, ,     , , ,   .         ,  ,        ,       .

 ,           [44 - Simonetti M. Studi agiografici. Rome, 1955. P. 1617.]. ,    . , ,        ,    ,      .      : ,     (????????; 6),   (17),  ,    (VS, 272)[45 -    .:  . . 308309.],    (16).  ,    ,       , :     -   ,   ,   (5, 3).    ,   (4, 1820) , ,   ,      ,        (4, 2)[46 - Pernot L. Saint Pionios, martyr et orateur // Du hros pa?en au saint chrtien / Ed. G. Freyburger, L. Pernot. Paris, 1997. P. 117.].    :  ! (10, 7). ,   ,       ,   ,      ,  . :                      .      ,    ,    ,         [47 - Potter D. Martyrdom as Spectacle // Theater and Society in the Classical World / Ed. R. Scodel. Ann Arbor, 1993. P. 6971.].           (8, 4)    ,      (7, 2). ,      ,       . ,  ,           (3, 56), ,       .    ,         :                .  ,     -            ,      (5, 3).      ,       ,   .         . , ,       ,  ,     :    ,          (7, 2).   ,            ,      [48 -  ,         (7, 1).].




 


       ,      ,       .           ,  ,      -[49 - Wlosok A. Acta disputationis Acacii (Achatii) // Die lateinische Literatur des Umbruchs von der r?mischen zur christlichen Literatur 117284 n. Chr. M?nchen, 1997. Bd. 4. S. 432.].  ,     ,  :      , ,       .     ( ),         ,    ,       IV .[50 - Weber J. De actis S. Acacii. Stra?burg, 1913; Wlosok A. Acta disputationis Acacii (Achatii). S. 432; Wischmeyer W. Vtip, ironia, satira v Acta Acacii // Humor a teolgia / Ed. I. Ki?? et al. Bratislava, 2003. S. 9497; Kitzler P. Acta Acacii aneb podvratn moc sm?chu // Donum magistrae. Ad honorem Jana Mart?nkov / Ed. Z. Silagiov, H. ?edinov, P. Kitzler. Praha, 2007. S. 5162.]       .       ,     ,     . ,    ,     ,       [51 - Kitzler P. Akta Acaciova // Pr?behy rane krestansk?ch mucedn?ku / Ed. P. Kitzler. T. I. Praha, 2009. S. 203; M?rtyrerliteratur. S. 288.         ,        .].

   ,       (Acta Acacii, 1, 2),   ,     ,   ,           ,     ,      (1, 35).  ,    ,  :  ,   ,    (1, 7),    ,     ,          (1, 910).     ,      ,  ,    ,        (2, 2).      ,          ,         .     ,   .    ,    ,  ,  ,  ?   -   ,       ,       ,    ?    (2, 18).     ,       ,   ,    ,     ,   (3, 12).         ,      ,     ,   ,        (5, 23).     :  ,    , ,    ? (5, 4);    ,    ,       ,        (5, 6).

     ,       ;  ,    -      - ,        ,    IIIIV .   ,         ,       -,      ,         .      ,        ,        ,        . ,   ,  ,                   ,   [52 -       ( ..       ).].         ,     .  ,     .  ,      ,   ,    :    ,  ,      , , ,  .         ; , ,   .       ,              .          :  ,   ?       (Mart. Fruct., 2, 5),    :   :  ?.  : .  :   컔 (2, 89).     ,       ,      ,        (Acta Maximil., 2, 5). .  ,              [53 - Musurillo H. The Acts of the Christian Martyrs. Oxford, 1972. P. 179].  ,      ,      ,             ,   .




      


,               ,    ,     ,       ,        -.        .  ,      .    ,      ,         .   ,        ,    ,   , ,  ,    : ,     ,          (Mart. Carpi gr., 21),   ,      ,    :         (Acta mart. Scil., 5).              ? (Iust. Apol. II, 1012; 17).

              ? ,           ; -             (Acta Acacii, 4)[54 -            ,       .     , ,   ,          ,             .].       ,     ,       .   ,         ,  ,     .    ,       ,    ,   ,         (Mart. Apoll. arm., 23).         (????????)            [55 - Roskam G. A Christian Intellectual at Trial. The case of Apollonius of Rome // Jahrbuch f?r Antike und Christentum. 2009. Bd. 52. S. 2526.].       ,    ,    .                         (5, 3).  ,         ,          :       :         ,  .   ,  ,   ,   , ,  - ,   ,   뻔[56 -  . . .           . ., 2011. . 219.].    , ,    ,       ,            [57 -           ,   ,    ,    .].

    , ,    :       ,     .   ,   ,    ,     ,      , - ,   ;      ,    ,      . ,     ,    ,       (Mart. Apoll., 45)   (Mart. Pionii, 3, 2).     ,         , ,   ,       .            :   ,     ,   ,    ,      .

,    ,      .        ,   :      ,     (Mart. Pol., 10, 2).            ,  ,      ,  ,     ; ,      ,     [58 - ,           ,     (   .: McKechnie P. St. Perpetua and Roman education in A.D. 200 // Lantiquit classique. 1994. T. 63. P. 279291).      :      (Mart. Perp., 16, 3).].

   ,      ?        ,          ? , [59 -   . ,            ,  ,  ,       ,        (Roskam G. A Christian Intellectual at Trial. S. 2243).    ,    ,      .       ,                 ,       ( . . 126127).].      ,        -  (         ),     .       ,         ,     .          :      ,     ,     ,      .      ,     , ,   ,       ,      ,        .         ,      .   . ,          ,        ,  ,      ,     ,    [60 - Roskam G. A Christian Intellectual at Trial. S. 38.]. ,     ,    ,     (Mart. Pol., 12, 1; Mart. Carpi lat, 4, 3; Eus. HE, V, 1, 35; 63; Mart. Perp., 18, 3 et al.),          ,   ,       .

 ,   ,   -  ,       - ,     ,      ,     ,      ,    ,    .         ,             ,   ;  ,     ,              .    ,      ,      ,  ,       ,   ,    ,     ,  .         ,       ,   .      ,        ,     ,   .     ,    ,       ,     ,         .      ,     ,      ,              :     :  ,   ! (Mart. Pionii, 16, 6)[61 - . Tert. Ad Scap., 4.].

, ,      ,          ,      , ,     ,        . ,  ,              ,   ,         [62 -       :  . .       //  , , . 2014. . 2 (44). . 8384.].        ,    ,                  ,         , ,   , .




    


.. 


   ,  .. ,     :   IV .,  , ,               III.    , -,    ,     .      [63 -      . .], . 2-3,       ,    [64 - The Oxford Dictionary of Byzantium / ed. A.P. Kazhdan. New-York  Oxford, 1991. Vol 2. P. 739.].  ,               .   -,   II,    ,   I,   ,   X.   ,      ,   ,  ,  , ,       .   ,    ,       (   ,   ,   ,    I).       (   ),     .

       ,  .    ,     ,      .    .    - ( 1 / 14 )[65 -  (), .   . ., 1876, . 2. . 54;  . . 17. . 119  121.], .   ( 4/17   11 / 24 )[66 -  (), . . . . 204; , . 17. . 122  123.],      ( 13 / 26 )[67 -  (), . . . . 1. , 1901. . 585.].          : -   ,    ,     .       ,  ,     (        )  .   , -,   ,      .    .

 .      ,    .        .  ,  [68 - Acta Sanctorum. Parisiae Roma, 1805. Vol. 7. T. 1. P. 8  22.]   (   )[69 - Ibid. P. 870  878.             II (P. 361).] ,      Acta sanctorum.    .        ,      .  .

  ,       .  ,       (98117 .),  [70 - ,    .],    .         . - ,   ,              ,   ,   .          .

         .   ,    70 ,   ,  .     .    ,   ,      ,     .   :       ,     ,    .

 ,            ,     ,   .        .     ,   ,     .       ,     ,       .          ,         .                50 ,   .    ,   ,    ,   ,        .     . ,  56           .

       .       ,  , ,  ,  . , ,   :     ,  ,    (270 275 .),    ,      , .        IX .       .  ,         V .[71 - , . 17. . 119.] ,        .       V .  .

  .  ,         II, IV .       II [72 - .  ()  354 .,      362364 .].   [73 -       Acta sanctorum. Parisiae, Roma. 1807. Vol. 35. T. 1. . 728.],     ,    ,         .         .          .

    .  ( 11 ).     . ,  ,         (Aed. 1, 9).  ,            ,    . ,        V . (,    ,    410-   420- .).      (Hist. eccl. 5, 39);      .    ,          (VPet. 49).    ,  ,  ,    .   ,   ,     ,   [74 - Assemani J.S. Calendaria ecclesiae universae. Roma, 1755. T. 6. P. 516.].   , ,    ,     ,        [75 - . . 17. . 122.].

   ,       13 (26) ,   ??? ??? ?? ??????? ?? ????? ????????? ?????????? ???????? ?? ???? ?????? ??????????[76 - Synaxarium ecclesiae Constantinopolitanae (e codice Sirmondiano nunc Berolinensi), Acta Sanctorum Brussels. 1902 (repr. 1985), 13, 4.]   ,  ,   ,     -,    ,   .  ?? ???? ?????? ??????????   .  13       . C  ,   20 [77 - Kyrillos von Skythopolis / ed. E. Schwartz // Texte und Untersuchungen, Bd. 49, H. 2. Leipzig, 1939. S. 54.     VE.]. 13     -,   ,    13  612 .      (     ?? ???? ?????? ??????????[78 - Martindale J.R. The Prosopography of the Later Roman Empire. Vol. 3: A.D. 527641. P. A. Cambridge, 1992. P. 457.   13  612 .    .]).   ,      -,   ,    ,       ,   ,  ,    ,      .

    -,      ,      .      , ,  .         II  421 .,       .        (         )[79 -  .:  ..  -:    //  , , . 2017. 1. . 75  87.].     ,       , ,   ,       .       .    , -,  ,       ,            .   - , ,       ,         .         .    ,   . ,        .    ,     ..

        :   , ,       ,    ,   , , ,   , -, .  ,      ,     ,          ,   .  ,        II,      .  ,        , .

    30 ,    .     ,   ,     , , -,    -:    II              ,       [80 -  ..           //   . 2017. 77 / 1. . 106  125.].

 ,       ,     ,  ,      449 . II   (   )      ,   451 .  ,   .               : ,     ,     ,   .        .      ,       .  ,     , ,       II -     ,      ,       .     ,      ,        ,         ,     .       :     :     ,  :      ,   .           ,     .    ,     ,     ,  .  ,   ,      .                          ,    ,    [81 - Nau F. Rsum de monografies syriaques. Barsauma // Revue de l? Orient Chrtien. 1914. no. 19. P. 123.].

  ,     451 .       ,       II  ,  ,   ,         .        20     ,      .   ,      , -,   [82 - Louri B. L histoire euthymiaque. LCuvre du patriarche Euthymios / Euphemios de Constantinople (490496) // Warszawskie Studia Theologiczne. 2007. T.20 (2). P. 203.].

       ,     .  ,          .   ,       ,        ,     ,      .   ,     ,       ,      :  ,    ,   ,   ,       .                  ,    ,       ,  ,        (VE, 30)[83 - . :  ..       //  . . 12. 4. . 61.].       ,     (VE, 35):  , ,   ?  ,        .         ,   ,   ,     ,  ,      .      ,   ,       ,  ,      <>       ,             ,  [84 - Kyrillos von Skythopolis. Op. cit. S. 53  54.].               .    ,     10            .

             .           ,         ( ,   ),           .       (Pler. 11).        ,  .

      ,   . , ,  ,   ,               ,  .

    ,           ,        .      ,    ,   ( ),    (,  ),     ,      .          .       ,      .        (   ,     ..).

         .  ,        . ,      .            ,       .          ,     .

  ,    ,   .  ,         ,    ,       ,                   .

     -    ,   ,   . ,            ,       ,   .        [85 -  ,         .]  -     :  ,      ,    ?         :          ? ???? ???????[86 - Livrea E. L imperatrice Eudocia santa? // Zeitschrift f?r Papyrologie und Epigraphik. Bd. 119. 1997. S. 5054.],         ,     -  -.         ,           ,         . ,             ,          -.

     -,      .

          ,    ,  ,          .  ,   , -            . , ,  ,  ,         ,   , .

    -.   ; -  ,  ,  ,   .     .           .

-    ,       .    ,  ,   . ,        ,   ,      (VM, 41).

  -        .        ,     .    ,    ,   .     ,      ,     .

,      .

 -    ,        . ,        .      :         ,           :

		   ,   .15*
		   , , ,
		       .
		   ,  ,
		  ,   .
		      . 20*
		      ,
		      [87 -  .  .  / . . . ..  //  . 2016. 3:2/47 . 100.].

       -:

     ,     - ,           -,       ,    ,    ,    .  ,  ,   ,      ,   ,     ,  ,    ,         <>        ,  ,  ,     ,         [88 - Acta sanctorum P. 11].           .

           (ct. Pauli, 7),         ,   ,      -   .

        :

		 ,      ,
		  ,   .

    ,   -.

        ,     ,     .            ,       ,            [89 -  .  .  . 17.].

,           ,      ,   .

    .    .        ,   :

		       ,
		    ,  ,   [90 -  .  .  . 107.] 150
		        :

  -   :     ,     ,    .        ,   ,  .    ,     :  ,     .[91 - Acta sanctorum . 11.]

    ,   ,    ,         :

		  ,       ,
		       
		,         , 365
		         :
		 ,  ,     
		   ,    
		       :
		        ![92 -  .  .  . 124.] 370

        :

     ,     ,  ,    , :        ,  ,   ,    .      ,       .   ,    ,      .       ,      .   ,   ,      , ,     [93 - Acta sanctorum . 18.].   ,       ,    ,     .

 ,  ,   -           . ,   ,    ,     .

 , ,       ,  ,  -,      .          ,        ,            ,    [94 -  . .        (784-847). ., 1997. . 47.].

 ,           .  ,      ,    .

   13       -,  ,    -,    ,          ,  -,      ,    ,   XI ..

,      :           ( ,    ),      - ,        ,     ,      .



 :



Hist. eccl. Historia ecclesiastica

VPet. Vita Petri Iberi

Aed. De aedificiis

VE  Vita Euthymii

VM  Vita Melaniae Junioris

Pler. Plerophoriae




Imitatio Dei    XII .:    


.. 



,     c       .                   [95 -      .: Flori J. Lislam et la fin du temps : Linterprtation prophtique des invasions musulmanes dans la chrtient mdivale, P., 2007. P. 250-265.]. ,   XII .      I (1100 1118)   ,   .    ,     .  ,       ,       ,  ,       [96 - Guibertus Novigentis Gesta Dei per Francos / Ed. R.B.C. Huygens. Turnhout, 1996. Vol. 1-2.    1107  1108 .].         , ,   ,   .    ,            (gentilium volumina)    ,                    [97 - Guibertus Novigentis Gesta Dei per FrancosVol.1. P. 318-321.        . ., .: Robertus Monachus Historia Hierosolymitana //Recueil des Historiens des Croisades. Paris, 1866. Vol. 3. P. 812; Petrus Tudebodus Historia de Hierosolymitano itinere / Ed. J. H. Hill & L. Hill. P., 1977. P. 93.]. , ,        , ,   ,    ,   ,     ,      :

,  , -  ,         ,  ,   (argumentum)   ,        ,        (gens circumcisa),       ,     ,  [98 - Guibertus Novigentis Gesta Dei per Francos P. 320-321.].

 ,           (610-641)         .   622 .         ,       ,    614 . , . 630 .                  .       -  634640 .,   ,      [99 -    . .   : The Reign of Heraclius (610-641). Crisis and Confrontation / Ed. G. J. Reinink, B. H. Stolte, Leuven, 2002; Kaegi W. E. Heraclius emperor of Byzantium. Cambridge, 2003; Sommerlechner A. Kaiser Herakleios und die R?ckkehr des Heiligen Kreuzes nach Jerusalem. ?berlegungen zu Stoff- und Motivgechichte // R?mische Historische Mitteilungen. 2003. Bd. 45. S. 319-360. O   .: Baert B. Hraclius, lExaltation de la Croix et le Mont St Michel au XIe si?cle: une lecture attentive du ms 641 de la Pierpont Morgan Library ? New York // Cahiers de civilisation mdivale. 2008. T. 51. 1. P. 3-20; Quieroz de Souza G. Heraclius, Emperor of Byzantium // Revista Digital de Iconografia Medieval. T. VII. 14. 2001. P. 27-38;].

   ,      ,  ,  : ,    ,    [100 - Frolow A. La dviation de la 4e Croisade vers Constantinople // Revue de lhistoire des religions. 1955. T. 147. 1. P. 54-55.].          .     ,            ,        .          ?             ?               XII .,                 .




   


,        ,         , ,   ,        ,   VIII  XII .      . VII .   -,      ,        (. X .)    ,      - ( XI-XII .);               (. XII .),  ..   (. XII .) , ,      (.XII .)[101 - Chronicarum quae dicuntur Fredegarii Scholastici Libri IV / Ed. B. Krusch. MGH. Scriptores rerum Merovingicarum, Hannover, 1888. T. 2. P. 153-154 (. .: The fourth Book of th Chronicle of Fredegar with Its Continuations / Ed and transl. by J. M. Wallace-Hadrill. L., 1960. P. 54-55); Aemonius Floriacensis De Gestis Francorum // Recueil des historiens des Gaules et de la France / Ed. M. Bouquet. P., 1741. Vol. 3. P. 129; Ekkehard Uraugiensis Chronica / Ed. G.Waitz // MGH SS. Hannover, 1844. Vol. 6. P. 25, 152-153; Otto Frisingensis Chronica sive Historia de duabus civitatibus / Ed. A. Hofmeister. Hannover, Leipzig, 1912. P. 242; Chronicon Epternacense auctore Theoderico monacho / Ed. L. Weiland // MGH SS, 1874. Vol. 23. P. 45; Gotifredus Viterbiensis Pantheon /Ed. G. Waitz // MGH SS. Hannover, 1872. Vol. 22. Cap. 28. P. 196.].         ,            -[102 - Chronicarum quae dicuntir FredegariiP. 153. Cap. 65-66.].

    :     ,           ,        ,        .             .       ,        ,   .  ,          .      ,       ,   ,          .

   ,          -[103 -         (c., .: Ekkehard Uraugiensis Chronica, p.153; Otto Frisinegensis ChronicaP.242; Chronicon EpternacenseP.45; Gotifredus Viterbiensis PantheonP.196),              (.: Aemonius Floriacensis De Gestis Francorum. P. 129).].       ,       .    ,   , 150      ,     . ,       ,        (portas Cypias),             ,     [104 -  c      .: Anderson A. R. Alexanders Gate; Gog and Magog and the Inclosed Nations. Cambridge; Massachsetts, 1932.].    150  ,    ,     .    :



       ,     ,          (gladi Dei).          .         , , ,           (devino iudicio),       .     ,  ,           .      , , ,        ,      , , ,            ,     [105 - Chronicarum quae dicuntur Fredegarii Scholastici Libri. Cap. 66. P. 153-154.        -.].



    -      ,              634 640 .  ,               30  634 .,        [106 - Rotter E. Abendland und Sarazenen: das Okzidentale Araberbild und seine Entstehung im Fr?hmittelalter. B., 1986. S. 153; Drapeyron L. LEmpreur Hrclius et lEmpire Byzantin au VII-e si?cle. P., 1869. P. 92-93.].  ,    -            .    [107 - Rotter E. Abendland und SarazenenP. 157.],    ,  ,  ,   ,        20  636 .,          [108 -          638 .               . .: Rotter E. Abendland und Sarazenen S. 157.].      , ,     -   .  ,                -   [109 - Drapeyron, L LEmpreur HrcliusP. 99; Ostrogorsky G. Geschichte des byzantinischen Staates, M?nchen, 1963. S. 92.],       -   [110 - Saracini duos habentes princepis (Chronicarum quae dicuntir Fredegarii Scholastici LibriP.153); Sarracenorum duo duces erant (Aemonius Floriacensis De Gestis FrancorumP. 129 etc.).].  ,       ,    ,        [111 - .  -    . Chronicarum quae dicuntir Fredegarii Scholastici LibriP.153: transmittens Aeraglius legationem; Aemonius Floriacensis De Gestis FrancorumP. 129.].

   ,   -,         ,           [112 - ., .: Goffart W. The Fredegar Problem Reconsidered // Speculum. 1963. Vol. 38. P. 206-241.].      [113 -   - (,   )     . .: Rotter E. Op. cit. S.145ff.],            .

,    66-    (gladius Dei),       , ,     -,     (


),    ,     ,   ,  52            [114 - Ibid., S. 159.]. ,      -   , , ,           ,    (angelus Dei, angelus Domini)[115 - Otto Frisingensis ChroniconP. 242; Gotefridus Viterbiensis Pantheon P. 196.],      ,       (nutu Dei)[116 - Chronicon EpternacenseP.45.].

 ,   -,               [117 - Aemonius Floriacensis De Gesis FrancorumP. 129; Otto Frisengensis ChronicaP. 242; Ekkehard Urauagiensis ChronicaP. 153.],     -  ortas Cypias    ..   (????? ?????)   ,     ,    ,         [118 -   Cypias         ????? ????? .  : Rotter E. Abendland und Sarazenen.S. 162,163.].

,             -      - (. VII .),           .   ,        ,    [119 - .: Die Apokalypse des Pseudo-Methodius. Die ?ltesten griechische und lateinische ?bersetzungen / Ed. W.J. Aerts, G. A. Kortekaas. Louvain, 1998.].

  ,     ,   10   (.. 70 ,       )   ( )     [120 -      7  . .: Sybillinische Texte und Forschungen/ Ed. E. Sackur. Halle, 1898. S. 89-90.].       ,      ,              [121 - Ibid. P. 91.].       ,          ;   ,     (..  )     ,        [122 - Ibid., p. 93.] (,  ,     [123 - ,             .   .: Bonura C. The Man and the Myth. Did Heraclius know the legend of the Last Emperor? // Studia patristica. 2013. T. 62. P. 505-514.]),    ,    .

 ,      -             -,  VIII .     [124 - , ,       ,        .].     ,      ,  -   [125 - .: Aemonius Floriacensis De Gestis FrancorumP. 129.]    :    ,    ,   ,      .       ,            (gladio Dei),  ,  , ,     .  ,    .

  -            ,  ,     ,      .     -        -      ,         [126 -         .    IX .  ,       ,        . .: Theophanes Chronographia / Ed. C. de Boor, Leipzig, 1883. T.1, col. 506, 522.     ,       ,        


???????? (PG. Vol. 110. Col. 829; PG. Vol. CXXI. Col. 805 etc.    .: Sommerlechner A. Op. cit. P. 319-330.].    ,             (iudicia Di iustissima)[127 - Otto Frisingensis ChronicaP. 242; Gotefridus Viterbiensis Pantheon P.196.],                 a ,   [128 - Godefridus Viterbiensis PantheonP.196: magis in auguris quam in divino auxilio confidebat],           [129 - Otto Frisingensis ChronicaP. 242: in euthicianam incidit heresim, et mathematicus factus et astrologus].

,     ,          -          ,        -  632641 .        ,    .  ,   ,   .




  


,    ,                 ,          II ,         ,     .           -a[130 - Chronicarum quae dicuntur Fredegarii Scholastici Libri IVCap. 64. P. 152.     -         . .  : Brandes W. Heraclius Between Restoration and Reform // The Reign of Heraclius (610-641). P. 3- 36.],     .               ,            -          .          ,         ,       .   ,      ,    .  ,      ,     [131 -  614 .       .  .: Drapeyron L. Lempreur HeracliusP.101ff.].  c ,       (  ?)  ,      ,     ,   ,        [132 - Godefridus Viterbiensis PantheonP. 197: Cum Cruce quesita putat ille vivere vita.],   , ,    [133 - Otto Frisingensis Chronica..P. 240: ubi se ut Deum adorari fecit.      ,   -,       ,     -,            ,      -. .: Jacobus de Voragine, Legenda aurea / Ed. J. Koelhof. S.d. Cap. CXXX. .  Speculum ecclesie   (PL. T. 172. Col. 1104-106).].    ,   ,        ,   ,    [134 - Godefridus Viterbiensis Pantheon..P. 197.]. -,  ,   ,              :          (2- . 2-4)[135 - ., .,     X . De ortu et tempore Anticristi: Sybillinische Texte und Forschungen S. 111.].

  ,     -          .                .[136 -       -: Chronicarum quae dicuntir Fredegarii P. 152.]     ,        [137 - Otto Frisingensis ChronicP. 240.]. , ,           :   -        ,          ,        [138 - Chronicon Epternacense P. 45: cum ingenti triumphi gloria et gaudio.]    [139 - Ekkehardus Uraugiensis ChronicaP. 153: cum debita veneratione]   . C     ,   ,     ,     (virtute Crucis),      [140 - Godefridus Viterbiensis Pantheon....P. 197. V. 25: Obviat Eraclius, reprimens virtute superbum.].  ,        ,     .

     ,   XII ., ,    [141 -          . . .    .: Menzel M. Gottfried von Bouillon und Kaiser Heraclius // rchiv f?r Kulturgeschichte. 1992. Bd. 74. S. 4-10.],      . ,     ,       :          ,        ,    ,      [142 - Godefridus Viterbiensis Pantheon....P. 197, v. 40: porta fit ut paries].    ,       ,           ,   ,       ,      ,     ,     .        ,   ,                [143 - Ibid., v. 42-45: Nolo, quod augustus gemmis procedat honustus, / Intrantis Christi sit memor ipse sibi, / Auferat ornatus, humilis pede proggrediatur, / Eraclii manibus iam crux benedicta feratur].

 ,   porta clausa, ,        Reversio Sanctae Crucis,      IX .   (784-856)       VI  XIII .,               ,   Inventio Christi    .   . [144 -    .   ,          VII . 750 .       .: Borgenhammar S. Heraclius Learns Humility: Two Early Latin Accounts Composed for the Celebration of ?Exaltatio Crucis? // Millennium. Jahrbuch zu Kultur und Geschichte des ersten Jahrtausends n. Chr. 2009. Bd. 6. P. 145-200.].

 ,   ,      ,    ,            ,        .    -   (superbia),   ,  ,      ,   .

 ,      XII .  -    :    ,       ,    ,     .




   


 ,          .       ,      :           .    ,    ,         imitator Christi       ,               :      ,      ,     ( 16,24).     ,      ,  ,       -,           ,           . ,    ,                  ,        [145 -    . : Baert B. A Heritage of Holy Wood. The Legend of the Cross in Text and Image. Boston; Leiden, 2004.].     ,         . , ,     15  1099 .         ,        ,     ,   ,     ,          [146 - Albertus Aquensis Historia Herosolymitana / Ed. S.B. Edgington, Oxford, 2007. P. 436.]    , ,        [147 - ,         . .: Menzel M. Gottfried von Boullon und Kaiser HeracliusS. 1-21.].

    ,   II   1119 .             ,     ,                  14 ,   ,          [148 - Fulcherius Carnotensis Historia Herosolymitana / Ed. H. Hagenmeyer, Heidelberg, 1913. P. 632-633.].

       ,           (Exaltatio sanctae Crucis)       .   ,         a[149 - Le Continuateur Anonyme de Guillaume de Tyr // Itinraires  Jrusalem et Descriptions de la Terre Sainte, rdigs en fran?ais aux XIe, XII et XIIIe si?cles / Ed. H. Michelant et G. Raynaud. Gen?ve, 1882. P. 151-152: si ni passoit nus forz seulement II. foiz lan le jour de Pasque.et le jour de feste Saint Croiz en septembre. . : Ernoul Lestat de la citez de Iherusalem // Ibid. P. 40: cest a savoir le jor de Pasque Florieet le iour de la feste sainte Crois Saltasse, pour che que par ces portes fu raporte la sainte Crois en Iherusalem, quant li empereres Eracles de Rome le conquista en Perse.],         ,         [150 - Peregrinatores tres: Saewulf, Johannes Wirziburgensis, Theodericus / Ed. R.B.C. Huygens, Turnhout: 1995. . 96: Haec porta intus clausa, oris lapidibus obstructa, in nullo tempore patet alicuinisi in Exaltatione sanctae crucis.],  ,     porta clausa,   ,    . XII .[151 - Peregrinatores tres. 68: sed prius lapides cadentes clauserunt se invicem et facta est porta ut maceries integra.].

           ,                  .              .     -,     [152 -      Dieudonn. .: Gautier dArras Eracles / Ed. G.R. de Lage. P., 1976. V. 225.         ,     Reversio Sancate Crucis:     ,    ,         .    .: Trotter D. A. Medieval French Literature and the Crusades (1100-1300). Gen?ve, 1988. P. 130-131.].             . [153 - Eracles, v. 5120-5214.].      ,                ,  c   [154 - Eracles, v. 5216-5264.].       ,      [155 - Eracles. V. 5324-5379.].                .     ,         ,           [156 - Ibid. V. 5520-5840.].        , ,    porta clausa,   ,     ,      [157 - Ibid. V. 6184-6396.].     ,     ,          [158 - Ibid. V. 6430: Li biaus, li preus, li alos / fist molt grant feste, ce fu drois / a lonor de la Vraie Crois fu la feste adont trove / qui en septembre est celebre].     ,                          [159 - Ibid. V. 6496-6516; V. 6504: vers Paienime tent se destre / et fait sanlant de manecier / et de lonor Dieu porcacier.].      c   ,         [160 - ,            -     ,   ,  .         ,    ;        . .: Robert de Clari Conqu?te de Constantinople, d. P. Lauer. P., 1924. Cap. LXVI. P. 52.].

                       XII .           [161 - Les ancinnes estoires dient: LEstoire de Eracles empereur // Recueil des Historiens des Croisades. Historiens Occidentaux, P., 1844. T. 1. P. 9.].                   .    ,       ,   ,     -   ,  ,   - .   ,          ,       .    ,     ,     ,   ,    ,      .  ,      -   ,    (634 .)[162 - LEstoire de EraclesP 10-11: Homar le fuilz Chatap qui estoit prince dArrabievint en cele terre qui a non Palestineet ot jap rise par force une moult fort citqui avoit non Jadre; diluecques se trest vers Damas et assist la citeLi empereres Eracles qui demoroit encore en cele terre qui a non Ciliceaprist certainement quil navoit pas gent ? combater ? auxsen partist et retornast en son pa?is.].             :    -      ,         490 [163 - LEstoire de EraclesP 13: Einssint avint que cele seinte cit de Iherusalem par les pechiez del pueple fu en servage et dangier de la gent mescreant ? mout longuement, cest ? dire IIII cenz et IIII vinz et X anz.].     ,    ,       ,    .

  ,       ,            1271 .     [164 -         .         1232 .,      1244 .       .: Handyside Ph. The Old French William of Tyre. Leiden, 2015;  c  : Folda J. The Illustrations in Manuscripts of the History of Outremer by William of Tyre, Ph. D. diss., Johns Hopkins University, 1968, Vols.1-3; Caroff F. Lost des Sarrasins: les musulmans dans liconographie medivale (France-Flandre. XIII-XV si?cles). P., 2016. p. 91-96, 103-105, 287-310.].      ,  ,   .    ,      [165 - .: Ms.fr. 2628, Ms.fr. 2630, Ms.fr.2631, Ms.fr. 5220, Ms.fr. 779, Ms.fr. 2825, Ms.fr. 2827, Ms.fr.22497.],     porta clausa (.1).         [166 -     . XIV . (Ms.fr. 22495)  ..     (Roman de Godefroy de Bouillon).    .: Rouse R. & Rouse M. Manuscripts and their makers: commercial book producers in medieval Paris 1200-1500. L.,, 2000. Vol.1. P. 235-264.]      (. .2),     .          ,         ,         .          (?):   ,           .              .           ,       ,       ,    [167 -         ,       . .: Ms. f.22495, fols. 30,36,50, 173, 361].   ,   ,             ,    . ,       . ,       . VII .               .      ,    , :   ,  ,      ,             .

            (.1240)      :        (cum triumpho et gloria magna)   ,      ,  [168 - Jacobus Vitriacensis Historia orientalis et occidentalis / Ed. F. Moschus, Douai, 1597. P. 7.].    ,   ,          ,     ,    490  (   )     [169 - Jacobus Vitriacensis Historia orientalisP. 44: per quadringenta nonaginta annos iugum durrissimum infidelium et crudelium perpessi sunt].  ,      ,     ,    -,              ,      ,   .

                ,   . XII . ,    .                       c. ,   ,   ,       Inventio Crucis 3 ,    ,    imperator christianissimus        ,        14 [170 - Histoira regum Hierusalem latinorum // Revue de lOrient latin. P., 1897. Vol. 5. P. 242: 14 die Septembris per imperatorem Heraclium Jerusalem fuit restituta].          636 . (sic!),     (discipulus seductoris Macumethi)         (      ),   463    ,      [171 - Histoira regum Hierusalem latinorumP. 229: usque ad tempora Godefrifi de Bolon, videlicet usque ad annum Domini millesimum LXXXXIX, hoc est per quadraginta LX et III annos fuit a Christi fidelibus violenter alienata et domino Saracenoru, totaliter subjugata.].          ,                [172 - Ibid. P. 229-230, 240-241.].         ,    ,    (   ,     )    . ,    -,   ,     ,                       .     3   14 ,     ,      .


* * *

     XII . ,          .            ,       ,          ,      VII .    ,             (-),          .    XII .,    ,              .

  ,    ,   ,              .  Reversio Sanctae Crucis, ,   ,      [173 -                   historia salutaris.]    ,              .       ,       ,   ,      ,      ,     .         ,     ,    .                .     ,   ,   , ,    ,    [174 - C., .,           1113 .: Fulcherius Carnoensis Historia HerosolymitanaP. 569.],    ,            ,          [175 - .     : Guibertus Novigentus Dei Gesta per FrancosP. 320.].




      


 


            ;        . -     :           ,     ,     ?  , ,           ,   ,       .           .                 ,       ,       .                 ,       .        ,                . ,             ,         [176 - ., .,: Padberg L. E. v. Die Inszenierung religi?ser Konfrontation. Theorie und Praxis der Missionspredigt im fr?hen Mittelalter. Stuttgart, 2003.].

    ,            ,          .      ,    -      [177 - .: Migrationen im Mittelalter. Ein Handbuch / Hrsg. v. M.Borgolte. Berlin, 2014.               . .: Migration in der Feudalgesellschaft / Hrsg. v. G. Jaritz, A. M?lle. Frankfurt a. M.; N.Y., 1988.].

                   .    , ,     , ,   ;         ,      ,   [178 - .: Selzer S. Deutsche S?ldner im Italien des Trecento. T?bingen, 2001; Schulz K., Schuchard R. Handwerker deutscher Herkunft und ihre Bruderschaften im Rom der Renaissance. Darstellung und ausgew?hlte Quellen. Rom, Freiburg,Wien, 2005; Israel U. Fremde aus dem Norden. Transalpine Zuwanderer im sp?tmittelalterlichen Italien. T?bingen, 2005; B?ninger L. Die deutsche Einwanderung nach Florenz im Sp?tmittelalter. Leiden, Boston, 2006.].              ,   ,  ,   ,      .          [179 - .: Lohse T. Asketen, Missionare und Pilger // Migrationen im Mittelalter. S. 267-277.],          ,  ,        ,          .

          , ,  .       :       ,           .         ,  ,    .                .                  :    (gentes)       ,              ,       ,     ,   ,    .        ,   [180 - Padberg L.E.v. Mission und Christianisierung. Formen und Folgen bei Angelsachsen und Franken im 7. und 8. Jahrhundert. Stuttgart,1995. S. 358-365 ( . 365).].

   , ,   ,     ,      ,   ,  ,   ,  .   ,  ,  ,   ,    , ,   , ,        ,    .    , -,               ,         .                         . , ,   -    , ,                   .

   ,    ,        , ,  .             ,     ,    ,          ,             [181 - .: Campenhausen H.v. Die asketische Heimatlosigkeit im altkirchlichen und fr?hmittelalterlichen M?nchtum. T?bingen, 1930; Leclercq J. M?nchtum und Peregrinatio im Fr?hmittelalter // R?mische Quartalschrift f?r christliche Altertumskunde und Kirchengeschichte. 1960. Bd. 55. S. 212-225; Angenendt A. Monachi peregrini. Studien zu Pirmin und den monastischen Vorstellungen des fr?hen Mittelalters. M?nchen, 1972.].  ,       ,  -    .           ,  ,   ,         (monachi) peregrini,             (Heimatlose)    (Entfremdete).       , ,    peregrinatio         ,     ,     -        -.   ,     ,    ,  ,      ,      .

,            (Heimatlosigkeit) , ,            (Mt. 28:19-20)       .     ,             ,         ,      - .  ,    ,   ,  ,  ,     .      . -,                ?    , -,         ,      , ?            ;             .  ,    ,                         (. . 615).


* * *

           (Fallstudie)[182 -      .: S??mann J. Einleitung: Perspektiven der Fallstudienforschung // Fallstudien. Theorie  Geschichte  Methode / Hrsg. v. J. S??mann, Scholz S., Engel G. Berlin, 2007. S. 19-22; Fall  Fallgeschichte  Fallstudie. Theorie und Geschichte einer Wissensform / Hrsg. v. S. D?well., N. Pethes. Frankfurt a. M., 2014. Passim.]      ,    .           :  , ,  , . 590 .   12                      [183 - ,   . ,     ,  ,      ,    ,    peregrinatio.    -      . (Ionas Vitae Columbani abbatis discipulorumque eius libri II // Monumenta Germaniae Historica. Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi / Hrsg. v. B. Krusch. Bd. 37. Berlin, 1905. S. 1-294 ( Ionas Vitae Columbani). : lib. I, cap. 3. S. 156: En quindecim tempora volvuntur, quo et domum carui et hunc peregrinationis locum expetii () et nisi fragilis sexus obstasset, mare transacto, potioris peregrinationis locum petissem.   ,    ,      ,                ,        . .  : Charles-Edwards Th.M. The social background to Irish peregrinatio // Celtica. 1976. Vol. 11. P. 43-59 ( . 47, 52  .); Hughes K. The changing theory and practice of Irish pilgrimage // Journal of Ecclesiastical History. 1960. Vol. 11. P. 143-151; Maher M.W. Peregrinatio pro Christo. Pilgrimage in the Irish tradition // Milltown Studies. 1999. Vol. 43. P. 5-39.]; ,   ,   -   [184 - ,  ,  .: Richter M. Bobbio in the Early Middle Ages. The abiding legacy of Columbanus. Dublin, 2008. P. 47 f. (. The Irishness of Columbanus).]. ,     . Β,      ,   , peregrinus. () [,   ]     (dual identity)  [  ]   ,   peregrinus[185 - OHara A. Patria, Peregrinatio and Paenitentia. Identities of Alienation in the Seventh Century // Post-Roman Transitions / Ed. W.Pohl, G. Heydemann. Turnhout, 2013. P. 89-124 (P. 101 f.)   ,       ()    ,    , , ,  ,  Β     .].        ,   ,  ,   Α  [186 -    .: Niethammer L. Kollektive Identit?t. Heimliche Quellen einer unheimlichen Konjunktur. Reinbek b. H., 2000.].        , ,     .    ,                   (peregrinatio)  [187 - .   . 8.    .: Rohr Ch. Hagiographie als historische Quelle. Ereignisgeschichte und Wunderberichte in der Vita Columbani des Ionas von Bobbio // Mitteilungen des Instituts f?r ?sterreichische Geschichtsforschung. 1995. Bd.103. S. 229-264; OHara A. The Vita Columbani in Merovingian Gaul // Early medieval Europe. 2009. Vol. 17. P. 126-153.],     ,        , patria[188 -        .   : Migrationserfahrungen  Migrationsstrukturen / Hrsg. v. A. Schunka, E. Olshausen. Stuttgart, 2012. S. 9-20 ( . 13).    (    ): Lohse T. Pious men in forgein lands. Global-historical perspectives on the migration of medieval ascetics, missionaries, and pilgrims // Viator. 2013. Vol. 44 (2). P. 123-136.]. ,      ,                   [189 - Charles-Edwards T.M. Op.cit. P. 53; OHara A. Patria P. 100 f.].               ,                   .  , ,      ,    . -,       ,       [190 -    ,    , .: Sch?ferdiek K. Columbans Wirken im Frankenreich (591-612) // Die Iren und Europa im fr?heren Mittelalter / Hrsg. v. H. L?we. Stuttgart, 1982. Bd. 1. S. 171-201; Bullough D. The career of Columbanus // Columbanus. Studies on the Latin writings / Ed. M. Lapidge. Woodbridge, 1997. P. 1-28.    .: OCarroll J. The chronology of saint Columbanus // Irish Theological Quarterly. 1957. Vol. 24. P. 76-95.]. -,   ,        ,  , , .     ,    ,                 ,   [191 - Wright N. Columbanuss epistulae // Columbanus. Studies P. 29-92; Stancliffe C. The thirteen sermons attributed to Columbanus and the question of their authorship // Ibid. P. 93-202.].                    ,     .

      , [  ]    [192 - Kleinschmidt H. Menschen in Bewegung. Inhalte und Ziele historischer Migrationsforschung. G?ttingen, 2002. S. 20.     ,   (Beschaffenheit),   (Signifikanz),     ,  ,   ,    -,   -        .]   ,               .  ,  , ,    560- .,          ,     ,      -   -   [193 - Ionas Vitae Columbani. I. 3. S. 157: Relicto ergo natali solo.   .: Bullough D. The career of Columbanus. P. 4.].   ,  . 570 .,    ( ).          40    . 590/592 .    .       ,  ,     ,   ,   ,       ,    (. .).   ,     ,         ,       ,       ,   ,     .  ,        , ,    ,         ,  ,        , , .   ,             ,   ,                        .     ,         ,           [194 - Ionas Vitae Columbani. I. 4. S. 160: Paulisper ibidem morantes, vires resumunt ancipitique animo anxia cordis consilia trutinantur. () arva Gallica planta terere () ad vicinas nationes pertransire. Ibid. I.6. S. 163: ut intra terminos Galliarum resederet.].        .       ,   ,   ,         [195 - .: Bullough D. Op. cit. P. 10; Sch?ferdiek K. Op. cit. S. 174 -176.].      ,   , ,   ,     ,  , ,    ,        [196 - .: Sch?ferdiek K. Op. cit. S. 173.],                ,                .   II . 609/ 610 .       ,        .  ,   ,    ,   ,   .   , , ,         .           -    (    ,  )[197 - .: Ionas Vitae Columbani. I. 23. S. 205 f.],         -  .       ,  , , , ,   [198 - .: Ibid. I. 22. S. 203; ibid. I.25-27. S. 208 f., 211 f.; ibid. I. 30. S. 221.].        ,   [199 -   ,      ,    ( )  . .: Ionas Vitae Columbani. I. 30. S. 221.].           ,   ,   613 .:     (. )         ,              [200 - .: Ibid.    ,              ,       . IX .: Chartae Latinae Antiquiores / Ed. G.Cavallo, G.Nicolaj. Z?rich, 2001. Bd. 57. S. 60-63 (Nr. 10).   .: Br?hl C. Studien zu den langobardischen K?nigsurkunden. Berlin, 1970. S. 19-32.].

               .    603/4   613/15 .,  ,  ,       .      (heimatlos)  ,    [201 - .: Ionas Vitae Columbani. I. 3. S. 157. . ,       : Angenendt A. Monachi peregrini. S. 131.]      - , ,  ,    . ,           ,   .      (an heimatloseren Ort)[202 - . . 8.] , ,        .     ,    ,   ()         -  :               ,   ,   .          ,        [203 -     .: Stancliffe C. Columbanus and the Gallic bishops // Auctoritas. Mlanges offerts ? Olivier Guillot / Ed. G.Constables, M. Rouche. Paris, 2006. P. 205-215.].           ,                    .    ,      ,     ,          ,    de facto       .   . 600/601 .       ,            ,               [204 - .: Columbanus. Epistulae // Sancti Columbani opera / Ed. G. S. M. Walker. Shannon, 1957. P. 2-59 (Ep. I. P. 2-12).        , .: ibid. Ep. II. 5. P. 16.].   603/604 . . --             , , ,       ,       .       ( )     .

   ,    ,          ;        ;           ,  - [205 - Ibid. Ep. II. 6. P. 16: haec nos moverunt de patria. Ibid.: in has terras peregrinus processerim. Ibid. Ep. II. 7. P. 18: sed confiteor conscientiae meae secreta, quod plus credo traditioni patriae meae.].  ,      ,      ,        .  !        ,     ,       ,       .         ,            ,     .        ,                .         :   [  ]      ,    17  ,    [ ]   12    [206 - Ibid. Ep. II. 6. P. 16: ut mihi liceat () in his silvis silere et vivere iuxta ossa nostrorum fratrum decem et septem defunctorum, sicut usque nunc licuit nobis inter vos vixisse duodecim annis.]. , ,         ,           ,    ,        .     (     ):  , ,    , ,     ,   ,          [  ],      [207 - Ibid. Ep. III. 2. P. 24: ut nobis peregrinis laborantibus tuae pium sententiae solatium praestes, quo si non contra fidem est nostrorum traditionem robores seniorum, quo ritum Paschae sicut accepimus a maioribus observare () possimus () in nostra peregrinatione (     607 .: Wright N. Op.cit. P. 29).].

                 .            :   ,     ,      ,    ,   ,    [208 - Ibid.: Constat enim nos in nostra esse patria, dum nullas istorum suscipimus regulas Gallorum, sed in desertis sedentes, nulli molesti, cum nostrorum regulis manemus seniorum.].         ,      ,             in peregrinatione,     in patria.      ,   ,  ,         .   ,                  ,          [209 - Sch?ferdieck K. Op.cit. S. 184 f. . , , ,                .]. ,        ,             ,     .     ,   ,      ,  ,          ,  . 590 .,        ,       .  ,     ,     ,       ,               ,    .        ,       ,      ,         ,            :     ,      -             .

    ,      ,       ,           ;         .    II,   ,    ,   ,         []       []   .  ,     ,     -  ;         ,          .      ,    ,  ,      ,   ,  [210 - Ionas Vitae Columbani. I. 19. S. 190: cur ab conprovincialibus moribus discisceret, et intra septa secretiora omnibus christianis aditus non pateret. Ibid. S. 191: ut qui ab omnium saecularium mores disciscat, quo venerit, ea via repetare studeat. .: Rosenwein B. Inaccessible cloisters. Gregory of Tours and episcopal exemtion // The world of Gregory of Tours / Ed. K. Mitchell, I. Wood. Leiden, 2002. P. 181-197 (P. 195-197).].   ,  - , ,  ,    :   ,      ,      ,  ,         [211 - Ionas Vitae Columbani. I. 20. S. 195: Non enim, inquid, reor placere conditore, semel natali solo ob Christi timorem relicto, denuo repedare.   ,       (patria).      ,   610 .          : Nunc mihi scribenti nuntius supervenit, narrans mihi navem parari, qua invitus vehar in meam regionem (Columbanus. Epistula. Ep. IV. 8. P. 34). , ,          . .: Ionas Vitae Columbani. I. 20. S. 196.].                ,     II    [212 - .: Ibid. I. 24. S. 207.].  ,        ,     ,          .     ,        -.                     ,  ,     [213 - ,             . .: Columbanus. Epistula. Ep. IV. 5. P. 30 (.   . 41).].  ,      -    ,      . ,   ,      -,  [214 -   ,    : Ionas Vitae Columbani. I. 24. S. 206: Moratus () paululum. Ibid. I. 27. S. 211: quantisper se moraturum. Ibid. I. 27. S. 213: paulisper moraturum se.].    ,     611 .,     II,       , ,  ,        [215 - Ibid. I. 25. S. 208: utque () ad Italiam, Alpium iuga transcendens, perveniret. (. : Sch?ferdiek K. Op. cit. S. 192 f.).].      , ,   ,          ,           [216 - Ibid. I. 27. S. 217: quietvitque in loco [], donec aditus ad Italiam viam panderet.]. ,      ,              ,    [217 - .: Angenendt A. Die irische Peregrinatio und ihre Auswirkungen auf dem Kontinent vor dem Jahr 800 // Die Iren und Europa S. 52-79 (S. 61-63).];           [218 -            ,   : Columbanus. Epistula. Ep. I. 8. P. 10; Ep. III. 2. P. 22.].        613 . ,    [219 - .: Bullough D. Op. cit. P. 22 f., 25 f.]       , ,    ,       .           [220 -   .: Stancliffe C. Op. cit. P. 199.],           .       :        ,          ,       , ..  ,        .  ,   [ ]  ,       ,       ,  ,       ,    [221 - Columbanus. Instrumenta // Sancti Columbani opera. VIII. 2. P. 96: finis enim viae semper viatoribus optabilis et desiderabilis est, et ideo quia sumus mundi viatores et peregrini, de fine viae, id est, vitae nostrae semper cogitemus, viae enim finis nostrae patria nostra est. Ibid. IX. 1. P. 96: Sed quia alii hic patriam possidentes, illic finem viae in patria non habebunt, sed de via in viam vadunt, id est, de poena in poenam animo remordente mutabuntur, et requiem non habebunt. .: Ibid. V. 1-2. P. 84-86; VII. 1. P. 94.].  , ,       603/604 .,      , patria,    ,       ,   .             ?                     ?    ,  ,    .    ,    ,    .                ,             ( ,   ) .


* * *

          ,  ,  ,  .            ,      .          ,         .        ,   ,      ,      ,  .  ,                          ,       .     ,       ,     .                   , ,     (  ) .  610/611 .        ,               .              .           ,          ,   ,  .   590- .           ,      ,         ,  600- .       ,      ,                .    :          - ,       .        ,        ,             - ,      ,     ,              [222 - .: Prinz F. Fr?hes M?nchtum im Frankenreich. Kultur und Gesellschaft in Gallien, den Rheinlanden und Bayern am Beispiel der monastischen Entwicklung (4. bis 8. Jahrhundert). Darmstadt,


1988; Idem. Columbanus, the Frankish nobility and the territories east of the Rhine // Columbanus and Merovingian monasticism / Ed. H. B. Clarke, M. Brennan. Oxford, 1981. P. 73-87.     .: Borgolte M. Migrationen als transkulturelle Verflechtungen im mittelalterlichen Europa. Ein neuer Pflug f?r alte Forschungsfelder // Historische Zeitschrift. 2009. Bd. 289. S. 261-285 (: Mittelalter in der gr??eren Welt. Essays zur Geschichtsschreibung und Beitr?ge zur Forschung / Hrsg. v. T. Lohse, B. Scheller.Berlin,2014.S.425-444); : BorgolteM.DasLangobardenreich in Italien aus migrationshistorischer Perspektive. Eine Pilotstudie // Transkulturelle Verflechtungen im mittelalterlichen Jahrtausend. Europa, Ostasien, Afrika / Hrsg. v. M. Borgolte, M. M. Tischler. Darmstadt, 2012. S. 80-119 (S. 88 f., 100 f.).].



   .. 




 regula ad virgines  institutio sanctimonialium:  .       


.. 



    ,  ,           .      816 .,          ()     Institutio sanctimonialium Aquisgranensis.               ..   (..      regula).        ,              ⻠   [223 -         .: Crusius I. Sanctimoniales quae se canonicas vocant. Das Kanonissenstift als Forschungsproblem // Studuen zum Kanonissenstift / Hg. von I.Crusius. G?ttingen, 2001. S. 938.].     , , ,   ,         .             XIXII .    ,        ,     .    ,      1056 .,            XX          ,        ,     ,    .        , ,     (     )[224 - .,              (Ibid. S. 30.  . 88).  ,           ,         .         : Sch?fer H. K. Die Kanonissenstifter im deutschen Mittelalter. Ihre Entwicklung und innere Einrichtung im Zusammenhang mit dem altchristlichen Sanktimonialentum. Stuttgart, 1907.  ,     ,       .            .: Andermann U. Die unsittlichen und disziplinlosen Kanonissen. Ein Topos und seine Hintergr?nde, aufgezeigt an Beispielen s?chsischer Frauenstifte (11.13. Jh.) // Westfallische Zeitschrift. 1996. Bd. 146. S. 3963.].

   1980- .               ,          mulieres religiosae[225 -                   Germania sacra ( Studuen zum Kanonissenstift; . . 1),               .: Parisse M. Les chanoinesses dans lempire germanique (IXeXIe si?cles) // Francia. 1978. Vol. 6. P. 107126.].                      ,    ,     ,      ,      [226 -     , .,: McNamara J.A.K. Sisters in Arms: Catholic Nuns through Two Millenia. Cambridg, 1996; Heidebrecht P., Nolte C. Leben im Kloster: Nonnen und Kanonissen. Geistliche Lebensformen im fr?hen Mittelalter // Weiblichkeit in geschichtlicher Perspektive. Fallstudien und Reflexionen zu Grundproblemen der historischen Frauenforschung / Hg. von U. A. Becher, J. R?sen. Frankfurt a. M., 1988. S. 79115; Le Monde des chanoines (XI-e  XIX-e s.) / Ed. M. Moreau. Toulouse, 1989.      . :  .         (   .       ) // :    (2013).    : /. ., 2014. . 931.]. -   ,  - ,                     .       .,     Institutio sanctimonialium         IX-XI .,        ,   , ,    [227 - Schilp Th. Norm und Wirklichkeit religi?ser Frauengemeinschaften im Fr?hmittelalter. Die Institutio sanctimonialium Aquisgranensis des Jahres 816 und die Problematik der Verfassung von Frauenkommunit?ten. G?ttingen, 1998 ( . 2139;    . 115).].

,   ,        .    (norma vivendi) ,           , ..    ,        ,     ,            .

     ,            ,  ,    ,  ,     ,   ; , ,   ,  Gesamthabitus,    ,       - ,    ,    [228 - Einf?hrung in die Gruppensoziologie. Geschichte. Theorien. Analyse / Hg. von B.Sch?fers. Wiesbaden, 1994 (2. Aufl.). S. 2021.].    ,         ,     ,  , ,     .    . ,              mulieres religiosae        ,   norma vivendi,      ,    .           VIIX .   .    ,      ,      .       , ,   ,  -  ,    ,           ,    .   ,       ,   -       , ..   :   ,         ,   (regula).    ,          .              ?     , ..        ?     ,  ,        ?      :        ,    ,   , ,  ?  :             ?            .             ,            -    .          ,    ,    , , ,         Institutio sanctimonialium,                   [229 - Hauck A. Kirchengeschichte Deutschlands. B., Leipzig, 1954 (8. Aufl.). Bd. 2. S. 600.].

       ,      .     (monacha  canonica)    ,    mulieres religiosae, ..   ,   .       ,                 IX .  813 .    --       (sanctimoniales):     󻠖 sanctimoniales, quae sub monasticae regulae norma degunt,          軠 quae se canonicas vocant[230 - Concilium Cabillonense. Can. LIII // MGH. Conc. T. 2 (I). S. 273285 (S. 284).        canonica, monasteria canonicarum, sanctimoniales canocnicae viventes.   .: Felten F. J. Wie adelig waren Kanonissenstifte (und andere weibliche Konvente) im fr?hen und hohen Mittelalter? // Studien zum Kanonissenstift. S. 39 128 (S. 40 45).].   816 .    .

        , ..   (clerici canonici),    vita communis       (. canon),      (horae canonicae).       ,        (beneficium).          ,      (regula),      .                    . -,            :  ( ,    )         XI [231 - Schilp Th. Norm und Wirklichkeit religi?ser Frauengemeinschaften im Fr?hmittelalter. S. 17, 2425.]. -,            , ,   IX .;         .       ,           ,    ,        ,    .  ,       ,       -   :            .  ,            ,  .. disciplina ecclesiae,     ,  (!),    caritas  fraternitas,     ,       ,    , ,     vita communis,    ,       .              monasterium, claustrum  abbatia,      sanctimoniales, mulieres religiosae,      ,      ,  .

       -.      Kanonissenstift ( Frauen-  Damenstift).   terminus technicus        ,   , .. [232 - Sch?fer H. K. Die Kanonissenstifter im deutschen Mittelalter.]. Stift, Stiftung      ()  ,          ,        . Kanonissenstift       (   Stift       c XVI ).    monasterium, abbatia.               :      ..  ,   ()    (    )     .   ,  ,     ,      .  ,    -  .         ,     .        ,      ,         ,    ,      .     (     ) , ,     perfectio;       IX . ,    ,       (ordo oratores).  ,    (Kanonissenstift)             ,         (..    Damenstift),         .




Regula ad virgines:  


        vita religiosa             .    IV .                [233 - Brown P. Aspects of Christianization of the Roman Aristocracy // The Journal of Roman Studies. 1961. Vol. 51. P. 111.].  vita religiosa         . ,   ,                           ,      ,      contemplatio.      .    .           ,      .          ,       IV .[234 - Consolino F.E. Ascetismo e monachesimo femminile in Italia dalle origini allet? longobarda (IV-VIII secolo) // Donne e fede. Santit? e vita religiosa in Italia / L.Scaraffia, G.Zarri. Bari, 1994. S. 441; Jenal G. Weibliche Askese im sp?tantik-fr?hmittelalterlichen Italien // Frauen und Kirche / Hg. von S.Schmitt (=Mainzer Vortr?ge 6). Mainz, 2002. S. 3554 (  . 3743).  ,            : Vita Melaniae junioris // Annalecta Bollandiana. Vol. 8. P. 1963.]. ,       ,  , ,  (  )    .      ,            V    VI [235 -          .: K?nig D. Bekehrungsmotive. Untersuchungen zum Christianisierungsprozess im r?mischen Westreich und seinen romanisch-germanischen Nachfolgern (4.-8 Jh.). Husum, 2008.].               ,    , ;  VI .        vita religiosa  .

  IV .                 .          ,    virgines sacrae   ,        ,  ,              (viduae sacrae)[236 -    IV .         (., .,  .   De virginitate; De institutione virginis; De viduis).    ,    ,     ,       ,     (  ) . . : Muschiol G. Famula Dei. Zur Liturgie in merowingischen Frauenkl?stern. M?nster, 1994. S. 4180.].   vita religiosa    .  ,       ,           (consecratio),   .     (viduae),    ,    .  ,   IV .           virgines sacrae,      consecratio ,  ,    [237 - .: Metz R. La conscration des vierges dans lglise Romaine. tude dhistoire de la Liturgie. Paris, 1954.].     ,        ,     , virgines sacrae,  .         ,    ,          .  ,    ,              :  ,   ,    , ,   ,   ,         .   ,  ,          .

 ,         ,     ,  ,   vita religiosa.           (   )  ,    [238 - Diem A. Das monastische Experiment. Die Rolle der Keuschheit bei der Entstehung des westlichen Klosters. M?nster, 2005. S. 164.].  ,     VI .     ,       ,      ,   ,    .   ,  , ,                      ,  -      [239 - Ibid. S. 8283.].

   Regula sanctarum virginum[240 -    ,  .., .:    [] // :    (2013).    : /. ., 2014. . 133  156.   ,  (  )   ,       : Diem A. Das monastische Experiment. S. 154202; Nolte C. Klosterleben von Frauen in der fr?hen Merowingerzeit. ?berlegungen zur Regula ad virgines des Caesarius von Arles // Frauen in der Geschichte VII. Interdisziplin?re Studien zur Geschichte der Frauen im Fr?hmittelalter. Methoden  Probleme  Ergebnisse / Hg. von W. Affeldt, A. Kuhn. D?sseldorf 1986. S. 257271.],   Regula ad virgines,   512 . (   524     (Recapitulatio)  534 .),  ,   ,          [241 - Regula ad virgines         : S. Caesarii ad virgines // Patrologiae cursus completes. Seria latina / Ed. Migne. T. 67. Col. 1105C1121C.   .      (capitula)  .            .     (..  ,  Recapitulatio)    Rec.].       . ,         ,    .                    ,   ,   ,        .

       ,      ,   , ,   (pauca de pluribus)         ,            ,       .

  Regula ad virgines        .             stabilitas loci,  stabilitas congregatione, ..  ,  ,     .          (    ad mortem suam)            ,     [  ] (1; Rec.1).  ,   ,              (in secreta parte in monasterio et in oratoriis) (33)[242 -    ,  (,   ,        ..), , ,      ,    ,    ,  -  ,         (33).].           (34).      ,   - (formaria) (37),         :       ,     - , -    (litteras aut <> mandata aut munusula), ,   ,       (indulgentiam mereatur)    帻,   ,   ,     ,    (secundum statuta monasterii grauius emendetur).      ,        (sacrilego ausu)   -    (23)[243 -         :        -   (pro affectu tamen parentum aut cuiuscumque notitia)       ,    .                ,     ,      (et canauariae tradant) (30). ,   ,           :          ,   ,          (Rec. 6).].       .     ,  ,         : ,      (religiosi)       .      ,                 (35).

         ,        (.. concupiscentia oculorum), , ,      ,       .   ,   -     ,  -  ,          (21; 22).     .       ,         (familiaritas aut societas)      - ,      ,    (Rec. 2).          ,   ,  ,   , ..   [244 - .    . .].

           (3),      ,          .          .        ,          ,       (caritas aut donationes aut uenditiones faciant),        ,   ,    (. 19:21),   (sanctimoniales),   ,    .       ,       ,    :     ,          donec se ab omnibus inpedimentis mundi istius liberas fecerint (4).    : ,     ,    ()      (communibus usibus profuturum) (19).  ,      ,  : nemo sibi aliquid iudicet proprium, siue in uestimento, siue in quacumque alia re (15).         ,  ,  Recapitulatio,        :            ,    (   ..) (Rec. 4).       (Rec. 10).

     (una scholla);        (Vt nulla cellam peculiarum habeat);         ,       .  ,        ,    (7).

                    tria genera hominum[245 -  .     . 1000 . //Cogito...5.--,2011..317327.(. 320323).].     ,   , , :   ,                (14).     ,         [] (25; 26; 40).     (13; 18).  ,  ,  ,    ,       : Ancillam propriam nulli, nec etiam abbatissae, liceat in servitio suo habere; sed si opus habuerit, de junioribus in solatium suum accipiat. (4).      (in omni ministerio corporali)   ;       (12).       :        (pro suo libitu),   ,    (6).        : nemo cum murmuratione aliquid faciat (16).      ,   (quae conquent)      (12).

       ,     ,  ,      : omnes litteras discant (17).  ,    ,      .

  Regula ad virgines   ,     (oboedientia).       ,       (priora, praeposita): Matri post Deum omnes oboediant; praepositae deferant (16).          (10);     ,       ,     (10; 11).            sine murmuratione (32; 16).

       ,       :      ,    (2),     (31).      ,          ,   ,     ,  ,  -                   ,   ,  ,   ,       (24).

           .       ,      ,   : faciant opera sua et non se fabulis occupent.     ,                 (18).     ,         : sedentes ad mensam taceant et animum lectioni intendant (16).

        ,    ,   (Rec. 7; Rec. 1517).  ,   ,   ,    [246 - .:        (38).],     :     ,    ,      ,         ad feliciorem abstinentiae consuetudinem (20).      (20);         (honesto colore), ..     ,       -  (40).                 ,        ,  ,      (42).

 . 19,             ,    :  ,  [ ]   ,      ,      [].      ,       :   - [ ]  ,      ,       ,   ,   ,        .     ,       ,      .         :     ,    ,        ,    .          ,        ,  , ,  ,    ,       (28. .: Rec. 20; Rec. 21).  ,  ,             -    .      coram dei et angelis eius obtestor       -  .     (  ).  ,   ,   ,  -    ,          (canauaria).              -      ,     ,     .     :           (bonum vinum),        ,     ,  ,  ,      (quae sunt delicatius nutritae polpentur) (28).                .        .         .  ,     ,      ,           . , -       (     ),      524 .     :              ,      ,  ,   ,       (39).  , ,       ,   ,        .

       :       (conuiuium),   , , , ,  ,    (in habitu saeculari)      - ,    ,    .             .       ,   .   ,       (deo devotae)       ,       (36).

  , ,    : orantes omni tempore,  , ,  ,   (1 . 5:17).   ,     (horas canonicas),    ,  ,     .        (18; 19; 20)[247 -          ,      .: Muschiol G. Famula Dei. S. 81 105.].     , contemplatio,        ,     ,    ,       . ,         (nobilium filiae siue ignobilium),        (5),       ,    (filiam in baptismo),  ,  ,       (familiaritas)    (9).    (inquietudinem)            ;   ,   (!)     ,     ,     (39).  ,           (extra mundum)      -   . Regula ad virgines    vita contemplativa          .

          ,    .    .            (VI .)    (    VII   VIII .), ..,  ,      ,     .                  ,       ,    .      VI .    -      ,   .         (     , regilae mixtae);  ,      ..  , monasteria duplica,           .        VI .      ,     [248 -  506 .              (propter insidias diaboli aut propter oblucationes hominum (an.28)); 529        . .: Helvtius A.-L. Lorganisation des monast?res f?minins ? lpoque mrovingienne // Female vita religiosa between Late Antiquity and the High Middle Ages. Structures, developments and spatial contexts / G. Melvill, A. M?ller (Eds). M?nster, B., 2011. P. 151170. (P.157). . : Haarl?nder S. Schlangen unter den Fischen. M?nnliche und weibliche Religiosen in Doppelkl?stern // Frauen und Kirche. S. 5570 ( . 5657).].  VIII .      - ,    vita activa,   ,   ,            ,    ,   .     ,      ,       ,   [249 -          . : Vita Leobae abbatissae Biscoffesheimensis / MGH Scriptores. Bd. 15 (1). S. 118131 ( . 1920. . 129130).].

,              (vita contemplativa)  ,            [250 - Wemple S.F. Women in Frankisch Society. Marriage and the Closter, 500 to 900. Philadelphia, 1981. P.154; Schulenburg J.T. Strict Active Enclosure and Ist Effects on the Female Monastic Experience (ca. 500  1100) / Ed. J.A.Nichols, L.Th. Shank. Medieval Religious Women. Kalamazoo, 1984. Vol. 1. P. 7879.].               ,            ,         .      virgines sacrae.      :      ,   ,   ,  ,         ,           ,        [251 - Muschiol G. Famula Dei. S. 7980; Nolte C. Klosterleben von Frauen in der fr?hen Merowingerzeit. S. 267268.     .: Runge L. Dedicated Women and Dedicated Spaces: Caesarius of Arles and The Foundation of St. John // Western Monasticism ante litteram. The Spaces of Monastic Obserwance in Late Antiquity and the Early Middle Ages / Ed. H.Dey, E.Fentress. Tunhout, 2011. P. 99116.].      ,   , ,    .         ,   ,    ,       [252 - Diem A. Das monastische Experiment. S. 154 -192.].

.    ,                ,    ,     Institutiones coenobiticae      (     )   [253 - Ibid. S. 178 f. . ,        (Regula monachorum), ,        (De institutis coenibiorum et de octo principalibus vitiis)        Collationes patrum     ,    .     .: Frank K.S. Fr?hes M?nchtum im Abendland. Z?rich, M?nchen. 1975. Bd. 1. S. 107193.].            virgines,       , ,      [254 -    .   De virginitate      ,    civitas Dei (. : quia vos angelis desidero esse consimiles (Rec. 13)).]        vita contemplativa,       .      ,        ,    ,   ,     :         ;           .          [255 - Rec. 1.        Lib. 1. Cap. 57 (.: Vita Caesarii // MGH Scriptores rerum Merovingicarum. Bd. 3. S. 451  501.)     . .: Klingshirn W. E. Caesariuss Monastery for Women in Arles and the Composition and Function of the Vita Caesarii // Revue Bndictine. 1990. Vol. 100. P. 441  481; Diem A. Das monastische Experiment. S. 191 (      ); Nolte C. Klosterleben von Frauen in der fr?hen Merowingerzeit. S. 258 259.],         . ,          .             -      (Rec.19)[256 - . : Rec.1, Rec. 9.   .  (Lib. 2. Cap. 26) ,       ,    ,   ,    ,   ,      (    ).].                (fauces spitalium luporum)     contemplatio:      ,          (Rec.14; Rec.18).          ,           .    .,            , ..                ,    (puritas cordis),         ,           ,  ,          (extra muros)[257 - Diem A. Das monastische Experiment. S. 178179.].     ,      [258 - Ibid. S. 178. .: Vita Caesarii. Lib 1. Cap. 35: quasi recentior tempori nostri Noe, propter turbines et prozellas sodalibus vel sororibus in latere ecclesiae monasterii fabricat archam.],          .                 , gratia Dei,    adiuuatio et inspiratio Dei, misericordia Domini, fauor diuinus  ..

 Regula ad virgines           (saeculum)       ,  -    ( renuntiatio saeculi)   ,     .    ,    . ,      ,         ,             .      ,  ,    .             ,              [259 -             549 . .  .: Muschiol G. Famula Dei. S. 76 f.].     ,  ,           ,         (inpedimentis mundi),    ,    ,          .   ,    ,      ,     (Rec.8).       ,     status quo    ,     (perfectio),  ,   .  ,             (familiaritas),  ,          .   :  ,     (concupiscentia oculorum) (21).                       . ,  ()      (24):       (.:     (1 . 5:20)).  , ,       ,    ,        (aedificatio    ,      , ,    )  .

Perfectio             ,          ,      ,     [260 - Diem A. Das monastische Experiment. S. 178 ff.].        .  , ,   : perfectio    ,   puritas cordis    ,          ,   , ..   (conversio),       ; ,     .       perfectio   ,                  .   , , perfectio    :     [261 -   perfectio      ,   ,  . (Ibid. S. 177   : Leyser C. Authority and Asceticism from Augustine to Gregory the Great. Oxford, 2000. P. 111  134; Klingshirn W.E. Caesarius of Arles. The Making of a Christian community in late antique Gaul. Cambridge, 1994. P. 146  170.).].

   perfectio , ,  ,    ,     sanctitas,    sancta regula,      ,   (nihil de sanctae regulae institutione minui permittatis (Rec.13)),      <>   (40; Rec.14).          .   mater        ( ,           -, ),          (25; Rec. 10),  ,          .      :  - -   -       ,  ,     - ,      ,              ,    (Rec.14).  ,   ,   ,     (Rec.12).  ,        :   ( )   ,          .

       .            ,  :       ,  (civitas)    (pro uiniuerso populo) (36; Rec.18).         ,         ,    . .  ,       (..  ;  monasterium in solitudine),      ,       ordo oratores       VIII ,    VI .    ,  ,      .

  .               ,      ,         ,     :    ,   (una schola),     [262 -               .],      (..   memoria),     ,   /.  ,               ,  ,   ,    (sancta congregatio),    .          ,  ,         ,      -      .                        .           ,     .

 ,       816 .,           ,      Institutio sanctimonialium,       Regula ad virgines,        .   ,   ,     , ..     .    .  ,          ,    , ,          ,     ,    ,  ,  -         .     ,         , ..   ,    ,   ,      .        ,   ,  ,   ,     ( IX . ),     .     ,    ,           ,       ,          .  Institutio   ,           .           ,         , .   ,     Regula ad virgines  .    ,     黠 컠      ,       .




  :        ?


  VI     (520 587)       .  ,      . : 568 .          ໠    .          .           IX  X   [263 - Grgorii episcopi Turonensis. Libri historiarum X // MGH Scriptorum rerum Merovingicarum. Bd. I(1). .   :  .  . (. .. ). ., 1987.          .].           ,              [264 -      :         (IX 39; X 15) De scandalum monasterii Pectavensis.  scandalum      ,     , ..  ,    () .],      ,  .   ,           VI .,   [265 - ., .: Scheibelreiter G. K?nigstochter im Kloster: Radegund und der Nonnenaufstand von Poitiers (589) // Mitteilungen des Instituts f?r ?sterreichische Geschichtsforschung. 1979. Bd. 87(1). S. 137; Gillette G. Radegunds Monastery of Poitiers: the Rule and its Observance // Papers presented at the Eleventh International Conference on Patristic Studies held in Oxford 1991 / Ed. E. A. Livingstone. L?wen, 1993. P. 381387; Hartmann M. Reginae sumus. Merowingische K?nigst?chter und die Frauenkl?ster im 6. Jahrhundert // Mitteilungen des Instituts f?r ?sterreichische Geschichtsforschung. 2005. Bd. 113. S. 119; G?rsch K. Der Nonnenaufstand von Poitiers: Fl?chenbrandt oder apokalyptischer Zeichen? Zu den merowingischen Klosterfrauen in Gregors Zehn B?chern Geschichte // Concilium medii aevi. 2010. Bd. 13. S. 118.],    ,      ,            [266 - Schilp Th. Norm und Wirklichkeit religi?ser Frauengemeinschaften im Fr?hmittelalter. S. 50; F??el A., Hettinger A. Klosterfrauen, Beginnen, Ketzerinnen. Religi?se Lebensformen von Frauen im Mittelalter. Idstein, 2000. S. 21; Gillette G. Radegunds Monastery of Poitiers: the Rule and its Observance. Passim; Helvtius A. L. Lorganisation des monast?res f?minins ? lpoque mrovingienne. P. 158.].           : ,           ,          .                  ,    ,  VII  VIII ,  .     ,        ,       ,  ,      ,      .                         ,    .

,  589 .    40 ,   ,    ,     :    [267 -              II.     ,        (      ),          .].      ,   ,     ,     de scandalum monasterii Pectavensis.

       (scandalum),   ,   ,      ,  .    ,      ,  ,        ,      .               ,  ,  :     -,       ,     ,     ,     ꓻ (IX 39).

       ,     <>     ,   ,          ,    [ ] .    ,          .            ,      .     :      ,     , ,   ,   . <>   []    [], ,  -           (IX 39, 40).

 ,       ,     ,     Type      [].    ,  ,       [ ]       .

-,      ,  ,         ,     ,    , :      ,     ,          ;   , ,      .     , :    ,       ,      (IX 40).

,        ,    ,      .            ,     ,      .    軠            ,  ,   ,    ,     ,  ,       (IX 41).       : <>        ,  ,        ,  ,   ,       ,       (IX 41).

    ,         .            II.        ,    ,         ,   ,        .           .        .         , ..    ,       .    . ,        ,      ,       ,    ,     (X 15).   ,                    ,      ,      .    .  ,       , , ,   ,        ,        (X 20).

        ?         :

,  ,                .  ,  ,       ,    ,            , ,  ,     .   ,           ,   ,     ,         .         ,  ,        (X 16).

 ,                   ,  ,       -.       ,     , ,  ,  ,     -  (    )    , , ,            .

         ,       :

    ,  ,    <> -     - ,  ,  ,      .  ,      ,  ,   ,  ,     ,  ,   ,  []  (      ..) (X 16).

         , , :

  ,      ,  :   ,    ,         ,        .    ,  ,   -     ,   ,     ,  .      []     ,   ,       .      ,      ,     .             ,       . <>       ,          ,      ,   ,       ,   . <>      ,       ,      ,    ,        ,     ,   -   .     ,       -   ,     <>.   ,    ,    ,   ,       ,    ;  -    ,     ;    ,      ,   ,   ;             ;  ,   ,      .    ,   .       ,  ,      (   ..),  ,  ,       ,  , 20 ;  - ,  ,    ,       (X 16).

, ,   ,    ,               ( , )     .  ,        ,  ,      ,     ,     ,              , usus, .. , ,   ,   , ,  . ,               (X 16).

, ,     ,          :         .     ?         .         ,    ,               , ,   ,  ,         ,  ,    , usus vivendi,          .  ,   ,            ,        .  , ,    ,    ,      .              ,         , ..     :   ,             .     ,        (IX 40).     ,  ,           ,        ,       ,        :                ,        ,     ,   . ,           ,     ,          ,       .       ,      (IX 40).

      :     ,      .  , ,     :        ,             軠 necessitate commota[268 -        : Csair dArles. Oeuvres monastiques // A.de Vog?, J.Courreau (Ed.). P., 1988. Vol. I. P. 476495.  .: F??el A., Hettinger A. Klosterfrauen, Beginnen, Ketzerinnen. S. 42.].     ,   .         ,        (     )     .     :       ,  -.      .   ,   ,    ,         [269 -           . . .  : G?be S. Radegundis: Sancta, Regina, Ancilla. Zum Heiligkeitsideal der Radegundisviten von Fortunat und Baudovina // Francia. 1989. Vol. 16 (1). P. 130.].

,            .  ,  ,     ,       , .       ,    (   )     ,     ( )     ,         .    :       ,       conversio,   ,        ,       .   ,  ,                  :  40     ,  ,     ,  (X 16).

,         ,    ,              , ..       ,    ,     ,             .      usus,  ,         ,   -      ,  -      . ,    ,     ,   - (  ,  ,   ,   )     .   ,                [270 -     .: Heinzelmann M. Gregor von Tours (538594). Zehn B?cher Geschichte. Historiographie und Gesellschaftskonzept im 6. Jahrhundert. Darmstadt, 1994. ( . 134  .).].       ,  ,        ,    , ,    ,         -    ,             , ,   vita religiosa      .

 , , ,    ,   ,       ,   ,   ,     : ,       ,   ,   (  )   .   ,              VI     ,     .         vita religiosa.           ,          ,     .   .

(1)   VI       ,               (castitas, vita celebs).            .      ,   ,    ,       -  ( fuga mundi)   .          ,     VII ,  30%          [271 - F??el A., Hettinger A. Klosterfrauen, Beginnen, Ketzerinnen. S. 42 (. 11   : Schulenburg J.T. Wommens Monastic Communities 500 1100: Patterns of Expansion and Decline // Sings. Journal of Women in Culture and Society. 1989. Vol. 14 (2). P. 261292).      VI-VIII . .  : Helvtius A.-L. Lorganisation des monast?res f?minins ? lpoque mrovingienne; Muschiol G. Famula Dei. S. 6374; Bodarw K. Frauenleben zwischen Klosterregeln und Luxus? Alltag in fr?hmittelalterlichen Frauenkl?stern // K?nigin, Klosterfrau, B?uerin. Frauen im Mittelalter / Hg. von H.Brandt, J.K.Koch. M?nster, 1996. S. 117143 (   .137).].           ?  , ,    ,           :   ,       ,  ,  ,       (IX 40). ,         ,    ,    ,   .      ,   - ,      ,   ,         ,    ,     (X 16).

 ,    ,       (vita contemplativa) ?            :      ,    .       , <>       (..   ..).      ,         (IX 33).

 ,      [272 -   ,  , . (Hartmann M. Reginae sumus. S. 14).      . ø .: G?rsch K. Der Nonnenaufstand von Poitiers. S. 23.].             .         per se    ,    ,     ,   ,     Regula ad virgines.  ,       ,  ,  .    ,             .       :           , , ,      .             ,   ,  ,    ,              .   .

,       .    ,    ,          (III 7).    .     () ,     ,      (IX 39),    ,        , ,    ,     .      ,   ,     ,    ,   ,  , ,         !  ,        , ,   :      ,        ,                ,   ,  ,     .  ,      ,       ,  ,     .            De vita patrum:   ,      ,     [273 - Non potest fueri, ut ego in monasterio sepulchrum habeam, a quo mulierum accessus arcetur (De vita Patrum // MGH Scriptorum rerum Merovingicarum. Bd.1 (2). S. 667).    . ø (G?rsch K. Der Nonnenaufstand von Poitiers. S. 7).].

       , , -     ,          ,    (inclusio; VI 29).   ,           ,    .          :     ,      (VIII 34).          :

     - ,                 .       , , ,   ,  .             ,   ,       , :          ,     . <>           , ,    ,        , ,      ,     (IX 40).

         .                 :

      ,              .   ,   ,     , :   ,  ,     쓻 (VI 34).             .

(2)    ,      ,    :               insidiante diabolo in corde Chridechildis.          ,   .         .         [274 - Ewig E. Studien zur merowingischen Dynastie // Fr?hmittelalterliche Studien. 1974. Bd.8. S. 1559 (S. 48).]     ,          , , [275 -   .: Scheibelreiter G. K?nigstochter im Kloster. S. 137; Hartmann M. Reginae sumus. S. 14; G?rsch K. Der Nonnenaufstand von Poitiers. S. 1112.].

,    584 .   ,         ,  .         ,  ,  ,  ,       ,    (580).       (V 39; VI 34).

      (      ),    567 .    I,   , ,    ,       ,   ,   ,         ,   .             ,         .         - ,          ,       , ..   (,     )[276 - Hartmann M. Zur Stellung der merowingischen K?nigin // Scientia veritatis. Festschrift f?r Hubert Mordek / Hg. v. O.M?nsch, Th. Zotz . Ostfildern, 2004. S. 25 42 (S. 28). .:   IX 35.].                         [277 -        :          :    ,     ,      ,      (IX 43).  ,            .].  ,     ,         [278 - Hartmann M. Die Merowinger. M?nchen, 2012. S. 7778.].             ,   ,     (     ).         .        ,       ,        ,   .

           [279 -    : G?rsch K. Der Nonnenaufstand von Poitiers. S. 1012.]. -,          (IX 33)         (IX 26),    I.          .   , ,       . ,  ,      .  , ,           .      ,     ,  587 .,        II,      (. 575),           ..   .         . IX 20.   (   )     ,     .      ( )      I .                  .         .   ,    ,  ,    II,    ,  -   . ,   ,               ,      .  ,          ,      .       .    :           .                II,  .      ,   ,         ,          (X 20). ,  ,   ,         .

 , ,         廠        . ,     ,        .         , ,        ,  ,     .   (?)    ,          :

   : ,   , -   ,       ,  ,  ,      ,  ,      ,       ,  ,   ,        (IX 39).

    , ,        ,    ,     .  ,      ,    ,          .      :           ,       ,      .

 ,         :      , ,    contemplatio,       .    ,   ,         , .  ,       ,      ,       (, ),       .  ,      ,   ,     ,   ,        ,   , ,    [280 - ,         410 .     .     ,        ,       (. ), ,   ,     .  .: Prinz F. Fr?hes M?nchtum im Frankenreich. Kultur und Gesellschaft in Gallien, den Rheinlanden und Bayern am Beispiel der monastischen Entwicklung (4. 8. Jahrhundert) M?nchen, 1988. (2.Aufl.). S. 68 ff., 76 84.].            .          :       (VI 16),    (IV 26)    .            .              ,           ,  ,     .

(3)           IX  X      :  ,     ,     .        ,        .        ,        ,            ,    ,        .               :              ,     , ,   .

    (,  ,   )    (in atrio)  , ..   (IX 33).        :        33  IX       , ,    ,     ,         (X 12).

   ,    ,            :      .  ,  ,             .

 (   )  ,      .  , ,   .           ,          ,       .   ,     ,     ,           .       .              (audito levitatis consilio)    ,     :  -      ,     , ,  ,    ,      ,       .     :            ,    ,  ,     .  ,    ,    ,        .

    ,     .         ,     ,     ,     .          ,    (calumnia).   ,      ,   ,           ,       ,    ,          .  ,  ,  ,       ,             .    ,    ,       ,  .        :  ,    !    ,    ,   .  , ,     ?.           ,         .      :     ,        :     ,    ,  .  ,       ,       .       ,   ,     .

        ,        .           ,     ,    ,         ,      .  ,       ,   ,     ,      .      ,        .   ,    ,    ,      ,      (X 12).

,  , :                .          ,      ,         ,      ,  [281 -          , ,    ,   I,      .      ,   ,   ,         (X 12).]. ,       ,      [282 -      ,  .      , ..       .].          ,     ,      ,    ,        .

  ,     ,    ,         .             ,  .          ,           (I 47).     ,          567 . ,   VI   .   ..  , ..          .  , ,  ,       ,        ,           [283 -     .:  .      VIIIX .     //  -  . 2017. T. 8. . 8 (62). 2017.      (    ). [ ]: https://history.jes.su/s2079878400019773-1.     :  .   : , ,  //  . ., 2011. . 72. . 2259 (     ); Feine H. E. Ursprung, Wesen und Bedeutung des Eigenkirchentums // Mitteilungen des Instituts f?r ?sterreichische Geschichtsforschung. Graz, 1950. Bd. 58. S. 195208; Tellenbach G. Die westliche Kirche vom 10. bis zum fr?hen 12. Jh. G?ttingen, 1988. S. 7375.].  ,        ,    ,     VI                 .              .   -       ,         , .. civitas,   ,     .         .       (536)    .   ,              ,   ,               [284 - Klingshirn W.E. Caesarius of Arles. P. 256263; Angenendt A. Das Fr?hmittelalter. Die abendl?ndische Christenheit von 400 bis 900. Stuttgart u.a., 1990. S. 175177.].                [285 -    .: Ueding L. Geschichte der Klostergr?ndungen der fr?hen Merowingerzeit. B., 1935. S. 165244; Prinz F. Fr?hes M?nchtum im Frankenreich. S. 493  496; Helvtius A.-L. Lorganisation des monast?res f?minins ? lpoque mrovingienne. P. 167.].        ,      .          (pro remedia animae) ,  ,       (memoria)     .           :           , ,            , ,   ,       .               (     ,    ),      (    )   .    -    ,  ,      (    )         [286 -    .  : Felten F.J. ?bte und Laien?bte im Frankenreich: Studie zum Verh?ltnis von Staat und Kirche im fr?heren Mittelalter. Stuttgart, 1980.].

                 (iurisdictio episcopalis)      (ordinarius) .            .             ,          ,         ,    .        ,        ,                 .       ,        .          ,  ,    ,  ,     . , ,          ,         .

,       ,  ,     vita religiosa      .      ,   ,  .  ,   ,    :       ,         , , ,   - .                .  ,          ,   ,    ,          ,    .            (   ,           ),          .

        .       IX ,                .             (     ?)          ,       .     ,    ,        ,              :

        ,         ,     ,      .        ,         .

     ?       .         ,  , ,         -       -  ;               ,      -        ;         -    ,    ;          ,     ,             ,      ,    ,  ,      -  .              ,          (IX 42).

             ,              :     .         ,            ,  .   :      (542)          (.. : Regula patrum tertia, Regula Aureliani, Regula Tarnatensis, Regula Ferrioli),   .  ,                     ,    ,              .   ,             ,              ,           [287 - Diem A. Das monastische Experiment. S. 203  227 ( . 204207).].       censura ecclesiastica,        .   /   :      ,  ,     , ,     ,  memoria   ..

                . -,        ,         .   755 .              monasterium,        ,      ,   [288 - Felten F.J. ?bte und Laien?bte im Frankenreich. S. 163164.]. -,    .   (. 615)        ,       -   ,        .    , Regula cuiusdam patris ad virgines ( Regula Waldeberti)  Regula Donati ad virgines[289 -         (. 670),      Regula Waldeberti. Regula Donati     (. 656),     .  .: Diem A. Das Ende des monastischen Experiments. Liebe, Beichte und Schweigen in der Regula cuiusdam patris ad virgines (mit einer ?bersetzung im Anfang) // Female vita religiosa between Late Antiquity and the High Middle Ages. P. 81136; Idem. New ideas expressed in old words: the Regula Donati on female monastic life and monastic spirituality // Viator. 2012. Vol. 43(1). P. 138.],      ,   ,  ,  - ,       .           ,     (convivium).               (    )        (salutatorium)   .        .        :    (confessio),          . , Regula cuiusdam patris ad virgines      (    ,    ,  completorium).           ,     , , ,   ,      ,           [290 - Diem A. Das Ende des monastischen Experiments. S. 95.].

                      [291 - .   : Felten F. J. Auf dem Weg zu Kanonissen und Kanonissenstift. Ordnungskonzepte der weiblichen vita religiosa bis ins 9. Jahrhundert // Europa und die Welt in der Geschichte. Festschrift zum 60. Geburtstag von Dieter Berg / Hg. von R. Averkorn u.a.. Bochum, 2004. S. 551573.]      .     VIIVIII .,     ,      .        ,     ,     ,               .  -,             [292 -   . ,      .    ,    ,     ,       (4 ).   (1220 .)   . Muschiol G. Famula Die. S. 7273.].     ,           ,     ,         .    ,          [293 - ,           ,   ,      .    VIVII .       .: McNamara J.A.K. Op. cit. P. 111;      .: Prinz F. Fr?hes M?nchtum im Frankenreich. S. 4758, 6284.]         ,   ,         .  ,       ,         ,      (consuetudines)      sine quocumque voto[294 - Nolte C. Klosterleben von Frauen in der fr?hen Merowingerzeit. S. 257; Schilp Th. Norm und Wirklichkeit religi?ser Frauengemeinschaften im Fr?hmittelalter. S. 155 ( . 317).]. ,         canonicae.    813 . --          ,        :    totius Galliae Lugdunensis     (admonitiunculas)   ,    ,   ,      ,         [295 - Concilium Cabillonense. an. LIII. (S. 284).].   12   ,  ,  -             .             Institutio sanctimonialium,    .




Institutio sanctimonialium:   ordo


                ,    ,   ,   .         renovatio regni Francorum.                      (divinus cultus)      [296 - Staubach N. Cultus divinus und karolingische Reform // Fr?hmittelalterliche Studien. 1984. Bd. 18. S. 546581.].  816 .         (.. ,       )   .  ,           ( ),     Institutio canonicorum Aquisgranenses    Institutio sanctimonialium  [297 - Institutio sanctimonialium Aquisgranensis // MGH Concilia. Bd. 2 (1). S. 422456.           ; Institutio canonicorum .: Ibid. S. 312421.].    institutiones    vita religiosa   (vita communis),         [298 -  ,            cultus divinus     -.       ,      .].

     ,       ordo monachorum / ordo monialium     ordo canonici / ordo sanctimoniales,      ,           ,  ,         ,  (ordo).   ordo   ,        ,        Regula Benedicti.       :   (clirici canonici)   , ..     ,    ,                    ,     VIII .,          Institutio canonicorum[299 -    Institutio canonicorum .: Semmler J. M?nche und Kanoniker im Frankenreiche Pippins III. und Karls des Gro?en. G?ttingen, 1980; Idem. Die Kanoniker und ihre Regel im 9. Jahrhunder // Studien zum weltlichen Kollegiatstift in Deutschland / Hg. von I. Crusius. G?ttingen, 1995. S. 62109 (S. 78).].  ,         ,  ,   ,        (sub monasticae regulae norma),       .  ,   Institutio sanctimonialium (  )       Regula ad virgines  :  ,        vita communis,             ,                    .          ordo , ..   . ,     ,    .

Institutio sanctimonialium   28         .  6    .                ,  ,    ,      ,   ,          .       .      (, , -,  ),      ,  Regula ad virgines    [300 -   Institutio sanctimonialium .: Schilp Th. Norm und Wirklichkeit. S. 59, 6264 ( )   : Waesberghe J.F.A.M. van. De Akense regels voor Canonici en Canonicae uit 816. Een antwoord aan Hildebrand-Gregorius VII en zijn geestverwanten. Assen, 1967. S. 306376.].                 .

 22  (  )            .             (    ),    ,    instrumentum,         .      Institutio         ,          .                    .        (officium divinum).         ,  ,          .   ,   ,  ,  ,    ,  ,         ,      ,        ,  , ,    . Institutio sanctimonialium      (     -)   : ,           (Deo dicatis <> viventibus (can. XXI)).    ,  ,             ,       ,        ,     .

   Institutio,  ,   IXX .,  -   monasterium.   ,       ,    ,      ,    vita religiosa           ,     .   ,                 .  ,         .               ,  -    ,       ,      ,     ordines   ,        .     ,              : in psalmorum celebratione sive oratione et horas canonicas, matutinam videlicet, primam, tertiam, sextam, nonam, vespertinam, completorium pariter celebrent[301 -     --,  ,   Institutio (Concilium Cabillonense. can. LXI. (S. 285)).       .: Muschiol G. Das gebrechliche Geschlecht und der Gottesdienst. Zum religi?sen Alltag in Frauengemeinschaften des Mittelalters // Herrschaft, Bildung und Gebet. Gr?ndung und Anf?nge des Frauenstifts Essen / Hg. von G. Berghaus. Essen, 2000. S. 1927.  : Idem. Zu den liturgischen Voraussetzungen von Nonnenemporen / Das Kanonissenstift als Forschungsproblem. Studuen zum Kanonissenstift. S. 129148 ( .131133).].

    VIII .        ,        .         ,              ,  ,    .   .. missa privata,  missa speciale.        [302 - Angenendt. A. Missa specialis. Zugleich ein Beitrag zur Entstehung der Privatmessen // Fr?hmittelalterliche Studien. 1983. Bd. 17. S. 153221.].       (oblationes)             .          :                .              . ,                   . -,   VII      c [303 -    ,     810%   .  115  ,   VI  VIII .,  IX .  16. (G?tz H.-W. Europa im fr?hen Mittelalter. 500 1050. Stuttgart, 2003. S.233).  .: Bodarw K. Frauenleben zwischen Klosterregeln und Luxus? Passim.]. -,   ,                  ,    vita religiosa   ,  .                  145  Institutio canonicorum  ,       (    ,           [304 -    .   -   : Bodarw K. Eine M?nnerregel f?r Frauen. Die Adaption der Benediktsregel im 9. und 10. Jahrhundert // Female vita religiosa between Late Antiquity and the High Middle Ages. S. 235272.]),         28  Institutio sanctimonialium.

         vita religiosa,     , ,  , ..         ,     .     Institutio     (norma vivendi)    ,         ,   ,          .     ,         ,   vita communis    .

    -  ,       (professio).      castimonialis nominis professio (can. X)        ()       ,                [305 -   .  (Schilp Th. Norm und Wirklichkeit religi?ser Frauengemeinschaften im Fr?hmittelalter. S. 75).   ,   professio   Institutio     ,         ,  ,      .].                     (can.VIII).      ,    ,    ,  ,     (carnalibus delictationibus),  :        .       ,          Institutio, ,        ,       ,   -   (negotia saecularia)      .  ,    ,      ,      (archana cordis sui scrutentur).            (      ),     -  (ne forte illarum admissio aliquod in posterium generet scandalum (can. IX)).

         ,       , ,      ,        ob amorem Christi.  ,     ,   -  ,    ,    ,  () [306 - Ibid.].          Institutio ,   ,    ,    ,   .    .

           (res propriis).    (paupertas sancta)       .  , ,       :            ,    (Rec. 10).   Institutio      quae ob amorem Christi sanctimoniae se dicaverint et in collegio sanctimonialium se admitti postulaverint?      IX                     (res suas proprias)   ,         .         .  , ,    (, ecclesia) ,   ,    .             , ..  .. stipendia necessaria,  stipendia ecclesiastica.    .      ,            (usufructuario habere voluerit),     (quaestor ecclesiae)     .        . , ,        (quod si eas ecclesiae conferre noluerit),        ,     (per scriptum publicae),        ,         .              -     aut servi aut certe aliis.

 ,       monasterium,    ,          ,               (claustrum): intra claustra <> proprias <> mansiunculas (can. XXIII).      ,  , ,   claustrum       , .  Institutio  ,  ,    ,     (omnes in dormitorio dormiant <>. In refectorio quotidiae pariter reficiantur (can. X)),  ,    mansiunculae,         (can. XX),    -  ,         .  ,      ,      domus propter anus et infirmas,              (can. XXIII).  ,    Institutio    .    (mansiones, domus  propriae mansiunculae)     sanctimoniales,       ,   IX .    ,  ,  , LXI     -- (813).        .

 ,     ,  ,     (    ),    .              vita communis.          (can. XII):    (sanctimoniales in una societate viventes)         (cibum et potium aequaliter accipiant)   stipendia ecclesiastica,      (. 2:11).        (.: 1. 10:12).  de facto,  ,   Institutio       ,              .

           .  (discretio)          (        [307 - : SchreinerK.M?nchseininderAdelsgesellschaft des hohen und sp?ten Mittelalters: kl?sterliche Gemeinschafsbildung zwischen spiritueller Selbstbehauptung und sozialer Anpassung. M?nchen, 1989.]). Institutio sanctimonialium, ,        .. stipendia ecclesiastica, stipendia necessaria (can. XII, XIII.).,   .   (stipendia),       ,   ,  (lanam et linum)   ,  (ligna)           (can. XIII).      (necessitates corporum)    .     (  )     (   ): tres libras panis <> et tres libras vini.       : duas libras vini et duas cervisae et, se minime vini ferax fuerit, tres libras cervisae et <> libram vini.     410 .,  ,             .  ,          XI .[308 -   ,      1059 .               , ,    . Semmler J. Die Kanoniker und ihre Regel. S. 108109.].                     : Institutio sanctimonialium        .         (   ,  ),   , , ,   et cetera necessaria.                 (diebus vero festis, sicut moris est ecclesiae).            (villae)     (de elemosinarum oblationibus),    ,          ,              (can. XIII).        .    , Institutio     ,    ,    ,     (nigrae vestis)     (can. X).

 ,        ,     :    ,        .       ,      ,      :  ,      ,          (can. VIII).

   (   Regula ad virgines  )          .           ,        (         ),    ,  ,   stipendia ecclasiastica   , ,    [309 - .   :     -           (27).].             [310 - Institutio, ,            ,     ,      (Schilp Th. Norm und Wirklichkeit religi?ser Frauengemeinschaften im Fr?hmittelalter. S. 205).].     :    famuli aut famulae (can. XXI)[311 -       -- (can. LXII).].        .  ,  claustrum      mansiculae,     .     congregatio       .       ,          (ut sanctimoniales erga famulas sibi serventes pervigilem adhibeant custidiam),        -      .  ,      , saeculum,    ,    .  , ,       ,       .   Institutio        ,    famuli aut famulae       .  :     ,    non amplius, quam necessitas exigit (can. XXI).

                 Regula ad virgines,  -      ,   .     (ob diversarum curarum)    (praepositae) (can. XIV).    (cellararia),    ,   , .  ,  ,  : non sint criminatrices, non vinolentiae, non prodigae et caeteris vitiorum inlecebris mancipatae (can. XXV).       (portaria).           ,           (porta)             (can. XVI).   ,    (custos),          ,     ,     ,  ,       .

     Institutio     (can. VIIXIV, XVIII, XX).       ,          (can. VII, VIII, XVIII).        ,   ,       ,      (can. VII).

     :    ,            (per villas residendi),  ,         : tales abbatissae regendarum animarum curam suscipere debent, quae subditis verbis et exemplis ducatum praebeant sanctae religionis (can. VII).        ,      :     (subditae) .  ,       -   ,   .   ,  -     ,      ,   ,          vita communis ,              ,            ,    (oboedientia).   ,          .             ,      ,  Institutio sanctimonialium      .     ,              . ,    , ,  ,    [312 -   .: Crusius I. K?niginnen, K?nigswitwen und Prinzessinen als Stifterinnen und ?btissinnen von Frauenstiften undkl?stern // Nonnen, Kanonissen und Mystikerinnen. Religi?se Frauengemeinschaften in S?ddeutschland / Hg. von E. Schlotheuber, H.Flachenecker, I. Gardill. G?ttingen, 2008. S. 5978.].  ,           ,            (              [313 - Schilp Th. Norm und Wirklichkeit religi?ser Frauengemeinschaften im Fr?hmittelalter. S. 7071.])    .              ,    , ,    [314 -              ,   ,   . VIII .  . XI     55 ,          civitas (..        ),        ,     .  .: Last M. Zur Einrichtung geistlicher Konvente in Sachsen w?hrend des fr?hen Mittelalters // Fr?hmittelalterliche Studien. 1970. Bd. 4. S. 441447 ( . 342344); Suckale R. Die mittelalterlichen Damenstifte als Bastionen der Frauenmacht. K?ln, 2001.].      Institutio:   potestas    .    ,              ,        ,   (451)   --[315 - .: Quicquid in his capitulis minus est, ab episcopo suo abbatissa perquirat et ita illi in omnibus obodiens sit secundum canonicam institutiunem, sicuti iustum et rectum est. (Concilium Cabillonense. Can. LXV. S. 285)],       .  Institutio sanctimonialium       ,      ,            (can. XVIII).        ,  ,     ,      , ,   ()   ,        [316 - Schilp Th. Norm und Wirklichkeit religi?ser Frauengemeinschaften im Fr?hmittelalter. S. 115 ff.].

      ,       .          VIIVIII .,    ,      ,  Institutio, ,     ,           :      (can. VII).   Institutio, -,          :           ,     ,              .       ,        : sanctimoniales      monasterium,     ,      ..     --   :       ,        (per licentiam episcopi sui)[317 - Concilium Cabillonense. Can. LXII, LVII (S. 285, 284).] .

     ( praelata)     .     Institutio   ,   ,        ..  .                        (..        ), ,    .      (criminale peccatum)    ,    ,  .  ,    ,    ,          (can. XVIII).          .          :    ,      ,           ,        .

  (can.XVIII)   .  ,      (sie aliqua <> oboedientiam sibi iniunctam agere recusaverit)    . ,       (completirium)   ,  ,     ,        .  ,          (in dormitorio aliquid indecens aut inhonestum verbis aut actibus perpetraverit),     (can. XVIII, XVII).        (opus Dei neglegenter exsecuta fuerit),    (sororibus caritatis officio servire neglexerit),           ,        (si aliqua <> irae, detractioni, susurrationi, scurilitati, bilinguitati, verbositati, dissensioni, simulationi, curiositati vanisque verborum confabulationibus inservierit, discordiam inter sorores seminaverit, huic institutioni contumax aut superba aut murmurans seu in aliquo contraria extiterit et cetera huiusmodi agere temptaverit (can. XVIII)).       ,  ,      ,   ,     ,  ,   , ,   .

, ,           .        ,       .  XX       (ut sanctimoniales virorum caveant frequentias).           . , -   .     ,  Institutio                   propriae mansiculae . XXVII   ,  ,  ,   .     ,     .    ministris    monasterium puellarum,   ,    divinum officium,       (claustrum).      claustrum,          (horas canonicas et missarum sollemnia celebrent);         .

 ,                 . , ,        ,        .  Institutio sanctimonialium,           (propinqui)      servi.       (in loco videlicet ad hoc negotium constituto)        ,     (can. XX).       ,     (familiaritates et sermocinationes (can. XIX)),    , ,   (questor ecclesiae)      salutatorium (auditorium)     (abbatissis mansio (can.IX)).

    Regula ad virgines      .         ,  .         , ,  Institutio,       .  ,          .     hospitale pauperum    , ..     ,   ,       .       ,      ,    .  ,       (res pauperum, patrimonium pauperum)           (can. XXVIII).

 ,           ,   , .     (claustra, claustra monasterii, septa monasterii),   ,       (Domus Dei, ecclesia); portaria     (porta) ,       .   Institutio sanctimonialium         ,       ,  ,  .        ,          .  ,       ,             ,     ()     ,       .   ,                ,             ;   memoria     , ,        [318 -  .:  .         (   .       ) // :   :    . ., 2013. . 9  31.]. Institutio,  ,    ,      -  .         ,     ,    ,  ,     ,     .

  - ,         ,    ,    mulieres religiosae,   vita communis    ,       ,  ,      ,  ,  ?   ,   ,   .      .    Institutio sanctimonialium        ,         [319 - Crusius I. Frauenkl?ster und Frauenstifte  Versorgungsinstitutionen oder geistliche Kommunit?ten // 1000 Jahre Stift St. Georgen am L?ngsee / Hg. von J. Sacherer. 2003, St. Georgen am L?ngsee. S. 3045.         .: Semmler J. Wie adelig waren die Kanonissen?]             ,     .           .     ,  ,      ,     ,        .  , ,      , ..    ,      ,    .

-,        ,     :    ,        .  ,  ,   , ,        ,    ,                 .    ,    (necessitate commota)    ,           (conversio).   ()   (       )  ,    , usus         norma vivendi    .   --                    ,       quae se canonicas vocant.  ,   ,  -  . , ,  816 . Institutio sanctimonialium            (ordo)  .  : ,                 (  ,     ),       formula vivendi       .  ,    ordo      .           廠        ,         ,  ,        .

                       ,       .         .         ,     .  VIIVIII .    ,         (  Regula Waldeberti), , , , ,           [320 -  816 .    ,    .     (  ) .: Helvtius A. L. Lorganisation des monast?res f?minins ? lpoque mrovingienne. P. 159167.].    ,      ,  .                 ,          (oblati), ..  ,      () .  ,    -  - ,     ,  ,  .   Institutio sanctimonialium     :   ,  .       (sacrae disciplinae)   ,    .     (magistra[321 -               .     -  ,       (Schilp Th. Norm und Wirklichkeit religi?ser Frauengemeinschaften im Fr?hmittelalter. S. 73).])     , ,  ,     (can. XXII),      (can.V).  Institutio sanctimonialium (  )        ,      ,             .           ,  ,   ,   [322 - Crusius I. Sanctimoniales, quae se canonicas vocant. S. 1520.].

        Institutio sanctimonialium Aquisgranensis.        ,         : in omnibus monasteriis puellaribus, in quibus canonice vivitur (can. XIII).    ,          ,      (regula)   ,             . Institutio    ,    ,     , ..      [323 -        . .     Institutio            : Schilp Th. Die Wirkung der Aachener Institutio sanctimonialium des Jahres 816 // Fr?hformen von Stiftskirchen in Europa. Funktion und Wandel religi?ser Gemeinschaften vom 6. bis zum Ende des 11. Jahrhunderts. Festgabe f?r Dieter Mertens zum 65. Geburtstag / Hg. von S. Lorenz, Th. Zotz. Leinfelden-Echterdingen, 2005. P. 163184.].           ,     ,              .        .  IXXI         ,  ,       ,    ,        [324 - Schilp Th. Norm und Wirklichkeit religi?ser Frauengemeinschaften im Fr?hmittelalter. S. 1415, 25.].    Institutio sanctimonialium     .                   ,  ,       (     stipendia ecclesiastica). , Institutio sanctimonialium        ,        .                  ,    ,     ,   ,      .




   :      


.. 


              ,                , ,  ,   [325 -      ,         .             .         ,    70   ,       ,     . , . , . , . , .  , . .   .,         ,                  .].                  ,          ,   ,               [326 -           . .  //    /  . . . . ., 2003. . 474  ..            ,  ,  ,  ,            . .  . .   .     . ., 2004;  .      .    maleficia // .   . 1998. ., 1999. . 118133.        -,    ,     ,  컠  . .       (9931234) //  .         (  ). . 77 (12). ., 2016. . 97.   ,    ,            . . ,  .    . . ., 2016. ,          ,     ,       ,         . .    XI        // . . 78 (12). ., 2017. . 6971.],     -         ,        . . [327 -  . .        (Exempla XIII ) ., 1989. . 181  .;  .   .      //  .    .   :   . ., 2005. . 223233.].

         ,      [328 -  . .  :      // :       2003. ., 2003. . 5. . 305332.]     ,          [329 -  . .    . ., 1981. . 83.  . .     !:     // .   . 20152016. ., 2017. . 281 348.].            ,   , ,      ,       ,      .              .   [330 - .               . .   .       .    XIII .  I. .:  , 2012;  .   .       .    XIII .  II. .:  , 2016.].

    ,      ,       [331 -           (tributaire, sainteur)        I- . XX .    Verriest L. Le Servage dans le comt de Hainaut. Les sainteurs. Le meilleur catel. Bruxelles, 1910. P. 172: un homme ou une femme vou au saint patron dune abbaye ou dune glise et tenu, de ce chef, envers cette abbaye ou cette glise ? certaines prestations personnelles (  ,                  ).].    ,      .       ,       familia,     , ,  ,    [332 - .           . .           //     / . . . . , . . . ., 2007. . 6069.].

           ,          [333 -    .  ,   X .,      ,         ,               .     30-  XIII .     ,  ,             .           . .    . 29, 35, 59.         XIX .                  Chartes et documents de labbaye de Saint-Pierre au Mont-Blandin ? Gand / d. par A. Van Lokeren. T. I. Gand, 1868 (  VL).].                  ,                     ,         (servus)   (ancilla)               .     ,       ,        ,        ,        [334 - VL N 111. P. 79 (a.1034): pro aeternae libertatis et remunerationis gloria; VL N 153. P. 102 (a.10731074) : pro adipiscenda in coelis beatitudine verae libertatis coelestisque hereditate felicitatis; VL N 161. P. 108 (a.1089/1170 et a.1230): ut veram libertatem temporali servitute mercaretur; VL N 164. P. 109 (a.1097 1108): pro salute anime mee et remuneratione eterne beatitudinis; VL N 189. P. 119 (a.1116): pro conservanda in posterum libertate sua; VL N 192. P. 121 (a.1068): pro amore et salute animae suae; VL N 193. P. 121 (a.1118): pro amore celestis patrie; VL N 249. P. 147 (a.1155): pro indesinenti libertate optinenda.].

   ,               ,    ,         .  ,        ,       ,          .             .

            ,                    .   :               ,       ,  ,  .    ,          ,           -,      .      - -                      . ,    , ,       .   ,  -         ,  XIV     -      , ,             . ,        -      ,           . ,             XIII      ,   , -,   [335 -                 XIII          .   . .                    XIV    . .  ,   и      //  .     .    . .  (19232000) / . . . . . .:  , 2014. . 9094,   14.].

 ,                     ,      ,         ,      [336 - .:  .         ( XII .) //    .            /  . . . . ., 1996. . 209238;  .     ?:      XIIXIII . //    .               . / . . . . ., 2000. . 7084;  .         //          /  . . .   . . . ., 2000. . 4263;  . ,   familia   XII  XIII .:          // . . 62. ., 2001. . 120136;  .             // Homo Historicus:  80- . . . . 1. ., 2003. . 677711;  .      (  ) // .      / . . . . ., 2003. . 201208.]. ,                 [337 - ,        ,   ,      XII .  XIV .,     -   .   . 9094,   14.],           ,       .    , .  , .   , .    ,      [338 - .      :  .         XIIXIII . //   :    / . . . . , . . . ., 2010. . 7779.].

              ,                  ,  ,          (censum)    .             ,    [339 - VL N 227. P. 137 (a.1140): femina quedam Liedildis nomine de Gontersforde oriunda cum esset libera ancillam se cum omni posteritatis sue successione constituit ad altare sancte Marie in cripta in loco Blandinium dicto ea videlicet conditione, ut ibidem annis singulis in Nativitate beate Virginis duos denarios in censu persolveret. .   : Boeren P.C. Etude sur les tributaires dglise dans le comt de Flandre du IXe au XIVe si?cles. Amsterdam, 1936 (  Boeren). P. 7475.].  -    -        ,    (,        )                  ,          -   [340 - ,  1147 .      ,      (Stums),                 .            ,        ,        (in Purificationem eiusdem virginis)  VL N 237. P. 142 (a.1147): ego Ghisela uxor Baldwini Stums essem ex ingenuis parentibus ex opido Gandensi oriunda me tributariam cum filia mea nomine Bilia ad altare beate Dei genitricis Marie in cripta Ecclesie beati Petri in monte Blandinium dicto constitui tali conditione, quod tam nos quam omnis posteritas ex nobis profutura, singulis annis, in Purificationem eiusdem virginis, duos denarios, In matrimonii contractione sex, In morte vero duodecim, ad prefactum locum persolvemus.    ,  1238 ,          ( )   ,    13 folio      ,  ,               ,      .  (In athedra Petri)   . .     . 2. . . 477: In Gandavo. In cathedra Petri. Bylia filia Gisele Balduini Stums. Wedericus filius eius. Gisla uxor Arnoldi Minmans. Juta filia Immezothe. Gisla soror eius. Wedericus Grauman. Sygerus Minman. Wedericus frater eius. ,              .].              , . .     ,  ,      [341 - VL N 174. P. 112 (a.1101): quedam mulier de Merlebeke, Berta nomine, cum esset libera et ex liberis parentibus procreata, se et omnem posteritatem suam ex se futuris temporibus profuturam in ancillatum contulit beate Marie in Cripta Ecclesie beati Petri in monte Blandinio, tali conditione quod singule persone singulis annis in Nativitate beate Virginis pro censu suo denarios duos persolvent; VL N 224. P. 136 (a.1140): qualiter quedam femina, Suanaburch nomine, de villa Curtracensi orta, libera cum esset et liberis parentibus procreata, se et omnem posteritatem suam ex se processuram, tributariam constituit ad altare beati Petri in monte Blandinium dicto, eo videlicet tenore ut singulis annis in Cathedra sancti Petri, in censu II denarios solvant. ,           Diplomata Belgica ante annum millesimum centesimus scripta / ed. M. Gysseling et A. C. F. Koch. s. l., 1950 (  DB). N 73. P. 179 (989, Nov. 22): quedam femina Godelinda nomine libera cum esset, tributariam se esse constituit cum omni posteritate ex se processura, in eo quidem rationis tenore, ut esset de familia beatissime Dei genetricis Marie, atque ad venerabilem nominis eius basilicam in loco Blandinio constructam annis singulis in festivitate sancti Martini pro censu duos denarios solveret. ,        ,    ,            ,      ,       .].

         .      ,    .     ,                  ,          .                       .

 ,             .    ,     ,         ,   ,    .             .           [342 - DB. N 55. P. 148 (a.950953): ego in Dei nomine Eremberti, cupiens quantulamcumque porcionem habere cum his qui substantiis suis ob remedemptionem animarum suorum Domino et sanctis eius tradunt, ancillamlulam iuris mei nomine Erkenburoc et filiis eius Werenburoc, Weremund, principis apostolorum Petri tradidi altario in Blandiniensi monasterio, tali sub tenore ut omni quo advixerit tempore adveniente sollemnitatis eius die denarios II ad eius exsolvat altare pro mercede anime mee, et si viro iuncta fuerit pro badimonio denarios VI, et cum debitum inrevocabile mortis solverit nummos XII custos eiusdem altaris de illius facultaticula accipiat.]   [343 - VL N 219. P. 134 (a.1137): qualiter quedam femine nomine Hallief, Liedwif, Hildewif cum essent libere tributarie se esse constituerunt ad altare beati Petri apostolorum principis in loco Blandinium dicto, cum filiabus suis Heila, et Heila Imma et cum omni posteritate ex ipsis processura, eo videlicet rationis tenore, ut essent de familia sancti Petri, et singulis annis ad predictum altare vel abbati, in censu solverent duos denarios, pro badimonio sex, post mortem XII.].         ,       [344 - Boeren. Appendice. N 72. P. 163 (a.1261, fevr.): mulieres Adelisa, Gertrudis, Ava, Margareta, Margareta, Gertrudis et Hela de Osthacre constituerunt se ancillas et tributarias ad idem monasterium, tali conditione, quod tam ipse quam omnis earum posteritas solvent cantori predicti monasterii in festo beati Remigii duos denarios nomine annui census capitalis singulis annis, in matrimonio vero sex d., in morte vero XII d.      2- . XIII .,    ,         . ,             Rijksarchief te Gent, Sint-Pietersabdij, Van Lokeren (  RAG, StP, VL) N 946 (a.1289): cantore eiusdem ecclesie censum capitalem predicte ecclesie colligente.                    XIII . ,        ,              Formulaire de lettres, compos dans labbaye de Saint-Pierre de Gand ? lusage des coliers / d. par Napolon de Pauw. La vie intime en Flandre au Moyen ?ge dapr?s des documents indits // Bulletin de la Commission Royale dHistoire de la Acadmie Royale de la Belgique. Bruxelles, 1913. T. 82. fasc. 1. Annexes (  Formulaire). N 5. P. 25 : puella t(alis) n(ominis), de Gandavo oriunda, filia Ar., de t(ali) l(oco), et Margarete, sue uxoris, cum esset libera ac liberis parentibus procreata, se cum omni sua posteritate tributariam et ancillam ad monasterium Sancti Petri Gandensis constituit, tali conditione quod tam ipsa quam omnis ejus posteritas in perpetuum solvent annuatim cantori Sancti Petri Gandensis duos denarios in festo apostolorum Petri et Pauli.].  ,                   (domus)[345 - VL N 195. P. 122 (a.1119/vernieuwd 1e kwart 13e eeuw): quedam mulier de Haltert, nomine Hildeware, cum esset libera et ex parentibus liberis procreata, se cum omni posteritate ex se suisque futuris temporibus processura, ancillam tributariam constituit ad altare beate Marie Dei genetricis Virginis Marie in ecclesia beati Petri principis apostolorum in territorio Gandensi, tali conditione quod tam ipsa quam cuncta eius successio in propria persona in festo beati Martini domui de Descelberge, singulis annis in perpetuum II denarios, in matrimonii contractione VI, in morte vero XII persolvet; RAG, StP, VL N 522 (a.1128/a.1235, nov.): quedam femina nomine Verdelendis de Zeverghem  se cum omni posteritate sua  ancillam tributariam constituit ad altare Beati Petri quod est situm in monte Blandinio in territorio Gandensi, tali conditione quod tam ipsa quam cuncta eius successio singulis annis in purificatione Beate Marie, domui de Descelberghe, in perpetuum duos denarios, in matrimonii contractione sex, et in morte duodecim persolvet.               ,   1238            ,           (curia)   . .     . 67  .].

,           . ,            ,                   (censuarius, censorarius),           ,                   (troncus)[346 - Boeren. Appendice. N 53. P. 156: (1238, juin 2): Isti omnes cum sua posteritate  solvere debent nobis annuatim duos denarios, in matrimonio sex, et in morte duodecim. Super istos autem Bartholomeum filium Grite de Lanscoute, censorarium fecimus, ut annuatim censum eorum capitalem ab eis recipiat, et de eo nobis scilicet in nativitate beate virginis tempore statuto respondeat.           XIII .      ,     . ,     1238      .              (troncus),      ,        . .    . 1. . 61; 216  .; . 2. . . 441576, passim.        -  XIII ,      -      Formulaire. N 23. P. 4445: Universis presentes litteras inspecturis cantor monasterii Sancti Petri Gandensis, salutem in Domino. Noveritis quod nos talem, latorem presentium, censuarium nostrum in genealogia sua, capitalem censum constituimus receptorem; quare vos, omnes et singulos, in quorum juridictione, dominio seu parochiis predicti census debitores morari contigerit, humiliter et devote rogamus in Domino quatinus, si vobis aliquos vel aliquem dicti census (retentorem vel) retentores, vel solvere nolentem, ipsos diligenter monetis et ad dictam solutionem amiabiliter inducere curetis. Durent ad voluntatem nostram.].

,        .                                  ,             [347 -             .        (offertoria),   .   XI .        ,   XII .         ,     (.-. ,     . .)         .      ,  ,  ,           ()  oblatio, offerta. ,       ,    ,    .  XIV .      . .: Jungmann J. A. Missarum sollemnia. Eine genetische Erkl?rung der r?mischen Messe. Wien, 1948. Bd. 2. S. 13 14; 17; 2829.      . . .].

 ,          ,        , ,          . ,                   , , ,    .                ,            [348 - ,          (memoria)         (cura pauperum).                      ,        . .:  . .       :         // Sub specie historiae culturalis.     . .:  , 2014. . 122124.].

,                  (    ) .          ,      XIV .    .   .   .                           [349 - Rijksarchief te Gent, Bisdom, R 41 (  R 41), fol.24v (col.2) (add.): debens de duobus annis; fol.30r (col.1): debent multum; fol.56r (col.2): debens totum.].                (valde dives)[350 - R 41, fol.53v (col.2): eius liberi dives sunt omnes; fol.55v (col.1): debens totum et est valde dives; fol.57r (col.1): valde dives.].

 ,       -   ,        .   ,                        XVIII                   .

,                     .     ,      .                 ,          .         ,  ,        .         ,     ,  ,  ,        ,       .

         ,                  ,         ,                .           ?

         ,     ,     ,       ,       ,                            .         .      , -,    -           ,        ,          [351 -  . .          XIII .         . ., 2016.].   ,        ,                ,    ,      ,         .

   , -,       ,      .    , ,   ,    ,          ,        ,      ,     .  ,  ,              , ,   ,      ,   , ,     [352 -            ,     ,      familia,   .].

     ,                 ,             . ,    ,                .        , ,        [353 -              ,             . .  -  XVI         //  . . 2(13). ., 2010. . 224230.].

,  ,       ,      .        -              [354 - Sigal P.-A. Lhomme et le miracle dans la France mdivale (XI-e  XII-e si?cles). P., 1985. P. 107115.].    ,  ,          .   , ,        ,                 ,            ,            .             .

,    (Liber Traditionum)  .       ,   ,  .      .        ,    ,      .     ,     ,   ,         .   ,     ,              ,            . ,               .          ,               . [355 - Liber Traditionum Sancti Petri Blandiniensis. Livre des donations, faits ? labbaye de Saint-Pierre de Gand, depuis ses origines jusquau XIe si?cle, avec des additions jusquen 1273 / Publ. et annot par Arnold Fayen. Gand, 1906. N 127. P. 117 118 (s. d.): Notum volumus esse omnibus sanctae matris aecclesiae filiis presentibus et futuris quod quaedam ancilla nomine Siborch cuiusdam feminae Rothin de predio Truncinensi, cum in festivitate sanctissimae virginis Christi Amalbergae servile in mola pistrina ageret opus, lignum quo mola in girum ducitur ita manui eius dexterae inhesit, ut sanguis sequeretur, nullaque vi, nullaque arte avelli posset. Ducta est in festo sacratissimae virginis Christi ad locum Blandinium dictum in territorio Gandensi, ubi eius sacratissimi corporis conservantur debito cum honore pignora. Et cum fratres pro ea letanias agerent, seque beatissimae Virgini voveret nullum unquam in vita sua servile opus in festo eius acturam, lignum sine mora a manu ejus longe resiluit, cernentibus et audientibus utriusque sexus populis, qui ad hoc spectaculum confluxerant. Intererat inter ceteros in hoc spectaculo domina ipsius prefata nomine Rothin, eamque beatae virgini Amalbergae contradidit eo videlicet pacto, ut singulis annis in censu duos solveret denarios, pro badimonio sex, post mortem duodecim. Testes: Ascricus, Hugo, Arnulfus filius ejus, Stephanus, Rodulfus, Wichardus, item Hugo, Gevehardus frater ejus, Stemmarus clericus, Notholdus et alii utriusque sexus quam plurimi.].

   ,      ,  ,   ,        (   )  ,       ,   ,      .  ,          ,  ,        , ,     ,  ,              .

  ,          ,  ,              ,      . .,  . .[356 -  .  .         XIV  XV      / . . ., 1988. . 165; 191; 192  .] ,        .        ,     ?     ,         ,   ,            - (. 1010   1067 .), ,  ,    ,      ,     [357 -  -   (.18) / . . . .  //  . ., 1995. . 58. . 258.].



 :

 ,  .   .   ,  ,  ,   ,    .




     XVXVI 


.. 



      XVXVI .       .               ,      , , ,    ,  , -    .

              :  ,  ,    ,  ,    ,     .

           ,      .  ,  ,        ( , -,  , , -, -)     ,     .  ,            ,  ,  ,  ,  ,   ,  ,  ,  ,  ,  ,     . ,      ,      .

  ,        ,   ,         .   ,   ,    ,     ,    .

      ,      ,   ,    .              (     )      ,  ,  , ,   .          .      , ,     ,           .   ,      .                [358 -   ,     .    /  . .. . ., 2003. . 172;          / . ..  //     XIXVI .   . ., 1991. . 249250, 256;  ..       :    //  . . .  /  . .. , .. . ., 2011. . 2. . 44, 57;  .. - .   :    . , 2000. . 300301.].

       ,        , , -      .    ,           .  -          .   ,               .

          ,    .

      ,     ,      .




  


         ,    ,  ,      ,      .

      [359 -       //  ..  . ., 1998. . 1. . 422, 429;    //     (). ., 2000. . 7. . 202;  ..        //   .   . ., 1990. . 3539;     . 249250;    // . ., 2005. . 13. . 348;    // . ., 2005. . 13. . 398;      . ., 1881. . 46;     (). ., 1889. . 16. . 201.],   [360 -   ,   1418 .   //  ..  . ., 1998. . 1. . 418;  .       / . ..  //        . ., 1914. . 19. . 3. . 141, 145, 150; . ., 2005. . 20. . 274, 275;   . . 202, 206;     . 256, 275;       /   .. . ., 2005. . 117;    /  . .. . ., 2002. . 90;  ..     //     (). ., 2014. . 63. . 91;  . .    .   //   .  . ., 2001. . 4. . 107;    . 69, 70 71, 82.],   [361 -    . 422, 423, 424425, 429, 430, 431, 448, 452;  .   . 147;      ,      //   . . . 1873. . 225, 226, 227;   . . 350;  .. . . . 108.],  [362 -    . 424, 429;  .. . . . 93;  .   . 145, 147;  .. . . . 300301;    // . ., 2005. . 13. . 250, 256;   . . 101, 102.],     (  )[363 -  ..    ,  .. .  , 1892. . 2. . 60;     XVIXVIII .    /  . .. . , 2011. . 3435;     1597 . //   .  .  . . 375. . 77 .;   . . 350;    XVI  / . .. , .. , .. . ., 2003. . 65, 135;      / . .  //       . ., 1880. . 3. . 78.],     [364 -   -  / . .  //          . ., 1851. . 1. . 55, 58, 59;   - . ., 1987. . 26, 27, 28, 148149;    . 32;     . 77 .;   . . 350.],    [365 -  .. -        XVII  (13971625). ., 1910. . 1. . 2. . OLXVIIOCXX;    XVI . ,     -  15741600 . / . .. . .; ., 1979. . 2. . 290, 292, 330, 338, 352, 357, 359;     1585/86 . /.  .. . ., 1996. . 31, 35, 40, 43, 47, 50, 52; -    15711600 . /. .. . ., 2013. . 40, 43, 285, 331, 335, 433.],  ,   [366 -  .   . 144;     . 249250;     . 77 .],   [367 -  .   . 145;  .. . . . 91;  .. . . . 107;    . 42, 48, 62, 63, 84.],    [368 -  .   . 145;    . 78;  .. . . . 300301;     . 250, 256;      // . ., 2005. . 13. . 292, 296, 298, 302;   . . 348;   . . 400;  .. . . . 107;   . . 116, 118.].

     ,       ,   ,         .          1422  1440- [369 -    . 425, 451.].

    XI    XV .       ,   .  ,     ,     . , ,      ,     ,   ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,           [370 - .:  ..         . ., 1916. . 126;  .   .    . ., 1913. . 131;      // . XI   XII . ., 1978. . 278303;    // . XI   XII . ., 1978. . 304391; -  // . ., 2000. . 4. . 322329;    // . ., 2000. . 5. . 3065;    // . ., 2000. . 5. . 358369;     // . ., 2000. . 6891;  ..      // . ., 1989. . 42. . 250254;        ,  15326 //  ..  . ., 2001. . 2. . 2731;       , .,  221 //  .. . . . 2. . 3547.].

,  ,   ,   ,  ,         .      ,     .             ,  .          . ,    ,   -     .

      , ,       , ,     . ,          .

      :         ,   -       .          . ,          ,        .      1459 .[371 -  .   . 145;    . 48.].




   


                ,     .   ,     ,    .        ,       ,  ,     ,       ()   .              [372 - .:  ..       XVI  XVII  //   / .-. .. . ., 2003. . 533552.].

                      ,     [373 -     -  1601  / . ..   .. . ., 1998. . 44, 4647, 48, 53, 58, 5960, 65, 66, 68, 69, 72, 73, 74, 90, 91, 93, 94, 95, 96, 104, 109, 114, 119, 159, 166, 167, 168, 169, 170, 190, 213, 215, 216, 217, 218, 224;    . 28, 29, 30, 31, 35, 43, 44;   -  XVI  / .   . .. . ., 2014. . 69, 70, 83, 84, 85, 87, 89;    . 33, 43, 44, 45, 61, 65, 66, 91, 93, 97, 102, 103, 124, 125, 129, 132, 133, 134, 136, 138, 139, 140.].      ,   ,        .

           ,      [374 -  .. . . . OLXXVI, OC, OCXIX, OCXX;    XVI . ,     - . 273, 274, 276, 280, 300, 306; -   . 54, 61, 72, 101, 372, 378, 383, 393, 395, 420, 431, 435, 462, 480, 492, 552, 565, 576, 578, 580, 581;    XVI .     -  7080- . / . .. . .; ., 1980. . 1. . 160;    XVI .     -  8090- . / . .. . .; ., 1987. . 1. . 87, 88.].   ,       ,      ,  ,      ,         .     ,  ,   ,      .




   


    ,      [375 -   . . 202, 206;  .. . .  3539;    . 424, 425;    // . ., 2005. . 13. . 180;   . . 258;   . . 346, 350;   . . 394, 396, 398, 400, 404, 410;     . 276;   . . 89, 93, 98, 99;  .   . 145;  .. . . . 91;  .. . . . 107;    . 68, 75, 77.],  [376 -    . 424, 429;  .   . 147;   . . 250, 256;   . . 101, 102.],   [377 -  .   . 145;  .. . . . 91;    . 42, 48, 62, 63, 68, 82, 84.],           [378 -    . 422, 424;    . 41, 66;   . . 196, 212;  .   . 141, 142, 145;   . . 252, 254;   . . 410;    /  . .. . ., 2003. . 111, 115;      . . 116, 140;   . . 91, 92, 93, 94.]    [379 -    . 422, 424, 445;  .   . 141, 142, 145;     . 273;   . . 254;    . 81, 83.].        [380 -     . 267;  .. ()      ,   // . ., 1992. . 45. . 256, 258;  .  . . 145;    . 296, 298;   . . 348;   . . 394, 396, 400, 406, 410;  .   .    . ., 1913. . 28;   . . 92]     [381 -   . . 402;    / . ..  //    .  . ., 2001. . 343;  .   /     .. . ., 1893. . 32;    . 73, 77.].                [382 -    . 64, 81, 85;  .   . 145;    . 292, 296, 298, 302;   . . 348;   . . 400;  .  . 19, 20, 26, 2829, 31;      . . 118;   . . 90, 93.].

   ,       [383 - . ., 2003. . 5, . 1. . 102, 114; . ., 1904. . 13. 1- . . 64.].  ,       [384 - . ., 2003. . 5. . 1. . 102, 114.].       ,       [385 -    . 387388;    . 296; . ., 1903. . 19. . 485486;      . . 117.].




 -,    


 ,  1462 .     ,    .       ,       [386 - . ., 1889. . 16. . 209.].        ,     (15171524)[387 -  .       . ., 1877. . 49.],     ,        [388 -    . 87.].    ,   ,  1540 .      [389 -  . ., 1879. . 326.].       ,   XVXVI .       ,     .

 1549 . ,    XVI .,       -,      .         ,       [390 -    . 90, 112, 148, 158.].

  1591 .,  -       ,    . [391 -   - . 9394.].  ,      . ,             1545 ., , ,        ,   1572  1576 .[392 -  . . 52.]  ,    .          XVI ., , ,          ,    .              .  1601 .    -  , ,    ,    . [393 -     - . 42, 44, 74, 79, 121, 139, 163, 170.].        .     ,          .   ,      , ,      .          ,           . ,              .   -  1593 .  ,    . [394 -     . 32.]. ,      .

       ,          . [395 -   . . 68, 69, 79, 80, 81, 111113, 122.].

 ,                   -.




     


      .  XV . ,   XVI         .  ,  ,  ,            ,    [396 -            . 1532 . //   . . 1895. 19. . 318;         XIVXVI . .; ., 1950. . 409410;     15071606  / . ..  //  . ., 2003. . 9. . 72;  -     XV XVI .    14791571 . ., 1988. . 73, 84, 92, 100, 104, 105, 115117, 120, 124, 134  .;    1572 1584 . . 5, 7, 8, 10, 11, 14, 15, 23, 26, 27, 33, 40, 41, 45, 46, 50, 55, 56, 60, 62, 63, 64, 82, 83, 87, 105, 111;     . ., 1956. . 2. . 419, 431, 456, 480, 482.].

             [397 -    XV  XVI  / . .  //   -  ,           ..   1841     . ., 1890. . 2. . 17;  ..   : .. . -        XVII . (13971625). . 2. .    .  / . . .. , .. , .. . ., 2006. . 318319;    XVI . ,     - . 262, 275, 277.].




     ,     


         .            [398 - . ., 1913. . 18. . 228229; . ., 2004. . 25. . 287.].          ,   ,    ,             [399 - ,            . ., 1836. . 1. . 360 361, 368, 371, 375.].

      ,         [400 -  ,     . ., 1841. . 1. . 137138; . ., 1904. . 13. 1- . . 204205;      // . ., 2000. . 7. . 398; ,            . ., 1836. . 2. . 8.].

     ,      [401 - . ., 1906. . 13. 2- . . 414;   . . 322.]. ,      [402 -     . 279;   . . 180.].

           [403 - . ., 1901. . 12. . 190; . ., . 13. 1- . . 51; . ., 1906. . 13. 2- . . 523, 529.].

                [404 -         XIVXVI . .; ., 1950. . 151;     . ., 1813. . 1. . 402, 404, 415, 422, 424, 427, 435, 442, 457, 563564.].

 XVI .         ,      [405 -  .. . . . OXCIV, OCIII, OCVI, OCXI;    . 87; -  -  //   . ., 1923. . 37. . 144, 177.].




     


              XVI .   [406 -   . . 196217;   . . 256;   . . 414;   . . 110;     . 267;      . . 125, 138.]   - ,         [407 -  .    ; .  .    . ., 1908. . 66;    XVI .     -  7080-  . / . .. . .; ., 1980. . 1. . 10, 136;    . 4077, 272.].




 


           ,      .      .

 -               [408 -         //    ,     . ., 1846. . 1. . 217.].    .              [409 -    . 17.].

 ,     III   1530 .  ,        - .        III,   ,        .    ,       ,       [410 - . ., 1904. . 13. 1- . . 51.].  ,         . .

  . XVI .    ,     ,  ,       ,    .  [411 -    . 116117, 123, 159, 167, 177, 179, 182, 183, 185, 187, 192, 194, 195.].           . .

    .   XVI .     ,         [412 -    . 25, 36, 43, 48, 50, 52, 138.].       [413 - . ., 2003. . 5. . 1. . 114.]. ,     ,   XVI .,    ,    [414 -    . 73, 77,].

 -      .       [415 -   : .. . . 318319.].        ,          .

            ,      .     1617/18 .[416 -  .., - ..    XVI   XVII .   //    .     . ., 2004. . 155.]       . [417 -  . . 164.]            XVI .   ,         ,   1600 .[418 -  ..         // -    /  . .. . ., 1980. . 238.]     .      -        .

 ,        ,         [419 -            ,        ,   ,  ,        ,     / . .. , .. - //    . . 162.].         ,       [420 -  . . 162.]. ,  ,     ,       .

  ,       XVIXVII .       ,   ,    ,         XV [421 -    . 164.] (   .       [422 -     . 240.]),        ,        ,    . ,     ,      . XVII ,   ,    -     .

              ,       .           ,    .      ,                    ,  .    ,            ,   [423 -    . 165.].  ,          ,      ,       ,     , ,       .

          ,   ,    , ,         ,  ,         XVI   XVII .  ,                .

 ,             .




        


.. 


     17[424 - 17 1419 .]       ,     ,    ,  ,      [425 -   .  . ., 1962. . 52],     [426 -    (Vavr?nec z Brezov) (. 13701437)    ,    ,   ,       .     .]           IV[427 -    IV   16  1419 .]. ,           .    ,         ?

            IV [428 -  IV  (13171378),     (),       ,   () ,     .     1346      (     );      1355 .]    .      IV    ,     ,   .   ,  .  ,   ,     .       IV     ,        ,      .            [429 - Jan Mil?c z Kromer?ze (. 13201374),   ,    -    IV,    .         ,       1363 .,      ,               .        ,                .     (  )  ,   ,    .         (Knizka o Antikristovi). . : Kank M. Mil?c z Kromer?ze. Praha, 1975; Herold V., Mrz M. Jan Mil?c z Kromner?ze a husitsk revolucn? my?len? // Filozofick? Casopis. R. 22. 1974. S. 765785.]  -,    .   , ,               .

          [430 - Matej z Janova (.13501393),        ,   .   ,        ,  ,    .     .       .         .].     Regulae Veteris et Novi Testamenti[431 -       : Regulae Veteris et Novi Testamenti V, dist. 6. NK CR Praha. III A 10. Fol. 127rb.    : Matej z Janova. V?bor z pravidel Starho i Novho Zkona. Praha, 1954.]      ,     , ,   ,      .  ,        (,       )      ,    ,       .   , ,     ,   ,  ,          ,     ,         [432 - Cechura J. Cesk zeme v letech 13781437. Praha, 2000. S.109112.].

   ,   ,          ,          .   ,   ,  ,     ,     ,             [433 - Krsa J. Husitsk obrazoborectv?: poznmky k jeho studiu // Husitsk? Tbor. R. 8. 1985. S. 916 (     . . 1113).        ,         .].   , ,        ;  ,  ,      ,           .             1389  1392 .[434 - Royt J. Husit a obrazy. // Jan Hus mezi epochmi, nrody a konfesemi. Praha, 1995. S. 296.].

            ,           ,   1419 .    - ,       [435 -   ,     14191483 .].   ,        , ,        ,   ,          .  ,         (    )  .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=49867658)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes



1


        :       ,    1  2017 .




2


Pter L. The Holy Crown of Hungary. Visible and Invisible // The Slavonic and East European Review. T. 81. 3. 2003. S. 421510;  ..   //   . . 120. 1913;     : http://magazines.russ.ru/nlo/2013/120/k6.html#_ftnref1




3


       : Aigrain R. Lhagiographie. Ses sources, ses mthodes, son histoire. P., 1953 (       Subsidia Hagiographica    2000 .  ); Hagiographies. Histoire internationale de la littrature hagiographique latine et vernaculaire en Occident des origines ? 1500 /d. G. Philippart. Vols. 1-7. Turnhout, 1994-2018); Head T. Introduction // Medieval Hagiography: An Anthology / Ed. T. Head. NY, London, 2001. P. XIIIXXXIX.




4


           ,     . Delehaye H. Cinq le?ons sur la mthode hagiographique. Bruxelles, 1934; Aigrain R. Op.cit.; Dubois J., Lemaitre J.-L. Sources et mthodes de lhagiographie mdivale. Paris, 1993




5


             . .: Delehaye H. A travers trois si?cles: LOeuvre des Bollandistes 1615 ? 1915. Bruxelles, 1920.




6


.  : Brown P. The Cult of the Saints. Its Reis and Function in Latin Christianity. Chicago, 1981. P. 12ff.




7


   ,             : Delehaye H. Les lgendes hagiographiques. Bruxelles, 1905; idem. Sanctus. Essai sur le culte des saints dans lantiquit. Bruxelles, 1927.




8


         ,  ,             : Zoepf L. Das HeiligenLeben im 10. Jahrhundert. Leipzig, B., 1908;  . .     . ., 1976 ( ,   1946 .).




9


Graus Fr. Volk, Herrscher und Heiliger im Reich der Merowinger. Prag, 1965.




10


Heffernan T. Sacred Biography. Saints and Their Biographers in the Middle Ages. Oxford, 1988; Histoire des saints et de la saintet chrtienne // Ed. A. Mandouze, A. Vauchez et al. T. I.XI. P., 1986-88; Vauchez A. La saintet en occident aux derniers si?cles du moyen ?ge dapr?s les proc?s de canonisation et les documents hagiographiques. Rome, 1981.




11


Brown P. The Cult of the Saints. Its Reis and Function in Latin Christianity. Chicago, 1981; Corbet P. Les saints ottoniens. Saintet dynastique, saintet royale et saintet fminine autour de lan Mil. Sigmaringen, 1986.




12


Angenendt A. Heilige und Reliquien. Die Geschichte ihres Kultes vom fr?hen Christentum bis zur Gegenwart. M?nchen, 1994; Folz R. Les saint rois du Moyen ?ge en Occident (VIXIII sicles). Bruxelles, 1982; Head Th. Hagiography and the Cult of the Saints. The Diocese of Orleans 8001200. Cambridge, 1990; Rollason D. The Mildrith Legend. A Study in Early Medieval Hagiography in England. Leister, 1982.




13


Sigal P.-A. Lhomme et le miracle dans la France mdivale (XI eXII e s.). P., 1985; Davidson L., Dunn-Wood M. Pilgrimage in the Middle Ages: A Research Guide. NY., 1993; Heinzelmann M. Translationsberichte und andere quellen des Reliquienkultes // Typologie des sources du moyen ?ge occidental. . 33. Turnhout, 1979; Richard J. Les rcits de voyages et de p?lerinages // Typologie des sources du moyen ?ge occidental. . 38. urnhout, 1981.




14


         Acta martirum,             (Acta processus canonizationis).




15


    ,   153101260      .




16


         ,        (Koschorke K. Die Polemik der Gnostiker gegen das kirchliche Christentum. Leiden, 1978.).




17


 . .     ,  :        //   . 2017. 58. . 125140.




18


    /  . . . . ., 1999. . 373416;  . , ,  /  . . . . ., 2017. . 191208.




19


 . . 265314.




20


 ..        //  . 2018. 2 [ ].




21


 ..      .  //    . . 378382.




22


 ..      . . . 382383; Lampe P. From Paul to Valentinus. Christians at Rome in the First Two Centuries. Minneapolis, 2003. P. 322324.




23


      ,       - .




24


 (?)        183  185 . (PIR III, 146; Crosso F. La lotta politica al tempo di Commodo. Torino, 1964. P. 139; 190).




25


 ..     //     . 2013. . 17. . 668679.




26


Tibiletti G. Gli Atti di Apollonio e Tertulliano // Atti della Accademia delle Scienze di Torino. 1964/1965. Vol. 99. P. 295337; Freudenberger R. Die ?berlieferung vom Martyrium des r?mischen Christen Apollonius // Zeitschrift f?r die neutestamentliche Wissenschaft. 1969. Bd. 60. S. 111130; The Acts of the Christian Martyrs / Ed. H. Musurillo. Oxford, 1972. P. xxiv; Paulsen H. Erw?gungen zu Acta Apollonii 1422 // Zeitschrift f?r die neutestamentliche Wissenschaft. 1975. Bd. 66. S. 117126.




27


Lampe P. From Paul to Valentinus. P. 322323.




28


,   ,       (22; 27)     ,        (???????;  ).      (Frend W.H. C. Martyrdom and Persecution in the Early Church. New York, 1967. P. 275276; Malherbe A.J. Justin and Crescens // Christian Teaching: Studies in Honor of G. L. LeMoine / Ed. by E. Ferguson. Abilene, 1981. P. 312327).




29


Paulsen H. Erw?gungen zu Acta Apollonii 1422. S. 120;  ..      . . . 386387.




30


      :         (. ) (Mart. Apoll. arm., 38 sqq.).




31


Lampe P. From Paul to Valentinus. P. 326.




32


 . . 297299.




33


 (  . .) ,         (13, 8). .   .              ,  ,     ,    ,   ,          ,   .    :            (bGit. 56b57a).        ,        (Baer Y. Israel, the Christian Church and the Roman Empire from the time of Septimius Severus to the Edict of Toleration of AD 313 // Scripta Hierosolymitana. 1961. Vol. 7. P. 104; Gero S. Jewish Polemic in the Martyrium Pionii and a Jesus Passage from the Talmud // Journal of Jewish Studies. 1978. Vol. 29. P. 167).




34


Corssen P. Die Vita Polycarpi // Zeitschrift f?r die neutestamentliche Wissenschaft. 1904. Bd. 5. S. 289290.




35


Delehaye H. Les Passions des martyrs et les genres littraires. Bruxelles, 19662. P. 3031.




36


Boeft J., Bremmer J. Notiunculae Martyrologicae III. Some Observations on the Martyria of Polycarp and Pionius // Vigiliae Christianae. 1985. Vol. 39. P. 123; Lane Fox R. Pagans and Christians. London, 1986. P. 468471; Robert L. Le Martyre de Pionios, pr?tre de Smyrne. Washington, 1994. P. 4950; Bowersock G. W. Martyrdom and Rome. Cambridge, 1995. P. 2832.




37


Hilhorst A. He Left Us This Writing: Did He? Revisiting the Statement in Martyrdom of Pionius 1.2 // Martyrdom and Persecution in Late Ancient Christianity. Festschrift Boudewijn Dehandschutter / Ed. J. Leemans. Leuven, 2010. P. 103121.




38


 ..    :   ? //     . 2014. . 18. . 762770;  . . 299304.




39


M?rtyrerliteratur / Hrsg. von H. R. Seeliger, W. Wischmeyer. Berlin; M?nchen; Boston, 2015. S. 174175.




40


Cadoux C. J. Ancient Smyrna. 319.




41


Gaston L. Jewish Communities in Sardis and Smyrna // Religious rivalries and the struggle for success in Sardis and Smyrna / Ed. R. S. Ascough. Waterloo, 2005. P. 21.




42


 .: Simon M. Verus Israel. Etude sur les relations entre chrtiens et juifs dans lempire romain. Paris, 1964. P. 134135.




43


Ameling W. The Christian lapsi in Smyrna, 250 A.D. (Martyrium Pionii 12 14) // Vigiliae Christianae. 2008. Vol. 62. P. 133160.




44


Simonetti M. Studi agiografici. Rome, 1955. P. 1617.




45


   .:  . . 308309.




46


Pernot L. Saint Pionios, martyr et orateur // Du hros pa?en au saint chrtien / Ed. G. Freyburger, L. Pernot. Paris, 1997. P. 117.




47


Potter D. Martyrdom as Spectacle // Theater and Society in the Classical World / Ed. R. Scodel. Ann Arbor, 1993. P. 6971.




48


 ,         (7, 1).




49


Wlosok A. Acta disputationis Acacii (Achatii) // Die lateinische Literatur des Umbruchs von der r?mischen zur christlichen Literatur 117284 n. Chr. M?nchen, 1997. Bd. 4. S. 432.




50


Weber J. De actis S. Acacii. Stra?burg, 1913; Wlosok A. Acta disputationis Acacii (Achatii). S. 432; Wischmeyer W. Vtip, ironia, satira v Acta Acacii // Humor a teolgia / Ed. I. Ki?? et al. Bratislava, 2003. S. 9497; Kitzler P. Acta Acacii aneb podvratn moc sm?chu // Donum magistrae. Ad honorem Jana Mart?nkov / Ed. Z. Silagiov, H. ?edinov, P. Kitzler. Praha, 2007. S. 5162.




51


Kitzler P. Akta Acaciova // Pr?behy rane krestansk?ch mucedn?ku / Ed. P. Kitzler. T. I. Praha, 2009. S. 203; M?rtyrerliteratur. S. 288.         ,        .




52


      ( ..       ).




53


Musurillo H. The Acts of the Christian Martyrs. Oxford, 1972. P. 179




54


           ,       .     , ,   ,          ,             .




55


Roskam G. A Christian Intellectual at Trial. The case of Apollonius of Rome // Jahrbuch f?r Antike und Christentum. 2009. Bd. 52. S. 2526.




56


 . . .           . ., 2011. . 219.




57


          ,   ,    ,    .




58


,           ,     (   .: McKechnie P. St. Perpetua and Roman education in A.D. 200 // Lantiquit classique. 1994. T. 63. P. 279291).      :      (Mart. Perp., 16, 3).




59


  . ,            ,  ,  ,       ,        (Roskam G. A Christian Intellectual at Trial. S. 2243).    ,    ,      .       ,                 ,       ( . . 126127).




60


Roskam G. A Christian Intellectual at Trial. S. 38.




61


. Tert. Ad Scap., 4.




62


      :  . .       //  , , . 2014. . 2 (44). . 8384.




63


     . .




64


The Oxford Dictionary of Byzantium / ed. A.P. Kazhdan. New-York  Oxford, 1991. Vol 2. P. 739.




65


 (), .   . ., 1876, . 2. . 54;  . . 17. . 119  121.




66


 (), . . . . 204; , . 17. . 122  123.




67


 (), . . . . 1. , 1901. . 585.




68


Acta Sanctorum. Parisiae Roma, 1805. Vol. 7. T. 1. P. 8  22.




69


Ibid. P. 870  878.             II (P. 361).




70


,    .




71


, . 17. . 119.




72


.  ()  354 .,      362364 .




73


      Acta sanctorum. Parisiae, Roma. 1807. Vol. 35. T. 1. . 728.




74


Assemani J.S. Calendaria ecclesiae universae. Roma, 1755. T. 6. P. 516.




75


. . 17. . 122.




76


Synaxarium ecclesiae Constantinopolitanae (e codice Sirmondiano nunc Berolinensi), Acta Sanctorum Brussels. 1902 (repr. 1985), 13, 4.




77


Kyrillos von Skythopolis / ed. E. Schwartz // Texte und Untersuchungen, Bd. 49, H. 2. Leipzig, 1939. S. 54.     VE.




78


Martindale J.R. The Prosopography of the Later Roman Empire. Vol. 3: A.D. 527641. P. A. Cambridge, 1992. P. 457.   13  612 .    .




79


 .:  ..  -:    //  , , . 2017. 1. . 75  87.




80


 ..           //   . 2017. 77 / 1. . 106  125.




81


Nau F. Rsum de monografies syriaques. Barsauma // Revue de l? Orient Chrtien. 1914. no. 19. P. 123.




82


Louri B. L histoire euthymiaque. LCuvre du patriarche Euthymios / Euphemios de Constantinople (490496) // Warszawskie Studia Theologiczne. 2007. T.20 (2). P. 203.




83


. :  ..       //  . . 12. 4. . 61.




84


Kyrillos von Skythopolis. Op. cit. S. 53  54.




85


 ,         .




86


Livrea E. L imperatrice Eudocia santa? // Zeitschrift f?r Papyrologie und Epigraphik. Bd. 119. 1997. S. 5054.




87


 .  .  / . . . ..  //  . 2016. 3:2/47 . 100.




88


Acta sanctorum P. 11




89


 .  .  . 17.




90


 .  .  . 107.




91


Acta sanctorum . 11.




92


 .  .  . 124.




93


Acta sanctorum . 18.




94


 . .        (784-847). ., 1997. . 47.




95


     .: Flori J. Lislam et la fin du temps : Linterprtation prophtique des invasions musulmanes dans la chrtient mdivale, P., 2007. P. 250-265.




96


Guibertus Novigentis Gesta Dei per Francos / Ed. R.B.C. Huygens. Turnhout, 1996. Vol. 1-2.    1107  1108 .




97


Guibertus Novigentis Gesta Dei per FrancosVol.1. P. 318-321.        . ., .: Robertus Monachus Historia Hierosolymitana //Recueil des Historiens des Croisades. Paris, 1866. Vol. 3. P. 812; Petrus Tudebodus Historia de Hierosolymitano itinere / Ed. J. H. Hill & L. Hill. P., 1977. P. 93.




98


Guibertus Novigentis Gesta Dei per Francos P. 320-321.




99


   . .   : The Reign of Heraclius (610-641). Crisis and Confrontation / Ed. G. J. Reinink, B. H. Stolte, Leuven, 2002; Kaegi W. E. Heraclius emperor of Byzantium. Cambridge, 2003; Sommerlechner A. Kaiser Herakleios und die R?ckkehr des Heiligen Kreuzes nach Jerusalem. ?berlegungen zu Stoff- und Motivgechichte // R?mische Historische Mitteilungen. 2003. Bd. 45. S. 319-360. O   .: Baert B. Hraclius, lExaltation de la Croix et le Mont St Michel au XIe si?cle: une lecture attentive du ms 641 de la Pierpont Morgan Library ? New York // Cahiers de civilisation mdivale. 2008. T. 51. 1. P. 3-20; Quieroz de Souza G. Heraclius, Emperor of Byzantium // Revista Digital de Iconografia Medieval. T. VII. 14. 2001. P. 27-38;




100


Frolow A. La dviation de la 4e Croisade vers Constantinople // Revue de lhistoire des religions. 1955. T. 147. 1. P. 54-55.




101


Chronicarum quae dicuntur Fredegarii Scholastici Libri IV / Ed. B. Krusch. MGH. Scriptores rerum Merovingicarum, Hannover, 1888. T. 2. P. 153-154 (. .: The fourth Book of th Chronicle of Fredegar with Its Continuations / Ed and transl. by J. M. Wallace-Hadrill. L., 1960. P. 54-55); Aemonius Floriacensis De Gestis Francorum // Recueil des historiens des Gaules et de la France / Ed. M. Bouquet. P., 1741. Vol. 3. P. 129; Ekkehard Uraugiensis Chronica / Ed. G.Waitz // MGH SS. Hannover, 1844. Vol. 6. P. 25, 152-153; Otto Frisingensis Chronica sive Historia de duabus civitatibus / Ed. A. Hofmeister. Hannover, Leipzig, 1912. P. 242; Chronicon Epternacense auctore Theoderico monacho / Ed. L. Weiland // MGH SS, 1874. Vol. 23. P. 45; Gotifredus Viterbiensis Pantheon /Ed. G. Waitz // MGH SS. Hannover, 1872. Vol. 22. Cap. 28. P. 196.




102


Chronicarum quae dicuntir FredegariiP. 153. Cap. 65-66.




103


        (c., .: Ekkehard Uraugiensis Chronica, p.153; Otto Frisinegensis ChronicaP.242; Chronicon EpternacenseP.45; Gotifredus Viterbiensis PantheonP.196),              (.: Aemonius Floriacensis De Gestis Francorum. P. 129).




104


 c      .: Anderson A. R. Alexanders Gate; Gog and Magog and the Inclosed Nations. Cambridge; Massachsetts, 1932.




105


Chronicarum quae dicuntur Fredegarii Scholastici Libri. Cap. 66. P. 153-154.        -.




106


Rotter E. Abendland und Sarazenen: das Okzidentale Araberbild und seine Entstehung im Fr?hmittelalter. B., 1986. S. 153; Drapeyron L. LEmpreur Hrclius et lEmpire Byzantin au VII-e si?cle. P., 1869. P. 92-93.




107


Rotter E. Abendland und SarazenenP. 157.




108


         638 .               . .: Rotter E. Abendland und Sarazenen S. 157.




109


Drapeyron, L LEmpreur HrcliusP. 99; Ostrogorsky G. Geschichte des byzantinischen Staates, M?nchen, 1963. S. 92.




110


Saracini duos habentes princepis (Chronicarum quae dicuntir Fredegarii Scholastici LibriP.153); Sarracenorum duo duces erant (Aemonius Floriacensis De Gestis FrancorumP. 129 etc.).




111


.  -    . Chronicarum quae dicuntir Fredegarii Scholastici LibriP.153: transmittens Aeraglius legationem; Aemonius Floriacensis De Gestis FrancorumP. 129.




112


., .: Goffart W. The Fredegar Problem Reconsidered // Speculum. 1963. Vol. 38. P. 206-241.




113


  - (,   )     . .: Rotter E. Op. cit. S.145ff.




114


Ibid., S. 159.




115


Otto Frisingensis ChroniconP. 242; Gotefridus Viterbiensis Pantheon P. 196.




116


Chronicon EpternacenseP.45.




117


Aemonius Floriacensis De Gesis FrancorumP. 129; Otto Frisengensis ChronicaP. 242; Ekkehard Urauagiensis ChronicaP. 153.




118


  Cypias         ????? ????? .  : Rotter E. Abendland und Sarazenen.S. 162,163.




119


.: Die Apokalypse des Pseudo-Methodius. Die ?ltesten griechische und lateinische ?bersetzungen / Ed. W.J. Aerts, G. A. Kortekaas. Louvain, 1998.




120


     7  . .: Sybillinische Texte und Forschungen/ Ed. E. Sackur. Halle, 1898. S. 89-90.




121


Ibid. P. 91.




122


Ibid., p. 93.




123


,             .   .: Bonura C. The Man and the Myth. Did Heraclius know the legend of the Last Emperor? // Studia patristica. 2013. T. 62. P. 505-514.




124


, ,       ,        .




125


.: Aemonius Floriacensis De Gestis FrancorumP. 129.




126


        .    IX .  ,       ,        . .: Theophanes Chronographia / Ed. C. de Boor, Leipzig, 1883. T.1, col. 506, 522.     ,       ,        


???????? (PG. Vol. 110. Col. 829; PG. Vol. CXXI. Col. 805 etc.    .: Sommerlechner A. Op. cit. P. 319-330.




127


Otto Frisingensis ChronicaP. 242; Gotefridus Viterbiensis Pantheon P.196.




128


Godefridus Viterbiensis PantheonP.196: magis in auguris quam in divino auxilio confidebat




129


Otto Frisingensis ChronicaP. 242: in euthicianam incidit heresim, et mathematicus factus et astrologus




130


Chronicarum quae dicuntur Fredegarii Scholastici Libri IVCap. 64. P. 152.     -         . .  : Brandes W. Heraclius Between Restoration and Reform // The Reign of Heraclius (610-641). P. 3- 36.




131


 614 .       .  .: Drapeyron L. Lempreur HeracliusP.101ff.




132


Godefridus Viterbiensis PantheonP. 197: Cum Cruce quesita putat ille vivere vita.




133


Otto Frisingensis Chronica..P. 240: ubi se ut Deum adorari fecit.      ,   -,       ,     -,            ,      -. .: Jacobus de Voragine, Legenda aurea / Ed. J. Koelhof. S.d. Cap. CXXX. .  Speculum ecclesie   (PL. T. 172. Col. 1104-106).




134


Godefridus Viterbiensis Pantheon..P. 197.




135


., .,     X . De ortu et tempore Anticristi: Sybillinische Texte und Forschungen S. 111.




136


      -: Chronicarum quae dicuntir Fredegarii P. 152.




137


Otto Frisingensis ChronicP. 240.




138


Chronicon Epternacense P. 45: cum ingenti triumphi gloria et gaudio.




139


Ekkehardus Uraugiensis ChronicaP. 153: cum debita veneratione




140


Godefridus Viterbiensis Pantheon....P. 197. V. 25: Obviat Eraclius, reprimens virtute superbum.




141


         . . .    .: Menzel M. Gottfried von Bouillon und Kaiser Heraclius // rchiv f?r Kulturgeschichte. 1992. Bd. 74. S. 4-10.




142


Godefridus Viterbiensis Pantheon....P. 197, v. 40: porta fit ut paries




143


Ibid., v. 42-45: Nolo, quod augustus gemmis procedat honustus, / Intrantis Christi sit memor ipse sibi, / Auferat ornatus, humilis pede proggrediatur, / Eraclii manibus iam crux benedicta feratur




144


   .   ,          VII . 750 .       .: Borgenhammar S. Heraclius Learns Humility: Two Early Latin Accounts Composed for the Celebration of ?Exaltatio Crucis? // Millennium. Jahrbuch zu Kultur und Geschichte des ersten Jahrtausends n. Chr. 2009. Bd. 6. P. 145-200.




145


   . : Baert B. A Heritage of Holy Wood. The Legend of the Cross in Text and Image. Boston; Leiden, 2004.




146


Albertus Aquensis Historia Herosolymitana / Ed. S.B. Edgington, Oxford, 2007. P. 436.




147


,         . .: Menzel M. Gottfried von Boullon und Kaiser HeracliusS. 1-21.




148


Fulcherius Carnotensis Historia Herosolymitana / Ed. H. Hagenmeyer, Heidelberg, 1913. P. 632-633.




149


Le Continuateur Anonyme de Guillaume de Tyr // Itinraires  Jrusalem et Descriptions de la Terre Sainte, rdigs en fran?ais aux XIe, XII et XIIIe si?cles / Ed. H. Michelant et G. Raynaud. Gen?ve, 1882. P. 151-152: si ni passoit nus forz seulement II. foiz lan le jour de Pasque.et le jour de feste Saint Croiz en septembre. . : Ernoul Lestat de la citez de Iherusalem // Ibid. P. 40: cest a savoir le jor de Pasque Florieet le iour de la feste sainte Crois Saltasse, pour che que par ces portes fu raporte la sainte Crois en Iherusalem, quant li empereres Eracles de Rome le conquista en Perse.




150


Peregrinatores tres: Saewulf, Johannes Wirziburgensis, Theodericus / Ed. R.B.C. Huygens, Turnhout: 1995. . 96: Haec porta intus clausa, oris lapidibus obstructa, in nullo tempore patet alicuinisi in Exaltatione sanctae crucis.




151


Peregrinatores tres. 68: sed prius lapides cadentes clauserunt se invicem et facta est porta ut maceries integra.




152


     Dieudonn. .: Gautier dArras Eracles / Ed. G.R. de Lage. P., 1976. V. 225.         ,     Reversio Sancate Crucis:     ,    ,         .    .: Trotter D. A. Medieval French Literature and the Crusades (1100-1300). Gen?ve, 1988. P. 130-131.




153


Eracles, v. 5120-5214.




154


Eracles, v. 5216-5264.




155


Eracles. V. 5324-5379.




156


Ibid. V. 5520-5840.




157


Ibid. V. 6184-6396.




158


Ibid. V. 6430: Li biaus, li preus, li alos / fist molt grant feste, ce fu drois / a lonor de la Vraie Crois fu la feste adont trove / qui en septembre est celebre




159


Ibid. V. 6496-6516; V. 6504: vers Paienime tent se destre / et fait sanlant de manecier / et de lonor Dieu porcacier.




160


,            -     ,   ,  .         ,    ;        . .: Robert de Clari Conqu?te de Constantinople, d. P. Lauer. P., 1924. Cap. LXVI. P. 52.




161


Les ancinnes estoires dient: LEstoire de Eracles empereur // Recueil des Historiens des Croisades. Historiens Occidentaux, P., 1844. T. 1. P. 9.




162


LEstoire de EraclesP 10-11: Homar le fuilz Chatap qui estoit prince dArrabievint en cele terre qui a non Palestineet ot jap rise par force une moult fort citqui avoit non Jadre; diluecques se trest vers Damas et assist la citeLi empereres Eracles qui demoroit encore en cele terre qui a non Ciliceaprist certainement quil navoit pas gent ? combater ? auxsen partist et retornast en son pa?is.




163


LEstoire de EraclesP 13: Einssint avint que cele seinte cit de Iherusalem par les pechiez del pueple fu en servage et dangier de la gent mescreant ? mout longuement, cest ? dire IIII cenz et IIII vinz et X anz.




164


        .         1232 .,      1244 .       .: Handyside Ph. The Old French William of Tyre. Leiden, 2015;  c  : Folda J. The Illustrations in Manuscripts of the History of Outremer by William of Tyre, Ph. D. diss., Johns Hopkins University, 1968, Vols.1-3; Caroff F. Lost des Sarrasins: les musulmans dans liconographie medivale (France-Flandre. XIII-XV si?cles). P., 2016. p. 91-96, 103-105, 287-310.




165


.: Ms.fr. 2628, Ms.fr. 2630, Ms.fr.2631, Ms.fr. 5220, Ms.fr. 779, Ms.fr. 2825, Ms.fr. 2827, Ms.fr.22497.




166


    . XIV . (Ms.fr. 22495)  ..     (Roman de Godefroy de Bouillon).    .: Rouse R. & Rouse M. Manuscripts and their makers: commercial book producers in medieval Paris 1200-1500. L.,, 2000. Vol.1. P. 235-264.




167


        ,       . .: Ms. f.22495, fols. 30,36,50, 173, 361




168


Jacobus Vitriacensis Historia orientalis et occidentalis / Ed. F. Moschus, Douai, 1597. P. 7.




169


Jacobus Vitriacensis Historia orientalisP. 44: per quadringenta nonaginta annos iugum durrissimum infidelium et crudelium perpessi sunt




170


Histoira regum Hierusalem latinorum // Revue de lOrient latin. P., 1897. Vol. 5. P. 242: 14 die Septembris per imperatorem Heraclium Jerusalem fuit restituta




171


Histoira regum Hierusalem latinorumP. 229: usque ad tempora Godefrifi de Bolon, videlicet usque ad annum Domini millesimum LXXXXIX, hoc est per quadraginta LX et III annos fuit a Christi fidelibus violenter alienata et domino Saracenoru, totaliter subjugata.




172


Ibid. P. 229-230, 240-241.




173


                  historia salutaris.




174


C., .,           1113 .: Fulcherius Carnoensis Historia HerosolymitanaP. 569.




175


.     : Guibertus Novigentus Dei Gesta per FrancosP. 320.




176


., .,: Padberg L. E. v. Die Inszenierung religi?ser Konfrontation. Theorie und Praxis der Missionspredigt im fr?hen Mittelalter. Stuttgart, 2003.




177


.: Migrationen im Mittelalter. Ein Handbuch / Hrsg. v. M.Borgolte. Berlin, 2014.               . .: Migration in der Feudalgesellschaft / Hrsg. v. G. Jaritz, A. M?lle. Frankfurt a. M.; N.Y., 1988.




178


.: Selzer S. Deutsche S?ldner im Italien des Trecento. T?bingen, 2001; Schulz K., Schuchard R. Handwerker deutscher Herkunft und ihre Bruderschaften im Rom der Renaissance. Darstellung und ausgew?hlte Quellen. Rom, Freiburg,Wien, 2005; Israel U. Fremde aus dem Norden. Transalpine Zuwanderer im sp?tmittelalterlichen Italien. T?bingen, 2005; B?ninger L. Die deutsche Einwanderung nach Florenz im Sp?tmittelalter. Leiden, Boston, 2006.




179


.: Lohse T. Asketen, Missionare und Pilger // Migrationen im Mittelalter. S. 267-277.




180


Padberg L.E.v. Mission und Christianisierung. Formen und Folgen bei Angelsachsen und Franken im 7. und 8. Jahrhundert. Stuttgart,1995. S. 358-365 ( . 365).




181


.: Campenhausen H.v. Die asketische Heimatlosigkeit im altkirchlichen und fr?hmittelalterlichen M?nchtum. T?bingen, 1930; Leclercq J. M?nchtum und Peregrinatio im Fr?hmittelalter // R?mische Quartalschrift f?r christliche Altertumskunde und Kirchengeschichte. 1960. Bd. 55. S. 212-225; Angenendt A. Monachi peregrini. Studien zu Pirmin und den monastischen Vorstellungen des fr?hen Mittelalters. M?nchen, 1972.




182


     .: S??mann J. Einleitung: Perspektiven der Fallstudienforschung // Fallstudien. Theorie  Geschichte  Methode / Hrsg. v. J. S??mann, Scholz S., Engel G. Berlin, 2007. S. 19-22; Fall  Fallgeschichte  Fallstudie. Theorie und Geschichte einer Wissensform / Hrsg. v. S. D?well., N. Pethes. Frankfurt a. M., 2014. Passim.




183


,   . ,     ,  ,      ,    ,    peregrinatio.    -      . (Ionas Vitae Columbani abbatis discipulorumque eius libri II // Monumenta Germaniae Historica. Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi / Hrsg. v. B. Krusch. Bd. 37. Berlin, 1905. S. 1-294 ( Ionas Vitae Columbani). : lib. I, cap. 3. S. 156: En quindecim tempora volvuntur, quo et domum carui et hunc peregrinationis locum expetii () et nisi fragilis sexus obstasset, mare transacto, potioris peregrinationis locum petissem.   ,    ,      ,                ,        . .  : Charles-Edwards Th.M. The social background to Irish peregrinatio // Celtica. 1976. Vol. 11. P. 43-59 ( . 47, 52  .); Hughes K. The changing theory and practice of Irish pilgrimage // Journal of Ecclesiastical History. 1960. Vol. 11. P. 143-151; Maher M.W. Peregrinatio pro Christo. Pilgrimage in the Irish tradition // Milltown Studies. 1999. Vol. 43. P. 5-39.




184


,  ,  .: Richter M. Bobbio in the Early Middle Ages. The abiding legacy of Columbanus. Dublin, 2008. P. 47 f. (. The Irishness of Columbanus).




185


OHara A. Patria, Peregrinatio and Paenitentia. Identities of Alienation in the Seventh Century // Post-Roman Transitions / Ed. W.Pohl, G. Heydemann. Turnhout, 2013. P. 89-124 (P. 101 f.)   ,       ()    ,    , , ,  ,  Β     .




186


   .: Niethammer L. Kollektive Identit?t. Heimliche Quellen einer unheimlichen Konjunktur. Reinbek b. H., 2000.




187


.   . 8.    .: Rohr Ch. Hagiographie als historische Quelle. Ereignisgeschichte und Wunderberichte in der Vita Columbani des Ionas von Bobbio // Mitteilungen des Instituts f?r ?sterreichische Geschichtsforschung. 1995. Bd.103. S. 229-264; OHara A. The Vita Columbani in Merovingian Gaul // Early medieval Europe. 2009. Vol. 17. P. 126-153.




188


       .   : Migrationserfahrungen  Migrationsstrukturen / Hrsg. v. A. Schunka, E. Olshausen. Stuttgart, 2012. S. 9-20 ( . 13).    (    ): Lohse T. Pious men in forgein lands. Global-historical perspectives on the migration of medieval ascetics, missionaries, and pilgrims // Viator. 2013. Vol. 44 (2). P. 123-136.




189


Charles-Edwards T.M. Op.cit. P. 53; OHara A. Patria P. 100 f.




190


   ,    , .: Sch?ferdiek K. Columbans Wirken im Frankenreich (591-612) // Die Iren und Europa im fr?heren Mittelalter / Hrsg. v. H. L?we. Stuttgart, 1982. Bd. 1. S. 171-201; Bullough D. The career of Columbanus // Columbanus. Studies on the Latin writings / Ed. M. Lapidge. Woodbridge, 1997. P. 1-28.    .: OCarroll J. The chronology of saint Columbanus // Irish Theological Quarterly. 1957. Vol. 24. P. 76-95.




191


Wright N. Columbanuss epistulae // Columbanus. Studies P. 29-92; Stancliffe C. The thirteen sermons attributed to Columbanus and the question of their authorship // Ibid. P. 93-202.




192


Kleinschmidt H. Menschen in Bewegung. Inhalte und Ziele historischer Migrationsforschung. G?ttingen, 2002. S. 20.     ,   (Beschaffenheit),   (Signifikanz),     ,  ,   ,    -,   -        .




193


Ionas Vitae Columbani. I. 3. S. 157: Relicto ergo natali solo.   .: Bullough D. The career of Columbanus. P. 4.




194


Ionas Vitae Columbani. I. 4. S. 160: Paulisper ibidem morantes, vires resumunt ancipitique animo anxia cordis consilia trutinantur. () arva Gallica planta terere () ad vicinas nationes pertransire. Ibid. I.6. S. 163: ut intra terminos Galliarum resederet.




195


.: Bullough D. Op. cit. P. 10; Sch?ferdiek K. Op. cit. S. 174 -176.




196


.: Sch?ferdiek K. Op. cit. S. 173.




197


.: Ionas Vitae Columbani. I. 23. S. 205 f.




198


.: Ibid. I. 22. S. 203; ibid. I.25-27. S. 208 f., 211 f.; ibid. I. 30. S. 221.




199


  ,      ,    ( )  . .: Ionas Vitae Columbani. I. 30. S. 221.




200


.: Ibid.    ,              ,       . IX .: Chartae Latinae Antiquiores / Ed. G.Cavallo, G.Nicolaj. Z?rich, 2001. Bd. 57. S. 60-63 (Nr. 10).   .: Br?hl C. Studien zu den langobardischen K?nigsurkunden. Berlin, 1970. S. 19-32.




201


.: Ionas Vitae Columbani. I. 3. S. 157. . ,       : Angenendt A. Monachi peregrini. S. 131.




202


. . 8.




203


    .: Stancliffe C. Columbanus and the Gallic bishops // Auctoritas. Mlanges offerts ? Olivier Guillot / Ed. G.Constables, M. Rouche. Paris, 2006. P. 205-215.




204


.: Columbanus. Epistulae // Sancti Columbani opera / Ed. G. S. M. Walker. Shannon, 1957. P. 2-59 (Ep. I. P. 2-12).        , .: ibid. Ep. II. 5. P. 16.




205


Ibid. Ep. II. 6. P. 16: haec nos moverunt de patria. Ibid.: in has terras peregrinus processerim. Ibid. Ep. II. 7. P. 18: sed confiteor conscientiae meae secreta, quod plus credo traditioni patriae meae.




206


Ibid. Ep. II. 6. P. 16: ut mihi liceat () in his silvis silere et vivere iuxta ossa nostrorum fratrum decem et septem defunctorum, sicut usque nunc licuit nobis inter vos vixisse duodecim annis.




207


Ibid. Ep. III. 2. P. 24: ut nobis peregrinis laborantibus tuae pium sententiae solatium praestes, quo si non contra fidem est nostrorum traditionem robores seniorum, quo ritum Paschae sicut accepimus a maioribus observare () possimus () in nostra peregrinatione (     607 .: Wright N. Op.cit. P. 29).




208


Ibid.: Constat enim nos in nostra esse patria, dum nullas istorum suscipimus regulas Gallorum, sed in desertis sedentes, nulli molesti, cum nostrorum regulis manemus seniorum.




209


Sch?ferdieck K. Op.cit. S. 184 f. . , , ,                .




210


Ionas Vitae Columbani. I. 19. S. 190: cur ab conprovincialibus moribus discisceret, et intra septa secretiora omnibus christianis aditus non pateret. Ibid. S. 191: ut qui ab omnium saecularium mores disciscat, quo venerit, ea via repetare studeat. .: Rosenwein B. Inaccessible cloisters. Gregory of Tours and episcopal exemtion // The world of Gregory of Tours / Ed. K. Mitchell, I. Wood. Leiden, 2002. P. 181-197 (P. 195-197).




211


Ionas Vitae Columbani. I. 20. S. 195: Non enim, inquid, reor placere conditore, semel natali solo ob Christi timorem relicto, denuo repedare.   ,       (patria).      ,   610 .          : Nunc mihi scribenti nuntius supervenit, narrans mihi navem parari, qua invitus vehar in meam regionem (Columbanus. Epistula. Ep. IV. 8. P. 34). , ,          . .: Ionas Vitae Columbani. I. 20. S. 196.




212


.: Ibid. I. 24. S. 207.




213


,             . .: Columbanus. Epistula. Ep. IV. 5. P. 30 (.   . 41).




214


  ,    : Ionas Vitae Columbani. I. 24. S. 206: Moratus () paululum. Ibid. I. 27. S. 211: quantisper se moraturum. Ibid. I. 27. S. 213: paulisper moraturum se.




215


Ibid. I. 25. S. 208: utque () ad Italiam, Alpium iuga transcendens, perveniret. (. : Sch?ferdiek K. Op. cit. S. 192 f.).




216


Ibid. I. 27. S. 217: quietvitque in loco [], donec aditus ad Italiam viam panderet.




217


.: Angenendt A. Die irische Peregrinatio und ihre Auswirkungen auf dem Kontinent vor dem Jahr 800 // Die Iren und Europa S. 52-79 (S. 61-63).




218


           ,   : Columbanus. Epistula. Ep. I. 8. P. 10; Ep. III. 2. P. 22.




219


.: Bullough D. Op. cit. P. 22 f., 25 f.




220


  .: Stancliffe C. Op. cit. P. 199.




221


Columbanus. Instrumenta // Sancti Columbani opera. VIII. 2. P. 96: finis enim viae semper viatoribus optabilis et desiderabilis est, et ideo quia sumus mundi viatores et peregrini, de fine viae, id est, vitae nostrae semper cogitemus, viae enim finis nostrae patria nostra est. Ibid. IX. 1. P. 96: Sed quia alii hic patriam possidentes, illic finem viae in patria non habebunt, sed de via in viam vadunt, id est, de poena in poenam animo remordente mutabuntur, et requiem non habebunt. .: Ibid. V. 1-2. P. 84-86; VII. 1. P. 94.




222


.: Prinz F. Fr?hes M?nchtum im Frankenreich. Kultur und Gesellschaft in Gallien, den Rheinlanden und Bayern am Beispiel der monastischen Entwicklung (4. bis 8. Jahrhundert). Darmstadt,


1988; Idem. Columbanus, the Frankish nobility and the territories east of the Rhine // Columbanus and Merovingian monasticism / Ed. H. B. Clarke, M. Brennan. Oxford, 1981. P. 73-87.     .: Borgolte M. Migrationen als transkulturelle Verflechtungen im mittelalterlichen Europa. Ein neuer Pflug f?r alte Forschungsfelder // Historische Zeitschrift. 2009. Bd. 289. S. 261-285 (: Mittelalter in der gr??eren Welt. Essays zur Geschichtsschreibung und Beitr?ge zur Forschung / Hrsg. v. T. Lohse, B. Scheller.Berlin,2014.S.425-444); : BorgolteM.DasLangobardenreich in Italien aus migrationshistorischer Perspektive. Eine Pilotstudie // Transkulturelle Verflechtungen im mittelalterlichen Jahrtausend. Europa, Ostasien, Afrika / Hrsg. v. M. Borgolte, M. M. Tischler. Darmstadt, 2012. S. 80-119 (S. 88 f., 100 f.).




223


        .: Crusius I. Sanctimoniales quae se canonicas vocant. Das Kanonissenstift als Forschungsproblem // Studuen zum Kanonissenstift / Hg. von I.Crusius. G?ttingen, 2001. S. 938.




224


.,              (Ibid. S. 30.  . 88).  ,           ,         .         : Sch?fer H. K. Die Kanonissenstifter im deutschen Mittelalter. Ihre Entwicklung und innere Einrichtung im Zusammenhang mit dem altchristlichen Sanktimonialentum. Stuttgart, 1907.  ,     ,       .            .: Andermann U. Die unsittlichen und disziplinlosen Kanonissen. Ein Topos und seine Hintergr?nde, aufgezeigt an Beispielen s?chsischer Frauenstifte (11.13. Jh.) // Westfallische Zeitschrift. 1996. Bd. 146. S. 3963.




225


                  Germania sacra ( Studuen zum Kanonissenstift; . . 1),               .: Parisse M. Les chanoinesses dans lempire germanique (IXeXIe si?cles) // Francia. 1978. Vol. 6. P. 107126.




226


    , .,: McNamara J.A.K. Sisters in Arms: Catholic Nuns through Two Millenia. Cambridg, 1996; Heidebrecht P., Nolte C. Leben im Kloster: Nonnen und Kanonissen. Geistliche Lebensformen im fr?hen Mittelalter // Weiblichkeit in geschichtlicher Perspektive. Fallstudien und Reflexionen zu Grundproblemen der historischen Frauenforschung / Hg. von U. A. Becher, J. R?sen. Frankfurt a. M., 1988. S. 79115; Le Monde des chanoines (XI-e  XIX-e s.) / Ed. M. Moreau. Toulouse, 1989.      . :  .         (   .       ) // :    (2013).    : /. ., 2014. . 931.




227


Schilp Th. Norm und Wirklichkeit religi?ser Frauengemeinschaften im Fr?hmittelalter. Die Institutio sanctimonialium Aquisgranensis des Jahres 816 und die Problematik der Verfassung von Frauenkommunit?ten. G?ttingen, 1998 ( . 2139;    . 115).




228


Einf?hrung in die Gruppensoziologie. Geschichte. Theorien. Analyse / Hg. von B.Sch?fers. Wiesbaden, 1994 (2. Aufl.). S. 2021.




229


Hauck A. Kirchengeschichte Deutschlands. B., Leipzig, 1954 (8. Aufl.). Bd. 2. S. 600.




230


Concilium Cabillonense. Can. LIII // MGH. Conc. T. 2 (I). S. 273285 (S. 284).        canonica, monasteria canonicarum, sanctimoniales canocnicae viventes.   .: Felten F. J. Wie adelig waren Kanonissenstifte (und andere weibliche Konvente) im fr?hen und hohen Mittelalter? // Studien zum Kanonissenstift. S. 39 128 (S. 40 45).




231


Schilp Th. Norm und Wirklichkeit religi?ser Frauengemeinschaften im Fr?hmittelalter. S. 17, 2425.




232


Sch?fer H. K. Die Kanonissenstifter im deutschen Mittelalter.




233


Brown P. Aspects of Christianization of the Roman Aristocracy // The Journal of Roman Studies. 1961. Vol. 51. P. 111.




234


Consolino F.E. Ascetismo e monachesimo femminile in Italia dalle origini allet? longobarda (IV-VIII secolo) // Donne e fede. Santit? e vita religiosa in Italia / L.Scaraffia, G.Zarri. Bari, 1994. S. 441; Jenal G. Weibliche Askese im sp?tantik-fr?hmittelalterlichen Italien // Frauen und Kirche / Hg. von S.Schmitt (=Mainzer Vortr?ge 6). Mainz, 2002. S. 3554 (  . 3743).  ,            : Vita Melaniae junioris // Annalecta Bollandiana. Vol. 8. P. 1963.




235


         .: K?nig D. Bekehrungsmotive. Untersuchungen zum Christianisierungsprozess im r?mischen Westreich und seinen romanisch-germanischen Nachfolgern (4.-8 Jh.). Husum, 2008.




236


   IV .         (., .,  .   De virginitate; De institutione virginis; De viduis).    ,    ,     ,       ,     (  ) . . : Muschiol G. Famula Dei. Zur Liturgie in merowingischen Frauenkl?stern. M?nster, 1994. S. 4180.




237


.: Metz R. La conscration des vierges dans lglise Romaine. tude dhistoire de la Liturgie. Paris, 1954.




238


Diem A. Das monastische Experiment. Die Rolle der Keuschheit bei der Entstehung des westlichen Klosters. M?nster, 2005. S. 164.




239


Ibid. S. 8283.




240


   ,  .., .:    [] // :    (2013).    : /. ., 2014. . 133  156.   ,  (  )   ,       : Diem A. Das monastische Experiment. S. 154202; Nolte C. Klosterleben von Frauen in der fr?hen Merowingerzeit. ?berlegungen zur Regula ad virgines des Caesarius von Arles // Frauen in der Geschichte VII. Interdisziplin?re Studien zur Geschichte der Frauen im Fr?hmittelalter. Methoden  Probleme  Ergebnisse / Hg. von W. Affeldt, A. Kuhn. D?sseldorf 1986. S. 257271.




241


Regula ad virgines         : S. Caesarii ad virgines // Patrologiae cursus completes. Seria latina / Ed. Migne. T. 67. Col. 1105C1121C.   .      (capitula)  .            .     (..  ,  Recapitulatio)    Rec.




242


   ,  (,   ,        ..), , ,      ,    ,    ,  -  ,         (33).




243


        :        -   (pro affectu tamen parentum aut cuiuscumque notitia)       ,    .                ,     ,      (et canauariae tradant) (30). ,   ,           :          ,   ,          (Rec. 6).




244


.    . .




245


 .     . 1000 . //Cogito...5.--,2011..317327.(. 320323).




246


.:        (38).




247


         ,      .: Muschiol G. Famula Dei. S. 81 105.




248


 506 .              (propter insidias diaboli aut propter oblucationes hominum (an.28)); 529        . .: Helvtius A.-L. Lorganisation des monast?res f?minins ? lpoque mrovingienne // Female vita religiosa between Late Antiquity and the High Middle Ages. Structures, developments and spatial contexts / G. Melvill, A. M?ller (Eds). M?nster, B., 2011. P. 151170. (P.157). . : Haarl?nder S. Schlangen unter den Fischen. M?nnliche und weibliche Religiosen in Doppelkl?stern // Frauen und Kirche. S. 5570 ( . 5657).




249


         . : Vita Leobae abbatissae Biscoffesheimensis / MGH Scriptores. Bd. 15 (1). S. 118131 ( . 1920. . 129130).




250


Wemple S.F. Women in Frankisch Society. Marriage and the Closter, 500 to 900. Philadelphia, 1981. P.154; Schulenburg J.T. Strict Active Enclosure and Ist Effects on the Female Monastic Experience (ca. 500  1100) / Ed. J.A.Nichols, L.Th. Shank. Medieval Religious Women. Kalamazoo, 1984. Vol. 1. P. 7879.




251


Muschiol G. Famula Dei. S. 7980; Nolte C. Klosterleben von Frauen in der fr?hen Merowingerzeit. S. 267268.     .: Runge L. Dedicated Women and Dedicated Spaces: Caesarius of Arles and The Foundation of St. John // Western Monasticism ante litteram. The Spaces of Monastic Obserwance in Late Antiquity and the Early Middle Ages / Ed. H.Dey, E.Fentress. Tunhout, 2011. P. 99116.




252


Diem A. Das monastische Experiment. S. 154 -192.




253


Ibid. S. 178 f. . ,        (Regula monachorum), ,        (De institutis coenibiorum et de octo principalibus vitiis)        Collationes patrum     ,    .     .: Frank K.S. Fr?hes M?nchtum im Abendland. Z?rich, M?nchen. 1975. Bd. 1. S. 107193.




254


   .   De virginitate      ,    civitas Dei (. : quia vos angelis desidero esse consimiles (Rec. 13)).




255


Rec. 1.        Lib. 1. Cap. 57 (.: Vita Caesarii // MGH Scriptores rerum Merovingicarum. Bd. 3. S. 451  501.)     . .: Klingshirn W. E. Caesariuss Monastery for Women in Arles and the Composition and Function of the Vita Caesarii // Revue Bndictine. 1990. Vol. 100. P. 441  481; Diem A. Das monastische Experiment. S. 191 (      ); Nolte C. Klosterleben von Frauen in der fr?hen Merowingerzeit. S. 258 259.




256


. : Rec.1, Rec. 9.   .  (Lib. 2. Cap. 26) ,       ,    ,   ,    ,   ,      (    ).




257


Diem A. Das monastische Experiment. S. 178179.




258


Ibid. S. 178. .: Vita Caesarii. Lib 1. Cap. 35: quasi recentior tempori nostri Noe, propter turbines et prozellas sodalibus vel sororibus in latere ecclesiae monasterii fabricat archam.




259


            549 . .  .: Muschiol G. Famula Dei. S. 76 f.




260


Diem A. Das monastische Experiment. S. 178 ff.




261


  perfectio      ,   ,  . (Ibid. S. 177   : Leyser C. Authority and Asceticism from Augustine to Gregory the Great. Oxford, 2000. P. 111  134; Klingshirn W.E. Caesarius of Arles. The Making of a Christian community in late antique Gaul. Cambridge, 1994. P. 146  170.).




262


              .




263


Grgorii episcopi Turonensis. Libri historiarum X // MGH Scriptorum rerum Merovingicarum. Bd. I(1). .   :  .  . (. .. ). ., 1987.          .




264


     :         (IX 39; X 15) De scandalum monasterii Pectavensis.  scandalum      ,     , ..  ,    () .




265


., .: Scheibelreiter G. K?nigstochter im Kloster: Radegund und der Nonnenaufstand von Poitiers (589) // Mitteilungen des Instituts f?r ?sterreichische Geschichtsforschung. 1979. Bd. 87(1). S. 137; Gillette G. Radegunds Monastery of Poitiers: the Rule and its Observance // Papers presented at the Eleventh International Conference on Patristic Studies held in Oxford 1991 / Ed. E. A. Livingstone. L?wen, 1993. P. 381387; Hartmann M. Reginae sumus. Merowingische K?nigst?chter und die Frauenkl?ster im 6. Jahrhundert // Mitteilungen des Instituts f?r ?sterreichische Geschichtsforschung. 2005. Bd. 113. S. 119; G?rsch K. Der Nonnenaufstand von Poitiers: Fl?chenbrandt oder apokalyptischer Zeichen? Zu den merowingischen Klosterfrauen in Gregors Zehn B?chern Geschichte // Concilium medii aevi. 2010. Bd. 13. S. 118.




266


Schilp Th. Norm und Wirklichkeit religi?ser Frauengemeinschaften im Fr?hmittelalter. S. 50; F??el A., Hettinger A. Klosterfrauen, Beginnen, Ketzerinnen. Religi?se Lebensformen von Frauen im Mittelalter. Idstein, 2000. S. 21; Gillette G. Radegunds Monastery of Poitiers: the Rule and its Observance. Passim; Helvtius A. L. Lorganisation des monast?res f?minins ? lpoque mrovingienne. P. 158.




267


             II.     ,        (      ),          .




268


       : Csair dArles. Oeuvres monastiques // A.de Vog?, J.Courreau (Ed.). P., 1988. Vol. I. P. 476495.  .: F??el A., Hettinger A. Klosterfrauen, Beginnen, Ketzerinnen. S. 42.




269


          . . .  : G?be S. Radegundis: Sancta, Regina, Ancilla. Zum Heiligkeitsideal der Radegundisviten von Fortunat und Baudovina // Francia. 1989. Vol. 16 (1). P. 130.




270


    .: Heinzelmann M. Gregor von Tours (538594). Zehn B?cher Geschichte. Historiographie und Gesellschaftskonzept im 6. Jahrhundert. Darmstadt, 1994. ( . 134  .).




271


F??el A., Hettinger A. Klosterfrauen, Beginnen, Ketzerinnen. S. 42 (. 11   : Schulenburg J.T. Wommens Monastic Communities 500 1100: Patterns of Expansion and Decline // Sings. Journal of Women in Culture and Society. 1989. Vol. 14 (2). P. 261292).      VI-VIII . .  : Helvtius A.-L. Lorganisation des monast?res f?minins ? lpoque mrovingienne; Muschiol G. Famula Dei. S. 6374; Bodarw K. Frauenleben zwischen Klosterregeln und Luxus? Alltag in fr?hmittelalterlichen Frauenkl?stern // K?nigin, Klosterfrau, B?uerin. Frauen im Mittelalter / Hg. von H.Brandt, J.K.Koch. M?nster, 1996. S. 117143 (   .137).




272


  ,  , . (Hartmann M. Reginae sumus. S. 14).      . ø .: G?rsch K. Der Nonnenaufstand von Poitiers. S. 23.




273


Non potest fueri, ut ego in monasterio sepulchrum habeam, a quo mulierum accessus arcetur (De vita Patrum // MGH Scriptorum rerum Merovingicarum. Bd.1 (2). S. 667).    . ø (G?rsch K. Der Nonnenaufstand von Poitiers. S. 7).




274


Ewig E. Studien zur merowingischen Dynastie // Fr?hmittelalterliche Studien. 1974. Bd.8. S. 1559 (S. 48).




275


  .: Scheibelreiter G. K?nigstochter im Kloster. S. 137; Hartmann M. Reginae sumus. S. 14; G?rsch K. Der Nonnenaufstand von Poitiers. S. 1112.




276


Hartmann M. Zur Stellung der merowingischen K?nigin // Scientia veritatis. Festschrift f?r Hubert Mordek / Hg. v. O.M?nsch, Th. Zotz . Ostfildern, 2004. S. 25 42 (S. 28). .:   IX 35.




277


       :          :    ,     ,      ,      (IX 43).  ,            .




278


Hartmann M. Die Merowinger. M?nchen, 2012. S. 7778.




279


   : G?rsch K. Der Nonnenaufstand von Poitiers. S. 1012.




280


,         410 .     .     ,        ,       (. ), ,   ,     .  .: Prinz F. Fr?hes M?nchtum im Frankenreich. Kultur und Gesellschaft in Gallien, den Rheinlanden und Bayern am Beispiel der monastischen Entwicklung (4. 8. Jahrhundert) M?nchen, 1988. (2.Aufl.). S. 68 ff., 76 84.




281


         , ,    ,   I,      .      ,   ,   ,         (X 12).




282


     ,  .      , ..       .




283


    .:  .      VIIIX .     //  -  . 2017. T. 8. . 8 (62). 2017.      (    ). [ ]: https://history.jes.su/s2079878400019773-1.     :  .   : , ,  //  . ., 2011. . 72. . 2259 (     ); Feine H. E. Ursprung, Wesen und Bedeutung des Eigenkirchentums // Mitteilungen des Instituts f?r ?sterreichische Geschichtsforschung. Graz, 1950. Bd. 58. S. 195208; Tellenbach G. Die westliche Kirche vom 10. bis zum fr?hen 12. Jh. G?ttingen, 1988. S. 7375.




284


Klingshirn W.E. Caesarius of Arles. P. 256263; Angenendt A. Das Fr?hmittelalter. Die abendl?ndische Christenheit von 400 bis 900. Stuttgart u.a., 1990. S. 175177.




285


   .: Ueding L. Geschichte der Klostergr?ndungen der fr?hen Merowingerzeit. B., 1935. S. 165244; Prinz F. Fr?hes M?nchtum im Frankenreich. S. 493  496; Helvtius A.-L. Lorganisation des monast?res f?minins ? lpoque mrovingienne. P. 167.




286


   .  : Felten F.J. ?bte und Laien?bte im Frankenreich: Studie zum Verh?ltnis von Staat und Kirche im fr?heren Mittelalter. Stuttgart, 1980.




287


Diem A. Das monastische Experiment. S. 203  227 ( . 204207).




288


Felten F.J. ?bte und Laien?bte im Frankenreich. S. 163164.




289


        (. 670),      Regula Waldeberti. Regula Donati     (. 656),     .  .: Diem A. Das Ende des monastischen Experiments. Liebe, Beichte und Schweigen in der Regula cuiusdam patris ad virgines (mit einer ?bersetzung im Anfang) // Female vita religiosa between Late Antiquity and the High Middle Ages. P. 81136; Idem. New ideas expressed in old words: the Regula Donati on female monastic life and monastic spirituality // Viator. 2012. Vol. 43(1). P. 138.




290


Diem A. Das Ende des monastischen Experiments. S. 95.




291


.   : Felten F. J. Auf dem Weg zu Kanonissen und Kanonissenstift. Ordnungskonzepte der weiblichen vita religiosa bis ins 9. Jahrhundert // Europa und die Welt in der Geschichte. Festschrift zum 60. Geburtstag von Dieter Berg / Hg. von R. Averkorn u.a.. Bochum, 2004. S. 551573.




292


  . ,      .    ,    ,     ,       (4 ).   (1220 .)   . Muschiol G. Famula Die. S. 7273.




293


,           ,   ,      .    VIVII .       .: McNamara J.A.K. Op. cit. P. 111;      .: Prinz F. Fr?hes M?nchtum im Frankenreich. S. 4758, 6284.




294


Nolte C. Klosterleben von Frauen in der fr?hen Merowingerzeit. S. 257; Schilp Th. Norm und Wirklichkeit religi?ser Frauengemeinschaften im Fr?hmittelalter. S. 155 ( . 317).




295


Concilium Cabillonense. an. LIII. (S. 284).




296


Staubach N. Cultus divinus und karolingische Reform // Fr?hmittelalterliche Studien. 1984. Bd. 18. S. 546581.




297


Institutio sanctimonialium Aquisgranensis // MGH Concilia. Bd. 2 (1). S. 422456.           ; Institutio canonicorum .: Ibid. S. 312421.




298


 ,            cultus divinus     -.       ,      .




299


   Institutio canonicorum .: Semmler J. M?nche und Kanoniker im Frankenreiche Pippins III. und Karls des Gro?en. G?ttingen, 1980; Idem. Die Kanoniker und ihre Regel im 9. Jahrhunder // Studien zum weltlichen Kollegiatstift in Deutschland / Hg. von I. Crusius. G?ttingen, 1995. S. 62109 (S. 78).




300


  Institutio sanctimonialium .: Schilp Th. Norm und Wirklichkeit. S. 59, 6264 ( )   : Waesberghe J.F.A.M. van. De Akense regels voor Canonici en Canonicae uit 816. Een antwoord aan Hildebrand-Gregorius VII en zijn geestverwanten. Assen, 1967. S. 306376.




301


    --,  ,   Institutio (Concilium Cabillonense. can. LXI. (S. 285)).       .: Muschiol G. Das gebrechliche Geschlecht und der Gottesdienst. Zum religi?sen Alltag in Frauengemeinschaften des Mittelalters // Herrschaft, Bildung und Gebet. Gr?ndung und Anf?nge des Frauenstifts Essen / Hg. von G. Berghaus. Essen, 2000. S. 1927.  : Idem. Zu den liturgischen Voraussetzungen von Nonnenemporen / Das Kanonissenstift als Forschungsproblem. Studuen zum Kanonissenstift. S. 129148 ( .131133).




302


Angenendt. A. Missa specialis. Zugleich ein Beitrag zur Entstehung der Privatmessen // Fr?hmittelalterliche Studien. 1983. Bd. 17. S. 153221.




303


   ,     810%   .  115  ,   VI  VIII .,  IX .  16. (G?tz H.-W. Europa im fr?hen Mittelalter. 500 1050. Stuttgart, 2003. S.233).  .: Bodarw K. Frauenleben zwischen Klosterregeln und Luxus? Passim.




304


   .   -   : Bodarw K. Eine M?nnerregel f?r Frauen. Die Adaption der Benediktsregel im 9. und 10. Jahrhundert // Female vita religiosa between Late Antiquity and the High Middle Ages. S. 235272.




305


  .  (Schilp Th. Norm und Wirklichkeit religi?ser Frauengemeinschaften im Fr?hmittelalter. S. 75).   ,   professio   Institutio     ,         ,  ,      .




306


Ibid.




307


: SchreinerK.M?nchseininderAdelsgesellschaft des hohen und sp?ten Mittelalters: kl?sterliche Gemeinschafsbildung zwischen spiritueller Selbstbehauptung und sozialer Anpassung. M?nchen, 1989.




308


  ,      1059 .               , ,    . Semmler J. Die Kanoniker und ihre Regel. S. 108109.




309


.   :     -           (27).




310


Institutio, ,            ,     ,      (Schilp Th. Norm und Wirklichkeit religi?ser Frauengemeinschaften im Fr?hmittelalter. S. 205).




311


      -- (can. LXII).




312


  .: Crusius I. K?niginnen, K?nigswitwen und Prinzessinen als Stifterinnen und ?btissinnen von Frauenstiften undkl?stern // Nonnen, Kanonissen und Mystikerinnen. Religi?se Frauengemeinschaften in S?ddeutschland / Hg. von E. Schlotheuber, H.Flachenecker, I. Gardill. G?ttingen, 2008. S. 5978.




313


Schilp Th. Norm und Wirklichkeit religi?ser Frauengemeinschaften im Fr?hmittelalter. S. 7071.




314


             ,   ,   . VIII .  . XI     55 ,          civitas (..        ),        ,     .  .: Last M. Zur Einrichtung geistlicher Konvente in Sachsen w?hrend des fr?hen Mittelalters // Fr?hmittelalterliche Studien. 1970. Bd. 4. S. 441447 ( . 342344); Suckale R. Die mittelalterlichen Damenstifte als Bastionen der Frauenmacht. K?ln, 2001.




315


.: Quicquid in his capitulis minus est, ab episcopo suo abbatissa perquirat et ita illi in omnibus obodiens sit secundum canonicam institutiunem, sicuti iustum et rectum est. (Concilium Cabillonense. Can. LXV. S. 285)




316


Schilp Th. Norm und Wirklichkeit religi?ser Frauengemeinschaften im Fr?hmittelalter. S. 115 ff.




317


Concilium Cabillonense. Can. LXII, LVII (S. 285, 284).




318


 .:  .         (   .       ) // :   :    . ., 2013. . 9  31.




319


Crusius I. Frauenkl?ster und Frauenstifte  Versorgungsinstitutionen oder geistliche Kommunit?ten // 1000 Jahre Stift St. Georgen am L?ngsee / Hg. von J. Sacherer. 2003, St. Georgen am L?ngsee. S. 3045.         .: Semmler J. Wie adelig waren die Kanonissen?




320


 816 .    ,    .     (  ) .: Helvtius A. L. Lorganisation des monast?res f?minins ? lpoque mrovingienne. P. 159167.




321


              .     -  ,       (Schilp Th. Norm und Wirklichkeit religi?ser Frauengemeinschaften im Fr?hmittelalter. S. 73).




322


Crusius I. Sanctimoniales, quae se canonicas vocant. S. 1520.




323


       . .     Institutio            : Schilp Th. Die Wirkung der Aachener Institutio sanctimonialium des Jahres 816 // Fr?hformen von Stiftskirchen in Europa. Funktion und Wandel religi?ser Gemeinschaften vom 6. bis zum Ende des 11. Jahrhunderts. Festgabe f?r Dieter Mertens zum 65. Geburtstag / Hg. von S. Lorenz, Th. Zotz. Leinfelden-Echterdingen, 2005. P. 163184.




324


Schilp Th. Norm und Wirklichkeit religi?ser Frauengemeinschaften im Fr?hmittelalter. S. 1415, 25.




325


     ,         .             .         ,    70   ,       ,     . , . , . , . , .  , . .   .,         ,                  .




326


          . .  //    /  . . . . ., 2003. . 474  ..            ,  ,  ,  ,            . .  . .   .     . ., 2004;  .      .    maleficia // .   . 1998. ., 1999. . 118133.        -,    ,     ,  컠  . .       (9931234) //  .         (  ). . 77 (12). ., 2016. . 97.   ,    ,            . . ,  .    . . ., 2016. ,          ,     ,       ,         . .    XI        // . . 78 (12). ., 2017. . 6971.




327


 . .        (Exempla XIII ) ., 1989. . 181  .;  .   .      //  .    .   :   . ., 2005. . 223233.




328


 . .  :      // :       2003. ., 2003. . 5. . 305332.




329


 . .    . ., 1981. . 83.  . .     !:     // .   . 20152016. ., 2017. . 281 348.




330


.               . .   .       .    XIII .  I. .:  , 2012;  .   .       .    XIII .  II. .:  , 2016.




331


          (tributaire, sainteur)        I- . XX .    Verriest L. Le Servage dans le comt de Hainaut. Les sainteurs. Le meilleur catel. Bruxelles, 1910. P. 172: un homme ou une femme vou au saint patron dune abbaye ou dune glise et tenu, de ce chef, envers cette abbaye ou cette glise ? certaines prestations personnelles (  ,                  ).




332


.           . .           //     / . . . . , . . . ., 2007. . 6069.




333


   .  ,   X .,      ,         ,               .     30-  XIII .     ,  ,             .           . .    . 29, 35, 59.         XIX .                  Chartes et documents de labbaye de Saint-Pierre au Mont-Blandin ? Gand / d. par A. Van Lokeren. T. I. Gand, 1868 (  VL).




334


VL N 111. P. 79 (a.1034): pro aeternae libertatis et remunerationis gloria; VL N 153. P. 102 (a.10731074) : pro adipiscenda in coelis beatitudine verae libertatis coelestisque hereditate felicitatis; VL N 161. P. 108 (a.1089/1170 et a.1230): ut veram libertatem temporali servitute mercaretur; VL N 164. P. 109 (a.1097 1108): pro salute anime mee et remuneratione eterne beatitudinis; VL N 189. P. 119 (a.1116): pro conservanda in posterum libertate sua; VL N 192. P. 121 (a.1068): pro amore et salute animae suae; VL N 193. P. 121 (a.1118): pro amore celestis patrie; VL N 249. P. 147 (a.1155): pro indesinenti libertate optinenda.




335


                XIII          .   . .                    XIV    . .  ,   и      //  .     .    . .  (19232000) / . . . . . .:  , 2014. . 9094,   14.




336


.:  .         ( XII .) //    .            /  . . . . ., 1996. . 209238;  .     ?:      XIIXIII . //    .               . / . . . . ., 2000. . 7084;  .         //          /  . . .   . . . ., 2000. . 4263;  . ,   familia   XII  XIII .:          // . . 62. ., 2001. . 120136;  .             // Homo Historicus:  80- . . . . 1. ., 2003. . 677711;  .      (  ) // .      / . . . . ., 2003. . 201208.




337


,        ,   ,      XII .  XIV .,     -   .   . 9094,   14.




338


.      :  .         XIIXIII . //   :    / . . . . , . . . ., 2010. . 7779.




339


VL N 227. P. 137 (a.1140): femina quedam Liedildis nomine de Gontersforde oriunda cum esset libera ancillam se cum omni posteritatis sue successione constituit ad altare sancte Marie in cripta in loco Blandinium dicto ea videlicet conditione, ut ibidem annis singulis in Nativitate beate Virginis duos denarios in censu persolveret. .   : Boeren P.C. Etude sur les tributaires dglise dans le comt de Flandre du IXe au XIVe si?cles. Amsterdam, 1936 (  Boeren). P. 7475.




340


,  1147 .      ,      (Stums),                 .            ,        ,        (in Purificationem eiusdem virginis)  VL N 237. P. 142 (a.1147): ego Ghisela uxor Baldwini Stums essem ex ingenuis parentibus ex opido Gandensi oriunda me tributariam cum filia mea nomine Bilia ad altare beate Dei genitricis Marie in cripta Ecclesie beati Petri in monte Blandinium dicto constitui tali conditione, quod tam nos quam omnis posteritas ex nobis profutura, singulis annis, in Purificationem eiusdem virginis, duos denarios, In matrimonii contractione sex, In morte vero duodecim, ad prefactum locum persolvemus.    ,  1238 ,          ( )   ,    13 folio      ,  ,               ,      .  (In athedra Petri)   . .     . 2. . . 477: In Gandavo. In cathedra Petri. Bylia filia Gisele Balduini Stums. Wedericus filius eius. Gisla uxor Arnoldi Minmans. Juta filia Immezothe. Gisla soror eius. Wedericus Grauman. Sygerus Minman. Wedericus frater eius. ,              .




341


VL N 174. P. 112 (a.1101): quedam mulier de Merlebeke, Berta nomine, cum esset libera et ex liberis parentibus procreata, se et omnem posteritatem suam ex se futuris temporibus profuturam in ancillatum contulit beate Marie in Cripta Ecclesie beati Petri in monte Blandinio, tali conditione quod singule persone singulis annis in Nativitate beate Virginis pro censu suo denarios duos persolvent; VL N 224. P. 136 (a.1140): qualiter quedam femina, Suanaburch nomine, de villa Curtracensi orta, libera cum esset et liberis parentibus procreata, se et omnem posteritatem suam ex se processuram, tributariam constituit ad altare beati Petri in monte Blandinium dicto, eo videlicet tenore ut singulis annis in Cathedra sancti Petri, in censu II denarios solvant. ,           Diplomata Belgica ante annum millesimum centesimus scripta / ed. M. Gysseling et A. C. F. Koch. s. l., 1950 (  DB). N 73. P. 179 (989, Nov. 22): quedam femina Godelinda nomine libera cum esset, tributariam se esse constituit cum omni posteritate ex se processura, in eo quidem rationis tenore, ut esset de familia beatissime Dei genetricis Marie, atque ad venerabilem nominis eius basilicam in loco Blandinio constructam annis singulis in festivitate sancti Martini pro censu duos denarios solveret. ,        ,    ,            ,      ,       .




342


DB. N 55. P. 148 (a.950953): ego in Dei nomine Eremberti, cupiens quantulamcumque porcionem habere cum his qui substantiis suis ob remedemptionem animarum suorum Domino et sanctis eius tradunt, ancillamlulam iuris mei nomine Erkenburoc et filiis eius Werenburoc, Weremund, principis apostolorum Petri tradidi altario in Blandiniensi monasterio, tali sub tenore ut omni quo advixerit tempore adveniente sollemnitatis eius die denarios II ad eius exsolvat altare pro mercede anime mee, et si viro iuncta fuerit pro badimonio denarios VI, et cum debitum inrevocabile mortis solverit nummos XII custos eiusdem altaris de illius facultaticula accipiat.




343


VL N 219. P. 134 (a.1137): qualiter quedam femine nomine Hallief, Liedwif, Hildewif cum essent libere tributarie se esse constituerunt ad altare beati Petri apostolorum principis in loco Blandinium dicto, cum filiabus suis Heila, et Heila Imma et cum omni posteritate ex ipsis processura, eo videlicet rationis tenore, ut essent de familia sancti Petri, et singulis annis ad predictum altare vel abbati, in censu solverent duos denarios, pro badimonio sex, post mortem XII.




344


Boeren. Appendice. N 72. P. 163 (a.1261, fevr.): mulieres Adelisa, Gertrudis, Ava, Margareta, Margareta, Gertrudis et Hela de Osthacre constituerunt se ancillas et tributarias ad idem monasterium, tali conditione, quod tam ipse quam omnis earum posteritas solvent cantori predicti monasterii in festo beati Remigii duos denarios nomine annui census capitalis singulis annis, in matrimonio vero sex d., in morte vero XII d.      2- . XIII .,    ,         . ,             Rijksarchief te Gent, Sint-Pietersabdij, Van Lokeren (  RAG, StP, VL) N 946 (a.1289): cantore eiusdem ecclesie censum capitalem predicte ecclesie colligente.                    XIII . ,        ,              Formulaire de lettres, compos dans labbaye de Saint-Pierre de Gand ? lusage des coliers / d. par Napolon de Pauw. La vie intime en Flandre au Moyen ?ge dapr?s des documents indits // Bulletin de la Commission Royale dHistoire de la Acadmie Royale de la Belgique. Bruxelles, 1913. T. 82. fasc. 1. Annexes (  Formulaire). N 5. P. 25 : puella t(alis) n(ominis), de Gandavo oriunda, filia Ar., de t(ali) l(oco), et Margarete, sue uxoris, cum esset libera ac liberis parentibus procreata, se cum omni sua posteritate tributariam et ancillam ad monasterium Sancti Petri Gandensis constituit, tali conditione quod tam ipsa quam omnis ejus posteritas in perpetuum solvent annuatim cantori Sancti Petri Gandensis duos denarios in festo apostolorum Petri et Pauli.




345


VL N 195. P. 122 (a.1119/vernieuwd 1e kwart 13e eeuw): quedam mulier de Haltert, nomine Hildeware, cum esset libera et ex parentibus liberis procreata, se cum omni posteritate ex se suisque futuris temporibus processura, ancillam tributariam constituit ad altare beate Marie Dei genetricis Virginis Marie in ecclesia beati Petri principis apostolorum in territorio Gandensi, tali conditione quod tam ipsa quam cuncta eius successio in propria persona in festo beati Martini domui de Descelberge, singulis annis in perpetuum II denarios, in matrimonii contractione VI, in morte vero XII persolvet; RAG, StP, VL N 522 (a.1128/a.1235, nov.): quedam femina nomine Verdelendis de Zeverghem  se cum omni posteritate sua  ancillam tributariam constituit ad altare Beati Petri quod est situm in monte Blandinio in territorio Gandensi, tali conditione quod tam ipsa quam cuncta eius successio singulis annis in purificatione Beate Marie, domui de Descelberghe, in perpetuum duos denarios, in matrimonii contractione sex, et in morte duodecim persolvet.               ,   1238            ,           (curia)   . .     . 67  .




346


Boeren. Appendice. N 53. P. 156: (1238, juin 2): Isti omnes cum sua posteritate  solvere debent nobis annuatim duos denarios, in matrimonio sex, et in morte duodecim. Super istos autem Bartholomeum filium Grite de Lanscoute, censorarium fecimus, ut annuatim censum eorum capitalem ab eis recipiat, et de eo nobis scilicet in nativitate beate virginis tempore statuto respondeat.           XIII .      ,     . ,     1238      .              (troncus),      ,        . .    . 1. . 61; 216  .; . 2. . . 441576, passim.        -  XIII ,      -      Formulaire. N 23. P. 4445: Universis presentes litteras inspecturis cantor monasterii Sancti Petri Gandensis, salutem in Domino. Noveritis quod nos talem, latorem presentium, censuarium nostrum in genealogia sua, capitalem censum constituimus receptorem; quare vos, omnes et singulos, in quorum juridictione, dominio seu parochiis predicti census debitores morari contigerit, humiliter et devote rogamus in Domino quatinus, si vobis aliquos vel aliquem dicti census (retentorem vel) retentores, vel solvere nolentem, ipsos diligenter monetis et ad dictam solutionem amiabiliter inducere curetis. Durent ad voluntatem nostram.




347


            .        (offertoria),   .   XI .        ,   XII .         ,     (.-. ,     . .)         .      ,  ,  ,           ()  oblatio, offerta. ,       ,    ,    .  XIV .      . .: Jungmann J. A. Missarum sollemnia. Eine genetische Erkl?rung der r?mischen Messe. Wien, 1948. Bd. 2. S. 13 14; 17; 2829.      . . .




348


,          (memoria)         (cura pauperum).                      ,        . .:  . .       :         // Sub specie historiae culturalis.     . .:  , 2014. . 122124.




349


Rijksarchief te Gent, Bisdom, R 41 (  R 41), fol.24v (col.2) (add.): debens de duobus annis; fol.30r (col.1): debent multum; fol.56r (col.2): debens totum.




350


R 41, fol.53v (col.2): eius liberi dives sunt omnes; fol.55v (col.1): debens totum et est valde dives; fol.57r (col.1): valde dives.




351


 . .          XIII .         . ., 2016.




352


           ,     ,      familia,   .




353


             ,             . .  -  XVI         //  . . 2(13). ., 2010. . 224230.




354


Sigal P.-A. Lhomme et le miracle dans la France mdivale (XI-e  XII-e si?cles). P., 1985. P. 107115.




355


Liber Traditionum Sancti Petri Blandiniensis. Livre des donations, faits ? labbaye de Saint-Pierre de Gand, depuis ses origines jusquau XIe si?cle, avec des additions jusquen 1273 / Publ. et annot par Arnold Fayen. Gand, 1906. N 127. P. 117 118 (s. d.): Notum volumus esse omnibus sanctae matris aecclesiae filiis presentibus et futuris quod quaedam ancilla nomine Siborch cuiusdam feminae Rothin de predio Truncinensi, cum in festivitate sanctissimae virginis Christi Amalbergae servile in mola pistrina ageret opus, lignum quo mola in girum ducitur ita manui eius dexterae inhesit, ut sanguis sequeretur, nullaque vi, nullaque arte avelli posset. Ducta est in festo sacratissimae virginis Christi ad locum Blandinium dictum in territorio Gandensi, ubi eius sacratissimi corporis conservantur debito cum honore pignora. Et cum fratres pro ea letanias agerent, seque beatissimae Virgini voveret nullum unquam in vita sua servile opus in festo eius acturam, lignum sine mora a manu ejus longe resiluit, cernentibus et audientibus utriusque sexus populis, qui ad hoc spectaculum confluxerant. Intererat inter ceteros in hoc spectaculo domina ipsius prefata nomine Rothin, eamque beatae virgini Amalbergae contradidit eo videlicet pacto, ut singulis annis in censu duos solveret denarios, pro badimonio sex, post mortem duodecim. Testes: Ascricus, Hugo, Arnulfus filius ejus, Stephanus, Rodulfus, Wichardus, item Hugo, Gevehardus frater ejus, Stemmarus clericus, Notholdus et alii utriusque sexus quam plurimi.




356


 .  .         XIV  XV      / . . ., 1988. . 165; 191; 192  .




357


 -   (.18) / . . . .  //  . ., 1995. . 58. . 258.




358


  ,     .    /  . .. . ., 2003. . 172;          / . ..  //     XIXVI .   . ., 1991. . 249250, 256;  ..       :    //  . . .  /  . .. , .. . ., 2011. . 2. . 44, 57;  .. - .   :    . , 2000. . 300301.




359


      //  ..  . ., 1998. . 1. . 422, 429;    //     (). ., 2000. . 7. . 202;  ..        //   .   . ., 1990. . 3539;     . 249250;    // . ., 2005. . 13. . 348;    // . ., 2005. . 13. . 398;      . ., 1881. . 46;     (). ., 1889. . 16. . 201.




360


  ,   1418 .   //  ..  . ., 1998. . 1. . 418;  .       / . ..  //        . ., 1914. . 19. . 3. . 141, 145, 150; . ., 2005. . 20. . 274, 275;   . . 202, 206;     . 256, 275;       /   .. . ., 2005. . 117;    /  . .. . ., 2002. . 90;  ..     //     (). ., 2014. . 63. . 91;  . .    .   //   .  . ., 2001. . 4. . 107;    . 69, 70 71, 82.




361


   . 422, 423, 424425, 429, 430, 431, 448, 452;  .   . 147;      ,      //   . . . 1873. . 225, 226, 227;   . . 350;  .. . . . 108.




362


   . 424, 429;  .. . . . 93;  .   . 145, 147;  .. . . . 300301;    // . ., 2005. . 13. . 250, 256;   . . 101, 102.




363


 ..    ,  .. .  , 1892. . 2. . 60;     XVIXVIII .    /  . .. . , 2011. . 3435;     1597 . //   .  .  . . 375. . 77 .;   . . 350;    XVI  / . .. , .. , .. . ., 2003. . 65, 135;      / . .  //       . ., 1880. . 3. . 78.




364


  -  / . .  //          . ., 1851. . 1. . 55, 58, 59;   - . ., 1987. . 26, 27, 28, 148149;    . 32;     . 77 .;   . . 350.




365


 .. -        XVII  (13971625). ., 1910. . 1. . 2. . OLXVIIOCXX;    XVI . ,     -  15741600 . / . .. . .; ., 1979. . 2. . 290, 292, 330, 338, 352, 357, 359;     1585/86 . /.  .. . ., 1996. . 31, 35, 40, 43, 47, 50, 52; -    15711600 . /. .. . ., 2013. . 40, 43, 285, 331, 335, 433.




366


 .   . 144;     . 249250;     . 77 .




367


 .   . 145;  .. . . . 91;  .. . . . 107;    . 42, 48, 62, 63, 84.




368


 .   . 145;    . 78;  .. . . . 300301;     . 250, 256;      // . ., 2005. . 13. . 292, 296, 298, 302;   . . 348;   . . 400;  .. . . . 107;   . . 116, 118.




369


   . 425, 451.




370


.:  ..         . ., 1916. . 126;  .   .    . ., 1913. . 131;      // . XI   XII . ., 1978. . 278303;    // . XI   XII . ., 1978. . 304391; -  // . ., 2000. . 4. . 322329;    // . ., 2000. . 5. . 3065;    // . ., 2000. . 5. . 358369;     // . ., 2000. . 6891;  ..      // . ., 1989. . 42. . 250254;        ,  15326 //  ..  . ., 2001. . 2. . 2731;       , .,  221 //  .. . . . 2. . 3547.




371


 .   . 145;    . 48.




372


.:  ..       XVI  XVII  //   / .-. .. . ., 2003. . 533552.




373


    -  1601  / . ..   .. . ., 1998. . 44, 4647, 48, 53, 58, 5960, 65, 66, 68, 69, 72, 73, 74, 90, 91, 93, 94, 95, 96, 104, 109, 114, 119, 159, 166, 167, 168, 169, 170, 190, 213, 215, 216, 217, 218, 224;    . 28, 29, 30, 31, 35, 43, 44;   -  XVI  / .   . .. . ., 2014. . 69, 70, 83, 84, 85, 87, 89;    . 33, 43, 44, 45, 61, 65, 66, 91, 93, 97, 102, 103, 124, 125, 129, 132, 133, 134, 136, 138, 139, 140.




374


 .. . . . OLXXVI, OC, OCXIX, OCXX;    XVI . ,     - . 273, 274, 276, 280, 300, 306; -   . 54, 61, 72, 101, 372, 378, 383, 393, 395, 420, 431, 435, 462, 480, 492, 552, 565, 576, 578, 580, 581;    XVI .     -  7080- . / . .. . .; ., 1980. . 1. . 160;    XVI .     -  8090- . / . .. . .; ., 1987. . 1. . 87, 88.




375


  . . 202, 206;  .. . .  3539;    . 424, 425;    // . ., 2005. . 13. . 180;   . . 258;   . . 346, 350;   . . 394, 396, 398, 400, 404, 410;     . 276;   . . 89, 93, 98, 99;  .   . 145;  .. . . . 91;  .. . . . 107;    . 68, 75, 77.




376


   . 424, 429;  .   . 147;   . . 250, 256;   . . 101, 102.




377


 .   . 145;  .. . . . 91;    . 42, 48, 62, 63, 68, 82, 84.




378


   . 422, 424;    . 41, 66;   . . 196, 212;  .   . 141, 142, 145;   . . 252, 254;   . . 410;    /  . .. . ., 2003. . 111, 115;      . . 116, 140;   . . 91, 92, 93, 94.




379


   . 422, 424, 445;  .   . 141, 142, 145;     . 273;   . . 254;    . 81, 83.




380


    . 267;  .. ()      ,   // . ., 1992. . 45. . 256, 258;  .  . . 145;    . 296, 298;   . . 348;   . . 394, 396, 400, 406, 410;  .   .    . ., 1913. . 28;   . . 92




381


  . . 402;    / . ..  //    .  . ., 2001. . 343;  .   /     .. . ., 1893. . 32;    . 73, 77.




382


   . 64, 81, 85;  .   . 145;    . 292, 296, 298, 302;   . . 348;   . . 400;  .  . 19, 20, 26, 2829, 31;      . . 118;   . . 90, 93.




383


. ., 2003. . 5, . 1. . 102, 114; . ., 1904. . 13. 1- . . 64.




384


. ., 2003. . 5. . 1. . 102, 114.




385


   . 387388;    . 296; . ., 1903. . 19. . 485486;      . . 117.




386


. ., 1889. . 16. . 209.




387


 .       . ., 1877. . 49.




388


   . 87.




389


 . ., 1879. . 326.




390


   . 90, 112, 148, 158.




391


  - . 9394.




392


 . . 52.




393


    - . 42, 44, 74, 79, 121, 139, 163, 170.




394


    . 32.




395


  . . 68, 69, 79, 80, 81, 111113, 122.




396


           . 1532 . //   . . 1895. 19. . 318;         XIVXVI . .; ., 1950. . 409410;     15071606  / . ..  //  . ., 2003. . 9. . 72;  -     XV XVI .    14791571 . ., 1988. . 73, 84, 92, 100, 104, 105, 115117, 120, 124, 134  .;    1572 1584 . . 5, 7, 8, 10, 11, 14, 15, 23, 26, 27, 33, 40, 41, 45, 46, 50, 55, 56, 60, 62, 63, 64, 82, 83, 87, 105, 111;     . ., 1956. . 2. . 419, 431, 456, 480, 482.




397


   XV  XVI  / . .  //   -  ,           ..   1841     . ., 1890. . 2. . 17;  ..   : .. . -        XVII . (13971625). . 2. .    .  / . . .. , .. , .. . ., 2006. . 318319;    XVI . ,     - . 262, 275, 277.




398


. ., 1913. . 18. . 228229; . ., 2004. . 25. . 287.




399


,            . ., 1836. . 1. . 360 361, 368, 371, 375.




400


 ,     . ., 1841. . 1. . 137138; . ., 1904. . 13. 1- . . 204205;      // . ., 2000. . 7. . 398; ,            . ., 1836. . 2. . 8.




401


. ., 1906. . 13. 2- . . 414;   . . 322.




402


    . 279;   . . 180.




403


. ., 1901. . 12. . 190; . ., . 13. 1- . . 51; . ., 1906. . 13. 2- . . 523, 529.




404


        XIVXVI . .; ., 1950. . 151;     . ., 1813. . 1. . 402, 404, 415, 422, 424, 427, 435, 442, 457, 563564.




405


 .. . . . OXCIV, OCIII, OCVI, OCXI;    . 87; -  -  //   . ., 1923. . 37. . 144, 177.




406


  . . 196217;   . . 256;   . . 414;   . . 110;     . 267;      . . 125, 138.




407


 .    ; .  .    . ., 1908. . 66;    XVI .     -  7080-  . / . .. . .; ., 1980. . 1. . 10, 136;    . 4077, 272.




408


        //    ,     . ., 1846. . 1. . 217.




409


   . 17.




410


. ., 1904. . 13. 1- . . 51.




411


   . 116117, 123, 159, 167, 177, 179, 182, 183, 185, 187, 192, 194, 195.




412


   . 25, 36, 43, 48, 50, 52, 138.




413


. ., 2003. . 5. . 1. . 114.




414


   . 73, 77,




415


  : .. . . 318319.




416


 .., - ..    XVI   XVII .   //    .     . ., 2004. . 155.




417


 . . 164.




418


 ..         // -    /  . .. . ., 1980. . 238.




419


           ,        ,   ,  ,        ,     / . .. , .. - //    . . 162.




420


 . . 162.




421


   . 164.




422


    . 240.




423


   . 165.




424


17 1419 .




425


  .  . ., 1962. . 52




426


   (Vavr?nec z Brezov) (. 13701437)    ,    ,   ,       .     .




427


   IV   16  1419 .




428


 IV  (13171378),     (),       ,   () ,     .     1346      (     );      1355 .




429


Jan Mil?c z Kromer?ze (. 13201374),   ,    -    IV,    .         ,       1363 .,      ,               .        ,                .     (  )  ,   ,    .         (Knizka o Antikristovi). . : Kank M. Mil?c z Kromer?ze. Praha, 1975; Herold V., Mrz M. Jan Mil?c z Kromner?ze a husitsk revolucn? my?len? // Filozofick? Casopis. R. 22. 1974. S. 765785.




430


Matej z Janova (.13501393),        ,   .   ,        ,  ,    .     .       .         .




431


      : Regulae Veteris et Novi Testamenti V, dist. 6. NK CR Praha. III A 10. Fol. 127rb.    : Matej z Janova. V?bor z pravidel Starho i Novho Zkona. Praha, 1954.




432


Cechura J. Cesk zeme v letech 13781437. Praha, 2000. S.109112.




433


Krsa J. Husitsk obrazoborectv?: poznmky k jeho studiu // Husitsk? Tbor. R. 8. 1985. S. 916 (     . . 1113).        ,         .




434


Royt J. Husit a obrazy. // Jan Hus mezi epochmi, nrody a konfesemi. Praha, 1995. S. 296.




435


  ,     14191483 .


